Quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế)

• Tác giả: Dương Hương Giang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thu Nga
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý tài sản công tại trường đại học

Quản lý tài sản công tại các trường đại học là nhiệm vụ then chốt trong quản lý kinh tế giáo dục. Tài sản công bao gồm đất đai, nhà cửa, công trình hạ tầng, phương tiện vận tải, máy móc thiết bị và công cụ dụng cụ. Tại các đơn vị sự nghiệp công lập, việc quản lý tài sản công phải tuân thủ pháp luật hiện hành. Mục tiêu chính là bảo toàn và phát huy giá trị tài sản phục vụ hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trường Đại học Khoa học thuộc Đại học Thái Nguyên là cơ sở giáo dục lớn. Trường quản lý khối lượng tài sản đa dạng từ giảng đường, phòng thí nghiệm đến ký túc xá sinh viên. Quá trình quản lý đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban. Công tác kiểm kê, đánh giá tài sản định kỳ giúp nắm bắt chính xác hiện trạng. Từ đó đưa ra các quyết định đầu tư, sửa chữa hoặc thanh lý phù hợp. Quản lý hiệu quả giúp tiết kiệm ngân sách nhà nước và nâng cao chất lượng đào tạo.

1.1. Khái niệm tài sản công trong đơn vị sự nghiệp công lập

Tài sản công trong đơn vị sự nghiệp công lập là toàn bộ tài sản thuộc sở hữu nhà nước. Các tài sản này được giao cho đơn vị quản lý và sử dụng phục vụ hoạt động sự nghiệp. Chúng bao gồm đất đai, nhà ở, công trình xây dựng, xe ô tô, máy móc thiết bị. Ngoài ra còn có công cụ dụng cụ và các tài sản khác theo quy định pháp luật. Việc quản lý tài sản công phải đảm bảo đúng mục đích và tiêu chuẩn định mức. Mỗi tài sản cần được theo dõi chặt chẽ từ khi tiếp nhận đến khi thanh lý.

1.2. Vai trò của quản lý tài sản công trong đào tạo đại học

Quản lý tài sản công đóng vai trò quan trọng trong hoạt động đào tạo đại học. Tài sản đầy đủ và chất lượng giúp đảm bảo điều kiện giảng dạy và học tập. Hệ thống giảng đường hiện đại phục vụ việc truyền đạt kiến thức hiệu quả. Phòng thí nghiệm được trang bị đầy đủ thiết bị hỗ trợ nghiên cứu khoa học. Ký túc xá sạch sẽ tạo môi trường sinh hoạt tốt cho sinh viên. Quản lý tài sản công hiệu quả giúp tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện.

II. Phân tích thực trạng quản lý tài sản công tại Đại học Khoa học

Trường Đại học Khoa học thuộc Đại học Thái Nguyên quản lý khối lượng tài sản lớn và đa dạng. Hệ thống tài sản bao gồm đất đai, nhà giảng đường, phòng thí nghiệm, ký túc xá và công cụ dụng cụ. Phòng Kế hoạch Tài chính chịu trách nhiệm chính trong quản lý tài sản toàn trường. Phòng Công tác HSSV quản lý khu ký túc xá sinh viên. Phòng Đào tạo phụ trách khối giảng đường và cơ sở vật chất đào tạo. Giai đoạn 2017-2019 cho thấy sự biến động về giá trị công cụ dụng cụ giữa các đơn vị. Một số khoa có giá trị tài sản tăng mạnh như Khoa Toán Tin và Khoa Công nghệ sinh học. Tuy nhiên một số đơn vị giảm đáng kể giá trị tài sản. Công tác kiểm kê định kỳ được thực hiện nhưng chưa đồng đều giữa các phòng ban. Việc cập nhật thông tin tài sản trên hệ thống quản lý còn nhiều hạn chế. Thực trạng này đòi hỏi các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công tại trường.

2.1. Tình hình quản lý đất đai và nhà công vụ tại trường

Đất đai và nhà công vụ là tài sản có giá trị lớn nhất tại Trường Đại học Khoa học. Trường được giao quản lý diện tích đất phục vụ giảng đường, ký túc xá và khu hiệu bộ. Công tác quản lý đất đai phải tuân thủ quy định pháp luật về đất đai hiện hành. Nhà công vụ bao gồm giảng đường, phòng thí nghiệm và văn phòng làm việc. Việc bảo trì và sửa chữa các công trình này được thực hiện theo kế hoạch hàng năm. Tuy nhiên một số công trình đã xuống cấp cần được đầu tư nâng cấp kịp thời.

2.2. Thực trạng quản lý công cụ dụng cụ và thiết bị tại các khoa

Công cụ dụng cụ tại các khoa phục vụ trực tiếp hoạt động giảng dạy và nghiên cứu. Giá trị công cụ dụng cụ phân theo đơn vị có sự chênh lệch lớn giữa các khoa. Khoa Toán Tin có giá trị công cụ dụng cụ cao nhất đạt 852.900 đồng năm 2019. Khoa Công nghệ sinh học cũng có mức đầu tư đáng kể với 594.800 đồng. Ngược lại một số khoa có giá trị công cụ dụng cụ giảm dần qua các năm. Việc phân bổ nguồn lực chưa đồng đều dẫn đến thiếu hụt tại một số đơn vị.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công tại trường

Nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công đòi hỏi nhiều giải pháp đồng bộ. Trước tiên cần hoàn thiện hệ thống quản lý tài sản bằng công nghệ thông tin. Việc số hóa thông tin tài sản giúp theo dõi và kiểm kê chính xác hơn. Thứ hai cần xây dựng quy trình quản lý tài sản rõ ràng và minh bạch. Mỗi tài sản cần có hồ sơ chi tiết từ khi tiếp nhận đến khi thanh lý. Thứ ba cần tăng cường công tác thanh tra kiểm tra tài sản định kỳ. Việc kiểm tra giúp phát hiện kịp thời các sai sót và xử lý nghiêm minh. Thứ tư cần đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý tài sản. Đội ngũ nhân viên cần nắm vững quy định pháp luật và kỹ năng quản lý hiện đại. Thứ năm cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban. Sự phối hợp tốt giúp tránh trùng lặp và lãng phí trong sử dụng tài sản công.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản

Công nghệ thông tin là công cụ quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý tài sản. Hệ thống quản lý tài sản số giúp lưu trữ thông tin tập trung và dễ dàng truy cập. Việc sử dụng mã vạch hoặc RFID giúp kiểm kê tài sản nhanh chóng và chính xác. Phần mềm quản lý tự động cảnh báo khi tài sản đến hạn bảo trì hoặc thanh lý. Báo cáo tài sản được tổng hợp tự động phục vụ công tác quản lý quyết định. Ứng dụng công nghệ giúp giảm sai sót con người và tiết kiệm thời gian đáng kể.

3.2. Hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các phòng ban trong trường

Cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các phòng ban là yếu tố then chốt trong quản lý tài sản. Phòng Kế hoạch Tài chính cần phối hợp chặt chẽ với các khoa và phòng chuyên môn. Việc xây dựng quy trình liên thông giúp thông tin tài sản được cập nhật kịp thời. Các đơn vị cần có đầu mối phụ trách tài sản để chịu trách nhiệm trước ban giám hiệu. Họp giao ban định kỳ giúp giải quyết vướng mắc trong quản lý tài sản nhanh chóng. Cơ chế phối hợp tốt giúp tránh thất thoát và lãng phí tài sản công hiệu quả.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn quản lý tài sản công đại học

Nghiên cứu quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học cho thấy nhiều kết quả quan trọng. Trường đã xây dựng được hệ thống quản lý tài sản cơ bản đáp ứng yêu cầu đào tạo. Công tác kiểm kê định kỳ được thực hiện đảm bảo tính minh bạch trong quản lý. Tuy nhiên vẫn tồn tại một số hạn chế cần khắc phục trong thời gian tới. Việc ứng dụng công nghệ thông tin còn chưa đồng bộ giữa các đơn vị. Cơ chế phối hợp giữa các phòng ban cần được hoàn thiện thêm. Đội ngũ cán bộ quản lý tài sản cần được đào tạo nâng cao nghiệp vụ thường xuyên. Kết luận này có ý nghĩa thực tiễn lớn cho các trường đại học trong cả nước. Các giải pháp đề xuất có thể áp dụng tại các đơn vị sự nghiệp công lập tương tự. Quản lý tài sản công hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học bền vững.

4.1. Ý nghĩa lý luận của nghiên cứu quản lý tài sản công

Nghiên cứu này đóng góp vào kho tàng lý luận về quản lý tài sản công giáo dục. Kết quả nghiên cứu bổ sung kiến thức thực tiễn về quản lý tài sản tại đại học. Mô hình phân tích áp dụng có thể sử dụng cho các nghiên cứu tương tự khác. Các chỉ tiêu đánh giá tài sản được hệ thống hóa phục vụ công tác nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng đảm bảo tính khoa học. Nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận mới trong quản lý tài sản công đại học hiện đại.

4.2. Khuyến nghị áp dụng cho các trường đại học trên toàn quốc

Các trường đại học trên toàn quốc có thể tham khảo mô hình quản lý tài sản từ nghiên cứu này. Việc xây dựng hệ thống quản lý tài sản số cần được ưu tiên đầu tư. Các trường nên thành lập ban quản lý tài sản chuyên trách chịu trách nhiệm toàn diện. Công tác đào tạo cán bộ quản lý tài sản cần được thực hiện thường xuyên và bài bản. Kiểm tra giám sát định kỳ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm. Áp dụng tốt các giải pháp giúp tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả đào tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ------------------------------- DƯƠNG HƯƠNG GIANG QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC, ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN – 2020 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ------------------------------- DƯƠNG HƯƠNG GIANG QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC, ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 8.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thu Nga THÁI NGUYÊN – 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là do chính tôi thực hiện thu thập thông tin và nghiên cứu. Toàn bộ những số liệu, đánh giá và nhận xét trong bài mang tính thực tế và khách quan, chưa từng được công bố ở bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn Dương Hương Giang ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn Quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ chân thành và tận tình từ các cá nhân và tổ chức. Lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng nhất đến TS. Nguyễn Thu Nga, người giáo viên hướng dẫn, cùng toàn thể các thầy cô giáo và cán bộ tại Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh, Đại học Thái Nguyên, đã giúp đỡ hết sức nhiệt tình cho tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện luận văn tốt nghiệp này Tiếp đó, tôi xin cảm ơn các thầy cô giáo và cán bộ tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên, đã tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi thu thập số liệu cho nghiên cứu này. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn động viên, khuyến khích tôi để tôi có thể hoàn thành đề tài. Trân trọng cảm ơn! Tác giả luận văn Dương Hương Giang iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC SƠ ĐỒ. viii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp của luận văn. Kết cấu của luận văn. 3 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP. Cơ sở lý luận về quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập. Khái quát về đơn vị sự nghiệp công lập. Khái quát về quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập. Cơ sở thực tiễn về quản lý tài sản công tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Kinh nghiệm quản lý tài sản công tại Học viện chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh. Kinh nghiệm quản lý tài sản công tại Đại học Huế. Bài học rút ra cho Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên.24 CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập dữ liệu. Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Nhóm chỉ tiêu phản ánh tình hình tài sản công. Nhóm chỉ tiêu phản ánh thực trạng quản lý tài sản công. 29 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC, ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN. Khái quát về Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Quá trình hình thành và phát triển của Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Thực trạng tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên . Thực trạng tài sản cố định tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2017 – 2019. Thực trạng công cụ dụng cụ tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Thực trạng quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Quản lý quá trình hình thành TSC. Quản lý quá trình khai thác và sử dụng TSC. Quản lý quá trình kết thúc sử dụng TSC. Quản lý quá trình thanh tra, kiểm tra TSC. Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Những yếu tố khách quan. Những yếu tố chủ quan. Đánh giá công tác quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Những kết quả đạt được. Những tồn tại, hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế. 63 v CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC, ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN. Mục tiêu và phương hướng quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Mục tiêu quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Phương hướng quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý quá trình hình thành tài sản công. Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý quá trình khai thác và sử dụng tài sản công 67 4. Nhóm giải pháp hoàn thiện quá trình thanh tra, kiểm tra tài sản công. Một số kiến nghị, đề xuất. Kiến nghị đối với Nhà nước. Đối với Đại học Thái Nguyên. 71 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 104 vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nguyên nghĩa 1 CCDC Công cụ dụng cụ 2 ĐVSNCL Đơn vị sự nghiệp công lập 3 HSSV Học sinh, sinh viên 5 KH&HTQT Khoa học và Hợp tác quốc tế 4 KTXH Kinh tế - xã hội 6 NSNNNgân sách nhà nước 7 QLNN Quản lý nhà nước 8 TSC Tài sản công 9 TSCĐ Tài sản cố định TT NC–ĐT Trung tâm Nghiên cứu - Đào tạo Ngôn ngữ và 10 NN và VH các Văn hoá các dân tộc thiểu số vùng núi phía Bắc DTTSVNPB vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thang đo và ý nghĩa thang đo . Thực trạng giá trị tài sản cố định phân theo đơn vị tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2017 – 2019 . Thực trạng giá trị công cụ dụng cụ phân theo đơn vị tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2017 – 2019 . Thực trạng lập kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa, mua sắm tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên . Kết quả khảo sát nhà quản lý về quản lý quá trình hình thành tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Kết quả khảo sát người sử dụng tài sản về quản lý quá trình hình thành tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên . Thực trạng bảo dưỡng, sửa chữa, mua sắm tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2017 – 2019 . Thực trạng khai thác, sử dụng tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2017 – 2019 . Kết quả khảo sát nhà quản lý về quản lý quá trình khai thác và sử dụng tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên . Kết quả khảo sát người sử dụng về quản lý quá trình khai thác và sử dụng tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên . Thực trạng thanh lý tài sản tại ĐH Khoa học giai đoạn 2017 – 2019 . Kết quả khảo sát nhà quản lý, người sử dụng về quá trình kết thúc sử dụng tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên . Thực trạng quá trình thanh tra, kiểm tra tài sản công tại Trường Đại học Khoa học giai đoạn 2017 – 2019 . Kết quả khảo sát nhà quản lý, người sử dụng về kiểm tra, thanh tra tài sản công tại Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên . Thực trạng chính sách văn bản quản lý tài sản công tại Trường Đại học Khoa học giai đoạn 2017 – 2019 . Thực trạng năng lực cán bộ tại Phòng Quản trị – Phục vụ tính đến ngày 31/12/2019 . 60 viii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 3. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Trường Đại học Khoa học. Tính cấp thiết của đề tài Tài sản công (TSC) góp phần quan trọng vào quá trình sản xuất cũng như quản lý xã hội, phục vụ đắc lực cho đầu tư phát triển, phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nhà nước là chủ sở hữu của mọi TSC, song Nhà nước không phải là người trực tiếp sử dụng toàn bộ TSC mà TSC được Nhà nước giao cho các cơ quan, đơn vị thuộc bộ máy Nhà nước v. để trực tiếp quản lý, sử dụng. Để thực hiện vai trò chủ sở hữu TSC của mình, Nhà nước phải thực hiện chức năng quản lý nhà nước (QLNN) đối với TSC nhằm sử dụng, bảo tồn, phát triển nguồn TSC tiết kiệm, hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp phát triển KTXH, bảo vệ môi trường, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, văn hoá và tinh thần của nhân dân. Liên hệ với Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên, là một đơn vị sự nghiệp công lập, TSC trong trường là một bộ phận trong toàn bộ TSC của Đại học Thái Nguyên cũng như của thành phố Thái Nguyên. Để quản lý TSC một cách hiệu quả, Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên đã nghiêm túc chấp hành mọi quy định của pháp luật nhằm quản lý và khai thác có hiệu quả TSC như: Luật đất đai, Luật thực hành tiết kiệm chống lãng phí, Luật quản lý tài sản nhà nước, Thông tư số 45/2018/TT-BTC ngày 07/5/2018 của Bộ Tài chính, Nghị định số 16/2015/NĐ–CP ngày 14/02/2015 và Nghị định số 151/2017/NĐ–CP ngày 26/12/2017 của Chính phủ. Trong điều kiện cụ thể, TSC trong trường đã được khai thác, sử dụng góp phần đáng kể vào công cuộc phát triển toàn diện các hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Tuy vậy, hiện nay công tác quản lý TSC trong trường còn nhiều bất cập, hạn chế chưa thực sự thích ứng với thực tế. Điều đó đã dẫn đến tình trạng sử dụng TSC chưa hiệu quả, chưa khai thác hết công dụng của TSC trong quá trình giảng dạy và nghiên cứu khoa học; chưa tuyên truyền sâu rộng về ý thức giữ gìn TSC nên vẫn xảy ra tình trạng sinh viên làm hỏng tài sản cố định hoặc công cụ dụng cụ trong trường, dẫn tới phải sửa chữa, làm gia tăng chi phí sửa chữa, bảo dưỡng.