Luận văn thạc sĩ chính sách công thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện mdrắk tỉnh đắk lắk

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích chính sách công thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số trên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Đức Cường
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Minh Đức
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ
• 1.1. PHÁT TRIỂN KINH TẾ CHO BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản về thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số
• 1.1.2. Nội dung chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số
• 1.1.3. Các bước tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số
• 1.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS
• 2. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ
• 2.1. PHÁT TRIỂN KINH TẾ CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI HUYỆN M’DRẮK, TỈNH ĐẮK LẮK
• 2.1.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk
• 2.1.2. Thực tiễn việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện M’Drắk. Đánh giá chung về thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện M’Drắk
• 3. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THỰC HIỆN
• 3.1. CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI HUYỆN M’DRẮK, TỈNH ĐẮK LẮK
• 3.1.1. Định hướng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk trong thời kỳ mới
• 3.1.2. Các giải pháp hoàn thiện thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk
• DANH MỤC THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Giới thiệu và bối cảnh nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào việc phân tích chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk. Bối cảnh nghiên cứu được đặt trong giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội của vùng dân tộc thiểu số, nơi mà các chính sách hỗ trợ đã được triển khai nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Kinh tế vùng dân tộc và phát triển bền vững là hai khía cạnh chính được đề cập, với mục tiêu nâng cao đời sống và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Đề tài này xuất phát từ thực trạng kinh tế địa phương của huyện M’Drắk vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Các chính sách hỗ trợ đã được triển khai nhưng hiệu quả chưa cao, dẫn đến sự cần thiết phải nghiên cứu sâu hơn để tìm ra các giải pháp phù hợp. Chính sách phát triển và hỗ trợ cộng đồng là những yếu tố then chốt được nhấn mạnh.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của luận văn thạc sĩ là đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện M’Drắk. Nghiên cứu hướng đến việc nâng cao hiệu quả của các chính sách hiện có, đồng thời góp phần vào sự phát triển bền vững của kinh tế vùng dân tộc.

II. Cơ sở lý luận và thực tiễn

Phần này trình bày các khái niệm cơ bản về chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách. Phát triển kinh tế và hỗ trợ kinh tế là hai khía cạnh chính được phân tích, với sự nhấn mạnh vào vai trò của chính sách xã hội trong việc thúc đẩy sự phát triển của đồng bào dân tộc thiểu số.

2.1. Khái niệm và nội dung chính sách

Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế được định nghĩa là các biện pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế của các nhóm yếu thế, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số. Nội dung chính sách bao gồm các chương trình hỗ trợ tài chính, đào tạo nghề, và phát triển cơ sở hạ tầng. Kinh tế địa phương và phát triển cộng đồng là hai yếu tố được nhấn mạnh.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế bao gồm điều kiện tự nhiên, trình độ dân trí, và nguồn lực tài chính. Kinh tế vùng dân tộc và phát triển bền vững là hai khía cạnh được phân tích sâu, với sự nhấn mạnh vào việc cần có các giải pháp phù hợp với đặc thù của từng địa phương.

III. Thực trạng thực hiện chính sách tại huyện M Drắk

Phần này đánh giá thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tại huyện M’Drắk, với sự tập trung vào các kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại. Kinh tế địa phương và phát triển cộng đồng là hai khía cạnh chính được phân tích, với sự nhấn mạnh vào việc cần có các giải pháp phù hợp với đặc thù của từng địa phương.

3.1. Kết quả đạt được

Các chính sách hỗ trợ đã góp phần cải thiện đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số tại huyện M’Drắk, đặc biệt là trong việc giảm nghèo và phát triển cơ sở hạ tầng. Kinh tế vùng dân tộc và phát triển bền vững là hai khía cạnh được nhấn mạnh, với sự ghi nhận về những tiến bộ đạt được.

3.2. Hạn chế và thách thức

Mặc dù đã có những tiến bộ, việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tại huyện M’Drắk vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc phân bổ nguồn lực và đào tạo nghề. Kinh tế địa phương và phát triển cộng đồng là hai khía cạnh được phân tích, với sự nhấn mạnh vào việc cần có các giải pháp phù hợp với đặc thù của từng địa phương.

IV. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện

Phần này đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tại huyện M’Drắk. Phát triển kinh tế và hỗ trợ cộng đồng là hai khía cạnh chính được nhấn mạnh, với sự tập trung vào việc nâng cao hiệu quả của các chính sách hiện có.

4.1. Định hướng thực hiện

Các định hướng chính bao gồm việc tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đào tạo nghề, và hỗ trợ tài chính cho đồng bào dân tộc thiểu số. Kinh tế vùng dân tộc và phát triển bền vững là hai khía cạnh được nhấn mạnh, với sự tập trung vào việc nâng cao hiệu quả của các chính sách hiện có.

4.2. Giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc cải thiện cơ chế phân bổ nguồn lực, tăng cường đào tạo nghề, và phát triển các mô hình kinh tế phù hợp với đặc thù của huyện M’Drắk. Kinh tế địa phương và phát triển cộng đồng là hai khía cạnh được nhấn mạnh, với sự tập trung vào việc nâng cao hiệu quả của các chính sách hiện có.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2015 đến 2020, việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tại huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Đảng và Nhà nước. Huyện M’Drắk có dân số trên 72 nghìn người, trong đó đồng bào DTTS chiếm gần 49%, với nhiều dân tộc như Ê đê, H’Mông, Nùng sinh sống. Kinh tế huyện chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp với diện tích đất tự nhiên rộng 133.748 ha, nhưng còn nhiều khó khăn về điều kiện tự nhiên và trình độ sản xuất.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng thực hiện các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS trên địa bàn huyện, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách trong thời gian tới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, bao gồm các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, vay vốn tín dụng ưu đãi, dạy nghề và các chính sách đặc thù khác.

Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hiện chính sách công trong lĩnh vực phát triển kinh tế vùng DTTS mà còn cung cấp tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý địa phương trong việc xây dựng và triển khai các chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào DTTS.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các nguyên lý của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối chỉ đạo của Đảng, Nhà nước Việt Nam về công tác dân tộc và phát triển kinh tế vùng DTTS. Khung lý thuyết tập trung vào:

• Chính sách công: Là tổng thể các quan điểm, giải pháp và công cụ mà Nhà nước sử dụng để tác động lên các đối tượng nhằm đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
• Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS: Bao gồm các chính sách đặc thù như hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, vay vốn ưu đãi, dạy nghề, bảo hiểm y tế, hỗ trợ nhà ở, nhằm nâng cao đời sống và phát triển kinh tế bền vững cho đồng bào DTTS.
• Mô hình thực hiện chính sách công: Quá trình tổ chức các hoạt động đưa nội dung chính sách vào thực tiễn, bao gồm các bước phổ biến, tuyên truyền, xây dựng kế hoạch, phân công phối hợp, duy trì, điều chỉnh và kiểm tra, đánh giá.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách: Bao gồm yếu tố khách quan như môi trường kinh tế - xã hội, đặc tính đối tượng chính sách; yếu tố chủ quan như năng lực cán bộ, nguồn lực vật chất, sự đồng thuận của người dân.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các văn bản pháp luật, nghị quyết, quyết định của Đảng và Nhà nước; báo cáo của Huyện ủy, UBND huyện M’Drắk; số liệu thống kê từ các chương trình mục tiêu quốc gia; tài liệu nghiên cứu, sách báo liên quan.
• Phương pháp phân tích: Thống kê mô tả, so sánh, tổng hợp số liệu về kinh phí, số lượng hộ thụ hưởng, diện tích đất được hỗ trợ, số lượng công trình xây dựng; phân tích định tính qua khảo sát, phỏng vấn cán bộ và người dân để đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Số liệu thống kê toàn huyện và các xã có đông đồng bào DTTS; lựa chọn các xã tiêu biểu như Krông Jing, Cư San, Krông Á để khảo sát chuyên sâu.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn 2015-2020, đánh giá kết quả thực hiện các chính sách trong khoảng thời gian này, đồng thời tham khảo các chính sách mới ban hành đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn lực đầu tư và kết quả xây dựng cơ sở hạ tầng: Tổng kinh phí thực hiện các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS tại huyện M’Drắk đạt khoảng 148.917 triệu đồng. Trong đó, chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững (135) chiếm 68.754 triệu đồng, đã xây dựng 95 công trình giao thông, nước sinh hoạt, nhà văn hóa, trường học mẫu giáo buôn, thôn. Tỷ lệ công trình được duy tu bảo dưỡng đạt 23 hạng mục.

2. Hỗ trợ đất ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt: Chương trình 755/QĐ-TTg đã hỗ trợ 137 hộ với 37,8 ha đất sản xuất, 71 hộ được hỗ trợ chuyển đổi nghề với kinh phí 355 triệu đồng, 926 hộ được hỗ trợ nước sinh hoạt với kinh phí 1.178 triệu đồng. Việc hỗ trợ này góp phần giải quyết cơ bản tình trạng thiếu đất và nước sinh hoạt cho đồng bào DTTS nghèo.

3. Phát triển sản xuất và vay vốn ưu đãi: Từ năm 2014 đến 2019, huyện đã giải ngân cho 107 lượt hộ nghèo vay vốn với tổng số tiền khoảng 1 tỷ đồng, hỗ trợ phát triển sản xuất với 49 mô hình trồng trọt, chăn nuôi, góp phần nâng cao thu nhập cho 730 lượt hộ.

4. Chính sách hỗ trợ giáo dục và y tế: Hỗ trợ học sinh DTTS với 15.323 lượt em, kinh phí 36 tỷ đồng, cấp hơn 229.000 thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo và đồng bào DTTS. Chính sách nhà ở đã xây dựng 538 nhà cho hộ nghèo với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS tại huyện M’Drắk đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào. Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu như giao thông, nước sinh hoạt, trường học đã tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất và cải thiện điều kiện sống. So với các tỉnh miền núi khác, huyện M’Drắk có mức đầu tư và hiệu quả thực hiện chính sách tương đối cao, tuy nhiên vẫn còn tồn tại hạn chế về nguồn lực và năng lực cán bộ địa phương.

Việc hỗ trợ vay vốn ưu đãi và phát triển sản xuất đã giúp nhiều hộ DTTS thoát nghèo, nhưng tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn chiếm khoảng 40% trong tổng số hộ nghèo toàn huyện, cho thấy cần tiếp tục tăng cường các giải pháp hỗ trợ. Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách được thực hiện đa dạng qua các hình thức như tập huấn, phát thanh, đối thoại trực tiếp, góp phần nâng cao nhận thức và sự đồng thuận của người dân.

Các khó khăn như địa bàn rộng, dân cư phân tán, trình độ dân trí thấp, phong tục tập quán đa dạng và biến đổi khí hậu vẫn là những thách thức lớn ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện chính sách. Việc điều chỉnh, bổ sung các giải pháp thực hiện chính sách diễn ra linh hoạt, tuy nhiên cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan, tổ chức và người dân để nâng cao hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ đầu tư theo từng chương trình, bảng tổng hợp số hộ thụ hưởng và kinh phí hỗ trợ theo năm, giúp minh họa rõ nét tiến trình và kết quả thực hiện chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nguồn lực tài chính và cơ sở hạ tầng: Đề nghị UBND tỉnh và huyện M’Drắk ưu tiên bố trí ngân sách tăng thêm ít nhất 15% hàng năm cho các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế vùng DTTS, tập trung vào xây dựng và duy tu các công trình giao thông, nước sinh hoạt, trường học. Thời gian thực hiện trong 3 năm tới, chủ thể thực hiện là Ban Dân tộc tỉnh phối hợp với các sở ngành liên quan.

2. Nâng cao năng lực cán bộ và công tác tuyên truyền: Tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý, thực thi chính sách cho cán bộ cấp xã, huyện với mục tiêu 100% cán bộ được tập huấn trong vòng 2 năm. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách bằng đa dạng hình thức phù hợp với đặc điểm dân cư vùng DTTS, do UBND huyện và các tổ chức chính trị xã hội đảm nhiệm.

3. Mở rộng và đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ phát triển sản xuất: Khuyến khích áp dụng các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị, hỗ trợ kỹ thuật và tiếp cận thị trường cho đồng bào DTTS, phấn đấu tăng 20% số hộ tham gia mô hình trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện phối hợp với các doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

4. Tăng cường giám sát, đánh giá và điều chỉnh chính sách: Thiết lập hệ thống giám sát thường xuyên, định kỳ 6 tháng một lần để đánh giá hiệu quả thực hiện chính sách, phát hiện kịp thời các vướng mắc và đề xuất điều chỉnh phù hợp. Ban Dân tộc tỉnh và UBND huyện chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các phòng ban liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Giúp nâng cao hiểu biết về cơ sở lý luận và thực tiễn trong thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế vùng DTTS, từ đó xây dựng kế hoạch và triển khai chính sách hiệu quả hơn.

2. Nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Chính sách công, Phát triển kinh tế vùng DTTS: Cung cấp tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, số liệu thực tiễn và các giải pháp hoàn thiện chính sách.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực phát triển cộng đồng: Hỗ trợ xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp với đặc điểm vùng DTTS, tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư quan tâm đến phát triển kinh tế vùng DTTS: Hiểu rõ các chính sách ưu đãi, cơ chế hỗ trợ để tham gia đầu tư, phát triển sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và xã hội tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS gồm những nội dung chính nào?
   Chính sách bao gồm hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, vay vốn ưu đãi, dạy nghề, bảo hiểm y tế, hỗ trợ nhà ở và các chính sách đặc thù khác nhằm nâng cao đời sống và phát triển kinh tế bền vững cho đồng bào DTTS.

2. Nguồn vốn thực hiện các chính sách này được huy động từ đâu?
   Nguồn vốn chủ yếu từ ngân sách trung ương và địa phương, lồng ghép với các chương trình mục tiêu quốc gia, cùng với sự hỗ trợ của các tổ chức chính trị xã hội và cộng đồng doanh nghiệp.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện chính sách?
   Bao gồm yếu tố khách quan như môi trường kinh tế - xã hội, đặc điểm dân cư, biến đổi khí hậu; yếu tố chủ quan như năng lực cán bộ, nguồn lực vật chất, sự đồng thuận của người dân và công tác tuyên truyền.

4. Làm thế nào để đồng bào DTTS tiếp cận và thụ hưởng chính sách hiệu quả?
   Thông qua công tác tuyên truyền đa dạng, phổ biến chính sách rõ ràng, minh bạch; tổ chức bình xét công khai, phân công phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan và tổ chức xã hội; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo nâng cao năng lực sản xuất.

5. Các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách là gì?
   Tăng cường nguồn lực tài chính, nâng cao năng lực cán bộ, mở rộng mô hình phát triển sản xuất, đẩy mạnh giám sát và điều chỉnh chính sách kịp thời, phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào DTTS tại huyện M’Drắk, tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn 2015-2020.
• Các chính sách đã góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần, phát triển cơ sở hạ tầng và sản xuất, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần khắc phục.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường nguồn lực, nâng cao năng lực cán bộ, đa dạng hóa hình thức hỗ trợ và tăng cường giám sát thực hiện chính sách.
• Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp cơ sở cho các nhà quản lý và nghiên cứu trong lĩnh vực phát triển kinh tế vùng DTTS.
• Khuyến nghị tiếp tục theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn để đạt hiệu quả bền vững trong thời gian tới.

Để góp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và tổ chức liên quan nên tham khảo và áp dụng các kết quả, giải pháp của luận văn trong công tác hoạch định và triển khai chính sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN KINH TẾ CHO BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ 1. Một số khái niệm cơ bản về thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số Khái niệm về chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế Chính sách hỗ trợ Phát triển kinh tế là lành mạnh, hiệu quả, bền vững, thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, góp phần phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, sớm đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Các chính sách phát triển kinh tế cho vùng đồng bào DTTS bao gồm: - Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững (135). - Chương trình 755/QĐ-TTg ngày 20/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn.

- Chương trình xây dựng nông thôn mới. - Chính sách về chương trình giảm nghèo bền vững. - Chính sách hỗ trợ về nhà ở. - Chính sách cấp thẻ bảo hiểm y tế.

- Chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo theo Quyết định 102/2009 của Thủ tướng Chính phủ. - Chính sách thực hiện theo Nghị định 116/2016/NĐ-CP, ngày 18/07/2016 của Chính phủ. - Chính sách đối với người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. 13 - Chính sách dạy nghề.

- Chính sách vay vốn đối với hộ đồng bào dân tộc thiểu số theo Quyết định 54, 755/QĐ-TTg. - Dự án ổn định dân di cư tự do. - Dự án giảm nghèo Tây Nguyên. Khái niệm Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế: Theo Tổ chức văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO), có thể hiểu chung nhất: Chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế là tổng thể các nguyên tắc hoạt động, cách thức thực hiện, phương pháp công cụ quản lý và nguồn lực NSNN làm cơ sở và tạo lập môi trường cho sự phát triển kinh tế.

Thực tiễn tại nước ta và từ khái niệm về chính sách công nêu trên, có thể hiểu chính sách KTXH là tổng thể các quan điểm, tư tưởng, các giải pháp và công cụ mà Nhà nước sử dụng để tác động lên các đối tượng và khách thể quản lý nhằm giải quyết vấn đề chính sách, thực hiện những mục tiêu nhất định theo định hướng mục tiêu tổng thể của xã hội. Khái niệm chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số Từ các khái niệm nêu trên, có thể hiểu nội hàm của chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số là một trong hệ thống các chính sách của Nhà nước ta, nhằm trợ giúp đồng bào dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho họ; góp phần vừa phát triển kinh tế ở khu vực đồng bào dân tộc thiểu số vừa đảm bảo an ninh quốc gia ở vùng xa xôi, biên giới của đất nước. Thực hiện chính sách công Thực hiện chính sách được đưa ra như là việc mang lại quyết định cơ bản chính sách, thông thường tập hợp nhiều trạng thái nhưng cần hình thức quản lí trọng tâm, luật pháp. Xác định những hành vi bằng việc hướng tới mục 14 tiêu thông qua việc đưa ra quyết định công, thực hiện chính sách là sự phát triển giữa những gì Chính phủ đưa ra tiếp theo là chương trình hành động.Do đó, tổ chức thực hiện chính sách là tất yếu khách quan để duy trì sự tồn tại của công cụ chính sách theo yêu cầu quản lí nhà nước và cũng là để đạt mục tiêu đề ra của chính sách.

Trên cơ sở lý luận về các khái niệm, mục tiêu liên quan đến việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số ta có thể định nghĩa như sau: Thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số là quá trình tổ chức các hoạt động để đưa nội dung chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số vào thực tiễn trong đời sống xã hội. Nội dung chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số: 1.1 Mục tiêu tổng quát Tập trung giải quyết những vấn đề khó khăn, bức xúc nhất về đời sống, sản xuất; từng bước cải thiện và nâng cao điều kiện sống cho hộ dân tộc thiểu số nghèo, hộ nghèo ở vùng đặc biệt khó khăn; góp phần giảm nghèo bền vững, giảm dần chênh lệch trong phát triển giữa vùng dân tộc thiểu số và miền núi với các vùng khác trong cả nước. Mục tiêu cụ thể - Góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi từ 3% đến 4%/năm; hộ nghèo được xác định theo Quyết định số 59/2015/QĐ- TTg ngày 19 tháng 11 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020; - Giải quyết đất ở, đất sản xuất vàthay đổi nghề cho trên 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, các hộ nghèo ở vùng đặc biệt khó khăn thiếu 15 đất sản xuất; giải quyết cơ bản tình trạng thiếu nước sinh hoạt cho các hộ DTTS nghèo và hộ nghèo sống phân tán ở vùng đặc biệt khó khăn; - Hoàn thành các dự án định canh định cư tập trung theo kế hoạch được duyệt để tiếp tục bố trí sắp xếp dân cư nhằm ổn định đời sống, phát triển sản xuất cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số du canh, du cư còn lại theo Quyết định số 1342/QĐ-TTg ngày 25 tháng 8 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ; - Tạo điều kiện thuận lợi để hộ dân tộc thiểu số nghèo, hộ nghèo ở vùng đặc biệt khó khăn vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất. Phạm vi: Chính sách này được thực hiện ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Nguyên tắc thực hiện 1. Hỗ trợ trực tiếp đến hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo; hộ nghèo ở xã khu vực III, thôn, bản đặc biệt khó khăn. Đảm bảo công khai, minh bạch, đúng đối tượng; các hộ được hỗ trợ phải sử dụng vốn đúng mục đích. Giao quyền chủ động cho các địa phương, tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện chính sách.

Bố trí vốn theo các quy định của chính sách và khả năng cân đối của ngân sách nhà nước. Nội dung chính sách đặc thù 1. Hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt phân tán cho hộ dân tộc thiểu số nghèo; hộ nghèo ở xã khu vực III, thôn, bản đặc biệt khó khăn. a) Đối tượng: Hộ dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở xã khu vực III, thôn, bản đặc biệt khó khăn sinh sống bằng nghề nông, lâm nghiệp thiếu đất ở, đất sản xuất theo mức bình quân của địa phương, thiếu nước sinh hoạt; chưa được hưởng các chính sách hỗ trợ về đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt phân tán.

b) Nội dung chính sách: 16 - Hỗ trợ đất ở: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chủ động bố trí ngân sách, tạo quỹ đất để giao đất cho các hộ làm nhà ở. Mức giao đất ở cho hộ do Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định phù hợp với thực tế của địa phương. - Hỗ trợ đất sản xuất:Hộ chưa có đất sản xuất nếu có nhu cầu thì được chính quyền địa phương trực tiếp giao đất hoặc hỗ trợ trực tiếp bằng tiền từ ngân sách nhà nước và được ưu đãi vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội để tạo quỹ đất sản xuất. - Hỗ trợ chuyển đổi nghề: Hộ được hỗ trợ kinh phí từ ngân sách nhà nước bằng tiền theo quy định và được ưu đãi vay vốn tại Ngân hàng chính sách xã hội.

Các đối tượng nêu trên chỉ được thụ hưởng một trong hai chính sách hỗ trợ đất sản xuất hoặc hỗ trợ chuyển đổi nghề. - Hỗ trợ nước sinh hoạt: Hộ dân tộc thiểu số nghèo; hộ nghèo ở xã khu vực III, thôn, bản đặc biệt khó khăn thiếu nước sinh hoạt được hỗ trợ bình quân 1,5 triệu đồng/hộ để tạo nguồn nước phục vụ sinh hoạt. Bố trí sắp xếp ổn định dân cư cho hộ dân tộc thiểu số còn du canh du cư: Tiếp tục thực hiện chính sách, kế hoạch định canh, định cư cho đồng bào dân tộc thiểu số du canh, du cư theo quyết định số 33/2007/QĐ-TTg ngày 05 tháng 3 năm 2007, quyết định số 1342/QĐ-TTg ngày 25 tháng 8 năm 2009 và quyết định số 33/2013/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ: a) Tiếp tục đầu tư các công trình theo kế hoạch được duyệt tại các điểm định canh, định cư tập trung; b) Bố trí vốn thanh toán cho các công trình hạ tầng tại các điểm định canh, định cư đã hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng còn thiếu vốn; 17 c) Chi trả các khoản hỗ trợ theo quy định tại quyết định số 33/2007/QĐ- TTg, ngày 05 tháng 3 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ. Hỗ trợ vay vốn tín dụng ưu đãi a) Đối tượng: - Hộ thiếu đất sản xuất quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 của quyết định này; - Hộ dân tộc thiểu số nghèo sinh sống tại các xã khu vực III, thôn, bản đặc biệt khó khăn.

b) Phương thức cho vay: Thực hiện theo Nghị định số 78/2002/NĐ- CP ngày 04 tháng 10 năm 2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác; mục đích vay: Tạo quỹ đất sản xuất, làm dịch vụ hoặc làm nghề khác để tăng thu nhập, giảm nghèo bền vững; định mức vay: Không vượt quá mức cho vay tối đa áp dụng đối với hộ nghèo trong từng thời kỳ; thời hạn vay tối đa là 10 năm; lãi suất cho vay bằng 50% lãi suất cho vay hộ nghèo theo từng thời kỳ; Ngân hàng Chính sách xã hội thực hiện cho vay và có thể ủy thác một số nội dung công việc cho các tổ chức chính trị - xã hội cấp xã. Hộ được vay vốn là thành viên tổ tiết kiệm và vay vốn.