BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGUYỄN ĐẮC HƯNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2005 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1- Lyù do choïn ñeà taøi Vaøo nhöõng naêm ñaàu cuûa thaäp nieân 90, caùc chính saùch ñoåi môùi cuûa Ñaûng vaø nhaø nöôùc ñaõ taïo ra moät bieán chuyeån lôùn trong quaù trình phaùt trieån kinh teá ñaát nöôùc, giuùp cho caùc doanh nghieäp trong nöôùc coù ñieàu kieän hôïp taùc vôùi caùc coâng ty, caùc taäp ñoaøn taøi chính nöôùc ngoaøi ñeå thaønh laäp caùc coâng ty lieân doanh vôùi muïc ñích taän duïng nguoàn nhaân löïc, cô sôû vaät chaát cuûa doanh nghieäp noäi ñòa vôùí tieàm löïc taøi chính vaø kinh nghieäm cuûa ñoái taùc nöôùc ngoaøi. Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi ñöôïc thaønh laäp vaø ñi vaøo hoạt ñoäng töø naêm 1995 cuõng khoâng ngoaøi muïc ñích ñoù. Qua 10 naêm hoạt ñoäng, Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi gaët haùi ñöôïc nhöõng thaønh töïu ñaùng khích leä, goùp phaàn vaøo coâng cuoäc phaùt trieån neàn kinh teá nöôùc nhaø, song beân caïnh ñoù ñaõ boäc loä nhieàu yeáu keùm caàn phaûi khaéc phuïc.
Trong xu theá toaøn caàu hoùa vaø ñaëc bieät laø söï kieän Vieät Nam chuaån bò gia nhaäp WTO, cuõng nhö caùc doanh nghieäp hoạt ñoäng taïi Vieät Nam, Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi seõ coù nhieàu cô hoäi ñeå taêng tröôûng, ñoàng thôøi phaûi ñoái maët vôùi moät moâi tröôøng kinh doanh môùi phöùc taïp vaø ñaày ruûi ro. Aùp löïc caïnh tranh ngaøy caøng gia taêng khi caùc ngaân haøng trong nöôùc khoâng ngöøng môû roäng quy moâ hoạt ñoäng, ngaøy caøng phaùt trieån caû veà soá löôïng laãn chaát löôïng, nhieàu toå chöùc taøi chính nöôùc ngoaøi ñang saün saøng tham gia vaøo thị trường Vieät Nam, … Trong boái caûnh ñoù, vaán ñeà ñaët ra cho ngaân haøng laø phaûi töï hoaïch ñònh cho mình moät höôùng ñi phuø hôïp ñeå coù theå ñöùng vöõng treân thị trường vaø tieáp tuïc phaùt trieån. Vôùi nhöõng lyù do treân, chuùng toâi quyeát ñònh thöïc hieän ñeà taøi “CHIEÁN LÖÔÏC PHAÙT TRIEÅN CUÛA NGAÂN HAØNG LIEÂN DOANH VIEÄT THAÙI ÑEÁN NAÊM 2010” vôùi mong muoán goùp phaàn vaøo söï phaùt trieån cuûa Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi trong xu theá hoäi nhaäp neàn kinh teá toaøn caàu vaø khu vöïc. Luaän vaên Cao hoïc GVHD: Tieán Só Phaïm Xuaân Lan 2- Muïc tieâu vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñeå coù theå giaûi quyeát ñöôïc caùc vaán ñeà nghieân cöùu treân ñaây, nhieäm vuï quan troïng cuûa ñeà taøi nghieân cöùu naøy laø ñi tìm lôøi giaûi cho caùc caâu hoûi nghieân cöùu ñöôïc ñaët ra nhö sau: - Trong 10 naêm hoạt ñoäng, ngaân haøng ñaõ gaët haùi ñöôïc nhöõng thaønh coâng gì vaø coøn nhöõng yeáu keùm naøo caàn khaéc phuïc? - Ngaân haøng coù nhöõng keá hoaïch ñoái phoù nhö theá naøo tröôùc aùp löïc caïnh tranh cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi vaø chuaån bò cho quaù trình hoäi nhaäp kinh teá theá giôùi? - Caùc giaûi phaùp thöïc hieän chieán löôïc ñoù nhö theá naøo? Ñeå traû lôøi nhöõng caâu hoûi nghieân cöùu treân cuõng nhö goùp phaàn giaûi quyeát vaán ñeà nghieân cöùu ñaët ra, ñeà taøi naøy nhaèm vaøo nhöõng muïc tieâu nghieân cöùu ñöôïc lieät keâ döôùi ñaây: - Ñaùnh giaù vaø phaân tích hoạt ñoäng kinh doanh cuûa Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi 10 naêm qua.
- Ñaùnh giaù caùc ñieåm maïnh, ñieåm yeáu, cô hoäi cuõng nhö nhöõng ñe doïa aûnh höôûng ñeán hoạt ñoäng cuûa Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi. - Xaây döïng caùc chieán löôïc kinh doanh vaø tìm ra chieán löôïc toái öu cho töøng quyeát ñònh. - Ñöa ra moät soá giaûi phaùp cuï theå ñeå thöïc hieän caùc chieán löôïc ñoù. Trong khuoân khoå cuûa baøi luaän vaên, taùc giaû seõ khoâng ñi saâu vaøo caùc tính toaùn hay xaây döïng caùc quy trình thöïc hieän chieán löôïc cuï theå maø chæ döøng laïi ôû caùc lyù luaän vaø phöông phaùp mang tính ñònh höôùng vaø öùng duïng.
Maët khaùc, muïc ñích cuûa ñeà taøi laø nhaèm ñaùp öùng caùc yeâu caàu thöïc tieãn cuûa ngaân haøng neân nhöõng vaán ñeà ñöôïc neâu trong luaän vaên chuû yeáu laø döïa vaøo tình hình thöïc teá vaø naèm trong khaû naêng coù theå thöïc hieän ñöôïc taïi ngaân haøng. Taùc giaû seõ tieáp tuïc thöïc hieän caùc nghieân cöùu chuyeân saâu lieân quan ñeán chieán löôïc kinh doanh cuûa ngaân haøng khi coù ñieàu kieän. Ñoù cuõng chính laø öu nhöôïc ñieåm cuûa baøi vieát. Trang 2 Luaän vaên Cao hoïc GVHD: Tieán Só Phaïm Xuaân Lan 3- Phöông phaùp nghieân cöùu Do ñaây laø moät ñeà taøi nghieân cöùu öùng duïng neân phöông phaùp nghieân cöùu chuû yeáu ôû ñaây laø söû duïng caùc moâ hình lyù thuyeát veà quaûn trò chieán löôïc trong moät doanh nghieäp ñeå vaän duïng vaøo ñieàu kieän cuï theå cuûa ngaân haøng nhaèm hoaïch ñònh chieán löôïc phaùt trieån cho ngaân haøng ñeán naêm 2010.
Ngoaøi ra, taùc giaû coøn söû duïng caùc phöông phaùp phaân tích thoáng keâ, so saùnh vaø toång hôïp soá lieäu, phöông phaùp döï baùo,… 4- Phöông phaùp thu thaäp thoâng tin vaø xöû lyù soá lieäu + Caùc thoâng tin thöù caáp bao goàm caùc soá lieäu taøi chính, veà hoạt ñoäng kinh doanh cuûa ngaân haøng hay cuûa ngaønh, caùc thoâng tin xaõ hoäi, moâi tröôøng seõ ñöôïc thu thaäp qua caùc baùo caùo, caùc taøi lieäu khaùc nhö saùch baùo, taïp chí thoáng keâ … + Caùc thoâng tin sô caáp seõ ñöôïc thu thaäp thoâng qua ñieàu tra tröïc tieáp, ñoù laø nhöõng cuoäc phoûng vaán, thaûo luaän, tham khaûo yù kieán moät soá chuyeân gia, quaûn trò vieân cuûa caùc ngaân haøng thöông maïi vaø NHNN. 5- Keát caáu luaän vaên Luaän vaên goàm coù 3 chöông: Chöông 1: Cô sôû lyù luaän veà quaûn trò chieán löôïc (trang 4 – trang 12). Chöông 2: Toång quan veà Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi vaø phaân tích moâi tröôøng kinh doanh 10 naêm qua (trang 13 – trang 35). Chöông 3: Chieán löôïc phaùt trieån cuûa Ngaân haøng Lieân doanh Vieät Thaùi ñeán naêm 2010 (trang 36 – trang 58).
Ngoaøi ra, luaän vaên coøn coù phaàn môû ñaàu, keát luaän vaø phuï luïc. 6- YÙ nghóa vaø öùng duïng cuûa ñeà taøi nghieân cöùu Veà maët khoa hoïc, ñeà taøi naøy ñaõ chaét loïc nhöõng moâ hình lyù thuyeát, giuùp cho caùc nhaø quaûn lyù hoaøn thieän vaø môû roäng vieäc öùng duïng moâ hình vaøo quaûn trò ngaân haøng. Veà maët thöïc tieãn, ñeà taøi naøy cung caáp cho caùc nhaø quaûn lyù caùc chieán löôïc kinh doanh vaø caùc giaûi phaùp höõu hieäu ñeå thöïc hieän, goùp phaàn naâng cao hieäu quaû hoạt ñoäng cuûa ngaân haøng trong ñieàu kieän cho pheùp. Trang 3 Luaän vaên Cao hoïc GVHD: Tieán Só Phaïm Xuaân Lan CHÖÔNG 1: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN 1.1- KHAÙI NIEÄM VAØ VAI TROØ CUÛA CHIEÁN LÖÔÏC KINH DOANH 1.1- Khaùi nieäm veà chieán löôïc kinh doanh Thuaät ngöõ “Chieán löôïc” xuaát phaùt töø lónh vöïc quaân söï vôùi yù nghóa “khoa hoïc veà hoaïch ñònh vaø ñieàu khieån caùc hoạt ñoäng quaân söï” (töø ñieån Webster’s New World Dictionary).
Khi neàn kinh teá haøng hoùa phaùt trieån, chieán löôïc baét ñaàu ñöôïc söû duïng trong kinh doanh. “Chieán löôïc kinh doanh” ñöôïc ñònh nghóa theo nhieàu ngoân töø khaùc nhau do xuaát phaùt töø nhieàu caùch tieáp caän nghieân cöùu khaùc nhau. David thì “Chieán löôïc kinh doanh laø nhöõng phöông tieän ñeå ñaït ñeán muïc tieâu daøi haïn”. Theo Alfred Chandler thuoäc Ñaïi hoïc Harvard thì cho raèng “Chieán löôïc bao haøm vieäc aán ñònh caùc muïc tieâu cô baûn daøi haïn cuûa doanh nghieäp, ñoàng thôøi löïa choïn caùch thöùc hoaëc tieán trình haønh ñoäng vaø phaân boá caùc taøi nguyeân thieát yeáu ñeå thöïc hieän caùc muïc tieâu ñoù”.
Ñaây laø moät trong nhöõng ñònh nghóa ñöôïc söû duïng phoå bieán nhaát hieän nay. Nhìn chung, nhöõng ñònh nghóa veà chieán löôïc kinh doanh tuy coù söï khaùc bieät veà caùch dieãn ñaït nhöng vaãn bao haøm nhöõng noäi dung chính nhö sau: - Xaùc ñònh caùc muïc tieâu ngaén haïn vaø daøi haïn cuûa toå chöùc. - Ñeà ra vaø choïn löïa caùc giaûi phaùp hoã trôï ñeå ñaït muïc tieâu. - Trieån khai vaø phaân boå caùc nguoàn löïc ñeå thöïc hieän muïc tieâu ñoù.2- Caùc yeâu caàu cuûa chieán löôïc kinh doanh - Chieán löôïc kinh doanh phaûi ñaûm baûo giuùp cho doanh nghieäp söû duïng ñöôïc caùc lôïi theá cuûa mình deå taêng theá löïc vaø giaønh lôïi theá caïnh tranh.
- Chieán löôïc kinh doanh phaûi ñaûm baûo an toaøn trong kinh doanh. - Chieán löôïc kinh doanh phaûi xaùc ñònh roõ phaïm vi kinh doanh, muïc tieâu vaø nhöõng ñieàu kieän cô baûn ñeå taäp trung nguoàn löïc vaøo nhöõng chieán löôïc ñoù. - Chieán löôïc kinh doanh phaûi xaây döïng treân cô sôû khai thaùc theá maïnh cuûa doanh nghieäp hôn laø coá khaéc phuïc ñieåm yeáu ñeå taän duïng cô hoäi. Trang 4 Luaän vaên Cao hoïc GVHD: Tieán Só Phaïm Xuaân Lan - Chieán löôïc kinh doanh phaûi döï baùo ñöôïc moâi tröôøng kinh doanh trong töông lai.
- Chieán löôïc kinh doanh phaûi coù tính linh hoaït, ñaùp öùng söï thay ñoåi töø moâi tröôøng. - Chieán löôïc kinh doanh phaûi khaû thi, noäi dung, muïc tieâu cuûa chieán löôïc phaûi phuø hôïp vôùi hieän traïng cuûa doanh nghieäp, phuø hôïp vôùi lôïi ích cuûa moïi ngöôøi trong doanh nghieäp, phuø hôïp vôùi caùc döï baùo moâi tröôøng töông lai vaø ñaûm baûo vieäc thöïc hieän muïc tieâu cuûa doanh nghieäp. - Chieán löôïc kinh doanh phaûi coù chieán löôïc döï phoøng ñeå coù theå chuû ñoäng khi moâi tröôøng thay ñoåi.3- Vai troø cuûa chieán löôïc kinh doanh trong hoạt ñoäng ngaân haøng - Chieán löôïc kinh doanh giuùp cho nhaø quaûn trò ngaân haøng thaáy roõ nhöõng cô hoäi vaø thuaän lôïi trong kinh doanh, taän duïng chuùng ñeå ñöa ra caùc chieán löôïc, chính saùch phaùt trieån phuø hôïp nhaèm ñaït muïc tieâu ñaõ ñeà ra. - Chieán löôïc kinh doanh giuùp cho nhaø quaûn trò döï baùo ñöôïc nhöõng baát traéc, ruûi ro seõ xaûy ra trong hieän taïi cuõng nhö töông lai.
Töø ñoù döïa treân tieàm löïc cuûa mình, ngaân haøng deã chuû ñoäng ñoái phoù vôùi nhöõng tình huoáng baát traéc naøy. - Chieán löôïc kinh doanh giuùp caùc nhaø quaûn trò söû duïng moät caùch coù hieäu quaû caùc nguoàn löïc hieän coù cuûa ngaân haøng vaø phaân boå chuùng moät caùch hôïp lyù. - Chieán löôïc kinh doanh phoái hôïp caùc chöùc naêng trong moät toå chöùc moät caùch toát nhaát treân cô sôû ñaït ñeán muïc tieâu chung cuûa toå chöùc.2- QUY TRÌNH QUAÛN TRÒ CHIEÁN LÖÔÏC 1.1- Caùc giai ñoaïn quaûn trò chieán löôïc Theo coâng trình nghieân cöùu cuûa Fred R. David (1), quaù trình quaûn trò chieán löôïc coù theå moâ taû qua sô ñoà sau: (1) Nguoàn: Fred R.