Luận Văn Nghiên Cứu Khả Năng Kéo Bám Ổn Định Của Ô Tô Tải Thaco HD72 Khi Vận Chuyển Gỗ

Nghiên cứu khả năng kéo bám ổn định của ô tô tải Thaco HD72 khi vận chuyển gỗ, đánh giá hiệu suất và an toàn trong điều kiện Việt Nam.

• Tác giả: Đinh Thị Nguyệt
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Thái
• Trường học: Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Cơ điện – Công trình
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng kéo, bám và ổn định của ô tô tải Thaco HD72 sản xuất tại Việt Nam khi vận chuyển gỗ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Đồng Nai

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ÐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình áp dụng cơ giới hoá trong vận xuất và vận chuyển gỗ
• 1.2. Tình hình nghiên cứu động lực học ô tô
• 2. MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu
• 3. KHẢ NĂNG KÉO, BÁM CỦA Ô TÔ THACO HD 72 VẬN CHUYỂN GỖ
• 3.1. Xây dựng đường đặc tính kéo của ô tô Thaco HD 72
• 3.2. Xây dựng đường đặc tính ngoài của động cơ ô tô
• 3.3. Xây dựng đường đặc tính kéo lý thuyết của ô tô
• 3.4. Xác định phản lực pháp tuyến ở các bánh xe. Xác định lực cản chuyển động của ô tô vận chuyển gỗ
• 3.5. Lực bám của ô tô vận chuyển gỗ
• 3.6. Xây dựng đồ thị cân bằng lực kéo, bám của ô tô vận chuyển gỗ
• 3.7. Xác định khả năng kéo, bám của ô tô vận chuyển gỗ trên đường có độ dốc khác nhau
• 4. KHẢ NĂNG ỔN ĐỊNH CỦA Ô TÔ THACO HD 72 VẬN CHUYỂN GỖ
• 4.1. Khả năng ổn định dọc của ô tô vận chuyển gỗ
• 4.2. Sơ đồ tính toán ổn định dọc của xe ô tô vận chuyển gỗ
• 4.3. Khả năng ổn định dọc theo điều kiện chống lật
• 4.4. Khả năng ổn định dọc theo điều kiện bám của bánh chủ động ở các loại đường khác nhau
• 4.5. Khả năng ổn định hướng chuyển động (ổn định lái)
• 4.6. Khả năng ổn định ngang khi ô tô vận chuyển gỗ
• 4.7. Sơ đồ tính toán ổn định ngang của xe ô tô vận chuyển gỗ
• 4.8. Khả năng ổn định ngang theo điều kiện chống lật
• 4.9. Khả năng ổn định ngang khi một bánh bị rơi xuống rãnh
• 5. NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 5.1. Mục đích nghiên cứu thực nghiệm
• 5.2. Đối tượng nghiên cứu thực nghiệm
• 5.3. Các thông số cần đo và dụng cụ đo
• 5.4. Tiến hành thí nghiệm
• 5.4.1. Xác định tọa độ trọng tâm ô tô chở gỗ
• 5.4.2. Xác định hệ số bám của ô tô với mặt đường
• 5.4.3. Xác định hệ số cản lăn của ô tô với mặt đường
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận văn Tổng quan nghiên cứu kéo bám ổn định Thaco HD72

Luận văn tập trung vào nghiên cứu khả năng kéo bám và ổn định của xe ô tô tải Thaco HD72 sản xuất tại Việt Nam khi vận chuyển gỗ. Vận chuyển gỗ là một công đoạn quan trọng trong quá trình khai thác, ảnh hưởng lớn đến năng suất, chất lượng và chi phí. Việc áp dụng cơ giới hóa vào khâu này là vô cùng cần thiết. Trước đây, các xe chuyên dụng nhập khẩu được sử dụng, nhưng hiện nay, xe tải sản xuất trong nước như Thaco HD72 ngày càng phổ biến. Nghiên cứu này đánh giá khả năng làm việc của xe trong điều kiện đường xá lâm nghiệp đặc thù, từ đó đưa ra các chỉ dẫn và giới hạn phạm vi hoạt động. Luận văn hướng đến xây dựng mô hình tính toán động lực học để xác định khả năng làm việc, cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng xe an toàn và hiệu quả. Tác giả Đinh Thị Nguyệt cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng, dưới sự hướng dẫn của PGS. Lê Văn Thái.

1.1. Thực trạng áp dụng cơ giới hóa vận chuyển gỗ

Cơ giới hóa khâu vận chuyển gỗ ngày càng được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả và giảm chi phí. Các phương pháp vận chuyển gỗ bao gồm thủ công, sử dụng súc vật kéo, máng trượt, tời, đường cáp trên không, máy kéo và ô tô. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào điều kiện địa hình, loại gỗ và quy mô khai thác. Theo tài liệu, trước đây, xe nhập khẩu như Praga, Zil 157 được sử dụng, nhưng hiện nay xe tải sản xuất trong nước như ô tô tải Thaco ngày càng chiếm ưu thế do giá thành hợp lý và khả năng đáp ứng nhu cầu vận chuyển gỗ rừng trồng quy mô nhỏ. "Việc sử dụng xe ô tô vào vận xuất gỗ (đặc thù) khác vận chuyển hàng hóa thông thƣờng là điều kiện đƣờng sá lâm nghiệp nên cần thiết phải nghiên cứu để xác định khả năng làm việc cũng nhƣ đƣa ra các chỉ dẫn giới hạn phạm vi hoạt động của xe."

1.2. Lịch sử nghiên cứu động lực học ô tô vận tải gỗ

Nghiên cứu về động lực học ô tô đã được thực hiện rộng rãi trên thế giới. Các tác giả như Thomas D. Gillespie, Uwe Kiencke và Lars Nielsen tập trung vào động học quay vòng và ảnh hưởng của biến dạng lốp. Heinz Heisler nghiên cứu về công nghệ ô tô tương lai. Barski đưa ra phương pháp thực nghiệm xác định thông số động lực học máy kéo. Xavotrin V. và Đimitơriev nghiên cứu động lực học thống kê xe xích. Tuy nhiên, nghiên cứu chuyên sâu về khả năng kéo bám ổn định của xe Thaco HD72 sản xuất tại Việt Nam khi vận chuyển gỗ còn hạn chế, đòi hỏi cần có những nghiên cứu mang tính thực tiễn cao và phù hợp với điều kiện địa hình, đường xá tại Việt Nam.

II. Bài toán kéo bám ổn định xe tải Thaco HD72 Vấn đề và giải pháp

Việc vận chuyển gỗ bằng xe Thaco HD72 đặt ra nhiều thách thức về khả năng kéo bám và ổn định, đặc biệt trên địa hình đồi núi và đường xá gồ ghề. Yếu tố ảnh hưởng kéo bám bao gồm độ dốc, độ bám của mặt đường, tải trọng, và phân bố trọng lượng. Mất kéo bám ổn định có thể dẫn đến trượt bánh, lật xe, gây nguy hiểm cho người và hàng hóa. Giải pháp cần tập trung vào việc xác định lực kéo tối đa, hệ số bám, và các điều kiện an toàn khi vận chuyển. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu để người sử dụng có thể đưa ra quyết định vận hành xe an toàn và hiệu quả.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến lực kéo và độ bám xe

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến lực kéo và độ bám của xe Thaco HD72 khi vận chuyển gỗ. Độ dốc đường, loại mặt đường (đất, đá, sỏi), tình trạng lốp xe (áp suất, độ mòn), tải trọng và cách phân bố tải trọng đều đóng vai trò quan trọng. Độ ẩm của mặt đường cũng ảnh hưởng đáng kể đến hệ số bám. Ngoài ra, kỹ năng lái xe và việc lựa chọn chế độ lái phù hợp cũng góp phần đảm bảo khả năng kéo bám ổn định. Việc bảo trì thường xuyên hệ thống lốp xe tải Thaco, hệ thống treo Thaco HD72 cũng là một trong những yếu tố để tăng khả năng kéo bám ổn định.

2.2. Nguy cơ mất ổn định và hậu quả khi vận chuyển gỗ

Mất ổn định ô tô tải khi vận chuyển gỗ có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng. Trượt bánh xe dẫn đến mất lái, đặc biệt nguy hiểm trên đường trơn trượt. Lật xe gây thiệt hại về người và tài sản. Vận chuyển gỗ an toàn đòi hỏi phải kiểm soát tốc độ, tránh phanh gấp, và duy trì khoảng cách an toàn. Nghiên cứu này sẽ giúp xác định các giới hạn an toàn và đưa ra khuyến nghị để giảm thiểu nguy cơ tai nạn. Một trong những yếu tố quan trọng là hiểu rõ thông số kỹ thuật Thaco HD72 và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất.

2.3. Phân tích địa hình vận chuyển và yêu cầu an toàn

Địa hình và điều kiện đường xá đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo an toàn khi vận chuyển. Các tuyến đường đồi núi, đường đất lầy lội, đường hẹp và quanh co đòi hỏi sự cẩn trọng và kỹ năng lái xe cao. Phương pháp vận chuyển gỗ cần phù hợp với từng loại địa hình. Ngoài ra, cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vận chuyển gỗ, bao gồm kiểm tra xe trước khi khởi hành, chằng buộc hàng hóa chắc chắn, và tuân thủ tốc độ giới hạn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố địa hình và đưa ra khuyến nghị cụ thể cho từng trường hợp.

III. Cách xây dựng đường đặc tính kéo xe Thaco HD72 chở gỗ

Việc xây dựng đường đặc tính kéo cho xe Thaco HD72 khi vận chuyển gỗ là bước quan trọng để đánh giá khả năng vận hành. Quy trình bao gồm xác định đường đặc tính ngoài của động cơ, xây dựng đường đặc tính kéo lý thuyết của ô tô, xác định phản lực pháp tuyến ở các bánh xe và lực cản chuyển động. Từ đó, có thể xây dựng đồ thị cân bằng lực kéo, bám và xác định khả năng kéo bám của xe trên các địa hình khác nhau. Các yếu tố như tiêu hao nhiên liệu Thaco HD72 và hiệu suất Thaco HD72 cũng cần được xem xét.

3.1. Xác định đường đặc tính ngoài của động cơ Thaco HD72

Đường đặc tính ngoài của động cơ thể hiện mối quan hệ giữa mô-men xoắn, công suất và số vòng quay của động cơ. Dữ liệu này có thể lấy từ thông số kỹ thuật của xe hoặc thông qua thử nghiệm thực tế. Việc xác định chính xác đường đặc tính ngoài là cơ sở để tính toán lực kéo và khả năng vận hành của xe. Bảng 3.1 trong tài liệu cung cấp thông số đặc tính ngoài của động cơ.

3.2. Xây dựng đường đặc tính kéo lý thuyết ô tô Thaco HD72

Đường đặc tính kéo lý thuyết mô tả mối quan hệ giữa lực kéo tiếp tuyến ở bánh xe chủ động và vận tốc của xe. Việc xây dựng đường đặc tính kéo cần tính đến tỷ số truyền của hộp số, cầu chủ động và hiệu suất của hệ thống truyền lực. Đồ thị đặc tính kéo của ô tô ở các số truyền khác nhau được thể hiện ở hình 3.4 trong tài liệu gốc. Việc nghiên cứu độ bền Thaco HD72 cũng vô cùng quan trọng khi vận chuyển gỗ.

3.3. Phân tích lực cản chuyển động và ảnh hưởng đến kéo bám

Lực cản chuyển động bao gồm lực cản lăn, lực cản không khí, lực cản do dốc và lực cản quán tính. Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kéo bám ổn định của xe. Việc tính toán chính xác lực cản giúp xác định lực kéo cần thiết để xe có thể di chuyển trên các địa hình khác nhau. Hình 3.5 minh họa sơ đồ lực tác dụng lên ô tô khi chuyển động lên dốc.

IV. Phân tích ổn định dọc và ngang xe tải Thaco HD72 chở gỗ

Khả năng ổn định dọc và ổn định ngang là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn khi vận chuyển. Ổn định dọc liên quan đến khả năng chống lật và chống trượt khi xe di chuyển trên dốc. Ổn định ngang liên quan đến khả năng chống lật khi xe quay vòng hoặc di chuyển trên đường nghiêng. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ổn định dọc và ngang, từ đó đưa ra các khuyến nghị để cải thiện an toàn khi vận chuyển. Cần chú ý đến việc bảo trì Thaco HD72 để đảm bảo hệ thống phanh và hệ thống lái hoạt động tốt.

4.1. Đánh giá ổn định dọc theo điều kiện chống lật và trượt

Ổn định dọc được đánh giá dựa trên hai điều kiện chính: chống lật và chống trượt. Điều kiện chống lật đảm bảo xe không bị lật khi di chuyển trên dốc. Điều kiện chống trượt đảm bảo bánh xe không bị trượt khi tăng tốc hoặc phanh. Các yếu tố như vị trí trọng tâm, chiều dài cơ sở và hệ số bám ảnh hưởng đến ổn định dọc. Sơ đồ lực và mô men tác dụng lên xe ô tô khi chuyển động lên dốc (Hình 4.1) cần được phân tích kỹ lưỡng.

4.2. Nghiên cứu ổn định ngang khi quay vòng và địa hình nghiêng

Ổn định ngang được đánh giá dựa trên khả năng chống lật khi xe quay vòng hoặc di chuyển trên đường nghiêng. Các yếu tố như chiều cao trọng tâm, chiều rộng cơ sở và hệ số bám ngang ảnh hưởng đến ổn định ngang. Hình 4.5 minh họa sơ đồ lực và mômen tác dụng lên ô tô bánh xe khi chuyển động quay vòng trên đƣờng nghiêng ngang.

4.3. Giải pháp nâng cao ổn định khi xe tải Thaco HD72 chở gỗ

Để nâng cao ổn định ô tô tải, cần thực hiện các biện pháp như giảm chiều cao trọng tâm, tăng chiều rộng cơ sở, cải thiện hệ thống treo, và sử dụng lốp xe có độ bám cao. Ngoài ra, việc lái xe cẩn thận, tuân thủ tốc độ giới hạn và tránh phanh gấp cũng góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an toàn khi vận chuyển. Việc lựa chọn lốp xe tải Thaco HD72 phù hợp với địa hình cũng vô cùng quan trọng.

V. Thực nghiệm đánh giá kéo bám Thaco HD72 Phương pháp và kết quả

Nghiên cứu thực nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc xác minh và điều chỉnh các kết quả lý thuyết. Các thí nghiệm được thực hiện để xác định tọa độ trọng tâm của xe, hệ số bám của ô tô với mặt đường, và hệ số cản lăn. Dữ liệu thu thập được sẽ được sử dụng để đánh giá chính xác khả năng kéo bám ổn định của xe Thaco HD72 trong điều kiện thực tế. Mục đích của nghiên cứu thực nghiệm là kiểm chứng tính chính xác của các phân tích lý thuyết và mô phỏng, đồng thời cung cấp dữ liệu thực tế để tinh chỉnh mô hình và đưa ra các khuyến nghị chính xác hơn về khả năng vận hành của xe.

5.1. Phương pháp xác định tọa độ trọng tâm xe chở gỗ

Việc xác định chính xác tọa độ trọng tâm của xe là rất quan trọng để đánh giá ổn định ô tô tải. Phương pháp xác định tọa độ trọng tâm bao gồm sử dụng cân tải trọng hoặc phương pháp treo xe. Kết quả đo đạc được sử dụng để tính toán vị trí trọng tâm theo chiều dọc, chiều cao và chiều ngang. Hình 5.2, 5.3 và 5.4 mô tả các phương pháp xác định tọa độ trọng tâm.

5.2. Đo hệ số bám và cản lăn trên các loại mặt đường

Hệ số bám và cản lăn phụ thuộc vào loại mặt đường (đất, đá, nhựa) và tình trạng của mặt đường (khô, ướt, trơn trượt). Các thí nghiệm được thực hiện để đo hệ số bám và cản lăn trên các loại mặt đường khác nhau. Dữ liệu này được sử dụng để tính toán lực kéo và khả năng vận hành của xe trên các địa hình khác nhau. Đường thí nghiệm và cọc đóng ở bên đường được thể hiện ở hình 5.5.

5.3. Phân tích kết quả thực nghiệm và so sánh với lý thuyết

Kết quả thực nghiệm được so sánh với kết quả lý thuyết để đánh giá tính chính xác của mô hình. Sự khác biệt giữa kết quả thực nghiệm và lý thuyết có thể do các yếu tố như sai số đo đạc, sự đơn giản hóa trong mô hình, và ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài như gió và nhiệt độ. Việc phân tích sự khác biệt này giúp cải thiện độ chính xác của mô hình và đưa ra các khuyến nghị chính xác hơn về khả năng kéo bám ổn định của xe.

VI. Kết luận và kiến nghị sử dụng xe Thaco HD72 vận chuyển gỗ

Luận văn đã nghiên cứu một cách toàn diện về khả năng kéo bám ổn định của xe Thaco HD72 khi vận chuyển gỗ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng xe an toàn và hiệu quả. Các kiến nghị được đưa ra nhằm giúp người sử dụng lựa chọn chế độ vận hành phù hợp, bảo trì xe đúng cách, và tuân thủ các quy định an toàn. Đánh giá Thaco HD72 cho thấy xe có khả năng đáp ứng nhu cầu vận chuyển gỗ trong điều kiện nhất định, tuy nhiên cần tuân thủ các giới hạn và khuyến nghị để đảm bảo an toàn khi vận chuyển.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu chính về kéo bám xe

Luận văn đã xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng kéo bám và ổn định của xe Thaco HD72. Các yếu tố này bao gồm độ dốc đường, loại mặt đường, tải trọng, vị trí trọng tâm, và tình trạng lốp xe. Các giới hạn an toàn đã được xác định dựa trên phân tích lý thuyết và thực nghiệm. Việc lựa chọn đúng tải trọng Thaco HD72 phù hợp đóng vai trò then chốt.

6.2. Kiến nghị sử dụng và bảo dưỡng xe Thaco HD72

Người sử dụng cần tuân thủ các khuyến nghị về tải trọng, tốc độ, và chế độ lái xe. Việc bảo dưỡng xe định kỳ, kiểm tra lốp xe, và thay thế phụ tùng chính hãng là rất quan trọng để đảm bảo khả năng vận hành và an toàn khi vận chuyển. Cần đặc biệt chú ý đến hệ thống phanh, hệ thống lái và hệ thống treo. Thường xuyên kiểm tra tiêu hao nhiên liệu Thaco HD72 để có phương án sử dụng hiệu quả nhất.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về vận chuyển gỗ an toàn

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phát triển các hệ thống hỗ trợ lái xe, cải thiện thiết kế xe, và nghiên cứu về ảnh hưởng của điều kiện thời tiết đến khả năng kéo bám. Ngoài ra, cần có thêm nghiên cứu về so sánh Thaco HD72 với các xe tải khác để cung cấp thông tin hữu ích cho người tiêu dùng. Nghiên cứu về vòng đời Thaco HD72 cũng là một hướng đi tiềm năng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i `LỜI CAM ÐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dƣới sự hƣớng dẫn của PGS. Lê Văn Thái khoa Cơ điện – Công trình, Trƣờng Ðại học Lâm nghiệp và chƣa đƣợc công bố trong bất cứ công trình nào khác. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, trừ các phần tham khảo đã đƣợc nêu rõ trong luận văn. Tác giả luận văn Đinh Thị Nguyệt ii LỜI CẢM ƠN Trong thời gian làm luận văn tác giả luôn luôn nhận đƣợc sự hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình của thầy giáo hƣớng dẫn PGS. Lê Văn Thái (Khoa Cơ điện – Công trình, Trƣờng Ðại học Lâm nghiệp) đã tận tình hƣớng dẫn tác giả định hƣớng nghiên cứu, tổ chức thực hiện và hoàn chỉnh luận văn này. Tác giả bày tỏ lòng biết ơn đến Ban lãnh đạo chủ nhiệm Khoa Cơ điện – công trình, Ban đào tạo sau đại học, trƣờng Ðại học Lâm nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thiện luận văn này. Do năng lực bản thân còn nhiều hạn chế nên Luận văn không tránh khỏi những sai sót, tác giả rất mong nhận đƣợc sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, các nhà khoa học và các bạn đồng nghiệp. Đồng nai, ngày 25 tháng 04 năm 2016 Tác giả luận văn Đinh Thị Nguyệt iii MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ . 3 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . Tình hình áp dụng cơ giới hoá trong vận xuất và vận chuyển gỗ . Trên thế giới . Tình hình nghiên cứu động lực học ô tô . Trên thế giới . 15 MỤC TIÊU, ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu . 19 KHẢ NĂNG KÉO, BÁM CỦA Ô TÔ THACO HD 72 VẬN CHUYỂN GỖ . Xây dựng đƣờng đặc tính kéo của ô tô Thaco HD 72 . Xây dựng đường đặc tính ngoài của động cơ ô tô . Xây dựng đường đặc tính kéo lý thuyết của ô tô . Xác định phản lực pháp tuyến ở các bánh xe. Xác định lực cản chuyển động của ô tô vận chuyển gỗ . Lực bám của ô tô vận chuyển gỗ . Xây dựng đồ thị cân bằng lực kéo, bám của ô tô vận chuyển gỗ . Xác định khả năng kéo, bám của ô tô vận chuyển gỗ trên đường có độ dốc khác nhau . 47 KHẢ NĂNG ỔN ĐỊNH CỦA Ô TÔ THACO HD 72 VẬN CHUYỂN GỖ. Khả năng ổn định dọc của ô tô vận chuyển gỗ . Sơ đồ tính toán ổn định dọc của xe ô tô vận chuyển gỗ . Khả năng ổn định dọc theo điều kiện chống lật . Khả năng ổn định dọc theo điều kiện bám của bánh chủ động ở các loại đường khác nhau . Khả năng ổn định hướng chuyển động (ổn định lái) . Khả năng ổn định ngang khi ô tô vận chuyển gỗ . Sơ đồ tính toán ổn định ngang của xe ô tô vận chuyển gỗ . Khả năng ổn định ngang theo điều kiện chống lật . Khả năng ổn định ngang khi một bánh bị rơi xuống rãnh .59 Chƣơng 5: NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Mục đích nghiên cứu thực nghiệm . Đối tƣợng nghiên cứu thực nghiệm .3 Các thông số cần đo và dụng cụ đo . Tiến hành thí nghiệm .Xác định tọa độ trọng tâm ô tô chở gỗ . Xác định hệ số bám của ô tô với mặt đường .Xác định hệ số cản lăn của ô tô với mặt đường .70 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 73 v DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu, Diễn giải Ðơn vị chữ viết tắt Me Mômen xoắn của động cơ Nm Ne Công suất của động cơ KW e Vận tốc góc của động cơ v/ph Ne Công suất động cơ KW Số vòng quay của trục khuỷu v/ph Nmax Công suất định mức (công suất cực đại) KW Số vòng quay định mức v/ph Mk Mô men xoắn ở trục bánh xe chủ động Nm it Tỉ số truyền chung của hệ thống truyền lực ih Tỉ số truyền của hộp số chính ip Tỉ số truyền của hộp số phụ i0 Tỉ số truyền cuối ic Tỉ số truyền của cầu chủ động t Hiệu suất của hệ thống truyền lực Pk Lực kéo tiếp tuyến ở bánh chủ động N B Bề rộng của lốp mm d Đƣờng kính vành bánh xe mm  Hệ số kể đến sự biến dạng của Pf Lực cản lăn N Pf1 Lực cản lăn trên các bánh xe trƣớc N Pf2 Lực cản lăn trên các bánh xe sau N P Lực cản không khí N vi Ký hiệu, Diễn giải Ðơn vị chữ viết tắt Pj Lực cản quán tính N Mf Mômen cản lăn Nm Mj Mômen quán tính Nm Z1 Phản lực thẳng góc tại bánh xe trƣớc N Z2 Phản lực thẳng góc tại bánh xe sau N G Trọng lƣợng toàn bộ của ô tô Kg G1 Trọng lực phân bổ cầu trƣớc Kg G2 Trọng lực phân bổ cầu sau Kg L Chiều dài cơ sở của xe mm Khoảng cách từ trọng tâm đến trục bánh xe trƣớc a, b mm và sau hg Tọa độ chiều cao trọng tâm của xe mm Khoảng cách từ điểm đặt lực cản của không khí h mm đến mặt đƣờng  Góc dốc của đƣờng trong mặt phẳng dọc Pi Lực cản lên dốc N Lực cản quán tính khi xe chuyển động không ổn Pj - N định Mj1, Mj2 Mômen cản quán tính của bánh xe cầu trƣớc, cầu Nm f1 Hệ số cản lăn của bánh trƣớc f2 Hệ số cản lăn của bánh sau f Hệ số cản lăn ứng P Lực cản gió N K Hệ số cản không khí vii Ký hiệu, Diễn giải Ðơn vị chữ viết tắt F Diện tích cản chính diện của ô tô v0 Vận tốc tƣơng đối của ô tô so với không khí m/s v Vận tốc của ô tô m/s vg Vận tốc của gió m/s B Chiều rộng cơ sở của ô tô mm H Chiều cao lớn nhất của ô tô mm Mômen quán tính của bánh đà động cơ và các chi Ie tiết quay khác của động cơ quy dẫn về trục khuỷu Mômen quán tính của chi tiết quay thứ n của hệ In thống truyền lực với trục quay của chính nó Mômen quán tính của 1 bánh xe chủ động đối Ib với trục quay của nó e Gia tốc góc của trục khuỷu Gia tốc góc của chi tiết quay thứ n của hệ thống n truyền lực b Gia tốc góc của bánh xe chủ động it Tỷ số truyền của hệ thống truyền lực Tỷ số truyền tính từ chi tiết quay thứ n của hệ in thống truyền lực tới bánh xe chủ động t Hiệu suất của hệ thống truyền lực Hiệu suất tính từ chi tiết quay thứ n của hệ thống n truyền lực tới bánh xe chủ động Hệ số tính đến ảnh hƣởng của các khối lƣợng i chuyển động quay viii Ký hiệu, Diễn giải Ðơn vị chữ viết tắt  Hệ số bám G Tải trọng bám Kg rbx Bán kính bánh xe chủ động mm e Độ lệch tâm so với mặt phẳng đứng dọc mm Pl Lực ly tâm N  Góc giới hạn của đƣờng ứng với vận tốc tới hạn Độ y Hệ số bám ngang của đƣờng và bánh xe d Khoảng cách giữa trọng tâm tới trục lật mm B1 Chiều rộng cơ sở của cầu sau mm B2 Chiều rộng cơ sở của cầu trƣớc mm t góc nghiêng giới hạn theo điều kiện chống lật Độ  Góc nghiêng ngang Độ d Góc dốc giới hạn khi xe quay vòng bị lật đổ Độ R Bán kính quay vòng của xe mm vn Vận tốc giới hạn (hay vận tốc nguy hiểm) m/s g Gia tốc trọng trƣờng m/s2 hd Chiều sâu rãnh mm  Hệ số cản tổng cộng của đƣờng p Áp suất dầu chỉ thị của đồng hồ đo d Đƣờng kính piston của kích thủy lực mm P4 Trọng lƣợng đặt tại lực kế bên phải PP Lực phanh sinh ra ở các bánh xe N  Hệ số tính đến các trọng khối quay của ô tô SP Chiều dài quãng đƣờng phanh mm ix DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu bảng Tên bảng Trang 2.1 Thông số kỹ thuật của ô tô Thaco HD72 16 3.1 Thông số đặc tính ngoài của động cơ 21 3.2 Giá trị vmax(km/h) theo từng tay số 26 3.3 Giá trị của Pk ở từng tốc độ tƣơng ứng với 76 từng mô men xoắn 3.4 Giá trị lực cản, lực bám khi xe chuyển động 77 dốc lên với đƣờng có độ dốc 50 3.5 Giá trị lực cản, lực bám khi xe chuyển động 80 dốc lên với đƣờng có độ dốc 100 3.6 Giá trị lực cản, lực bám khi xe chuyển động 83 dốc lên với đƣờng có độ dốc 150 4.1 Góc giới hạn quay vòng ở các độ dốc khác 54 nhau theo điều kiện chống trƣợt.2 Góc giới hạn quay vòng ở các độ dốc khác 59 nhau theo điều kiện chống lật x DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ Số hiệu hình vẽ Tên hình vẽ Trang 1.1 Vận xuất gỗ bằng súc vật kéo 3 1.2 Vận xuất gỗ bằng máng lao 4 1.3 Vận xuất gỗ bằng đƣờng cáp trên không 5 1.4 Vận xuất gỗ bằng máy kéo 6 2.1 Ô tô Thaco HD72 15 3.1 Đƣờng đặc tính ngoài của động cơ 22 3.2 Sơ đồ hệ thống truyền lực của ô tô 23 3.3 Lực kéo tiếp tuyến của bánh xe chủ động 23 3.4 Đồ thị đặc tính kéo của ô tô ở các số truyền 27 khác nhau 3.5 Sơ đồ lực tác dụng lên ô tô khi chuyển động 28 lên dốc 3.6 Sơ đồ xác định diện tích cản chính diện của 34 ô tô.7 Đồ thị cân bằng lực kéo, bám của ô tô ở 42 đƣờng có độ dốc 50 3.8 Đồ thị cân bằng lực kéo, bám của ô tô ở 43 đƣờng có độ dốc 100 3.9 Đồ thị cân bằng lực kéo, bám của ô tô ở 44 đƣờng có độ dốc 150 4.1 Sơ đồ lực và mô men tác dụng lên xe ô tô 47 khi chuyển động lên dốc 4.2 Sơ đồ lực và mômen tác dụng lên bánh xe 51 khi chuyển động trên đƣờng nghiêng ngang xi Số hiệu hình vẽ Tên hình vẽ Trang 4.3 Sơ đồ lực tác dụng lên bánh xe chủ động khi 53 có lực ngang tác dụng 4.4 Sơ đồ tính toán ổn định ngang theo điều 55 kiện chống lật 4.5 Sơ đồ lực và mômen tác dụng lên ô tô bánh 57 xe khi chuyển động quay vòng trên đƣờng nghiêng ngang 4.5 Sơ đồ ô tô khi đột ngột một bánh bị rơi 60 xuống rãnh 5.1 Sơ đồ cấu tạo lực kế 63 5.2 Xác định tọa độ trọng tâm theo chiều dọc 64 5.3 Sơ đồ xác định tọa độ trọng tâm theo chiều 65 thẳng đứng 5.