Luận Văn: Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo Tại Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Việt Nam - Chi Nhánh Hà Nội

Khám phá luận văn về chương trình cho vay hộ nghèo tại Ngân hàng Chính sách xã hội Việt Nam, chi nhánh Hà Nội, và tác động của nó.

• Tác giả: Bùi Công Vũ
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Xuân Dũng
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo Tại Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Việt Nam (Hà Nội)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
• 1.1. Khái quát về Ngân hàng chính sách xã hội
• 1.2. Cho vay hộ nghèo của Ngân hàng chính sách xã hội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY ĐỐI VỚI HỘ NGHÈO TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo Tại Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội

Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp tín dụng cho hộ nghèo tại Việt Nam. Được thành lập với mục tiêu hỗ trợ tài chính cho những người có hoàn cảnh khó khăn, NHCSXH đã góp phần đáng kể vào công cuộc xóa đói giảm nghèo. Tín dụng cho hộ nghèo không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

1.1. Khái Niệm Về Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo

Cho vay hỗ trợ người nghèo tại NHCSXH là hình thức cho vay ưu đãi nhằm giúp các hộ nghèo có vốn đầu tư sản xuất, kinh doanh. Điều này không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn tạo ra cơ hội việc làm cho nhiều người.

1.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội

NHCSXH thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi, góp phần quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo. Ngân hàng này không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn cho người vay.

II. Những Thách Thức Trong Việc Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo

Mặc dù NHCSXH đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc cho vay hỗ trợ người nghèo. Tình trạng nợ xấu, quy trình cho vay phức tạp và thiếu thông tin về người vay là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Tình Trạng Nợ Xấu Trong Cho Vay Hộ Nghèo

Nợ xấu là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến hoạt động của NHCSXH. Việc không thanh toán đúng hạn gây khó khăn cho ngân hàng trong việc tái đầu tư cho các hộ nghèo khác.

2.2. Quy Trình Cho Vay Phức Tạp

Quy trình cho vay hiện tại còn nhiều bước phức tạp, khiến người nghèo gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Cần có sự đơn giản hóa để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người vay.

III. Phương Pháp Phát Triển Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo Tại NHCSXH

Để nâng cao hiệu quả cho vay hỗ trợ người nghèo, NHCSXH cần áp dụng các phương pháp phát triển mới. Việc cải tiến quy trình cho vay, tăng cường đào tạo cán bộ và nâng cao nhận thức của người dân là rất cần thiết.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Cho Vay

Cần đơn giản hóa quy trình cho vay để người nghèo dễ dàng tiếp cận nguồn vốn. Việc này sẽ giúp tăng tỷ lệ giải ngân và giảm nợ xấu.

3.2. Đào Tạo Cán Bộ Tín Dụng

Đào tạo cán bộ tín dụng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ. Cán bộ cần được trang bị kiến thức về tâm lý và nhu cầu của người vay.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo

Các chương trình cho vay hỗ trợ người nghèo đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều hộ nghèo đã thoát nghèo nhờ vào nguồn vốn vay từ NHCSXH, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Cho Vay Hộ Nghèo

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cho vay hộ nghèo đã giúp hàng triệu người cải thiện đời sống. Nguồn vốn vay đã được sử dụng hiệu quả trong sản xuất và kinh doanh.

4.2. Các Mô Hình Thành Công Trong Cho Vay

Nhiều mô hình cho vay thành công đã được triển khai, như cho vay theo nhóm, giúp tăng cường tính trách nhiệm và hỗ trợ lẫn nhau giữa các hộ nghèo.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Cho Vay Hỗ Trợ Người Nghèo Tại NHCSXH

Tương lai của cho vay hỗ trợ người nghèo tại NHCSXH phụ thuộc vào việc cải thiện quy trình cho vay và nâng cao chất lượng dịch vụ. Cần có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức xã hội để đảm bảo tính bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

NHCSXH cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc mở rộng quy mô cho vay và nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.2. Vai Trò Của Chính Phủ Trong Hỗ Trợ Người Nghèo

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn để tạo điều kiện cho NHCSXH hoạt động hiệu quả, từ đó giúp người nghèo tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam, việc giảm nghèo bền vững vẫn là một thách thức lớn, đặc biệt tại các vùng nông thôn, miền núi và khu vực dân tộc thiểu số. Tính đến năm 2015, trên địa bàn Thành phố Hà Nội còn khoảng 34.409 hộ nghèo, chiếm 1,91% tổng số hộ dân cư, trong đó khu vực nông thôn chiếm hơn 82,9%. Tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo được xem là công cụ quan trọng trong chương trình mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo, góp phần cải thiện đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) Thành phố Hà Nội, với tổng nguồn vốn quản lý và huy động đạt 5.188 tỷ đồng năm 2015, là đơn vị chủ lực trong việc cung cấp vốn vay ưu đãi cho các hộ nghèo và đối tượng chính sách khác.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay hộ nghèo tại Chi nhánh NHCSXH Thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2013-2015, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển hiệu quả hoạt động này trong giai đoạn 2016-2020. Nghiên cứu tập trung vào các chỉ tiêu định lượng như dư nợ cho vay, tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn, tỷ lệ nợ quá hạn, cũng như các chỉ tiêu định tính về chất lượng tín dụng và hiệu quả sử dụng vốn. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách, hỗ trợ người nghèo tiếp cận nguồn vốn, thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh và ổn định xã hội tại Thủ đô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết tín dụng vi mô và lý thuyết phát triển bền vững. Lý thuyết tín dụng vi mô nhấn mạnh vai trò của các khoản vay nhỏ, ưu đãi nhằm hỗ trợ người nghèo tiếp cận vốn, nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện đời sống. Lý thuyết phát triển bền vững tập trung vào việc đảm bảo sự phát triển kinh tế gắn liền với công bằng xã hội và bảo vệ môi trường, trong đó tín dụng chính sách là công cụ thúc đẩy giảm nghèo bền vững.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Cho vay hộ nghèo: Khoản vay ưu đãi dành cho hộ nghèo nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh, cải thiện đời sống và thực hiện chính sách an sinh xã hội.
• Tín dụng ưu đãi: Hình thức cho vay với lãi suất thấp hơn thị trường, thời hạn vay linh hoạt, không yêu cầu thế chấp tài sản.
• Tỷ lệ nợ quá hạn: Tỷ lệ phần trăm dư nợ vay không được trả đúng hạn, phản ánh chất lượng tín dụng.
• Tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV): Tổ chức trung gian giúp NHCSXH quản lý và giám sát việc sử dụng vốn vay tại địa phương.
• Hiệu quả tín dụng: Đánh giá dựa trên khả năng thu hồi vốn, mức độ sử dụng vốn đúng mục đích và tác động tích cực đến đời sống người vay.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo hoạt động của Chi nhánh NHCSXH Thành phố Hà Nội giai đoạn 2013-2015, các tài liệu, văn bản pháp luật liên quan và các nghiên cứu trước đó. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát ngẫu nhiên 50 hộ nghèo vay vốn tại các điểm giao dịch xã trên địa bàn Hà Nội trong tháng 12/2015.

Phương pháp chọn mẫu là ngẫu nhiên đơn giản từ danh sách hộ nghèo vay vốn, nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng công cụ Excel để tổng hợp, xử lý số liệu và đánh giá các chỉ tiêu định lượng như dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn. Phân tích định tính dựa trên phỏng vấn, khảo sát và đánh giá thực trạng quy trình, thủ tục cho vay, cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2013-2015 cho phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2016-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay hộ nghèo: Tổng dư nợ tín dụng của Chi nhánh NHCSXH Hà Nội tăng từ 4.300 tỷ đồng năm 2013 lên 5.165 tỷ đồng năm 2015, tương ứng mức tăng trưởng trung bình gần 9,5% mỗi năm. Dư nợ cho vay ủy thác qua các hội đoàn thể cũng tăng từ 3.329 tỷ đồng năm 2013 lên 4.048 tỷ đồng năm 2015, chiếm khoảng 78% tổng dư nợ cho vay hộ nghèo.

2. Nguồn vốn chủ yếu từ Trung ương và ủy thác địa phương: Nguồn vốn trung ương chiếm khoảng 70% tổng nguồn vốn năm 2015, nguồn vốn nhận ủy thác từ địa phương chiếm 25,2%, trong khi nguồn vốn huy động từ cộng đồng chỉ chiếm 5%. Điều này cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nguồn vốn Nhà nước và sự phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội.

3. Chất lượng tín dụng được duy trì tốt: Tỷ lệ nợ quá hạn cho vay hộ nghèo chỉ chiếm 0,14% tổng dư nợ năm 2015, giảm 1,7 tỷ đồng so với năm 2014, phản ánh hiệu quả trong công tác quản lý và thu hồi nợ. Tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn đạt khoảng 60-70% trong danh sách hộ nghèo trên địa bàn, tuy nhiên vẫn còn một số hộ nghèo chưa tiếp cận được nguồn vốn.

4. Hiệu quả sử dụng vốn và tác động xã hội: Qua khảo sát 50 hộ nghèo vay vốn, hơn 80% hộ sử dụng vốn đúng mục đích, chủ yếu đầu tư vào sản xuất kinh doanh, chăn nuôi và dịch vụ. Khoảng 45% hộ đã thoát nghèo bền vững sau khi vay vốn, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn Thành phố. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 15% hộ gặp khó khăn trong trả nợ do sử dụng vốn chưa hiệu quả hoặc điều kiện sản xuất không thuận lợi.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng dư nợ cho vay hộ nghèo tại NHCSXH Hà Nội phản ánh nỗ lực mở rộng tín dụng ưu đãi, phù hợp với mục tiêu xóa đói giảm nghèo của Chính phủ. Việc tập trung nguồn vốn từ Trung ương và ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội giúp giảm chi phí quản lý và tăng cường giám sát, đảm bảo vốn đến đúng đối tượng. Tỷ lệ nợ quá hạn thấp cho thấy hiệu quả trong công tác kiểm tra, giám sát và thu hồi nợ, đồng thời phản ánh sự cam kết trả nợ của người vay.

So sánh với các nghiên cứu tại các tỉnh khác như Ninh Bình và Thanh Hóa, NHCSXH Hà Nội có quy mô dư nợ lớn hơn và chất lượng tín dụng tương đối tốt, tuy nhiên vẫn tồn tại hạn chế về khả năng tiếp cận vốn của một số hộ nghèo và hiệu quả sử dụng vốn chưa đồng đều. Nguyên nhân chủ yếu do thủ tục vay vốn còn phức tạp, nguồn vốn huy động từ cộng đồng thấp, và sự phối hợp giữa các bên liên quan chưa thực sự đồng bộ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, bảng phân tích tỷ lệ nợ quá hạn theo năm và biểu đồ tròn cơ cấu nguồn vốn, giúp minh họa rõ nét xu hướng và chất lượng tín dụng. Ngoài ra, bảng khảo sát mức độ sử dụng vốn và tỷ lệ thoát nghèo cũng góp phần làm rõ hiệu quả xã hội của hoạt động cho vay.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh huy động vốn tại địa phương: Tăng cường các chương trình huy động tiết kiệm trong cộng đồng người nghèo, nâng tỷ trọng nguồn vốn huy động từ 5% lên ít nhất 15% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban Giám đốc Chi nhánh phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội và UBND các quận, huyện.

2. Đơn giản hóa thủ tục cho vay và nâng cao chất lượng dịch vụ: Rút ngắn quy trình xét duyệt, tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng về kỹ năng tư vấn và hỗ trợ khách hàng, nhằm nâng cao tỷ lệ hộ nghèo tiếp cận vốn lên trên 80% trong giai đoạn 2016-2020.

3. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và hỗ trợ sử dụng vốn hiệu quả: Phối hợp chặt chẽ với các tổ chức chính trị - xã hội để giám sát việc sử dụng vốn vay, tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất, quản lý tài chính cho người vay nhằm giảm tỷ lệ sử dụng vốn sai mục đích dưới 5% trong 2 năm tới.

4. Phát triển đa dạng các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu hộ nghèo: Mở rộng các chương trình cho vay về nhà ở, điện sinh hoạt, nước sạch và học tập, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người nghèo, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển bền vững.

5. Tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội: Xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin, phối hợp rà soát, cập nhật danh sách hộ nghèo, đảm bảo công khai minh bạch và nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân hàng chính sách xã hội: Nghiên cứu giúp nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn, cải tiến quy trình cho vay và giám sát tín dụng ưu đãi.

2. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách tín dụng ưu đãi phù hợp với thực tiễn địa phương, góp phần thực hiện mục tiêu xóa đói giảm nghèo.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và hội đoàn thể: Hiểu rõ vai trò trong công tác ủy thác cho vay, giám sát sử dụng vốn và hỗ trợ người nghèo phát triển sản xuất kinh doanh.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, tài chính, phát triển xã hội: Tài liệu tham khảo về mô hình tín dụng vi mô, phương pháp nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển tín dụng chính sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tín dụng ưu đãi lại quan trọng trong giảm nghèo?
   Tín dụng ưu đãi giúp người nghèo tiếp cận vốn với lãi suất thấp, không cần tài sản thế chấp, từ đó đầu tư sản xuất kinh doanh, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Ví dụ, NHCSXH Hà Nội đã hỗ trợ hàng nghìn hộ thoát nghèo nhờ nguồn vốn này.

2. Nguồn vốn cho vay hộ nghèo chủ yếu đến từ đâu?
   Phần lớn nguồn vốn đến từ ngân sách Trung ương và ủy thác từ địa phương, chiếm trên 95% tổng nguồn vốn. Huy động vốn từ cộng đồng hiện còn hạn chế, chiếm khoảng 5%.

3. Làm thế nào để đảm bảo vốn vay được sử dụng đúng mục đích?
   Thông qua tổ chức TK&VV và các hội đoàn thể giám sát, cùng với công tác kiểm tra, tập huấn kỹ thuật và quản lý tài chính cho người vay, giúp giảm thiểu rủi ro sử dụng vốn sai mục đích.

4. Tỷ lệ nợ quá hạn ảnh hưởng thế nào đến hoạt động của NHCSXH?
   Tỷ lệ nợ quá hạn thấp (0,14% năm 2015) giúp ngân hàng duy trì nguồn vốn ổn định, giảm chi phí xử lý nợ xấu và tăng khả năng mở rộng cho vay, đảm bảo hiệu quả hoạt động.

5. Các giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả cho vay hộ nghèo?
   Đơn giản hóa thủ tục, tăng cường đào tạo cán bộ, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, phối hợp chặt chẽ với chính quyền và tổ chức xã hội, đồng thời đẩy mạnh huy động vốn tại địa phương là những giải pháp thiết thực.

Kết luận

• NHCSXH Thành phố Hà Nội đã đạt được sự tăng trưởng ổn định về dư nợ cho vay hộ nghèo với chất lượng tín dụng được duy trì tốt trong giai đoạn 2013-2015.
• Nguồn vốn chủ yếu dựa vào ngân sách Trung ương và ủy thác địa phương, trong khi huy động vốn từ cộng đồng còn hạn chế.
• Tỷ lệ nợ quá hạn thấp và tỷ lệ hộ nghèo được vay vốn ngày càng tăng, góp phần tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo tại Thủ đô.
• Các hạn chế về thủ tục vay vốn, hiệu quả sử dụng vốn và phối hợp giữa các bên cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả tín dụng chính sách.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm phát triển hoạt động cho vay hộ nghèo trong giai đoạn 2016-2020, hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế xã hội toàn diện.

Các cơ quan liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá định kỳ để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và nhà quản lý có thể tham khảo toàn bộ luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển cho vay hộ nghèo tại ngân hàng chính sách xã hội Chương II: Thực trạng về cho vay hộ nghèo tại Chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội Thành phố Hà Nội. Chương III: Giải pháp phát triển cho vay đối với hộ nghèo tại Chi nhánh ngân hàng chính sách xã hội Thành phố Hà Nội. 8 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI.1 Khái quát về Ngân hàng chính sách xã hội. Giới thiệu chung về NHCSXH.

Là Ngân hàng trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ người nghèo, tách tín dụng chính sách ra khỏi Ngân hàng thương mại và tổng kết hàng chục năm thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Đây là nỗ lực của Chính phủ để thực hiện chủ trương của Đảng và cam kết trước cộng đồng quốc tế về “Xoá đói giảm nghèo”. Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) được huy động vốn của các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước; tiếp nhận các nguồn vốn của Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp để cho vay người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Hoạt động của NHCSXH không vì mục đích lợi nhuận, thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác.

Ngân hàng Chính sách xã hội có bộ máy quản lý và điều hành thống nhất trong phạm vi cả nước, là một pháp nhân, có vốn điều lệ, có con dấu, có tài sản và hệ thống giao dịch từ Ttrung ương đến địa phương. Chức năng của Ngân hàng chính sách xã hội. Tổ chức huy động vốn trong và ngoài nước có trả lãi của mọi tổ chức và tầng lớp dân cư bao gồm tiền gửi có kỳ hạn, không kỳ hạn; Tổ chức huy động tiết kiệm trong cộng đồng người nghèo. Phát hành trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, chứng chỉ tiền gửi và các giấy tờ có giá khác; vay các tổ chức tài chính, tín dụng trong và ngoài nước; Vay tiết kiệm Bưu điện, Bảo hiểm xã hội Việt Nam; Vay Ngân hàng Nhà nước.

Được nhận các nguồn vốn đóng góp tự nguyện không có lãi hoặc không hoàn trả gốc của các cá nhân, các tổ chức kinh tế, tổ chức tài chính, tín dụng 9 và các tổ chức chính trị - xã hội, các hiệp hội, các tổ chức phi chính phủ trong nước và nước ngoài. Mở tài khoản tiền gửi thanh toán cho tất cả các khách hàng trong và ngoài nước. Ngân hàng Chính sách xã hội có hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống liên ngân hàng trong nước. Ngân hàng Chính sách xã hội được thực hiện các dịch vụ ngân hàng về thanh toán và ngân quỹ: - Cung ứng các phương tiện thanh toán.

- Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước - Thực hiện các dịch vụ thu hộ, chi hộ bằng tiền mặt và không bằng tiền mặt. - Các dịch vụ khác theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn phục vụ cho sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống; góp phần thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói giảm nghèo, ổn định xã hội. Nhận làm dịch vụ uỷ thác cho vay từ các tổ chức quốc tế, quốc gia, cá nhân trong nước, ngoài nước theo hợp đồng uỷ thác.

Nhiệm vụ của Ngân hàng CSXH. Nhiệm vụ của NHCSXH là đưa các nguồn lực tài chính do nhà nước và ngân hàng huy động để cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác vay ưu đãi để sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời suống, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo, ổn định xã hội.2 Cho vay hộ nghèo của Ngân hàng chính sách xã hội. Khái niệm và đặc điểm cho vay hộ nghèo. * Khái niệm cho vay hộ nghèo: Cho vay hộ nghèo tại NHCSXH là cho vay vốn tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh, cải thiện đời sống, góp phần 10 thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo và việc làm, đảm bảo an sinh xã hội.

(Nguồn wedsite NHCSXH Việt Nam) * Đăc điểm cho vay hộ nghèo: - Hộ nghèo vay vốn NHCSXH là hộ có hộ khẩu thường trú hoặc có đăng ký tạm trú dài hạn tại địa phương nơi cho vay; có tên trong danh sách hộ nghèo ở xã (phường, thị trấn) sở tại theo chuẩn hộ nghèo do Bộ LĐ-TB&XH công bố từng thời kỳ. - Hộ nghèo vay vốn tại NHCSXH không phải thế chấp tài sản và được miễn lệ phí làm thủ tục vay vốn nhưng phải là thành viên tổ tiết kiệm và vay vốn, được tổ bình xét, lập thành danh sách đề nghị vay vốn có xác nhận của UBND cấp xã. - Vốn vay được sử dụng đầu tư cho hoạt động chăn nuôi, sản xuất kinh doanh, dịch vụ; làm mới và sửa chữa nhà ở; điện sinh hoạt; xây dựng các công trình nước sạch; giải quyết một phần nhu cầu thiết yếu về chi phí học tập cho học sinh. - Lãi suất cho vay ưu đãi đối với hộ nghèo do Thủ tướng Chính phủ quyết định cho từng thời kỳ, thống nhất một mức trong phạm vi cả nước.

- Mức cho vay đối với từng hộ nghèo được xác định căn cứ vào: nhu cầu vay vốn, vốn tự có và khả năng trả nợ của hộ vay. - Thời hạn vay vốn đối với hộ nghèo phù hợp với đối tượng và thời gian luân chuyển của chu kỳ sản xuất, kinh doanh và được cho vay nhiều lần cho đến khi thoát nghèo. - NHCSXH thực hiện ủy thác cho 04 tổ chức chính trị - xã hội thực hiện một số nội dung công việc trong quy trình cho vay vốn hộ nghèo, trong đó có việc thành lập và quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn. NHCSXH tổ chức giải 11 ngân, thu nợ trực tiếp đến từng người vay tại các điểm giao dịch xã và tổ chức hạch toán, theo dõi nợ vay đến từng người vay.

Vai trò của cho vay hộ nghèo. NHCSXH có vai trò quan trọng đối với hộ nghèo. Nó được coi là công cụ quan trọng để phá vỡ vòng luẩn quẩn của thu nhập thấp, tiết kiệm thấp và năng suất thấp, là chìa khoá vàng để giảm nghèo. Vai trò của tín dụng NHCSXH được thể hiện ở một số nội dung sau: - Cung cấp vốn tín dụng, góp phần cải thiện thị trường tài chính cộng đồng, nơi có hộ nghèo sinh sống: Vốn tín dụng cho hộ nghèo đã góp phần cải thiện tình hình thị trường tài chính khu vực nông thôn, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, vùng có nhiều đồng bào dân tộc ít người sinh sống.

Trong ba yếu tố cơ bản để hộ nghèo có điều kiện sản xuất kinh doanh; đó là vốn bằng tiền hoặc đất đai, lao động và kỹ thuật; trong đó, vốn bằng tiền đóng vai trò quan trọng nhất vì nếu có vốn bằng tiền, thì người sản xuất có thể mua sắm các tư liệu sản xuất khác, kể cả đất đai. Hiện nay, tích luỹ của người nghèo ở nước ta rất thấp, do đó hầu như các hộ nghèo đều thiếu vốn để sản xuất kinh doanh. Nhờ nguồn vốn của ngân hàng mà các hộ nghèo có điều kiện tiếp cận được khoa học kỹ thuật, công nghệ mới như các giống cây, con mới, kỹ thuật canh tác mới và cũng nhờ vay vốn, mà hộ nghèo tiếp cận được với công tác khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư. - Tín dụng ngân hàng làm giảm tệ nạn cho vay nặng lãi: Tệ nạn cho vay nặng lãi đã có từ lâu đời nay, hiện nay vẫn đang tồn tại khá nặng nề ở nông thôn, nhất là vùng cao, vùng sâu, vùng xa.

Cho vay nặng lãi thể hiện ở lãi suất cao hơn nhiều so với lãi suất cho vay của ngân hàng hoặc dưới dạng mua bán sản phẩm non như lúa non, lạc non, mía non…ở thời kỳ giáp hạt. 12 Do nhu cầu cấp bách (thường là do đói kém, ốm đau bệnh tật, chi phí con đi học hoặc nhu cầu đột xuất), nên họ phải vay nặng lãi. Tín dụng nặng lãi gây nhiều tác hại cho người dân, đặc biệt là hộ nghèo, làm cho hộ nghèo càng nghèo thêm. Chính hoạt động cho vay đối với hộ nghèo của NHCSXH đã trực tiếp làm giảm tệ nạn cho vay nặng lãi.

- Giúp hộ nghèo nâng cao kiến thức tiếp cận thị trường, có điều kiện hoạt động sản xuất kinh doanh vươn lên thoát nghèo: Cung ứng vốn cho hộ nghèo theo chương trình, với mục tiêu đầu tư cho sản xuất, kinh doanh để xóa đói giảm nghèo; sau một thời gian thu hồi cả gốc và lãi đã buộc người vay phải tính toán trồng cây gì, nuôi con gì, làm nghề gì và làm như thế nào để có hiệu quả kinh tế cao, tăng thu nhập cho gia đình; đồng thời trả nợ cho ngân hàng. Để làm được điều đó, họ phải học hỏi kỹ thuật sản xuất, suy nghĩ biện pháp quản lý. Từ đó, tạo cho họ tính năng động, sáng tạo trong lao động sản xuất, tích luỹ được kinh nghiệm trong công tác quản lý kinh tế. Mặt khác, khi số đông người nghèo sản xuất tạo ra nhiều sản phẩm hàng hoá thông qua việc trao đổi trên thị trường, làm cho họ tiếp cận được kinh tế thị trường một cách trực tiếp.

Đồng thời giải quyết tình trạng không có việc làm cho hàng vạn lao động nghèo, phát huy tiềm năng sẵn có của các hộ gia đình. Thông qua vốn tín dụng cho hộ nghèo đã hỗ trợ phát triển ngành nghề ở nông thôn, như: Chế biến nông sản, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ phục vụ sản xuất và đời sống cũng như thủ công mỹ nghệ, ngành nghề truyền thống. Nhờ vậy, đã giải quyết việc phần lớn thời gian nông nhàn tại nông thôn. Tận dụng lao động để khai thác ngành nghề truyền thống, khai thác tiềm năng nội lực, tạo cơ hội cho người nghèo tự vận động, vượt qua khó khăn, vươn lên thoát khỏi đói nghèo hoà nhập cộng đồng.

- Cung ứng vốn cho hộ nghèo góp phần xây dựng nông thôn mới: 13 Cho vay đối với hộ nghèo của NHCSXH thực hiện theo các quy định nghiệp vụ như bình xét công khai đối tượng được vay, thành lập tổ vay vốn, phải qua sự kiểm tra của chính quyền xã, phường, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp từ Trung ương đến xã, vốn vay được phát trực tiếp tận người vay.