phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục và tài liệu tham khảo, kết cấu của Luận văn có 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về chất lượng công chức tại tổng cục. Thực trạng chất lượng công chức tại Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN&PTNT Chƣơng 3. Giải pháp nâng cao chất lượng công chức tại Tổng cục Lâm nghiệp, Bộ NN&PTNT thời gian tới.
8 Chƣơng 1 CƠ SỞ L LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG CÔNG CHỨC TẠI TỔNG CỤC 1. Công chức tổng cục 1. Khái niệm công chức * Khái niệm Công chức là một khái niệm chung được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới để chỉ những người được tuyển dụng và làm việc trong các cơ quan nhà nước. Nhưng do tính chất đặc thù của mỗi quốc gia và phụ thuộc vào từng giai đoạn lịch sử, khái niệm công chức của các nước không hoàn toàn đồng nhất.
Song nhìn chung các nước đều giới hạn công chức trong phạm vi bộ máy HCNN. Những hoạt động chính trị hay hoạt động kinh doanh không phải là CC nhà nước… Ở Việt Nam, khái niệm công chức được hình thành, phát triển và hoàn thiện gắn liền với sự phát triển của nền HCNN. Lần đầu tiên khái niệm CC được nêu ra trong văn bản chính thức của nhà nước là tại Sắc lệnh số 76/SL ngày 20/5/1950 của Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Theo quy định tại Điều 1 của Sắc lệnh này thì khái niệm công chức được hiểu là: “Những công dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong cơ quan thuộc Chính phủ, ở trong hay ngoài nước đều là công chức theo quy chế này, trừ những trường hợp riêng biệt do Chính phủ quy định”.
Năm 2008, Quốc hội đã ban hành Luật Cán bộ, công chức (CBCC) số 22/2008/QH12 ngày 13/11/2008, Luật có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2010. Điều 4 Luật CBCC quy định như sau: 9 Theo khoản 1 Điều 1 Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức sửa đổi 2019 thì: Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước [31]. *Đặc điểm của công chức - Về tính chất công việc: Công chức là người làm việc thường xuyên trong các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội nhất định và có tính chuyên môn nghiệp vụ rõ rệt. Tính thường xuyên thể hiện ở việc tuyển dụng là không giới hạn về thời gian.
Tính chuyên môn nghiệp vụ được thể hiện bằng việc được xếp vào một ngạch. Ngạch là tên gọi thể hiện thứ bậc về năng lực và trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. - Về con đường hình thành: Có hai con đường hình thành là thông qua tuyển dụng và bổ nhiệm. Việc tuyển dụng do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tiến hành căn cứ vào yêu cầu nhiệm vụ, vị trí việc làm và chỉ tiêu biên chế được giao.
Người được tuyển dụng phải là người đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại Khoản 1 Điều 36 Luật CBCC năm 2008 sửa đổi bổ sung năm 2019 và không phải những người được quy định tại khoản 2 Điều 36. - Về nơi làm việc: Nơi làm việc của công chức rất đa dạng. Nếu như cán bộ là những người hoạt động trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Tổ chức chính trị – xã hội ở Trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, ở huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh thì công chức còn làm việc ở cả cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân, công an nhân dân, trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập. 10 - Về thời gian công tác: Công chức đảm nhiệm công tác từ khi được bổ nhiệm, tuyển dụng cho tới khi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động mà không hoạt động theo nhiệm kì như cán bộ (Điều 60 – Luật CBCC năm 2008 sửa đổi bổ sung năm 2019).
Chấm dứt đảm nhiệm chức vụ khi đến tuổi nghỉ hưu: Nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi (Quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 73 – Luật Bảo hiểm Xã hội năm 2014). - Về chế độ lao động: Công chức được biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước (Điều 12 – Luật CBCC năm 2008); đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Như vậy, so với quy định của Luật CBCC 2008 thì khái niệm công chức theo luật mới có hai điểm mới quan trọng như: quy định các ngạch, chức vụ và chức danh của công chức được bổ nhiệm phải tương ứng với vị trí việc làm. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa X về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước khi đánh giá về chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức khẳng định: Chúng ta chưa định rõ chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, chức danh, tiêu chuẩn cho từng CBCC trong từng cơ quan hành chính, tình trạng vừa thừa, vừa thiếu CBCC vẫn còn khá phổ biến.
Trong 10 nhóm chủ trương và giải pháp được nêu trong Nghị quyết, nhóm giải pháp về tiếp tục cải cách chế độ công vụ, công chức nêu giải pháp đầu tiên là “Xác định rõ vị trí, cơ cấu và tiêu chuẩn chức danh công chức trong từng cơ quan của Nhà nước để làm căn cứ tuyển dụng và bố trí sử dụng CBCC”, trong đó đối với các cơ quan nhà nước: “Trên cơ sở xây dựng chức danh, tiêu chuẩn, vị trí việc làm và cơ cấu công chức, từng cơ quan nhà nước rà soát lại đội ngũ công chức, đối chiếu với tiêu chuẩn để bố trí lại cho phù hợp” [31]. Khái niệm công chức tổng cục Tổng cục Lâm nghiệp là tổ chức thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về lâm nghiệp trong phạm vi cả nước. Theo Quyết định 28/2017/QĐ-TTg quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của Tổng cục Lâm nghiệp thì nhiệm vụ chính của Tổng cục Lâm nghiệp là trình Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tổ chức và quản lý hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ; chế độ quản lý, bảo vệ và danh mục những loài thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm; săn bắt động vật rừng; công bố Danh mục các loài động, thực vật hoang dã quy định tại phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp. Do vậy, công chức tổng cục có những đặc điểm cơ bản của đội ngũ CBCC trong nền công vụ Việt Nam.
Tuy nhiên, do đặc trưng từng vị trí, vai trò của tổng cục lâm nghiệp nên đội ngũ CC có những đặc điểm mang tính đặc thù khác đội ngũ CBCC các cấp khác. Theo tác giả: Công chức Tổng cục Lâm nghiệp là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong TCLN trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đặc điểm và vai trò của công chức tổng cục 1. Đặc điểm Công chức TCLN có những đặc điểm cơ bản của đội ngũ CBCC trong nền công vụ Việt Nam.
Tuy nhiên, do đặc trưng từng vị trí, vai trò của Tổng nên đội ngũ CCTC có những đặc điểm mang tính đặc thù khác đội ngũ CBCC các cấp khác, cụ thể: Thứ nhất, CCTC nói chung là những người giúp Bộ trưởng Bộ NN&PTNT QLNN và tổ chức thực thi pháp luật về lâm nghiệp trong phạm vi 12 cả nước; tổ chức thực hiện các hoạt động dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Tổng cục theo quy định của pháp luật. Họ là những người trực tiếp quản lý rừng, bảo vệ, khôi phục và phát triển rừng. Vì vậy, CCTC có một vị trí, vai trò quan trọng mang tính đặc thù. Rừng là nguồn tài nguyên quý giá của mỗi quốc gia, là một bộ phận quan trọng không thể thiếu của môi trường sinh thái.
Bên cạnh đó, rừng còn có giá trị vô cùng lớn đối với đời sống và sản xuất của xã hội. Rừng là nguồn cung cấp củi đốt, nguồn nguyên liệu gỗ, là là nơi trú ngụ khổng lồ và vô cùng tuyệt vời của các loại động thực vật quý hiếm. Nguồn cung cấp dược liệu, các loại thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng. Là nguồn gen để nghiên cứu khoa học.do vậy, nó có vai trò quan trọng đối với đời sống con người.
Thông qua đội ngũ CCTC Lâm nghiệp thì việc bảo tồn, giữ gìn và phát triển rừng được thực hiện có hiệu quả. Thứ hai, CCTC cũng hội tụ đủ những đặc điểm, đặc trưng cho các vai trò khác nhau mà họ phải thể hiện như: tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, cơ chế, chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án, đề án thuộc phạm vi quản lý của Tổng cục;. Thứ ba, hoạt động thực thi công việc của CCTC rất đa dạng, phức tạp. Môi trường làm việc, đối tượng tiếp xúc của công chức rất rộng, họ phải giải quyết tất cả các công việc trong lĩnh vực liên quan đến tổng cục; tổ chức công tác thống kê và quản lý các cơ sở dữ liệu liên quan đến ngành; tổ chức nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ theo sự phân công của Bộ trưởng; thực hiện hợp tác quốc tế; cải cách hành chính; quản lý tài sản, thanh tra, kiểm tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật, nguồn nhân lực.
Thứ tư, hiện nay CCTC đã được nâng cao về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng và họ đều được đào tạo cơ bản; tuy vậy vẫn còn nhiều bất cập về thái độ, tư tưởng, đạo đức lối sống, về năng lực thực thi công vụ. Đặc biệt công chức một số chi cục. Do vậy, việc nâng cao chất lượng công chức tổng cục có vai trò quan trọng trong thực thi công vụ. 13 Tất cả các đặc điểm trên của CCTC có ảnh hưởng và chi phối đến năng lực thực thi công vụ, đến chất lượng và hiệu quả công việc.