CHƯƠNG 1 CƠ SỞ THỰC THI CHỦ QUYỀN CỦA VIỆT NAM TRÊN VÙNG BIỂN ĐẢO MIỀN TRUNG THỜI PHÁP THUỘC 1. Tổng quan vùng biển đảo miền Trung Việt Nam là một quốc gia gắn liền với biển đảo từ lâu đời. Việt Nam có đường bờ biển dài và kề cận biển Đông, hướng ra Thái Bình Dương với nhiều tuyến đường hàng hải quốc tế đi qua. Tổng đường bờ biển của Việt Nam dài trên 3260km , trong đó, đường bờ biển của khu vực miền Trung từ Thanh Hóa đến Bình Thuận đã hơn 1600km, chiếm đến một nửa đường bờ biển cả nước.
Vùng biển Miền Trung nằm giữa đất nước, nối liền Vịnh Bắc Bộ và Vịnh Thái Lan bằng những con đường giao thông hàng hải huyết mạch. Bên cạnh đó nơi đây còn nằm trong khu vực của những tuyến đường biển quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thương kinh tế và giao lưu văn hóa Đông Tây. Vùng biển miền Trung ngoài vùng bờ biển còn bao gồm những đảo gần bờ nổi tiếng và có giá trị lớn về kinh tế như Lý Sơn, Cù Lao Chàm… đặc biệt còn có thêm hai quần đảo lớn xa bờ là Hoàng Sa và Trường Sa. Đây là hai quần đảo đang rất được quan tâm và nằm trong vùng tranh chấp của các nước ven biển Đông.
Vùng biển này đã được gọi bằng nhiều cái tên như Biển Đông, Giao Chỉ dương, biển Nam Hải…. “Là một trong sáu vùng biển lớn trên thế giới có diện tích khoảng 3.000km2, ngoài Việt Nam còn tiếp giáp với các nước khác trong khu vực gồm : Malaysia, Indonesia, Phillippins, Brunei, Singapore, Thái Lan, campuchia, đảo Đài Loan và lục địa Trung Quốc. Biển Đông có vị trí chiến lược quan trọng nối liền Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương, Châu Á Châu Âu, Châu Úc với Trung Đông “[1,tr15-16] Điều kiện tự nhiên của vùng biển miền Trung rất đa dạng và phong phú, nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa thuận lợi cho các sinh vật biển phát triển, thảm thực vật cũng đa dạng nhờ nhiệt độ trung bình hàng năm từ 18 đến 20 độ C, lượng mưa 1500mm/năm tác động đến cả vùng bờ biển, nhiều loài thủy sinh nước lợ, các nguồn tôm cá ở hệ sinh thái đầm phá cũng có sự phát triển đặc trưng đối với khu vực này. Nguồn lợi hải sản phong phú trên 2040 loài cá, trên 600 loài rong biển là nguồn thức ăn và dược liệu như hải sâm, vích, đồi mồi, rau câu, yến….
Các loài cá chủ yếu như cá Nổi nhỏ, cá Bò da (Aluterus monoceros) cá Nục đỏ đuôi (Decapterus 6 kurroides), cá Nục sồ (Decapterus maruadsi), cá Cơm thường (Stolephorus commersoni), cá Chim đen (Parastromatus niger). Ngoài ra vùng biển miền Trung còn là nơi sinh sống của những loài cá đặc biệt như cá Đáy, các họ cá Sơn phát sáng (Acronomatidae), họ cá Liệt (Leiognathidae), họ cá Mối (Synodontidae), họ cá Khế (Carangidae). Trữ lượng cá của vùng biển nước ta khoảng 3 triệu tấn/năm. Dưới đáy biến có nhiều khoáng sản quý như Thiếc, Titan, Thạch Anh, Nhôm, Đất hiếm, Măng gan… và có 25% trữ lượng dầu dưới biển Đông.
Nguồn lợi dầu mỏ trên biển Đông là rất lớn, ước tính có đến hơn 500.000km2 nằm trong vùng triển vọng có dầu khí, số lượng khai thác có thể lên đến khoảng 20 triệu tấn/năm. Toàn thềm lục địa của Việt Nam được dự báo có khoảng 10 tỷ tấn quỹ dầu. Từ điển Bách khoa mở Wikipedia cho biết rằng vùng biển Đông đã được xác định có trữ lượng dầu mỏ khoảng 1,2km3 (7,7 tỷ thùng), với ước tính tổng khối lượng là 4,5km3 (28 tỷ thùng). Trữ lượng khí tự nhiên được ước tính khoảng 7500km3.
Ở Hoàng Sa và Trường Sa còn có trữ lượng phốt phát lên đến khoảng 2. Không chỉ có khoáng sản, trên hai quần đảo này còn có những tài nguyên khác như vỏ sò, vỏ ốc, cát. những loại nguyên liệu này vừa dễ khai thác, vừa áp dụng chữa phèn cho đất rất hiệu quả, thậm chí còn có thể trộn theo một tỉ lệ nhất định để làm thức ăn cho gia súc. Một lợi thế khác của vùng biển miền Trung đó chính là hệ thống các cửa biển cảng biển.
Từ Thanh Hóa đến Bình Thuận có rất nhiều cửa biển lớn nhỏ, không ít trong số các cửa biển đó có những cái tên nổi tiếng không chỉ trong nước mà cả ngoài nước. Cụ thể : Thanh Hóa có Cửa Càn,Cửa Lèn, Cửa Hới, Cửa Lạch Ghép, Cửa Lạch Bạng. Có cảng Nghi Sơn Nghệ An có Cửa Lò, Cửa Hội. Cảng biển Cửa Lò Hà Tĩnh có Cửa Sót, Cửa Nhượng.
Cảng biển Vũng Áng Quảng Bình có Cửa Gianh, Cửa Nhật Lệ. Quảng trị có Cửa Tùng, Cửa Việt. Huế có Cửa Thuận An, Cửa Tư Hiền. Cảng biển Chân Mây Quảng Nam Đà Nẵng có Cửa Đại, Cửa Nam Ô.
Cảng biển Đà Nẵng, Hội An Quảng Ngãi có Cửa Sa Kỳ, Cửa Đại Cổ Lũy, Cửa Lở, Cửa Trà Câu. Cảng biển Dung Quất 7 Bình Định có Cửa Tam Quan, Cửa Thị Nại. Cảng biển Quy Nhơn Phú Yên có Cửa Tiên Châu, Cửa Đà Diễn, Cửa Đà Nông Khánh Hòa có Cửa Hà Liên, Cửa Lớn (Đại Cù Huân), Cửa Bé (Tiểu Cù Huân), Cửa Cam Ranh. Cảng biển Nha Trang, Vân Phong, Ba Ngòi.
Miền Trung còn rất nổi tiếng với các bãi biển đẹp , nằm trong danh sách các bãi biển đẹp của thế giới, sự nổi tiếng của các bãi biển như Sầm Sơn (Thanh Hóa), Cửa Lò (Nghệ An), Lăng Cô (Huế), Mỹ Khê (Đà Nẵng), Nha Trang, Phan Thiết… góp phần rất lớn vào tiềm năng kinh tế biển và du lịch biển. Bãi biển Đà Nẵng, Nha Trang luôn nằm trong top các bãi biển đẹp của thế giới. Các vịnh biển như Đà Nẵng, Vũng Áng, Vũng Rô có giá trị to lớn về kinh tế và quân sự trong thời kì cận đại cũng như hiện đại. Các đảo gần bờ như Cù Lao Chàm, Lý Sơn.
luôn hấp dẫn du khách tham quan hàng năm, đặc biệt là lượng khác ở các nước Châu Âu, Đông Bắc Á. Tại các đảo còn nuôi trồng, thu hoạch nhiều sản vật ngon và nổi tiếng như nước mắm, hành , tỏi, yến sào, tôm hùm, hàu… Bên cạnh những giá trị kinh tế, du lịch, các địa danh đó còn góp phần vào an ninh , quốc phòng với các cảng biển lớn như Đà Nẵng, Vũng Rô… có vị trí quân sự hết sức quan trọng. Có thể quan sát được đường giao thông quốc tế và khu vực. Biển Đông án ngữ một vùng lãnh hải rất quan trọng về chính trị, nơi có những tuyến đường biển thường xuyên nhộn nhịp và quan trọng của thế giới.
Hàng năm khối lượng vận chuyển hàng hóa qua biển Đông được xếp vào vị trí cao trong hàng hải quốc tế. Biển Đông là điểm nối giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, liên kết các khu vực Đông Bắc Á, Châu Đại Dương, Châu Phi, Ấn Độ, Châu Mỹ lại với nhau. Nằm trong trung tâm của Đông Nam Á, biển Đông vận chuyển khoảng 90% khối lượng hàng hóa thương mại toàn cầu. Mặt khác, đây còn là con đường vận chuyển năng lượng từ Trung Đông, Châu Phi đến các nước Đông Bắc Á.
Dầu khí là một mặt hàng thiết yếu và mang tính chiến lược, khiến cho biển Đông trở nên quan trọng với an ninh hàng hải và an ninh năng lượng. Nằm án ngữ ngay trung tâm của biển Đông, hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa có vị trí vô cùng quan trọng về giao thông hàng hải và quốc phòng. Việc kiểm soát đi lại của tàu thuyền, khống chế, phong tỏa các tuyến đường biển đến Việt Nam và đến các nước khác sẽ rất dễ dàng khi thực hiện trên hai quần đảo này. Nơi đây còn là nơi trú ngụ của những tàu thuyền thế giới tránh bão.
Từ nơi này hoàn toàn có thể theo dõi thời tiết, những hiện tượng thủy văn, khí hậu. Theo dõi vùng trời, vùng biển, đảm bảo an ninh quốc phòng tổ quốc. 8 + Quần đảo Hoàng Sa, hay còn gọi là “Bãi cát vàng”. Tên quốc tế thường được thể hiện trên các hải đồ là Paracels.
Quần đảo gồm 37đảo, đá, bãi cạn, bãi ngầm và một số đối tượng địa lý khác thuộc huyện Hoàng Sa, thành phố Đà Nẵng. Khu vực quần đảo nằm trên vùng biển rộng khoảng 30. Phạm vi quần đảo được giới hạn bằng các đảo, bãi ở các cực Bắc, Nam, Đông, Tây. Tổng diện tích phần nổi của quần đảo Hoàng Sa khoảng 10 km2, đảo lớn nhất là đảo Phú Lâm với diện tích khoảng 1,5 km2.
Quần đảo Hoàng Sa nằm ngang bờ biển các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam và một phần tỉnh Quảng Ngãi. Hoàng Sa nằm trong vùng "xích đạo từ" có độ sai lệch từ không thay đổi hoặc thay đổi rất nhỏ, rất thuận lợi cho việc đi biển. Quần đảo này có khí hậu nhiệt đới, nóng ẩm, mưa nhiều, thường có sương mù và nhiều giông bão, nhất là từ tháng 6 đến tháng 8 hằng năm. Trên một số đảo có nguồn nước ngọt, có cây cối, chim và rùa biển sinh sống.
Nằm phía Đông của Việt Nam, Hoàng Sa án ngữ đường hàng hải quốc tế huyết mạch từ Thái Bình Dương qua Ấn Độ Dương và Đại Tây Dương. Vùng biển này có tiềm năng lớn về khoáng sản và nguồn hải sản, thuận lợi trong việc phát triển kinh tế, quan trọng hơn đây là vị trí quân sự chiến lược, khống chế đường giao thông trên biển và trên không trong khu vực phía bắc Biển Đông. + Quần đảo Trường Sa cách quần đảo Hoàng Sa từ 300 đến 500 hải lý. Biển tuy rộng nhưng diện tích các đảo, đá, bãi nổi trên mặt nước lại rất ít, chỉ tổng cộng 11km2.
gồm 137 đảo, đá, bãi không kể 5 bãi ngầm thuộc thềm lục địa Việt Nam (gồm bãi Phúc Trần, Huyền Trân, Quế Đường, Phúc Nguyên, Tứ Chính). Căn cứ vào hải đồ vẽ năm 1979 của Cục Bản đồ Quân sự Bộ Tổng tham mưu (Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam), quần đảo Trường Sa có thể chia ra làm các cụm chính kể từ bắc xuống nam: cụm Song Tử, Thị Tứ, Loai Ta, Nam Yết hay Ti Gia, Sinh Tồn, Trường Sa, An Bang, Bình Nguyên. Việc xác lập, sử dụng và khai thác biển từ lâu đã là một truyền thống của người Việt Nam. Từ thuở hoang sơ với các câu chuyện Mai An Tiêm, Chử Đồng Tử.
đã cho thấy nhân dân ta rất chú trọng đến biển đảo. Cùng với quá trình tồn tại phát triển, dân tộc Việt Nam luôn có ý thức bảo vệ ranh giới lãnh thổ của đất nước mình. Đặc biệt trong tình hình hiện nay việc bảo vệ đó càng cần được quan tâm chú ý hơn.