Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Nước Tại Xã Hà Vị, Huyện Bạch Thông, Tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường nước tại xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, phân tích chất lượng và đề xuất giải pháp bảo vệ nguồn nước.

• Tác giả: Nông Thị Nhâm
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Nước Tại Xã Hà Vị, Huyện Bạch Thông, Tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Tình hình môi trường nước ở Việt Nam
• 2.3. Hiện trạng môi trường nước ở Việt Nam
• 2.4. Hiện trạng ô nhiễm nước ở Việt Nam
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2.1. Thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
• 3.4.2. Phương pháp điều tra, phỏng vấn
• 3.4.3. Phương pháp lấy mẫu, phân tích mẫu
• 3.4.4. Phương pháp khảo sát thực địa
• 3.4.5. Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
• 3.4.6. Phương pháp tổng hợp, so sánh đối chiếu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường
• 4.2. Nguồn nước và tình hình sử dụng nguồn nước tại xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn
• 4.2.1. Nguồn nước mặt
• 4.2.2. Nguồn nước ngầm
• 4.3. Đánh giá hiện trạng môi trường nước tại xã Hà Vị
• 4.3.1. Đánh giá hiện trạng môi trường nước mặt tại xã Hà Vị
• 4.3.2. Đánh giá chất lượng nước ngầm
• 4.3.3. Đánh giá của người dân về chất lượng môi trường nước tại xã Hà Vị
• 4.4. Nguyên nhân có thể gây ô nhiễm nguồn nước trên địa bàn xã Hà Vị
• 4.4.1. Do hoạt động chăn nuôi
• 4.4.2. Do hoạt động canh tác nông nghiệp
• 4.4.3. Do đời sống sinh hoạt của người dân
• 4.5. Đề xuất các biện pháp phòng ngừa ô nhiễm môi trường trên địa bàn xã Hà Vị
• 4.5.1. Giải pháp quản lý
• 4.5.2. Giải pháp kỹ thuật
• 4.5.3. Giải pháp xã hội
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Mở đầu

Phần mở đầu của Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Nước Tại Xã Hà Vị, Huyện Bạch Thông, Tỉnh Bắc Kạn giới thiệu bối cảnh và tầm quan trọng của việc nghiên cứu môi trường nước. Nước là nguồn tài nguyên thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong sự sống và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, sự gia tăng dân số và các hoạt động kinh tế không bền vững đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng. Xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn là một khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề từ các hoạt động nông nghiệp, chăn nuôi và sinh hoạt, gây ra sự suy thoái môi trường nước. Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá hiện trạng môi trường nước, xác định nguyên nhân ô nhiễm và đề xuất các giải pháp quản lý, kỹ thuật và xã hội để giảm thiểu tác động tiêu cực.

1.1 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm đánh giá hiện trạng chất lượng nước mặt và nước ngầm tại Xã Hà Vị, xác định các nguồn gây ô nhiễm và đề xuất các biện pháp phòng ngừa, quản lý môi trường nước hiệu quả.

1.2 Ý nghĩa của đề tài

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu khoa học về môi trường nước, hỗ trợ công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên nước tại địa phương. Đồng thời, nghiên cứu cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về vấn đề ô nhiễm nước.

II. Tổng quan tài liệu

Phần này trình bày cơ sở khoa học liên quan đến môi trường nước, bao gồm các khái niệm về nước mặt, nước ngầm, nước sạch, và ô nhiễm nước. Nghiên cứu cũng đề cập đến tình hình ô nhiễm nước tại Việt Nam, đặc biệt là các khu vực nông thôn và miền núi, nơi các hoạt động nông nghiệp và chăn nuôi không được quản lý chặt chẽ. Các nguồn nước mặt và nước ngầm tại Xã Hà Vị đang chịu ảnh hưởng từ các chất thải chăn nuôi, nước thải sinh hoạt và việc sử dụng hóa chất nông nghiệp.

2.1 Cơ sở khoa học

Nghiên cứu dựa trên các khái niệm cơ bản về môi trường nước, bao gồm các đặc tính của nước mặt và nước ngầm, cũng như các tiêu chuẩn chất lượng nước theo quy định của Việt Nam.

2.2 Tình hình ô nhiễm nước tại Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với tình trạng ô nhiễm nước nghiêm trọng, đặc biệt là tại các khu vực nông thôn và miền núi. Các nguồn ô nhiễm chính bao gồm chất thải chăn nuôi, nước thải sinh hoạt và việc sử dụng hóa chất nông nghiệp.

III. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thu thập thông tin thứ cấp, điều tra, phỏng vấn, lấy mẫu và phân tích mẫu nước. Các phương pháp thống kê và xử lý số liệu được áp dụng để đánh giá hiện trạng môi trường nước tại Xã Hà Vị. Nghiên cứu cũng tiến hành khảo sát thực địa để thu thập dữ liệu về các nguồn nước và tình hình sử dụng nước tại địa phương.

3.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp thu thập thông tin thứ cấp từ các báo cáo, tài liệu liên quan và điều tra, phỏng vấn người dân địa phương.

3.2 Phương pháp phân tích mẫu nước

Các mẫu nước được lấy từ các nguồn nước mặt và nước ngầm tại Xã Hà Vị để phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước như pH, hàm lượng sắt, amoni và coliform.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiện trạng môi trường nước tại Xã Hà Vị đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, đặc biệt là nước mặt. Các nguồn ô nhiễm chính bao gồm chất thải chăn nuôi, nước thải sinh hoạt và việc sử dụng hóa chất nông nghiệp. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chất lượng nước ngầm tại địa phương đang suy giảm do sự thẩm thấu của các chất ô nhiễm từ bề mặt.

4.1 Hiện trạng môi trường nước mặt

Nước mặt tại Xã Hà Vị bị ô nhiễm do các hoạt động chăn nuôi, nông nghiệp và sinh hoạt. Các chỉ tiêu chất lượng nước như pH, hàm lượng sắt và coliform vượt quá giới hạn cho phép.

4.2 Hiện trạng môi trường nước ngầm

Chất lượng nước ngầm tại Xã Hà Vị đang suy giảm do sự thẩm thấu của các chất ô nhiễm từ bề mặt. Các chỉ tiêu như hàm lượng amoni và sắt đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép.

V. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu kết luận rằng môi trường nước tại Xã Hà Vị đang bị ô nhiễm nghiêm trọng và cần có các biện pháp quản lý, kỹ thuật và xã hội để giảm thiểu tác động. Các giải pháp được đề xuất bao gồm cải thiện hệ thống thu gom và xử lý nước thải, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường nước và áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong nông nghiệp và chăn nuôi.

5.1 Giải pháp quản lý

Cần tăng cường công tác quản lý môi trường nước tại địa phương, bao gồm việc xây dựng và nâng cấp hệ thống thu gom, xử lý nước thải.

5.2 Giải pháp kỹ thuật

Áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong nông nghiệp và chăn nuôi để giảm thiểu ô nhiễm nước, như sử dụng phân bón hữu cơ và xử lý chất thải chăn nuôi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nước là nguồn tài nguyên thiết yếu cho sự sống và phát triển kinh tế - xã hội. Tại xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, nguồn nước mặt và nước ngầm đóng vai trò quan trọng trong sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp của người dân. Tuy nhiên, do các hoạt động phát triển kinh tế chưa được kiểm soát chặt chẽ, cùng với việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và xử lý chất thải chưa hợp lý, môi trường nước tại đây đang có dấu hiệu ô nhiễm. Theo khảo sát, xã Hà Vị có diện tích tự nhiên 1.251,17 ha, dân số 1.704 người với 446 hộ gia đình, trong đó phần lớn sử dụng nước giếng đào (65,15%) và giếng khoan (34,85%) cho sinh hoạt. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt và nước ngầm, xác định các nguồn gây ô nhiễm, từ đó đề xuất các biện pháp phòng ngừa phù hợp. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 01 đến tháng 04 năm 2014, tập trung tại xã Hà Vị, với ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp số liệu phục vụ công tác quản lý tài nguyên nước và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các khái niệm và tiêu chuẩn về môi trường nước được quy định trong Luật Bảo vệ Môi trường 2005 và Luật Tài nguyên nước 2012. Các khái niệm chính bao gồm:

• Nước mặt: Nước trong các hồ chứa, sông suối, có đặc điểm chứa khí hòa tan, chất rắn lơ lửng và vi sinh vật.
• Nước ngầm: Nước tích trữ trong các tầng đất đá dưới mặt đất, có chất lượng ổn định và ít bị ô nhiễm hơn nước mặt.
• Ô nhiễm nước: Sự thay đổi xấu về tính chất vật lý, hóa học và sinh học của nước do các chất lạ gây độc hại.
• Tiêu chuẩn chất lượng nước sinh hoạt: Áp dụng theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02:2009/BYT, bao gồm các chỉ tiêu như pH, Fe, NH4+, Coliform, độ đục, mùi vị.

Ngoài ra, nghiên cứu sử dụng mô hình đánh giá hiện trạng môi trường nước dựa trên phân tích các chỉ tiêu vật lý, hóa học và sinh học, kết hợp với khảo sát ý kiến người dân để đánh giá tác động của các hoạt động kinh tế - xã hội đến chất lượng nước.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập thông tin thứ cấp từ các văn bản pháp luật, báo cáo ngành, số liệu điều tra dân số và kinh tế xã hội của xã Hà Vị. Thực hiện khảo sát thực địa, lấy mẫu nước giếng tại 4 điểm đại diện thuộc 3 khu vực Bắc, Trung tâm và Nam xã.
• Phương pháp lấy mẫu: Lấy mẫu nước giếng đào và giếng khoan, bảo quản theo tiêu chuẩn TCVN 6663, phân tích các chỉ tiêu pH, Fe, NH4+, Coliform tại phòng thí nghiệm Khoa Môi trường, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp trắc phổ để xác định hàm lượng sắt, phương pháp so màu để đo amoni, phương pháp màng lọc để đếm Coliform. Đo pH bằng máy đo đa chỉ tiêu.
• Phương pháp khảo sát xã hội: Phỏng vấn ngẫu nhiên 60 hộ dân về nhận thức và đánh giá chất lượng nước sinh hoạt.
• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Excel để thống kê, xử lý và biểu diễn dữ liệu dưới dạng bảng và biểu đồ.
• Timeline nghiên cứu: Tiến hành từ 15/01/2014 đến 30/04/2014, bao gồm thu thập dữ liệu, lấy mẫu, phân tích và tổng hợp kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng nước mặt có dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ: Nước suối và ao hồ tại khu trung tâm xã có màu nâu đục, mùi hôi, xuất hiện rong rêu và rác thải sinh hoạt, nước thải chăn nuôi chưa qua xử lý. Các kênh mương dẫn nước vào ruộng gần khu dân cư có màu đen và mùi khó chịu, chứa nhiều bao bì thuốc bảo vệ thực vật.
2. Chất lượng nước giếng sinh hoạt đạt tiêu chuẩn QCVN 02:2009/BYT: Kết quả phân tích 4 mẫu nước giếng tại các khu Bắc, Trung tâm và Nam xã cho thấy pH dao động từ 7,07 đến 8,12, hàm lượng sắt từ 0,001 đến 0,008 mg/l, amoni từ 0,48 đến 0,78 mg/l, Coliform từ 20 đến 150 khuẩn/100ml, tất cả đều nằm trong giới hạn cho phép.
3. Phân bố nguồn nước và hình thức sử dụng: 65,15% hộ dân sử dụng giếng đào với độ sâu 7-15 m, 34,85% sử dụng giếng khoan sâu 35-45 m. Mực nước giếng thấp vào mùa khô, gây khó khăn trong khai thác.
4. Nguyên nhân ô nhiễm nước mặt chủ yếu do hoạt động chăn nuôi, canh tác nông nghiệp và sinh hoạt: Việc thải trực tiếp chất thải chăn nuôi, sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật vượt mức khuyến cáo, cùng với xử lý chất thải sinh hoạt chưa hợp lý là nguyên nhân chính gây ô nhiễm nguồn nước mặt.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy nước giếng tại xã Hà Vị vẫn đảm bảo chất lượng sinh hoạt theo quy chuẩn quốc gia, tuy nhiên nước mặt đang có dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt chưa được kiểm soát tốt. So sánh với các nghiên cứu tại các vùng nông thôn miền núi khác, hiện trạng ô nhiễm nước mặt do chăn nuôi và sử dụng phân bón hóa học là phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Biểu đồ phân bố pH, hàm lượng sắt, amoni và Coliform giữa các khu vực cho thấy sự chênh lệch nhẹ, phản ánh mức độ phát triển kinh tế và mật độ dân cư khác nhau. Việc người dân chủ yếu sử dụng giếng đào với kỹ thuật chưa đảm bảo làm tăng nguy cơ ô nhiễm nước ngầm do nước mưa và chất thải thấm xuống. Dữ liệu khảo sát ý kiến người dân cũng cho thấy nhận thức về bảo vệ nguồn nước còn hạn chế, cần tăng cường tuyên truyền và quản lý. Các biểu đồ và bảng số liệu minh họa rõ ràng sự phân bố và mức độ ô nhiễm, hỗ trợ cho việc đề xuất giải pháp phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và giám sát chất lượng nước mặt và nước ngầm: UBND xã phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện kiểm tra định kỳ chất lượng nước, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư và vùng sản xuất nông nghiệp, nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguồn ô nhiễm. Thời gian thực hiện: hàng quý.
2. Xây dựng hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và chăn nuôi: Khuyến khích và hỗ trợ người dân đầu tư các công trình xử lý nước thải hợp vệ sinh, tránh thải trực tiếp ra môi trường. Tập trung vào các hộ chăn nuôi quy mô lớn và khu dân cư đông đúc. Thời gian thực hiện: 1-2 năm.
3. Tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước: Tổ chức các buổi tập huấn, truyền thông về sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy trình, bảo vệ nguồn nước và vệ sinh môi trường. Chủ thể thực hiện: UBND xã, các tổ chức xã hội. Thời gian: liên tục hàng năm.
4. Khuyến khích sử dụng giếng khoan đạt tiêu chuẩn kỹ thuật: Hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các hộ dân nâng cấp giếng đào hoặc chuyển sang giếng khoan có cấu trúc đảm bảo, nhằm giảm nguy cơ ô nhiễm nước ngầm. Thời gian: 3 năm.
5. Phát triển hệ thống cấp nước tập trung và nước sạch: Đầu tư xây dựng các công trình cấp nước tập trung, đảm bảo cung cấp nước sạch cho người dân, giảm phụ thuộc vào nguồn nước giếng tự đào. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương và các nhà đầu tư. Thời gian: 5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch quản lý tài nguyên nước và kiểm soát ô nhiễm tại địa phương.
2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành môi trường, địa chính: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tế và phân tích để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.
3. Người dân và các tổ chức cộng đồng tại xã Hà Vị: Nâng cao nhận thức về bảo vệ nguồn nước, áp dụng các biện pháp phòng ngừa ô nhiễm trong sinh hoạt và sản xuất.
4. Các nhà hoạch định chính sách phát triển nông thôn và nông nghiệp bền vững: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường nước trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nước mặt ở xã Hà Vị bị ô nhiễm hữu cơ?
   Do hoạt động chăn nuôi gia súc, thải trực tiếp chất thải chưa qua xử lý, cùng với nước thải sinh hoạt và rác thải sinh hoạt bị đổ ra các suối, ao hồ, gây ô nhiễm hữu cơ và mùi hôi khó chịu.

2. Chất lượng nước giếng tại xã Hà Vị có đảm bảo an toàn không?
   Kết quả phân tích cho thấy các chỉ tiêu pH, Fe, NH4+, Coliform đều nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 02:2009/BYT, đảm bảo an toàn cho sinh hoạt.

3. Nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước ngầm là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu là do nước thải sinh hoạt, nước thải chăn nuôi, sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật vượt mức khuyến cáo, làm tăng hàm lượng amoni và vi sinh vật gây bệnh trong nước ngầm.

4. Người dân chủ yếu sử dụng loại nguồn nước nào?
   Phần lớn người dân sử dụng nước giếng đào (65,15%), còn lại sử dụng giếng khoan (34,85%). Giếng đào thường có kỹ thuật chưa đảm bảo, dễ bị ô nhiễm.

5. Các biện pháp nào được đề xuất để cải thiện chất lượng nước?
   Bao gồm tăng cường quản lý giám sát, xây dựng hệ thống xử lý nước thải, tuyên truyền nâng cao nhận thức, hỗ trợ kỹ thuật nâng cấp giếng, và phát triển hệ thống cấp nước tập trung.

Kết luận

• Đánh giá hiện trạng môi trường nước tại xã Hà Vị cho thấy nước mặt có dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ, trong khi nước giếng sinh hoạt đạt tiêu chuẩn quốc gia.
• Nguyên nhân ô nhiễm chủ yếu do hoạt động chăn nuôi, canh tác nông nghiệp và xử lý chất thải sinh hoạt chưa hợp lý.
• Người dân chủ yếu sử dụng giếng đào với kỹ thuật chưa đảm bảo, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nước ngầm.
• Đề xuất các giải pháp quản lý, kỹ thuật và xã hội nhằm bảo vệ và nâng cao chất lượng nguồn nước tại địa phương.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và số liệu thực tiễn phục vụ công tác quản lý tài nguyên nước và phát triển bền vững tại xã Hà Vị trong giai đoạn tiếp theo.

Hành động tiếp theo: Cơ quan chức năng và cộng đồng cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá chất lượng nước định kỳ để bảo vệ sức khỏe người dân và môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Nước là nguồn gốc sự sống, nước luôn giữ vai trò mang tính sống còn trong lịch sử phát triển của loài người và phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia. Con người sử dụng nước vào nhiều mục đích khác nhau như sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp,. Hiện nay do sự bùng nổ dân số, do sự phát triển mạnh mẽ của các ngành kinh tế trên thế giới, chất lượng cuộc sống con người ngày càng được nâng cao vì thế nhu cầu sử dụng nước ngày càng nhiều hơn.

Những hoạt động tự phát không có quy hoạch của con người như chặt phá rừng bừa bãi, canh tác nông, lâm nghiệp không hợp lý và thải trực tiếp chất thải và môi trường,… đã và đang làm nguồn nước bị ô nhiễm; vấn đề khan hiếm nước ngọt ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn nhất là ở các vùng ít mưa. Bạch Thông là một huyện thuộc tỉnh Bắc Kạn, kinh tế còn chậm phát triển chủ yếu là trồng trọt và chăn nuôi, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, trong thời gian qua cùng với sự phát triển kinh tế xã hội đã nảy sinh nhiều vấn đề về môi trường. Môi trường đất, không khí, nước ngầm, nước mặt đang bị ô nhiễm.

điều này đã gây ảnh hưởng đến đời sống và sức khỏe người dân. Trên địa bàn huyện có nhiều hệ thống sông, suối lớn nhỏ phục vụ các hoạt động sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh….tuy nhiên do các hoạt động của con người nên nước đang bị ô nhiễm. Việc lạm dụng phân bón, hóa chất bảo vệ thực vật, chất thải chăn nuôi, nước thải sinh hoạt chưa được thu gom, xử lý, rác thải rắn bừa bãi đã làm ô nhiễm nước mặt, nước ngầm. Hiện nay, công tác quản lý nhà nước về môi trường nói chung và môi trường nước nói riêng trên địa bàn xã, huyện chưa được quan tâm, chú trọng.

Sự ô nhiễm nguồn nước cũng như sự khan hiếm nguồn nước sẽ càng trầm trọng nếu không có biện pháp quản lý tốt chất lượng tài nguyên nước. Để khắc phục, giảm thiểu được ảnh hưởng của ô nhiễm nước đến đời sống và sức khỏe người dân công việc quan trọng là đánh giá chính xác mức độ và nguyên nhân gây ô nhiễm nước trên địa bàn xã, huyện để đưa ra giải pháp khắc phục giảm thiểu một cách hữu hiệu và phù hợp. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, khoa Môi trường - Trường Đại học Nông Lâm Thái n 2 Nguyên, dưới sự hướng dẫn của Giảng viên: PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh tôi đã thực hiện chuyên đề: “Đánh giá hiện trạng môi trường nước trên địa bàn xã Hà Vị huyện Bạch Thông tỉnh Bắc Kạn”.Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá hiện trạng chất lượng môi trường nước mặt, nước ngầm tại xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn. - Xác định các nguồn gây ô nhiễm môi trường nước mặt, nước ngầm tại xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn.

- Đề xuất các biện pháp phòng ngừa ô nhiễm môi trường trên địa bàn xã Hà Vị + Đề xuất các giải pháp quản lý môi trường phù hợp để ngăn ngừa và giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước trên địa bàn xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn. + Đề xuất các giải pháp kỹ thuật. + Đề xuất giải pháp xã hội 1. Mục đích nghiên cứu - Nắm được tình hình sử dụng nguồn nước trên địa bàn xã Hà Vị.

- Nắm được hiện trạng môi trường nước mặt, nước ngầm và nguồn gây ô nhiễm nguồn nước; từ đó đưa ra các biện pháp nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước trên địa bàn xã Hà Vị. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học. - Tạo cho tôi cơ hội vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, cách thức tiếp cận và thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học.

- Nâng cao kiến thức và kỹ năng tổng hợp, phân tích số liệu và rút ra những kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học sau này. - Là nguồn tài liệu cho học tập và nghiên cứu khoa học. Ý nghĩa trong thực tiễn. - Biết được chất lượng môi trường nước và các nguồn gây ô nhiễm nguồn nước của xã Hà Vị, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn.

- Cung cấp số liệu cho công tác quản lý môi trường trên địa bàn xã, huyện và từ đó đưa ra giải pháp phòng ngừa, giảm thiểu ô nhiễm môi trường phù hợp. n 3 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Một số khái niệm liên quan * Khái niệm về môi trường Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống con người, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật (Luật Bảo vệ Môi trường - 2005).

* Khái niệm về nước mặt Nước mặt bao gồm các nguồn nước trong các hồ chứa, sông suối hoặc nước ngọt trong vùng đất ngập nước. Do kết hợp từ các dòng chảy trên bề mặt và thường xuyên tiếp xúc với không khí nên các đặc trưng của nước mặt là: - Chứa khí hòa tan, đặc biệt là oxy. - Chứa nhiều chất rắn lơ lửng (riêng trường hợp nước trong ao, hồ, đầm lầy chứa chất răn lơ lửng và chủ yếu ở dạng keo). - Có hàm lượng chất hữu cơ cao.

- Có sự hiện diện của nhiều loại tảo. - Chứa nhiều vi sinh vật. * Khái niệm nước ngầm Nước ngầm là một dạng nước dưới đất, tích trữ trong các lớp đất đá trầm tích bở rời như cặn, sạn, cát bột kết, trong khe nứt, hang cacxto dưới bề mặt trái đất, có thể khai thác cho các hoạt động sống của con người. * Khái niệm về nước sạch và nước hợp vệ sinh Nước sạch là nước đảm bảo các yêu cầu sau: nước trong, không màu, không có mùi vị lạ, không có các tạp chất, không chứa chất tan có hại, không có mầm gây bệnh hay đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước cấp dành cho mục đích ăn uống (QCVN 01 - BYT).

Nước hợp vệ sinh là nước được sử dụng trực tiếp hoặc sau lọc thỏa mãn các yêu cầu về chất lượng cảm quan như không màu, không mùi, không vị lạ và không chứa thành phần có thể gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người, n 4 có thể dùng cho ăn uống sau khi đun sôi (QCVN 02 - BYT). Các nguồn nước đạt theo tiêu chuẩn nước hợp vệ sinh được cấp từ các công trình như trạm cấp nước, giếng khoan tầng nông hoặc sâu được sử dụng thường xuyên, nước mưa hứng và trữ trong bể, lu chứa được rửa sạch, nước sông, suối không bị ô nhiễm bởi các chất thải của người và động vật, hóa chất hoặc các chất thải công nghiệp, làng nghề. Nước giếng đào và giếng khoan chất lượng nước phải đảm bảo thỏa mãn các yêu cầu như giếng phải nằm cách nhà tiêu, chuồng gia súc hoặc nguồn gây ô nhiễm khác (kể cả của nhà hàng xóm) ít nhất 10m; thành giếng phải được xây bằng gạch, đá cao tối thiểu 0,6m ; sân giếng (nền giếng) được lát bằng gạch, đá hoặc đổ bê tông, không bị nứt nẻ (tránh việc nước rửa, tắm giặt ngấm trực tiếp ngay xuống giếng). giếng đất công cộng không được xếp là nguồn nước hợp vệ sinh.

Nước mưa được thu hứng từ mái ngói, mái tôn, trần nhà bằng bê tông (sau khi đã xả nước bụi bẩn ban đầu trước khi thu hứng) vào trong bể chứa, lu chứa được rửa sạch sẽ trước khi thu hứng và có nắp đậy cẩn thận. tuy nhiên, nước mưa hứng từ mái fibro-xi măng có chất amiang gây ung thư, khuyến cáo không được dùng cho ăn uống, và không được xếp vào loại nước “hợp vệ sinh”. Nước tự chảy được lấy từ khe suối hoặc mạch nước trên sườn núi dẫn bằng đường ống về các bể hay vòi tiêu thụ trong khu dân cư. Đây là loại hình cấp nước khá phổ biến ở các tỉnh miền núi với số lượng lớn công trình đã được xây dựng bằng nhiều nguồn vốn, nhiều chương trình dự án khác nhau.

Tùy theo quy mô, các công trình này có thể cung cấp nước sinh hoạt cho một vài hộ hoặc cả thôn. Nước máy được bơm từ giếng khoan hay song, hồ và đã được lọc qua giàn mưa, bể lắng, bể lọc, khử khuẩn rồi bơm nước lê tháp cao hoặc đẩy thẳng vào đường ống dẫn đễn bể chứa của tập thể hoặc gia đình. Nước được lấy từ hai hệ thống trên được coi là hợp vệ sinh. * Khái niệm ô nhiễm nước Ô nhiễm nước là sự thay đổi theo chiều hướng xấu đi các tính chất vật lý - hóa học - sinh học của nước với sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước trở nên độc hại với con người và sinh vật.

Làm giảm độ n 5 đa dạng sinh học trong nước. Xét về tốc độ lan truyền và quy mô ảnh hưởng thì ô nhiễm nước là vấn đề đáng lo ngại hơn ô nhiễm đất. * Khái niệm tiêu chuẩn môi trường Tiêu chuẩn môi trường là giới hạn cho phép của các thông số về chất lượng môi trường xung quanh, về hàm lượng của chất gây ô nhiễm trong chất thải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định làm căn cứ để quản lý và bảo vệ môi trường (Luật Bảo vệ môi trường 2005). Nguồn gốc và chất lượng nước a, Nguồn nước mặt * Nguồn gốc nước mặt Nước mặt là loại nước tồn tại lộ thiên trên mặt đất như sông, suối, hồ, đầm,…Nguồn bổ sung cho nước mặt là nước mưa và trong một số trường hợp cả nước ngầm.

Nguồn nước mặt ở nước ta rất phong phú và được phân bổ ở khắp mọi nơi. Đây là nguồn nước quan trọng được sử dụng vào mục đích cấp nước. * Đặc tính chung của nước mặt - Nước sông: là nguồn chủ yếu để cấp nước. Nước sông có các đặc điểm sau: + Giữa các mùa có sự chênh lệch tương đối lớn về mực nước, lưu lượng, hàm lượng cặn và nhiệt độ nước.

+ Hàm lượng muối khoáng và sắt nhỏ nên rất thích hợp khi sử dụng cho công nghiệp giấy, dệt và nhiệt điện. + Độ đục cao nên xử lý phức tạp và tốn kém. + Nước sông cũng là nguồn tiếp nhận nước mưa và các loại nước thải, vì vậy nó chịu ảnh hưởng trực tiếp của môi trường bên ngoài. So với nước ngầm, nước mặt thường có độ nhiễm bẩn cao hơn.

- Nước suối: Đặc điểm nổi bật của nước suối là không ổn định về chất lượng nước, mực nước, lưu lượng, vận tốc dòng chảy giữa mùa lũ và mùa kiệt.