CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU 1.1 Tổng quan về nước thải bệnh viện 1.1 Đặc điểm chung của nước thải bệnh viện Thông thường chất thải bệnh viện gồm 3 loại: chất thải rắn, nước thải và khí thải với mức độ độc hại khác nhau. Nguy hiểm nhất là các bệnh phẩm gồm các tế bào, các mô bị cắt bỏ trong quá trình phẫu thuật, tiểu phẫu, các găng tay, bông gạc có dính máu mũ, nước lau rửa từ các phòng thiết bị, phòng mổ, khoa lây, khí thoát ra từ các kho chứa nhất là các kho chứa radium, khí hơi từ các lò thiêu… Sau đó là các chất thải từ các dụng cụ y tế như kim tiêm, ống thuốc, dao mổ, lọ xét nghiệm, túi oxy… Cuối cùng là nước thải và nước thải sinh hoạt. Nước thải bệnh viện là một dạng nước thải sinh hoạt và chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số lượng nước thải sinh hoạt của khu dân cư. Nước thải bệnh viện phát sinh từ nhiều khâu và quá trình khác nhau: -Nước thải sinh hoạt của bác sĩ, y tá, công nhân viên bệnh viện, của bệnh nhân và thân nhân bệnh nhân.
-Nước thải vệ sinh, lau chùi, làm sạch các phòng bệnh và phòng làm việc. -Nước thải từ giặt quần áo, chăn mền, drap trải giường, khăn lau … từ các khâu pha chế thuốc, nấu ăn, rửa chén bát, dụng cụ…Tùy theo từng khâu và quá trình cụ thể, nước thải sẽ có tính chất và mức độ ô nhiễm khác nhau. Nước thải phát sinh do quá trình khám chữa bệnh có đặc tính là khi chưa phân huỷ có mầu nâu đỏ, chứa nhiều cặn lơ lửng và có mùi tanh khó chịu. Nước thải y tế có các chất rắn lơ lửng, hoá chất, thuốc men, vi khuẩn, dung môi trong dược phẩm và các phế thải khác.
Nước thải này có tác hại như sau: + Nếu không được xử lý đúng mức sẽ gây ô nhiễm trực tiếp cho môi trường nước, làm tích tụ chất độc trong các động vật, thực vật thuỷ sinh. 5 + Các loại vi sinh và mầm bệnh trong nước thải có khả năng gây nhiễm bệnh trên diện rộng cho người và động vật. + Các loại dẫn xuất có trong hóa chất, dược phẩm trong nước thải và gây hại về lâu dài cho các sinh vật sống trong nước. Đối với con người khi tiếp xúc với các chất này sẽ dễ bị các bệnh ngoài da,.
Nước thải phát sinh từ các sinh hoạt của con người trong bệnh viện, căng tin, nhà vệ sinh… Có đặc tính là khi chưa phân huỷ có màu đen có chứa nhiều cặn lơ lửng, rác, thức ăn thừa, dầu mỡ và các phế thải khác. Nước thải này có các tác hại như sau: + Chứa nhiều các hoạt chất hữu cơ, Hydrocacbon, Nitơ, Photpho, lưu huỳnh. Các chất này dễ thối rữa, phân huỷ thành các sản phẩm gây ô nhiễm thứ cấp. + Các hợp chất vô cơ trong nước thải sinh hoạt thường không gây ảnh hưởng đáng kể do nồng độ các chất này trong nước thấp nhưng nồng độ chloride trong nước thải cao ảnh hưởng xấu đến quá trình xử lý nước thải.
+ Nước thải sinh hoạt có chứa hàm lượng lớn các vi sinh vật, vi khuẩn ký sinh trong ruột người và động vật nên gây nguy cơ lan truyền ô nhiễm nước mặt và nước ngầm, gây ô nhiễm môi trường. Hàng ngày từ các bệnh viện, một khối lượng lớn nước thải chưa được xử lý chứa nhiều chất bẩn hữu cơ và vi trùng gây bệnh thấm vào lòng đất, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm. Mặt khác, nước thải trong các mương hở bốc mùi vào khu vực xung quanh gây ảnh hưởng không khí trong bệnh viện và các khu vực lân cận.