CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT NƯỚC CONG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO VE XÉT XỬ VỤ SƠ THÀM ÁN HANH CHÍNH 11.Mặt số vẫn đỀ lý hận về xét xi sơ thẩm vụ án hành chính: LLL. Khai niệm xétx sơ thẫm vụ du hành chính Host đồng quản lý hành chính nhà nước ở các kiểu nhà nức khác nhau đều dum tên những hoạt động ou thé côa hệ thẳng cơ quan hành chính được thiết lập từ trùng wong đến dia phương, qua đó quân lý, đều tt các quan hệ trong xã hội Yới mục đích dn định trật hự quản lý và chính tị xã hột Ở i nhà nước, các chủ. thể quin lý hành chính đều được trao quyển lực để thực hiện các hoạt động quản lý tay vào tùng lnh vục quản lý, nghĩa là nhà nước trao cho ho quyền ban hành các QĐHC hoặc thục hiện HV HC có tính mônh lệnh don phương và bắt buộc th hành, với đổi tượng quân ý nhằm giải quyét các công việc thuôc thim quyển để xác lập, duy trì, bảo vé các trật tự công! Tuy nhiên, do nhiễu lý do khác nhau ma các QDHC, HVHC do các chủ thể nay ban hành hoặc thục hiện có thể là trú luật, đã xâm hai din quyền lợi ich hợp pháp của cá nhân, tổ chức la đối hương bi quên l, hoặc trong một vii truờng hop, các đối tượng bị quin lý bing ý thức chỗ quan cũa "mình cho rằng quyển lợi ích ci minh bị xăm hai bi các QĐHC, HV HC của chit thể quân lý). Các mâu thuẫn phát sinh giữa các chủ thé trong quan hệ hành chính, dấn dén vide xiy ra các ranh chấp hành chin ĐỂ giã quyết các ranh chấp hành chính, bảo vé các quyền và lợi ích hop phip cia đối tương quản lý, bảo vé quyền con người, quyển công dân, đồng thời nhẫn iim soát việc thục thi quyền lục nhà nước, hầu hit các quốc gia tin thé gi đều quy dinh các Lình thúc phân kháng hop lý đổi với việc thục thi quyền hành pháp, mà cụ thể là cho đối tương quân lý có quyền khiêu kiện (hiểu nạ, khôi ‘gaya Thị Hà C017), ee sơ thd tần hành nh ở Viết New, Luận in tin sfLuậthọc, Tring Đại "học Lạt Hi Nội Ha Nội g 35 ' Tối Thị Hàng Nhang (206), xố nền hành chính tri Tôn án nhấn nth Cao Bằng, Luận vẫn tục sĩ Tuấthọc, Tường Đạ học Lait Hi Mộ, Ha NEL kiên)*.
Quyền năng này không chỉ phát huy tinh dân chữ, tích cục cũa cá nhân, tổ chức rong quản ý hành chính nha nước ma còn hen chế bành và em quyển trong tổ chức và hoạt động quân ý hành chỉnh nhà nước, khắc phục tỉnh trạng quản lý theo mênh lễnh và áp đất tủy tiên côn các chỗ thể thực thi quyên hành pháp đổi với xã hội, xây dụng mốt nin hành chính quốc ga trong sach vũng manh: “Tide gip dh và dim báo quyên Huds liên hành chính là yêu cầu tty để đâm báo sự cân bằng giữa lợi ích của nhà nước và lợi ích cũa nhân dân, giữa quyẩn lực nhà nước và “ngẩn hr chủ cũa nhân dân trong quân I hành chính nhà nuớc"® Trong hé thống các cơ quan nhà nước, ton án là cơ quan đếvá trỏ dic biệt quan trong, đoợc nhân danh quyền lực nhà nước thục hiện quyén tr pháp nhằm thục hiện chúc năng bão vệ pháp luật Host động xét xử của tòa án đoợc hiễu là host động nhân dah quyền lục Nhà nước nhằm xem xát, đánh giá vàra phân quyết vi tinh hop pháp và tỉnh ding din của hành vi pháp luật hay quyết định pháp luật hi có nợ tranh chấp và mâu huấn giữa các bên có lợi ích khác nhau, Do đó, các cá nhân tổ chức bị xâm phem quyển loi ích hop pháp bai chi thể quản lý nhà nước nhiều hi không lựa chơn con đoờng khiêu ne tới chính các chủ thể này vi cho ring có nơ bao che, không minh bạch trong quá tỉnh giã yết ranh chấp má lựa chọn kênh toa án để bảo vệ quyén lợi cho mình Như vậy, VAHC là vụ việc tranh chấp hành chính được toe án có thẩm quyền thụ Lý theo yêu cầu khối kiện của cá nhân, tổ chức đốt với các QĐHC, HVHC để bảo vệ quyền loi ich hợp pháp của ho® Việc toe án giải quyết các tranh chip hành chính được gọi là host động xát xở V AHC hải nệm "xét xử” theo Từ điễn Luật họ - là hoạt động xem xét đánh giá ‘bin chất pháp Lý cia vụ vie nhằm đơa ra một phán xét về tính chất, me độ pháp lý của vụ vide, từ đó nhân danh Nhà nước đưa ra một phán quyết tương ting với bản Ngo Thị Bà 2017) ad 34 + Nguyên Mash Hing (014), Phin doh aun quyên giã pods Mada hàn chôn và in quên st vẽ tiện hềnh hind Pet Ne, tiện sỹ tắt học, Tường Đạ học Luật Hà Nội, Hà Nội, 35 ˆĐào TH Uc (1697), Nhà nước và phấp garcia cứng ra Yong ự nghiệp đã nói, NB Kho học số tội, HÀ Nội g 361 Hing Vin Seo, NgyỄn Phúc Thành (di bền, 2014), Gio rồ Lade TTHC Việt at, 2b. Công en hân din, Ha Một tr. 12-15 10 chit, mức đô tri hay không trả pháp luật của vụ việc” Trong Số tay thuật ngữ pháp lý thông dụng đnh nghĩa: “it sửlà hoạt đồng do Tòa án tiến hành theo pháp Trật tế hơng trong đồ Tên ứn san lớn nghiên cin mét cách khách quan toàn đện và dy đã các tình tết của vụ án hn hành giã q ất và xử lý vụ án bằng việc ra bản dánvà các quyất ảnh cân thắt có liên quan 5 Trong quả tình giải quyết tranh chấp, Tòa én thục biện việc theo nguyên tắc đầm bảo hai cấp xét xổ là xết xửsơ thẩm và xét xửphúc thấm, Trong dé xét xửsơ thim là host động xét xi ở ấp thử nhất do toa án có thim quyền thục hiễn theo quy dish của pháp luật Diy là cắp xát sở quan trong là nén ting cho toàn bộ host động tổ từng quyét định đôn hiệu quả hoạt động xit xỡ và wy tin của Toa án VỀ khểi niệm net xử sơ thẫn VAC có nhiều quan niệm ở các góc đồ khác nhau Xét xử sơ thim VAHC - với hr cách là một giai đoạn trong quá tình bến hành TTHC - là mét giai đoạn độc lập thể hiện tập trung va diy đã các đặc trung của TTHC. Dui góc dé là mt chế dinh pháp luật xát xỡ sơ thim V AHC bao gém tổng thể các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hộ phát sinh trong quá tình.
giã quyết ranh chấp hành chính theo trình hy sơ thậm. Dưới góc đồ là một cấp xát xử: xế xử sơ thêm V AHC là cấp xát xử thứ nhất thục hiện việc xem xé, đảnh giá các chứng cũ tà liệu có liên quan nhằm đưa ra phán quyết về tinh hop pháp của QBHC và HVHC. Thả xem xất về thôi idm bit đều của quá tình xát xở sơ thẫm VAHC, cũng có nhiễu quan điễn khác nhao. Có quan điển cho rằng xát xử so thim VAHC là vide thục hién tỉnh tơxát xử ti phiên toa sơ thẫm VAHC bắt đầu khi có quyết ảnh, đơn vụ án ra xế xử và kết thúc khi tòa án dita ra phần quyết vé việc giải quyết các tranh chip hành chính Quan đm khác có rằng, đậy là host động xét xử ở cập thử nhất do tòa án có thi quyền thụ hiện bất đâu từ kha thụ lý VAHC theo yêu cầu khôi kiên ci cá nhân, t8 chúc cho dén khi Tòa án thực hiện xong các thủ tue sau phiên tòa sơ thẫm VAHC.
Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn tắc giả tấp tục Viện Khoa học pip — Bộ Tnhép (2009), Từ đến uất bọc Ni, Tvnhíp,ơ 369 ˆ Nguyễn Duy Lim (1996), SỐ ty dt ngữ pháp ý thing đụng N xo. Giáo đạc, Hà Nội, 418. " nghién cứu về các vin đề chính của xét xử sơ thẩm VAHC nx: đối tượng của xét xử sơ thẫm V AHC, thim quyển và hủ tục xát air sơ thim VAHC, chỗ thể của xát xử sơ thim VAHC Từ những phân tích trên, có thể khái quất về xế air sơ thẫm V AHC nh sau ‘Xét xử sơ thẫm vu én hành chính là hoạt động tổ hạng ở cập thứ nhất của Tòa án nhân danh quyén lực nhà nước tiến hành xem xét, đả nh giá và ra phán quyết về tinh hợp pháp của các QĐHC, HVHC bi kiện phát sinh từ yêu câu khởi kiện của đối tượng quân lý khi cho ring việc ben hành QĐEC, thục hiện HVHC lâm ảnh hưông đến quyền lo ich hop pháp của họ 1. Đặc dé cha xátxữ sơ thẫm vụ dn hành chính Nhữ đã phân tích ở rên, xét xử sơ thêm VAHC là một gia đoạn TTHC độc lập là hoạt đông xét xửở cập thnhất quyết Ảnh hiệu qua côn quả tình gai quyết tranh chip hinh chính đánh giá trục tiép vỀ tính hợp phip các đãi tương khối kiên của VAHC.
Bai viy, host động xét xử sơ thim VAHC bên cạnh những dic diém chung của host động tổ tạng còn mang những diém khác biết so với xét xử sơ thậm, các finh vue khác cũng nữn các giai đoạn xét xử khác Thứ nhất, xếtxữ sơ thẫm VAHC được à hoạt động giả quyết các tranh chấp phát sinh trong inh vực quản lý hành chính nhà nước theo yêu cầu khối kiện ofa đối tượng bị quin lý. Trong quan hệ quản ý hành chính nhà nước, quyén và lợi ich hợp pháp của cá nhân, tổ chức là đối tượng bị quân lý thường tiềm én nguy cơ có thể bị xâm hai bởi các QĐHC, HVHC của chủ thể quản ly. Bằng quyền lực Nhà nước, các chi thể quân lý có quyễn áp dit ÿ chỉ và bude các đối tương bi quân lý ghi phục ting mệnh lệnh của minh, Các ranh chấp phát sinh từ những bất đồng, xung đốt v lợi ích giữa các chủ thể có nợ bất bình đẳng vi ý chí trong quan hệ quản ý hành chính nhà nước ĐỂ dim bảo dung hòn được mối quan hệ này, khôi kiên là phương thúc bảo vệ quyển lợi ích hep pháp được pháp luật trao cho và công nhận. Hoy nói cách khác, chủ thể quản lý nhà nước không bao giờ là người khối liên trong V.