Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu kỹ thuật nhân nuôi loài rùa sa nhân cuora mouhotii gray 1862 tại trung tâm bảo tồn rùa vườn quốc gia cúc phương tỉnh ninh bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu kỹ thuật nhân nuôi rùa sa nhân cuora mouhotii tại trung tâm bảo tồn rùa vườn quốc gia Cúc Phương, Ninh Bình.

• Tác giả: Trần Bảo Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đồng Thanh Hải
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu kỹ thuật nhân nuôi loài Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862) tại Trung tâm bảo tồn Rùa Vườn Quốc gia Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Sơ lược về loài Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862)
• 1.2. Đặc điểm nhận biết Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862)
• 1.3. Đặc điểm sinh học, sinh thái
• 1.4. Tình hình nhân nuôi động vật hoang dã
• 1.5. Tình hình nhân nuôi Rùa
• 1.6. Các văn bản quy định nhân nuôi động vật hoang dã
• 1.7. Hoạt động nhân nuôi Rùa tại Trung tâm bảo tồn Rùa Cúc Phương
• 3. CHƯƠNG 3: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Phạm vi nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp kế thừa tài liệu
• 3.4.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân loại và kiểm dịch rùa sau khi cứu hộ
• 4.2. Kỹ thuật nhân nuôi Rùa sa nhân
• 4.3. Kỹ thuật xây dựng chuồng nuôi của Rùa sa nhân
• 4.4. Thức ăn của Rùa sa nhân
• 4.5. Nghiên cứu khả năng sinh sản của loài Rùa sa nhân
• 4.6. Các bệnh thường gặp ở Rùa sa nhân và cách chữa trị
• 4.7. Đề xuất hướng dẫn kỹ thuật nhân nuôi loài Rùa sa nhân
• 4.8. Chuồng nuôi Rùa sa nhân
• 4.9. Thành phần thức ăn và khẩu phần ăn của Rùa sa nhân
• 4.10. Kỹ thuật ấp trứng
• 4.11. Kỹ thuật chữa trị một số loại bệnh thường gặp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu kỹ thuật nhân nuôi rùa sa nhân Cuora mouhotii

Nghiên cứu kỹ thuật nhân nuôi loài rùa sa nhân Cuora mouhotii tại Cúc Phương là một trong những nỗ lực quan trọng nhằm bảo tồn loài động vật quý hiếm này. Rùa sa nhân, với tên khoa học là Cuora mouhotii, đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do nạn săn bắt và buôn bán trái phép. Việc nghiên cứu và phát triển kỹ thuật nhân nuôi không chỉ giúp bảo tồn loài mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của bảo tồn rùa.

1.1. Đặc điểm sinh học và sinh thái của rùa sa nhân

Rùa sa nhân có đặc điểm sinh học độc đáo, thường sống trong môi trường rừng thường xanh và có khả năng sinh sản từ tháng 4 đến tháng 7 hàng năm. Mỗi lứa đẻ từ 2-4 trứng, kích thước khoảng 2,5-3 cm. Việc hiểu rõ về đặc điểm sinh học của loài này là rất quan trọng trong công tác nhân nuôi.

1.2. Tình trạng bảo tồn rùa sa nhân tại Việt Nam

Rùa sa nhân hiện đang được xếp vào danh sách động vật nguy cấp theo Nghị định số 06/2019/NĐ-CP. Tình trạng săn bắt trái phép đã khiến số lượng loài này giảm sút nhanh chóng, đòi hỏi các biện pháp bảo tồn hiệu quả hơn.

II. Thách thức trong việc nhân nuôi rùa sa nhân Cuora mouhotii

Việc nhân nuôi rùa sa nhân Cuora mouhotii gặp nhiều thách thức, từ điều kiện môi trường sống đến kỹ thuật chăm sóc. Những yếu tố này ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản và tỷ lệ sống sót của con non. Đặc biệt, việc tạo ra môi trường sống gần gũi với tự nhiên là một trong những yếu tố quyết định thành công trong nhân nuôi.

2.1. Nguy cơ tuyệt chủng và tác động của con người

Sự gia tăng nhu cầu tiêu thụ sản phẩm từ rùa đã dẫn đến tình trạng săn bắt trái phép. Điều này không chỉ đe dọa sự tồn tại của rùa sa nhân mà còn làm suy giảm đa dạng sinh học trong tự nhiên.

2.2. Khó khăn trong việc tái tạo môi trường sống

Việc tái tạo môi trường sống tự nhiên cho rùa sa nhân trong điều kiện nuôi nhốt là một thách thức lớn. Cần có các biện pháp kỹ thuật phù hợp để đảm bảo rùa có thể phát triển và sinh sản một cách tự nhiên nhất.

III. Phương pháp nhân nuôi rùa sa nhân Cuora mouhotii hiệu quả

Để nhân nuôi thành công rùa sa nhân Cuora mouhotii, cần áp dụng các phương pháp khoa học và kỹ thuật tiên tiến. Việc xây dựng chuồng nuôi phù hợp, cung cấp thức ăn đầy đủ dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho rùa là những yếu tố quan trọng trong quá trình này.

3.1. Kỹ thuật xây dựng chuồng nuôi rùa

Chuồng nuôi cần được thiết kế sao cho gần gũi với môi trường tự nhiên của rùa. Cần có các khu vực ẩn nấp, bể nước và không gian để rùa di chuyển tự do, giúp chúng cảm thấy thoải mái và giảm stress.

3.2. Thức ăn và chế độ dinh dưỡng cho rùa

Thức ăn cho rùa sa nhân cần đa dạng và đầy đủ dinh dưỡng. Các loại rau xanh, trái cây và động vật nhỏ như ốc sên, giun đất là những thực phẩm chính giúp rùa phát triển khỏe mạnh.

3.3. Kỹ thuật chăm sóc và phòng bệnh cho rùa

Chăm sóc sức khỏe cho rùa là rất quan trọng. Cần theo dõi thường xuyên tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm các bệnh thường gặp và có biện pháp điều trị kịp thời để đảm bảo tỷ lệ sống sót cao cho con non.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Cúc Phương

Trung tâm bảo tồn rùa Cúc Phương đã đạt được nhiều thành công trong việc nhân nuôi rùa sa nhân Cuora mouhotii. Các kết quả nghiên cứu không chỉ giúp bảo tồn loài mà còn cung cấp thông tin quý giá cho các chương trình bảo tồn khác trong nước và quốc tế.

4.1. Kết quả nhân nuôi và tái thả rùa

Hàng năm, Trung tâm bảo tồn rùa Cúc Phương đã tái thả nhiều cá thể rùa về tự nhiên, góp phần khôi phục quần thể loài đang dần biến mất. Kết quả này cho thấy hiệu quả của các phương pháp nhân nuôi đã được áp dụng.

4.2. Tác động đến cộng đồng và nâng cao nhận thức

Các hoạt động của Trung tâm không chỉ bảo tồn rùa mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của bảo tồn rùa. Các chương trình giáo dục và truyền thông đã thu hút sự quan tâm của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu nhân nuôi rùa sa nhân

Nghiên cứu kỹ thuật nhân nuôi rùa sa nhân Cuora mouhotii tại Cúc Phương đã mở ra nhiều triển vọng cho công tác bảo tồn loài này. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến các phương pháp nhân nuôi để đạt được hiệu quả cao hơn trong tương lai.

5.1. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về sinh học và sinh thái của rùa sa nhân để phát triển các phương pháp nhân nuôi hiệu quả hơn. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế cũng là một hướng đi quan trọng.

5.2. Tăng cường bảo tồn và phát triển bền vững

Bảo tồn rùa sa nhân không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn cần sự tham gia của cộng đồng. Các chương trình bảo tồn cần được triển khai rộng rãi để đảm bảo sự phát triển bền vững cho loài này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Sơ lược về loài Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862) Trên thế giới, người ta phân loại Rùa theo môi trường sống gồm: rùa cạn, rùa nước ngọt và rùa biển. Hiện nay trên thế giới phát hiện có 7 loài rùa biển, và khoảng 300 loài rùa cạn và rùa nước ngọt. Trong đó có 25 loài rùa cạn và rùa nước ngọt và 5 loài rùa biển.

(Nguồn: Stuart et al, 2001) - Tên Việt Nam: Rùa sa nhân. - Tên khoa học: Cuora mouhotii (Gray,1862). - Tên tiếng anh: Keeled box turtle. - Tên đồng nghĩa: - Họ rùa đầm: Emydidae.

- Bộ rùa: Testudinata. Đặc điểm nhận biết Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862) Rùa sa nhân có một số đặc điểm nhận dạng dễ dàng quan sát như: - Mai của nó dài khoảng 18cm; - Phần lưng có 3 gờ nổi sẵn: Một gờ ở giữa lưng, 2 gờ còn lại chạy từ vảy 1 - 4 trên mai; - Chúng có màu vàng hoặc nâu sáng trên mai, xám, hoặc có những trường hợp màu đen; - Phía sau mai có riềm răng cưa; - Yếm hẹp hơn độ mở của mai; - Đường nối tấm cánh tay xấp xỉ bằng đường nối tấm họng. - Đường nối tấm bụng là dài nhất; - Cơn đực đuôi dài và dầy hơn con cái, đuôi màu nâu sẫm, gốc đuôi có những hạt nhỏ; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 - Đầu trung bình, có màu nâu vàng; - Mõm ngắn hơn mắt; - Da đầu phân chia thành các tấm lớn; - Chi trước sau có 4 ngón, chi trước có 5 ngón, chân màu nâu đen; - Mắt thường có màu đỏ khi trưởng thành. Rùa sa nhân tại TCC (Nguồn : Chương trình bảo tồn Rùa Châu Á (ATP) Rùa sa nhân Cuora mouhotii (Gray, 1862) còn non dễ bị nhầm với loài rùa đất Spenglơ Geoemyda spengleri (Smith, 1920) non hoặc trưởng thành vì chúng có màu sắc giống nhau, có các gờ trên mai và có các tấm phía cuối mai hình răng cưa.

Tuy nhiên, cả hai loài có thể dễ dàng phân biệt với nhau dựa vào hình dạng của mai: Mai của Rùa sa nhân tròn và gồ cao hơn trong khi rùa đất Spenglơ lại dài và có hình ô van. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm phân biệt giữa Rùa sa nhân và Rùa đất Spenglơ Loài Rùa đất Spenglơ Rùa sa nhân Geoemyda Cuora mouhotii (Gray, 1862) Bộ phận spengleri (Smith, 1920) Mai gồ cao hơn, có 3 gờ trên Mai thuôn hơn và cũng có Mai mai, đỉnh mai phẳng ba gờ Đầu lớn hơn loài rùa đất Mắt to, tròn và lồi. Đầu Đầu Spenglơ và mắt màu đỏ khả nhỏ và thon thả Yếm không có tấm bản lề.

Đặc điểm nổi bật: Yếm có Yếm Yếm màu đen có các viền tấm bản lề xung quanh màu vàng Mai ngắn, gồ cao hơn và tròn Con non Mai thuôn dài và nhẵn hơn hơn 1. Đặc điểm sinh học, sinh thái Môi trường sống thích hợp của chúng thường là rừng thường xanh đặc biệt là khu vực núi đá vôi. Chúng thường ẩn nấp, sinh sản trong hang đá, hốc cây khô và dưới những lớp lá cây mục trên đất. Thức ăn trong tự nhiên chủ yếu là các loại cây cỏ, hoa quả rừng rụng hoặc là các loài động vật nhỏ như Ốc sên, Giun đất… Rùa sa nhân đẻ trứng từ tháng 4 - 7 hàng năm, mỗi lứa đẻ từ 2 - 4 trứng, kích thước trứng khoảng 2,5 - 3 cm.

Phân bố Rùa sa nhân chủ yếu sinh sống ở các nước Châu Á như Trung Quốc, Bắc Ấn, Mi - an - ma, Lào và Việt Nam. Tại Việt Nam, Rùa sa nhân phân bố tại Khu vực miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên từ Khánh Hòa trở ra như Lào Cai (Bảo Hà), Bắc Thái (Thái Nguyên), Vĩnh Phú (Tam Đảo), Hà Tây (Ba Vì) Hoà Bình, Hà Bắc, Ninh Bình, Thanh Hoá (Quan Hoá), Nghệ An (Tân Kỳ). (Nguồn: Chương trình bảo tồn Rùa Châu Á – ATP) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tình trạng Do tình trạng săn bắt, buôn bán trái phép để làm thức ăn, thú cưng,.

đã khiến cho số lượng loài Rùa sa nhân ngoài tự nhiên giảm sút nhanh chóng. Hiện loài được Chính phủ Việt Nam bảo vệ và xếp vào nhóm IIB Danh lục các loài động vật nguy cấp, quý, hiếm trong Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 về việc “Quản lí thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp”. Tình hình nhân nuôi động vật hoang dã Nhân nuôi động vật hoang dã đang được xem là một trong những hình thức bảo tồn các loài động vật hoang dã quý hiếm. Nhân nuôi động vật hoang dã bao gồm nhân nuôi bảo tồn và nhân nuôi thương mại, sẽ giúp bảo tồn nguồn gen các loài động vật hoang dã quý hiếm cũng như đáp ứng nhu cầu tiêu thụ sản phẩm động vật hoang dã trên thị trường, phần nào giảm thiểu nạn săn bắt, buôn bán động vật hoang dã trái phép ngoài tự nhiên.

Hiện nay, nhân nuôi động vật hoang dã đang ngày một phát triển mạnh mẽ nhưng chủ yếu phục vụ vào mục đích thương mại do nhu cầu tiêu thụ và lợi nhuận là rất cao. Tại Việt Nam, các trang trại gây nuôi động vật hoang dã (doanh nghiệp, tập thể, cá nhân) đang phát triển mạnh mẽ với khoảng 4.000 cơ sở đã đăng ký với cơ quan chức năng ở cả 63 tỉnh, thành phố và có khoảng 1 triệu cá thể thuộc 100 loài đang được nuôi, trong đó có các loài như Hươu, Nai, Lợn rừng, Nhím, Trăn, cá Sấu, Khỉ đuôi dài và rắn các loại. Những người đang hoạt động trong mô hình này cho rằng, gây nuôi động vật hoang dã không chỉ đáp ứng một phần nhu cầu thực tế trong nước và xuất khẩu mà còn góp phần đảm bảo cho công tác bảo tồn nguồn gen, là công cụ hữu hiệu giúp xóa đói giảm nghèo, đồng thời giảm bớt áp lực săn bắt trong tự nhiên. Tuy nhiên, cũng có những ý kiến cho rằng, gây nuôi động vật hoang dã không làm giảm sức ép lên động vật hoang dã trong tự nhiên, mà một số LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 trường hợp động vật bị săn bắt trái phép từ tự nhiên được hợp pháp hóa trong các trang trại gây nuôi - nơi luôn tiềm ẩn nguy cơ vật nuôi sổng chuồng và có thể truyền bệnh cho các cá thể loài trong tự nhiên.

Hiệp hội Bảo tồn động vật hoang dã đã phối hợp với Cục Kiểm Lâm Việt Nam tiến hành cuộc khảo sát trên 78 trang trại gây nuôi tại Việt Nam. Kết quả cho thấy, có 22 loài hiện đang được gây nuôi tại các trang trại, trong đó có 12 loài bị đe dọa cấp quốc gia, 6 loài bị đe dọa trên toàn cầu, 4 loài được bảo vệ ở cấp quốc gia và 5 loài có tên trong Phụ lục 1 của Công ước CITES. Thay vì hoạt động với mục đích bảo tồn, các trang trại gây nuôi động vật hoang dã vì mục đích thương mại trên thực tế lại trở thành mối đe dọa đối với các loài động vật hoang dã trong tự nhiên. Qua khảo sát, có tới 42% số trang trại thường xuyên nhập động vật hoang dã từ tự nhiên làm con giống; 50% chủ trang trại thừa nhận con giống ban đầu của họ có nguồn gốc từ tự nhiên, hoặc bao gồm cả nguồn giống từ tự nhiên và từ động vật gây nuôi có sinh sản.

Mặc dù còn nhiều tranh cãi về vấn đề này, nhưng nhìn chung việc gây nuôi động vật hoang dã đã đạt được một số kết quả có ý nghĩa như giúp phát triển kinh tế hộ gia đình ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa; có tác dụng tốt trong việc giáo dục môi trường và giải trí; đặc biệt là bảo tồn được nguồn gen. Ví dụ như Hươu sao, Cá sấu Việt Nam gần như đã tuyệt chủng nhưng nhờ gây nuôi sinh sản đã bảo tồn được nguồn gen. Song bất cập ở chỗ các cơ sở gây nuôi chưa có những đóng góp thực tế vào việc bảo tồn các nguồn gen trong tự nhiên. Bên cạnh đó, hệ thống quản lý nhà nước cũng chưa chặt chẽ nên vẫn có nhiều quan ngại về tính minh bạch của các trại gây nuôi và hiệu quả của việc giảm áp lực lên tự nhiên.

Tình hình nhân nuôi Rùa Rùa là một loài khó để nhân nuôi trong môi trường nuôi nhốt do các yếu tố về môi trường, kỹ năng chăm sóc ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động sinh sản, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 cũng như tỉ lệ trứng nở và con non sống sót sau này. Chính vì lí do đó, rất ít nơi có thể nhân nuôi Rùa thành công. Hiện nay, tại nước ta mới chỉ ghi nhận Chương trình bảo tồn Rùa Cúc Phương là nơi thực hiện thành công nhất công tác nhân nuôi các loài rùa cạn và rùa nước ngọt với hàng trăm cá thể con non của gần 20 loài đã được ấp nở thành công. Trong đó phải kể tới loài Rùa vô cùng quý hiếm tưởng chừng đã tuyệt chủng ở thế kỷ trước như Rùa Trung bộ.

Đây cũng là nơi tập huấn cho nhiều Khu bảo tồn và Vườn quốc gia về kỹ thuật nhân nuôi các loài rùa cạn và rùa nước ngọt vì mục đích bảo tồn, gìn giữ nguồn gen. Các văn bản quy định nhân nuôi động vật hoang dã - Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ vềQuản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, và thực thi công ước về buôn bán các loài động vật, thực vật hoa dã nguy cấp. - Quyết định số 1176/QĐ-TTg ngày 12/09/2019 về Phê duyệt Chương trình bảo tồn các loài Rùa nguy cấp của Việt Nam đến năm 2025, tâm nhìn đến năm 2030. - Luật chăn nuôi 2020.

Hoạt động nhân nuôi Rùa tại Trung tâm bảo tồn Rùa Cúc Phương Trung tâm bảo tồn Rùa (TCC) thuộc VQG Cúc Phương, các Hà Nội 120km về phía Tây Nam, được thành lập bởi Tổ chức Bảo tồn động, thực vật hoang dã quốc tế (FFI) năm 1998. Trung tâm là nơi cứu hộ các loài rùa cạn và rùa nước ngọt bị buôn bán trái phép với quy mô lớn trong thập niên 80 và 90 của thế kỷ XX. Trung tâm đã được xây dựng như một dự án bảo tồn và được chuyển giao cho VQG Cúc Phương vào cuối năm 2001. Hiện tại, TCC là Trung tâm bảo tồn quan trọng trong khu vực, nổi bật với các nỗ lực bảo tồn các loài rùa cạn và rùa nước ngọt cũng như các hoạt động truyền thông nâng cao ý thức cộng đồng về các mối hiểm họa đối với sự tồn tại của loài rùa Việt Nam.

Trung tâm có diện tích 7.