Chương I QUA TRINH SANG TAC VA QUAN NIEM NGHỆ THUẬT CUA TRAN DANG KHOA 1. Quá trình sáng tác 11. Vài nết về quê hương, gia đình và ổi thơ “Trin Đăng Khoa sinh ngày 26.1958, là con thứ ba trong gia din bin ning 6 ling Điễn Tr, xã Qube Th „ huyện Nam S ch, tính Hi Dương, bên vùng sông Kinh Thầy" [19, tr 7]. Đó là những lõi mỡ đi "Chân dung tự họa” của chính nhà thơ, Nh người đã đặt câu hỏi: Yêu tổ nào đã lâm nên một “thin đồng thơ Việt ngày ấy? Sự xuất hiện của Trần Đăng Khoa tám tuổi rên thí đản là một “hiện tượng”.
Ngoài một tải năng thơ ca thiên phú, chắc chấn gia đình và quê hương là những yếu tổ quan trong đã có ảnh hưởng trực iếp đến hồn thơ Trần Đăng Khoa Lê Thiểu Nhơn đã từng băn khoăn “Quê nhà bé bỏng của Trần Đăng Khoa chẳng khác chỉ những vùng đất lam lũ dọc theo đất nước ta chứ có phải địa linh gì đâu để úng nấu khát vọng nhân kiệt?" [36]. Nhưng chính mái nhà gianh "/iếm bao mươi “ắng” nơi vũng quê chiêm wing Bắc Bộ ấy đã cho Trần Đăng Khoa những xúc cảm thơ ca đầu tiên, để từ đó “con bướm vàng ” thời thơ ấu của nhà thơ đã chấp chới bay Tên và rồi đã biết bay xa.Trong suốt cuộc đời mình, nơi nhà thơ nặng nợ nhất, gần "bó nhất vẫn là mảnh đất quê hương nơi có gia đình yêu thương và tuổi thơ với bao. kỉ iệm Không thể nào quên. Ngay từ buổi đầu ên, đồng sông Kinh Thầy hiền hòa 48 di vio thơ Trin Đăng Khoa một cách tự nhiên trong một mỗi liên hệ hữu cơ bền chất giữa người làm thơ và nguồn mạch quê hương mình.
Người mẹ nông dân của “Trần Đăng Khoa không bÈ nghĩ ắng, chính bà là người đã gieo vào tâm hồn con trai những hạt mầm thơ ca đầu tiền bằng những câu hát ru, những lời ca dao, những, :chuyện kế dân gian đẫm ắc mẫu thần thoại tin giản đị của người mẹ vào. mối liên hệ tự nhiên giữa con người và vạn vật đã cho cậu bé Trần Đăng Khos những bài học lâu đôi thắm thía về tỉnh yê đi với thiên nhiên, con người. Nhà ther kế “Trong con mắt tôi, cây cối, râu bỏ, gà lợn, chó mèo cũng có niềm vui, nổi "buồn như những con người. Tình cảm p nhận từ mẹ.
Tiếp nhận rắt tự nhiên à nội ra trong những bài viết của mình cũng tty nhiễn. Nhờ có mẹ, Trin Đăng Khoa đã trở thành nhà thơ với một tâm hẳn thuần phác Việt Nam, nhân hậu, trong trẻo, hồn nhiền và tỉnh tổ. Sau này khi đã trưởng thành, Trần Đăng Khoa vẫn không nguôi nỗi niềm về mẹ, bi với nhà thơ, người mẹ giả nhỏ bể c quê nhà là sợi đây neo giữ cánh diều bay bồng, là phần hồn quê thắm đăm nuôi dưỡng âm hỗn nhà thơ qua bao biển động của cuộc đời “Gia đình với bả, ba mẹ, chị gái và người anh thỉ sĩ cùng cô em út tên Giang, là những, ih ảnh đã vào thơ Trần Đăng Khoa nhỉ nhất. Đó là một lẽ tắt nhiên.
"Bởi trong hình dung của một cậu bé nông thôn, thể giới mở ra từ đồ. Trong thơ Tran Đăng Khoa ta gấp người bà lưng công vì một đời gánh năng những lo toan, người ‘me tảo tần, nhân hậu, yê thương, người cha mạnh mẽ có thể "đội sắm, đội chớp, i cả trời mưa + nhất là cô bé Giang được anh ri yêu quý nhất. Nguồn cảm, "hứng trong thơ Trần Đăng Khoa thời niên thiểu đã bắt đầu từ những gì gẳ gũi, thân quen như thể “Thể giới của cậu bề Khoa đã mỡ rông hơn cũng những trang sch chứa bao “Tủ sách mà người ah cá Trần Nhuận Minh gẫy dựng nên là cả một “giatải” đối với một cậu bé ham đọc, ham hiểu biết như Trần Đăng Khoa. Nhà thơ nhớ lại “Em rất biết ơn bác Minh và tủ sách của bác Ấy.
Em học chủ yếu trong sách. Khôn lên cũng nhờ sách. Tri thức và trí khôn của loài người đều nằm hết ở trong sách. Có sách là có tắt cả.
Đục cảng nhiều cảng tốt” [31, tr 351]. Bằng việc Khám phá ra cả một thể giới kì điều từ những trang sách, Trần Đăng Khoa đã làm, cho tuổi thơ mình trở nên phong phú và giàu có hơn. Trần Đăng Khoa đã sinh ra và lớn lên wong những ngày gian khổ mà hào hùng của đất nước. Đồ là những năm thắng cả nước ra trận chiến đắu chống kẻ thù xâm lược ~ cuộc chiến tôn vĩnh phẩm giá con người Việt Nam.
Chính không khí thời đại Ấy đã bao bọc tuổi thơ hồn nhiên của Khoa, đã tiếp thêm sinh lực để những vẫn thơ của cậu bé nơi miễn quê nghèo khó có thể vượt qua những lũy tr làng mi đến với bạn đọc tên cả nước và m ngoài biên giới Vẫn với cái nhn trẻ thơ, nhưng, Trin Dang Khoa đã thể hiện cách suy nghĩ thật sâu sắc về những vẫn đề của › đân tộc, thôi đi Nỗi thơ của cậu bề'thẫn đồng” đã di qua tong những ngày nồng bỏng, sục sôi, khi máy bay MI đội bom Hà Nội và miễn Bắc, kh chiến trường "miễn Nam give giả những đoàn người hỗi hà bình quản.Thơ Trần Đăng Khoa thời niên thiểu đã tếp nhận được cái âm vang náo nức của thời đại để làm nên giọng điệu sử thí hỏa vào trong bản đồng ca của thơ ca thời chống Mĩ, dù tác giả của những bài thơ ấy vẫn côn là một đứa trẻ mục dây trê áo, ngày ngày mũ rơm đến lớp với bạn bè củng trang lứa. Như vậy có thể m ing, yeu tố thời dy ng đã góp phần lm nên nhà thơ Trần Đăng Khoa Tả Đăng Tâm tuổi, vừa say mê với những tr chơi tuổi thơ như bao đứa trẻ khác, Khoa còn say mẽ làm thơ. Sẽ không có một Trần Đăng Khoa và ánh hảo quang thần đồng nếu không có những tắm lòng biết ning niu vi vun dip ti năng, nếu thơ ca ngày ấy không được đón nhận một cách nằng nhiệt. Trần Đăng Khoa "mãi biết ơn người thảy lớn của mình là nhà thơ Xuân Diệu.
Bing sự từng tải và shay cảm tỉnh tế của một hẳn thơ lớn, Xuân Diệu đã phát hiện và hết lòng chăm, chút để năng khiếu tri cho của Trần Đăng Khoa có thể phát triển thành tả năng của một nhà thơ thực sự. Trong, Thân dụng và đối thoi", Trần Đăng Khoa tâm sự *Tôi đến với thơ hồn nhiên như em bé đến với tỏ chơi. Nhưng khi gặp Xuân Diệu, thì tôi hiểu được rằng, thơ ca không bao giờ là trò chơi cả. Nó là một công việc sáng tạo cực nhọc, Có thể nói may mắn cho đời ôi là tôi đã sớm gặp Xuân Diệu.Tôi luôn biết mình là một người học trò nhỏ bé của ông” [19, tr 29}.
ing Khoa đã võ cũng may mắn khí được bắp thụ một bầu không khí thơ ca lành "mạnh và được lọt vào mắt xanh của những bộc tiền bối trong làng thơ như Xuân Điệu, Tổ Hữu, Huy Cận, Chế Lan Viêo.Trong số những bạn nhỏlàm thơ cùng thời như Nguyễn Hồng Kiên, Cảm Thơ, Khánh Chí, Phan Tuy An. Trần Đăng Khoa là người đã đi xa nhất. Hẳn đó cũng là một may mắn của nề thơ Việt Nam hiện đại? Dù sau này, khi hồi tưởng lại thời th ấu, Trin 1g Khoa di chia sé vi ban bề nỗi buỗn vì "không có tỗi thơ", bởi “ánh hảo quang của niềm ngưỡng mộ lớn lao từ hàng triệu độc giả đã ôm choäng lấy anh từ khi mới vào lớp một” [38] th ta vẫn cứ tỉn rằng: Nếu được tở lại những năm thắng xưa, cậu bề Trần Đăng Khoa vẫn chọn thơ, vẫn lầm thơ như một điều không thể khác. Tuổ thơ dẫu Không bình lang, dẫu nhọc nhẫn thì vẫn cứ là hạnh phúc.
Bởi thơ ca là món quả vô giá mà cuộc đồi đã tao tăng cho câu bể chốn qué nghéo, để bạn đọc bao thể hệ nay có một “thin đồng” đễ ngưỡng mộ và mễn yêu. Mười bẩy tổi, kh vừa học xong lớp 10, Trần Đăng Khoa đã xung phong nhập ngủ bởi "những trang giấy cứ cần lên trước mãt/ Đường hành quân dẫn đến “mọi chân trời "(Thu th). Tạm biệt tuổi thơ, Trin Đăng Khoa trở thành người lính, với ước vọng nung nẫu được cùng đồng đội trực iếp có mặt trê chiến trường đánh ‘MI. Nhung chẳng lính trẻ đã không kịp dự trận cuối cũng.
Cuộc chiến tranh c† i Xi kếo dài hai mươi năm kết thúc 1g chi thing mia xuin 1975 huy hoing. Dit nước hòa nhưng Trần Đăng Khoa vẫn tiếp tuc cuộc đời quân ngữ, ở thành THải quân, cũng đồng đội có mặt ở nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ Quốc. Sau đó, nhà thơ được theo học ở Trường Viết văn Nguyễn Du và được cử sang học ta Viên Văn học Thể giới mang tên M.Goocky thuộc Viên Hàn lãm Khoa học Xã hội Nga Khi trở về nước, Trần Đăng Khoa làm biên tập viên ap chi Văn nghệ quân đội. Từ tháng 6 năm 2004, khi đã mang quân hảm thượng tá Quân đội nhân dẫn Việt Nam, Trin Dăng Khoa chuyển sang phụ trách Ban văn nghệ Đài iếng nói Việt Nam.
Hiện nay, cfu bé “thin đồng” năm xưa đang giữ chức giám đốc của hệ phát thanh có hình 'VOVTV của đãi Co thé đễ dàng nhận ra, quê hương, gia đình, thời đại.ắt cả đều đã in dấu. trong tho Trin Đăng Khoa, đã cũng nhà thơ đi qua những năm thing tdi thơ trong sáng. Và sau này, khi đã trưởng thành, Trần Đăng Khoa vẫn thủy chung với thơ ca như thủy chung với nơi chôn nhau cắt rốn. Chính vì thể, muốn tìm hiểu thơ Trần "Đăng Khoa trong giai đoạn sau 1975, không thể không trở về với những yếu tổ làm, sên căn cốt lịnh hồn của thơ Trần Đăng Khoa một thời đã qua Hơn nữa, sự phân chia hai gai doan trong sing tác của nhà thơ cũng chỉ mang ý nghĩa tương đối, bởi đã trước bay sau, rẻ con hay người lớn.
thì với Trần Đăng Khoa, vẫn chỉ một nơi chốn để trở về sau những chuyển đã xa và cuộc đời cũng như hành tỉnh thơ ca của một con người luôn là sự kế thừa và tiếp nổi 1. Sự nghiệp sáng tác ga các ti gi 1-2. Thơ: Từ “Góc sân và khoảng trời” đến “Bên cửa số máy bay” và Tuyển tho Trin Đăng Khoa ‘Trin Ding Khoa đã tự khẳng định mình bằng những thành công trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, danh hiệu "Nhà thơ” vẫn là danh hiệu xứng đáng nhất mà Trần Đăng Khoa đã mang từ thời hơ ấu đến hôm nay, khi đã là một người đần ông từng cơn người đích thực của Trin Đăng Khoa.