Luận án tiến sĩ: Chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội - Đỗ Đức Giang

• Tác giả: Đỗ Đức Giang
• Đề tài: Chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa của các đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ

Tóm tắt

I. Tổng quan về chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa đảng ủy học viện sĩ quan

Chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa đảng ủy học viện trường sĩ quan quân đội là vấn đề nghiên cứu mới. Luận án tiến sĩ của Đỗ Đức Giang lấp đầy khoảng trống khoa học này. Đảng ủy học viện trường sĩ quan chịu trách nhiệm lãnh đạo toàn diện. Nhiệm vụ bao gồm đào tạo, nghiên cứu khoa học và xây dựng đơn vị vững mạnh. Môi trường văn hóa tác động trực tiếp đến hình thành nhân cách cán bộ, giảng viên, học viên. Nghiên cứu phân tích mối quan hệ đảng ủy với giám đốc hiệu trưởng. Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo. Kết quả nghiên cứu góp phần xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ.

1.1. Khái niệm chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV TSQ

Chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV,TSQ thể hiện năng lực tổ chức chỉ đạo. Các hoạt động văn hóa trong đơn vị quân đội được đảng ủy lãnh đạo. Tiêu chí đánh giá bao gồm mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị. Sự phát triển văn hóa đơn vị và kết quả xây dựng đảng ủy vững mạnh toàn diện là thước đo. Đây là công trình khoa học độc lập, mang tính cơ bản và có hệ thống.

1.2. Vai trò đặc biệt đảng ủy học viện trường sĩ quan quân đội

Đảng ủy HV,TSQ chịu sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương. Đảng ủy quân chủng, binh chủng, tổng cục cũng có trách nhiệm lãnh đạo đảng ủy. Đảng ủy quyết định chủ trương công tác đảng, công tác chính trị. Nhiệm vụ xây dựng đảng ủy trong sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức. Đảng ủy xây dựng học viện trường sĩ quan chính quy, tiên tiến, mẫu mực.

II. Phân tích thực trạng chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa đảng ủy học viện sĩ quan

Thực trạng chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV,TSQ có kết quả tích cực. Đảng ủy quan tâm lãnh đạo công tác đảng, công tác chính trị. Xây dựng đơn vị chính quy, tiên tiến được đẩy mạnh. Tuy nhiên, một số đảng ủy chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng MTVH. Chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH chưa đồng đều giữa các đảng ủy. Nguyên nhân chính là thiếu hướng dẫn chuyên sâu về MTVH quân đội. Năng lực lãnh đạo đảng ủy viên một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Kinh phí đầu tư hoạt động văn hóa còn hạn chế.

2.1. Kết quả đạt được lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV TSQ

Nhiều đảng ủy ban hành nghị quyết chuyên đề về xây dựng MTVH. Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao được tổ chức sôi nổi. Chất lượng đào tạo cán bộ sĩ quan nâng lên nhờ MTVH lành mạnh. Đời sống tinh thần cán bộ giảng viên học viên cải thiện rõ rệt. Đảng ủy phối hợp chặt chẽ với giám đốc hiệu trưởng trong lãnh đạo MTVH.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV TSQ

Một số đảng ủy chưa xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá MTVH rõ ràng. Công tác kiểm tra giám sát thực hiện nghị quyết MTVH chưa thường xuyên. Năng lực lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy viên hạn chế. Nguyên nhân khách quan thiếu tài liệu tham khảo MTVH quân đội. Yêu cầu nhiệm vụ đào tạo áp lực lớn ảnh hưởng đến xây dựng MTVH.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa đảng ủy học viện sĩ quan

Giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV,TSQ cần đồng bộ nhiều nhóm biện pháp. Nâng cao nhận thức đảng ủy viên về vai trò MTVH đào tạo cán bộ quân đội. Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá MTVH phù hợp đặc thù HV,TSQ. Tăng cường đầu tư kinh phí cơ sở vật chất hoạt động văn hóa. Đào tạo bồi dưỡng đảng ủy viên năng lực lãnh đạo xây dựng MTVH. Tăng cường kiểm tra giám sát thực hiện nghị quyết MTVH. Phát huy vai trò giám đốc hiệu trưởng tổ chức thực hiện MTVH.

3.1. Nâng cao nhận thức năng lực đảng ủy viên về MTVH quân đội

Đảng ủy tổ chức học tập chuyên đề MTVH quân đội cho đảng ủy viên. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy viên. Phát huy vai trò đảng ủy viên gương mẫu thực hiện nếp sống văn hóa. Tăng cường trao đổi kinh nghiệm xây dựng MTVH giữa đảng ủy HV,TSQ.

3.2. Hoàn thiện cơ chế lãnh đạo kiểm tra giám sát MTVH đảng ủy HV TSQ

Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá MTVH đảng ủy HV,TSQ cụ thể đo lường được. Ban hành quy chế phối hợp đảng ủy giám đốc hiệu trưởng lãnh đạo MTVH. Tổ chức kiểm tra giám sát định kỳ thực hiện nghị quyết MTVH. Xây dựng cơ chế khen thưởng đảng ủy viên hoàn thành tốt nhiệm vụ xây dựng MTVH.

IV. Kết luận và ứng dụng nghiên cứu chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa đảng ủy học viện sĩ quan

Luận án tiến sĩ Đỗ Đức Giang hệ thống hóa lý luận chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV,TSQ. Nghiên cứu khẳng định tính tất yếu sự lãnh đạo Đảng đối với quân đội. Vai trò đảng ủy trong xây dựng MTVH được làm sáng tỏ. Luận án đề xuất nhóm giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV,TSQ. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa lý luận thực tiễn. Bổ sung kho tàng kiến thức công tác đảng công tác chính trị quân đội. Ứng dụng giúp đảng ủy HV,TSQ nâng cao hiệu quả lãnh đạo xây dựng MTVH. Góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng chính quy tinh nhuệ hiện đại.

4.1. Ý nghĩa lý luận nghiên cứu chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV TSQ

Luận án bổ sung lý luận lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV,TSQ vào kho tàng CTĐ,CTCT quân đội. Hệ thống hóa khái niệm tiêu chí đánh giá chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV,TSQ. Làm sáng tỏ mối quan hệ đảng ủy giám đốc hiệu trưởng lãnh đạo MTVH. Đây là công trình khoa học độc lập mang tính cơ bản có hệ thống.

4.2. Ý nghĩa thực tiễn ứng dụng nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH đảng ủy HV TSQ

Kết quả nghiên cứu giúp đảng ủy HV,TSQ xây dựng kế hoạch lãnh đạo MTVH hiệu quả. Giải pháp đề xuất áp dụng được trong thực tế lãnh đạo đảng ủy HV,TSQ. Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho Quân ủy Trung ương ban hành hướng dẫn xây dựng MTVH. Góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ sĩ quan quân đội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Đỗ Đức Giang MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 5 Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 10 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan đến đề tài luận án 10 1. Các công trình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến đề tài luận án 16 1. Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố có liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án tiếp tục giải quyết 24 Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN CHẤT LƯỢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA CỦA CÁC ĐẢNG ỦY HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 29 2. Xây dựng môi trường văn hóa ở các học viện, trường sĩ quan quân đội và lãnh đạo xây dựng môi trường văn hoá của các đảng uỷ học viện, trường sĩ quan quân đội 29 2. Quan niệm, những yếu tố quy định và tiêu chí đánh giá chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hoá của các đảng uỷ học viện, trường sĩ quan quân đội 59 Chương 3 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG LÃNH ĐẠO VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG VĂN HOÁ CỦA CÁC ĐẢNG UỶ HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI 72 3. Thực trạng chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa của các đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội 72 3. Nguyên nhân và một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa của các đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay 101 Chương 4 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA CỦA CÁC ĐẢNG ỦY HỌC VIỆN, TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 114 4. Tình hình nhiệm vụ và yêu cầu nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa của các đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay 114 4. Những giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa của các đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay 121 KẾT LUẬN 159 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 161 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 162 PHỤ LỤC 176 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1. Ban chấp hành Trung ương BCHTW 2. Bộ Quốc phòng BQP 3. Chủ nghĩa xã hội CNXH 4. Công tác đảng, công tác chính trị CTĐ,CTCT 5. Đảng Cộng sản Việt Nam ĐCSVN 6. Học viện, trường sĩ quan HV,TSQ 7. Môi trường văn hoá MTVH 8. Quân đội nhân dân Việt Nam QĐNDVN 9. Quân ủy Trung ương QUTW 10. Tổng cục Chính trị TCCT 11. Trong sạch vững mạnh TSVM 12. Vững mạnh toàn diện VMTD 13. Xã hội chủ nghĩa XHCN 5 MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Các HV,TSQ quân đội là những trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, sĩ quan quân đội, trung tâm nghiên cứu khoa học trên các lĩnh vực hoạt động quân sự. Môi trường văn hoá ở các HV,TSQ quân đội có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng; là môi trường xã hội tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành, phát triển, hoàn thiện phẩm chất nhân cách người cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ; môi trường mẫu mực gìn giữ, phát triển, làm lan tỏa những giá trị phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, giá trị văn hóa Đảng, văn hóa quân sự đối với toàn quân và mọi miền đất nước. Xây dựng MTVH ở các HV,TSQ quân đội là quá trình tạo lập, phát triển, hoàn thiện các yếu tố cấu thành MTVH với những đặc trưng giá trị mang tính giáo dục, tính nhân văn, tính mô phạm; đồng thời, phát huy ý nghĩa, tác dụng của MTVH, làm giàu đời sống tinh thần, nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp ước mơ, củng cố lòng tin, lòng tự hào của cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ; trực tiếp góp phần thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học; xây dựng các HV,TSQ quân đội chính quy, tiên tiến, mẫu mực. Các đảng ủy HV,TSQ quân đội là hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện các mặt công tác ở các HV,TSQ. Lãnh đạo xây dựng MTVH vừa là vấn đề có tính nguyên tắc, vừa là nhiệm vụ cơ bản, thường xuyên của các đảng ủy, bảo đảm cho hoạt động xây dựng MTVH ở các HV,TSQ luôn giữ vững định hướng chính trị, bám sát thực tiễn, có chất lượng, hiệu quả cao. Chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quyết định trực tiếp đến chất lượng xây dựng MTVH ở các HV,TSQ quân đội. Nhận thức rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng của nhiệm vụ lãnh đạo và chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH, những năm qua, các đảng uỷ HV,TSQ quân đội đã đề cao trách nhiệm, có nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo sát thực, hiệu quả. Chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH từng bước được nâng cao, MTVH ở các HV,TSQ quân đội ngày càng được xây dựng, củng cố, hoàn thiện; các chuẩn mực giá trị văn hóa, quan hệ văn hóa trong môi trường sư phạm quân sự không ngừng được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa vào đời sống văn hoá của cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ; hệ thống thiết chế, cảnh quan văn hóa được 6 củng cố, nâng cấp, tạo nên cả diện mạo cũng như chiều sâu của môi trường chính quy, tiên tiến, mẫu mực ở các HV,TSQ quân đội thời kỳ mới. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả, giá trị đạt được, chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng uỷ HV,TSQ quân đội thời gian qua vẫn còn có những hạn chế, bất cập. Nhận thức, trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng MTVH của một số đảng ủy và các tổ chức, lực lượng liên quan chưa ngang tầm nhiệm vụ; nội dung, hình thức, biện pháp lãnh đạo thiếu đồng bộ, chậm đổi mới, chưa thiết thực, cụ thể. Các chuẩn mực giá trị văn hoá sư phạm, văn hoá ứng xử, văn hoá kỷ luật ở một số cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ có biểu hiện xuống cấp; các hoạt động văn hoá còn biểu hiện chất lượng thấp, thiếu phong phú, sinh động; thiết chế văn hoá hoạt động kém hiệu quả. Đặc biệt là, bệnh thành tích và những biểu hiện tiêu cực trong giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học chưa bị đẩy lùi; tình trạng cán bộ, học viên, nhân viên, chiến sĩ vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, vi phạm quy chế, quy định trong giáo dục, đào tạo những năm gần đây có chiều hướng gia tăng; quan hệ ứng xử trong môi trường văn hóa sư phạm quân sự ở các nhà trường có biểu hiện lệch chuẩn. Những năm tới, quán triệt và thực hiện Nghị quyệt Đại hội XIII của Đảng, phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ là một trong những đột phá chiến lược, trở thành động lực then chốt để phát triển đất nước. Cùng với đó, mục tiêu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại từ năm 2030 đã và đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, sĩ quan quân đội thời kỳ mới. Xu thế hội nhập quốc tế và sự tác động đa chiều của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; sự chống phá quyết liệt trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa của các thế lực thù địch tác động mạnh đến đời sống văn hoá của cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ ở các HV,TSQ quân đội. Vì vậy, các đảng uỷ HV,TSQ quân đội phải đặc biệt coi trọng chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH ở các nhà trường; tập trung làm chuyển biến mạnh mẽ chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH, tạo lập môi trường ngày càng chính quy, mẫu mực, hiện đại, thông minh ở các HV,TSQ quân đội, coi đây là nhiệm vụ vừa cấp thiết, vừa lâu dài. Từ những lý do trên, tác giả chọn vấn đề “Chất lượng lãnh đạo xây dựng môi trường văn hóa của các đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ. Đây là vấn đề cơ bản, cấp thiết có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc hiện nay. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích của đề tài Làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH; đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội giai đoạn hiện nay. Nhiệm vụ của đề tài Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng uỷ HV,TSQ quân đội. Xác định những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết. Luận giải làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn lãnh đạo xây dựng MTVH và chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội. Đánh giá đúng thực trạng chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội. Phân tích sự phát triển của tình hình nhiệm vụ, xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội giai đoạn hiện nay. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội. Phạm vi nghiên cứu Tập trung nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn lãnh đạo xây dựng MTVH và chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội. Trên cơ sở đó, đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội giai đoạn hiện nay. Tiến hành nghiên cứu, điều tra, khảo sát thực tế ở các HV,TSQ quân đội. Tư liệu, số liệu điều tra, khảo sát thực tiễn phục vụ nghiên cứu đề tài luận án giới hạn từ năm 2015 đến nay. Các giải pháp nâng cao chất lượng lãnh đạo xây dựng MTVH của các đảng ủy HV,TSQ quân đội có giá trị vận dụng đến năm 2030.