Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế phát triển của mạng Internet và cuộc cách mạng số, thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành một phương thức kinh doanh hiện đại, hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp mở rộng thị trường, tối ưu hóa kênh phân phối và tiếp cận khách hàng trên phạm vi toàn cầu. Đối với các doanh nghiệp thương mại, việc xây dựng và duy trì một hệ thống website bán hàng trực tuyến không chỉ là kênh truyền thông thương hiệu mà còn là công cụ trực tiếp tạo lập giao dịch và quản lý hoạt động kinh doanh. Nhằm tối ưu hóa chi phí đầu tư ban đầu mà vẫn đảm bảo tính linh hoạt và quyền kiểm soát hệ thống, việc ứng dụng các giải pháp phần mềm nguồn mở (Open Source Software) được xem là một hướng tiếp cận hiệu quả.

Đề tài "Tìm hiểu phần mềm nguồn mở ZENCART và ứng dụng xây dựng website bán hàng" do sinh viên Ngô Văn Toản thực hiện (ngành Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Dân lập Hải Phòng, năm 2016) dưới sự hướng dẫn của ThS. Vũ Anh Hùng tập trung nghiên cứu giải pháp mã nguồn mở Zen Cart và ứng dụng triển khai thực tế cho Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Tổng hợp Hồng Anh tại Quảng Ninh.

Theo văn bản đề tài, các nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

  1. Nội dung nghiên cứu:
    • Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tổng quan về phần mềm nguồn mở, lịch sử phát triển, các tiêu chuẩn và giấy phép bản quyền nguồn mở (GPL).
    • Nhiệm vụ 2: Nghiên cứu chi tiết về mã nguồn mở Zen Cart qua các tài liệu kỹ thuật, cách thức tải mã nguồn, cài đặt trên máy chủ Internet, bản địa hóa (Việt hóa) giao diện và chức năng hệ thống.
    • Nhiệm vụ 3: Khảo sát thông tin sản phẩm và quy trình nghiệp vụ quản lý bán hàng thực tế tại Công ty TNHH Dịch vụ TMTH Hồng Anh (quy trình tiếp nhận đơn hàng, xác thực thông tin, đối soát nợ, xuất hàng, báo cáo) để cấu hình hệ thống tương ứng.
    • Nhiệm vụ 4: Soạn thảo tài liệu hướng dẫn sử dụng chi tiết cho hệ thống website sau khi hoàn thiện.
  2. Yêu cầu cần giải quyết: Xây dựng hoàn chỉnh một website bán hàng trực tuyến hỗ trợ đầy đủ các nghiệp vụ quản lý bán hàng, đặt hàng, xử lý đơn hàng và hỗ trợ khách hàng cho doanh nghiệp cụ thể.
  3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
    • Đối tượng nghiên cứu: Phần mềm nguồn mở thương mại điện tử Zen Cart, các module chức năng mở rộng, kỹ thuật lập trình PHP/MySQL và nghiệp vụ quản lý bán lẻ nội ngoại thất.
    • Phạm vi không gian: Áp dụng tại Công ty TNHH Dịch vụ TMTH Hồng Anh (gồm 02 showroom và 04 cửa hàng tại đường Nguyễn Văn Cừ, phường Hồng Hà, TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh).
    • Phạm vi thời gian: Đề tài được giao ngày 03/10/2016 và hoàn thành vào ngày 30/12/2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên nền tảng lý thuyết về phần mềm nguồn mở và các công nghệ phát triển web trên mô hình LAMP (Linux, Apache, MySQL, PHP).

Khung lý thuyết và khái niệm cốt lõi

  • Khái niệm và nguyên lý mã nguồn mở: Mã nguồn mở (Open Source) là thuật ngữ chỉ các sản phẩm phần mềm công khai mã nguồn gốc (source code), cho phép người dùng quyền xem, chỉnh sửa, nâng cấp và phân phối lại mà không phải trả phí bản quyền theo các điều khoản của Giấy phép Công cộng Tổng hợp GNU (GNU General Public License - GPL) do Richard Stallman khởi xướng qua Dự án GNU.
  • Tiêu chuẩn phân phối phần mềm nguồn mở: Đồ án tổng hợp 10 tiêu chuẩn cốt lõi điều chỉnh phần mềm nguồn mở bao gồm: tự do tái phân phối; cung cấp mã nguồn kèm theo; cho phép tạo ra các chương trình phát sinh; đảm bảo tính toàn vẹn của mã nguồn gốc; không phân biệt đối xử với cá nhân hoặc nhóm người; không phân biệt đối xử theo lĩnh vực hoạt động; quyền phân phối giấy phép mặc định; giấy phép không ràng buộc vào một sản phẩm cụ thể; không hạn chế hoặc cản trở các phần mềm phân phối kèm; và tính trung dung về mặt công nghệ.
  • Nền tảng Zen Cart: Ứng dụng quản trị nội dung thương mại điện tử mã nguồn mở viết bằng ngôn ngữ lập trình PHP và hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL, được phát triển từ mã nguồn osCommerce (từ tháng 06/2003). Hệ thống phân tách cấu trúc thành hai phân vùng chính:
    • Frontend (Public view): Giao diện người dùng công cộng phục vụ duyệt danh mục, xem sản phẩm, quản lý giỏ hàng, đặt hàng và thanh toán.
    • Backend (Admin view): Phân vùng quản trị có bảo mật mật khẩu, cung cấp các công cụ cấu hình hệ thống, quản lý cơ sở dữ liệu sản phẩm, khách hàng, đơn hàng, chính sách thuế, tiền tệ và báo cáo thống kê.

Các thuật ngữ và cấu trúc dữ liệu chính trong Zen Cart được tác giả hệ thống hóa gồm:

Thuật ngữ trong Zen Cart Ý nghĩa và chức năng hệ thống
Attribute Set Tập hợp các nhóm thuộc tính áp dụng cho từng loại sản phẩm đặc thù
Category / Subcategory Danh mục phân loại sản phẩm do người quản trị thiết lập theo cấu trúc phân cấp
Product Type Các định dạng sản phẩm định sẵn (Simple Product, Feature Product, Sale Product, Special Product)
Order Status Trạng thái vòng đời đơn hàng (Pending, Processing, Shipping, Updating, Complete)
Coupon / Currencies Hệ thống mã phiếu giảm giá và cấu hình tỷ giá các đơn vị tiền tệ
Define Pages / EZ-pages Các trang nội dung tĩnh mặc định và các trang nội dung do quản trị viên tự phát triển thêm
Invoice / Stock Hóa đơn xác nhận thanh toán gắn với đơn hàng và hệ thống theo dõi hàng tồn kho

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

  • Phương pháp thu thập và tổng hợp tài liệu: Khai thác tài liệu kỹ thuật, bộ mã nguồn chính thức của Zen Cart từ cộng đồng phát triển quốc tế và các diễn đàn hỗ trợ lập trình PHP.
  • Phương pháp khảo sát nghiệp vụ thực tế: Khảo sát hiện trạng hạ tầng CNTT, cấu trúc website hiện có và quy trình vận hành đơn hàng thực tế tại Công ty TNHH Dịch vụ TMTH Hồng Anh.
  • Phương pháp thực nghiệm - phát triển hệ thống:
    • Cài đặt, cấu hình và tinh chỉnh hệ thống Zen Cart trên máy chủ web thực tế.
    • Can thiệp trực tiếp vào mã nguồn PHP để dịch thuật, bản địa hóa (Việt hóa) giao diện và các biểu mẫu xử lý dữ liệu.
    • Lập trình xây dựng module chức năng tiếp nhận hồ sơ trả góp sử dụng thư viện PHPMailer và tích hợp dịch vụ hỗ trợ trực tuyến LiveChat.
  • Nguồn dữ liệu: Dữ liệu danh mục sản phẩm nội ngoại thất, thông tin doanh nghiệp, thông số kỹ thuật sản phẩm và biểu mẫu xử lý đơn hàng do Công ty TNHH Dịch vụ TMTH Hồng Anh cung cấp.

Thiết kế và triển khai

Phần thiết kế và triển khai của đồ án bao gồm việc chuẩn bị môi trường máy chủ, cấu hình bộ mã nguồn, thực hiện bản địa hóa ngôn ngữ và lập trình tích hợp các module chức năng mở rộng.

1. Môi trường lưu trữ và triển khai hạ tầng

Hệ thống được thiết lập thử nghiệm trên hạ tầng máy chủ chia sẻ (Web-Hosting) của nhà cung cấp Hostinger (phiên bản cổng dịch vụ hostinger.vn) với các thông số kỹ thuật:

  • Dung lượng lưu trữ đĩa: 2000 MB.
  • Băng thông mạng: 100 GB.
  • Khả năng mở rộng: Hỗ trợ tối đa 5 tên miền phụ (add-on domains).
  • Phần mềm máy chủ & cơ sở dữ liệu: Hệ điều hành hỗ trợ PHP và hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL, trang quản trị Control Panel tích hợp công cụ quản lý tệp net2FTP.
  • Tên miền thử nghiệm: Đăng ký và trỏ tên miền phụ noithathalong.hu về máy chủ lưu trữ.

2. Quy trình cài đặt hệ thống Zen Cart

Quá trình triển khai được tác giả thực hiện theo chuỗi 6 bước kỹ thuật:

  1. Tải và đưa mã nguồn lên máy chủ: Tải bộ mã nguồn từ trang chủ Zen Cart, tải lên máy chủ thông qua trình quản lý net2FTP của Hostinger và thực hiện giải nén gói tin.
  2. Kích hoạt trình cài đặt: Truy cập địa chỉ web thông qua trình duyệt tại đường dẫn noithathalong.hu/zc_install/index.php và chấp thuận các điều khoản giấy phép.
  3. Cấu hình đường dẫn và máy chủ web: Thiết lập đường dẫn URL tuyệt đối và đường dẫn thư mục gốc trên máy chủ.
  4. Thiết lập kết nối cơ sở dữ liệu: Khởi tạo cơ sở dữ liệu MySQL trên Hostinger, nhập các thông số cấu hình gồm Database Host, Database Name, User Name, Password và tùy chọn nạp dữ liệu mẫu (load demo data).
  5. Khởi tạo tài khoản quản trị hệ thống: Khai báo tên tài khoản quản trị tối cao (Admin Superuser Name), hòm thư điện tử (Admin Superuser Email), tiếp nhận mật khẩu quản trị ngẫu nhiên do hệ thống khởi tạo và đổi tên thư mục quản trị mặc định (admin) thành quantri để tăng tính bảo mật.
  6. Hoàn tất và xóa bộ cài: Xóa bỏ toàn bộ thư mục zc_install trên máy chủ theo khuyến nghị an ninh, tiến hành đăng nhập lần đầu vào phân hệ quản trị để cập nhật mật khẩu mới và khai báo thông tin cửa hàng.

3. Quy trình bản địa hóa (Việt hóa) hệ thống

Để thích ứng với người dùng Việt Nam, tác giả đã tải gói ngôn ngữ tiếng Việt (lang_vi.zip) và thực hiện quy trình bản địa hóa hai giai đoạn:

  • Bản địa hóa cấp hệ thống: Đổi tên thư mục admin trong gói ngôn ngữ thành quantri, tải đè hai thư mục quantri và includes lên máy chủ web; sau đó truy cập phân hệ Localization -> Languages trên trang quản trị để thêm bản ghi ngôn ngữ Tiếng Việt (Vietnamese).
  • Can thiệp trực tiếp mã nguồn PHP: Do các gói ngôn ngữ mặc định chỉ hỗ trợ tiêu đề cơ bản, tác giả đã truy cập trực tiếp các tệp tin PHP trong thư mục includes/languages/vietnamese/ và quantri/includes/languages/vietnamese/ để dịch thuật các chuỗi ký tự, hằng số và biểu mẫu chức năng:
    • Biểu mẫu quản lý sản phẩm: Chỉnh sửa tệp product.php để Việt hóa các trường thuộc tính sản phẩm.
    • Biểu mẫu quản lý tiền tệ: Chỉnh sửa tệp currencies.php để thiết lập định dạng tiền tệ Việt Nam Đồng (VNĐ).
    • Biểu mẫu quản lý đơn hàng và khách hàng: Chỉnh sửa tệp orders.php và customer.php để Việt hóa dữ liệu tương tác.
    • Biểu mẫu khuyến mại và chiết khấu: Chỉnh sửa tệp coupon_admin.php.
    • Định nghĩa nút chức năng và hằng số giao diện: Chỉnh sửa các tệp định nghĩa nút bấm và nhãn điều hướng trong cả hai phân hệ quản trị và giao diện người dùng.

4. Thiết kế và tích hợp các module chức năng mở rộng

  • Module tiếp nhận thông tin mua hàng trả góp:
    • Vị trí tệp: Khởi tạo tệp tin tpl_tra_gop_display.php đặt trong thư mục template đang kích hoạt (includes/templates/...).
    • Cấu trúc mã nguồn: Gồm 02 khối chức năng: (1) Khối hiển thị giao diện biểu mẫu để khách hàng nhập các thông tin hồ sơ mua hàng trả góp; (2) Khối mã nguồn xử lý logic thu nhận dữ liệu và tự động chuyển tiếp hồ sơ về hòm thư điện tử của cán bộ quản lý phụ trách trả góp, được xây dựng dựa trên nền tảng thư viện PHPMailer.
  • Tích hợp tiện ích hỗ trợ trực tuyến (LiveChat):
    • Cài đặt gói mở rộng: Tải và giải nén LiveChat Plugin vào hai thư mục tương ứng includes/modules/ và includes/templates/.
    • Chỉnh sửa tiêu đề trang web: Bổ sung câu lệnh nhúng mã nguồn require_once('includes/modules/livechat/header.php'); vào trước thẻ đóng </head> trong tệp tin html_header.php của template.
    • Nhúng mã theo dõi: Đăng nhập bảng điều khiển LiveChat Control Panel (panel.livechatinc.com), trích xuất hai đoạn mã "chat button code" và "tracking code" để cấu hình vào hai tệp tin chat_button_code.php và tracking_code.php.
    • Kích hoạt hiển thị: Truy cập giao diện quản trị Zen Cart, vào mục Công cụ -> Điều khiển kích thước các khung (Layout Boxes Controller), chuyển trạng thái của khối sidebox/livechat.php từ tắt (OFF) sang bật (ON).

Nội dung chính theo từng chương

Bố cục khóa luận được kết cấu thành 4 chương chính với các nội dung chi tiết như sau:

Chương I: Giới thiệu phần mềm nguồn mở Zencart

Chương này trình bày cơ sở lý luận về mã nguồn mở và nền tảng Zen Cart. Tác giả phân tích lợi ích của mã nguồn mở như: miễn phí sao chép, tính mở của định dạng tệp tin, khả năng kiểm soát an ninh thông qua cộng đồng và sự độc lập đối với một nhà cung cấp đơn lẻ. Chương I cũng điểm qua các sản phẩm mã nguồn mở tiêu biểu trong ngành CNTT (Linux, hệ thống máy chủ web LAMP, trình duyệt web Mozilla Firefox) và trích dẫn số liệu thống kê của Netcraft (tháng 12/2004) ghi nhận 68% website trên Internet vận hành trên máy chủ Apache so với 21% chạy Microsoft IIS.

Về Zen Cart, tác giả tóm tắt lịch sử phát hành từ phiên bản gốc phát triển trên nền osCommerce (06/2003) qua các mốc nâng cấp: v1.2 sửa lỗi (21/06/2006), v1.5 (04/09/2006), v1.6 (27/10/2006), v1.7 (29/12/2006), v1.8a (30/11/2007), v1.9h (26/10/2010), v1.0 (30/12/2011), v1.1 (18/09/2012), v1.2-beta (25/11/2013), v1.3 (04/09/2014), v1.4 (31/12/2014) đến phiên bản v1.5 (phát hành ngày 17/03/2016). Đồng thời, chương này tổng kết các ưu điểm và hạn chế kỹ thuật của Zen Cart:

  • Ưu điểm: Hỗ trợ đa ngôn ngữ, đa tiền tệ; linh hoạt trong quản lý thuế và vận chuyển; không giới hạn danh mục sản phẩm; tích hợp sẵn module quản lý kho, kiểm kê; hỗ trợ nhiều phương thức khuyến mại, giảm giá theo nhóm khách hàng; hệ thống báo cáo thống kê đa dạng.
  • Nhược điểm: Khả năng hỗ trợ tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) còn thấp; mức độ phổ biến tại Việt Nam chưa cao; thiếu tài liệu tiếng Việt; giao diện quản trị mặc định thô sơ; số lượng mẫu giao diện (template) miễn phí còn ít và khó tùy biến; đòi hỏi người quản trị phải có kiến thức nền tảng về lập trình PHP.

Chương II: Cài đặt Zencart

Chương II ghi lại chi tiết toàn bộ quy trình thực nghiệm kỹ thuật, bao gồm:

  1. Đăng ký hạ tầng lưu trữ và tên miền thử nghiệm tại Hostinger.vn (noithathalong.hu).
  2. Quá trình tải lên máy chủ và giải nén bộ cài đặt qua giao diện net2FTP.
  3. Các bước thiết lập cơ sở dữ liệu MySQL và cấu hình khởi tạo tài khoản quản trị hệ thống.
  4. Phương pháp can thiệp mã nguồn PHP để Việt hóa toàn bộ hệ thống biểu mẫu và giao diện người dùng.
  5. Quy trình viết thêm module đăng ký mua hàng trả góp thông qua xử lý gửi thư điện tử bằng thư viện PHPMailer (tpl_tra_gop_display.php).
  6. Kỹ thuật nhúng và kích hoạt tiện ích hỗ trợ trực tuyến LiveChat Sidebox vào giao diện trang web.

Chương III: Ứng dụng xây dựng website bán hàng cho công ty TNHH Hồng Anh

Chương này tập trung phân tích bối cảnh doanh nghiệp và nghiệp vụ bán hàng thực tế:

  • Thông tin doanh nghiệp: Công ty TNHH Dịch vụ TMTH Hồng Anh là đơn vị cung cấp, tư vấn, thiết kế và thi công nội ngoại thất tại Quảng Ninh và trên toàn quốc. Cơ sở vật chất gồm:
    • 02 Showroom: Showroom tại số 135-139 Nguyễn Văn Cừ (trung tâm tư vấn, thiết kế, thi công nội thất sàn gỗ, sàn nhựa, giấy dán tường, tủ bếp...) và Showroom tòa nhà 6 tầng tại số 153-157 Nguyễn Văn Cừ (kinh doanh nội thất gia đình).
    • 04 Cửa hàng: Cửa hàng đồ gỗ tự nhiên tại số 145 Nguyễn Văn Cừ; Cửa hàng nội thất Tân cổ điển tại số 147A Nguyễn Văn Cừ; Cửa hàng nội thất gỗ tự nhiên tại số 151 Nguyễn Văn Cừ; và Cửa hàng gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh, bình năng lượng mặt trời SAE (Australia) tại số 194 Nguyễn Văn Cừ, TP. Hạ Long.
  • Hiện trạng hệ thống: Website cũ của doanh nghiệp (noithathalong.com) chỉ đóng vai trò giới thiệu sơ lược thông tin công ty, xem danh sách sản phẩm tĩnh và lấy thông tin liên hệ, thiếu hoàn toàn các tính năng thương mại điện tử tương tác.
  • Quy trình nghiệp vụ thực tế: Khảo sát quy trình quản lý bán hàng truyền thống gồm các công đoạn: giới thiệu thông tin sản phẩm mới (tên, mã, thông số, giá bán, khối lượng, hình ảnh); khách hàng duyệt và chọn sản phẩm; nhân viên lập đơn đặt hàng bằng giấy và kiểm tra tồn kho; đơn hàng được chuyển sang phòng tài chính để kiểm tra thông tin định danh và đối soát công nợ cũ trước khi lập hợp đồng bán hàng chính thức.
  • Lý do lựa chọn Zen Cart: Khả năng đáp ứng nhanh chóng việc số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận đơn hàng, quản lý kho hàng và hồ sơ khách hàng với chi phí đầu tư thấp.

Chương IV: Hướng dẫn sử dụng website công ty TNHH Hồng Anh

Chương IV đóng vai trò là tài liệu hướng dẫn vận hành chi tiết hệ thống sau khi triển khai:

  • Phân hệ quản trị (Backend):
    • Quản trị người dùng: Thiết lập tài khoản và phân quyền truy cập.
    • Quản lý danh mục và sản phẩm: Quy trình thêm mới danh mục, cập nhật thông tin chi tiết sản phẩm, giá bán, số lượng tồn kho và thuộc tính hình ảnh.
    • Quản lý khách hàng và hóa đơn bán hàng: Theo dõi danh sách tài khoản khách hàng, phân loại nhóm khách hàng (Customer Groups), kiểm tra lịch sử đặt hàng và xử lý trạng thái đơn hàng.
    • Quản lý chương trình khuyến mãi: Cấu hình phiếu giảm giá (Coupons), chiết khấu theo nhóm sản phẩm hoặc số lượng đặt mua.
  • Phân hệ người dùng (Frontend):
    • Đăng ký và xác thực tài khoản: Hướng dẫn khách hàng đăng ký thành viên, nhận thư điện tử xác nhận tự động từ hệ thống.
    • Đặt mua hàng và thanh toán: Quy trình 3 bước gồm chọn sản phẩm vào giỏ hàng, khai báo địa chỉ nhận hàng/phương thức vận chuyển, chọn phương thức thanh toán và gửi đơn hàng; tiếp nhận thư xác nhận đơn hàng tự động.
    • Đăng ký mua hàng trả góp: Hướng dẫn điền thông tin hồ sơ trả góp qua biểu mẫu chuyên biệt để chuyển đến bộ phận quản lý.

Kết quả và đóng góp

Đồ án đã hoàn thành các mục tiêu nghiên cứu và triển khai ứng dụng với các kết quả cụ thể:

  1. Xây dựng hoàn chỉnh hệ thống website thương mại điện tử: Triển khai thành công website bán hàng hoạt động thực tế trên nền tảng Zen Cart tại địa chỉ noithathalong.hu, đáp ứng đầy đủ chu trình mua bán trực tuyến các mặt hàng nội ngoại thất.
  2. Bản địa hóa toàn diện hệ thống: Hoàn thành việc Việt hóa giao diện người dùng và toàn bộ các biểu mẫu chức năng quản trị trong mã nguồn PHP, tạo thuận lợi cho việc vận hành của nhân viên và trải nghiệm của khách hàng nội địa.
  3. Mở rộng chức năng nghiệp vụ đặc thù:
    • Lập trình tích hợp thành công module mua hàng trả góp (tpl_tra_gop_display.php) kết hợp cơ chế gửi thư điện tử tự động qua thư viện PHPMailer.
    • Nhúng và cấu hình thành công tiện ích LiveChat hỗ trợ khách hàng trực tuyến thông qua cơ chế Sidebox của Zen Cart.
  4. Tin học hóa quy trình quản lý bán hàng cho doanh nghiệp: Chuyển đổi mô hình quản lý đơn hàng thủ công bằng giấy tờ của Công ty TNHH Dịch vụ TMTH Hồng Anh sang mô hình quản lý tập trung trên cơ sở dữ liệu điện tử, hỗ trợ đối soát thông tin khách hàng và theo dõi trạng thái đơn hàng tự động.
  5. Đóng góp tài liệu kỹ thuật: Cung cấp bộ tài liệu hướng dẫn sử dụng và vận hành chi tiết từng bước cho cả hai đối tượng: quản trị viên hệ thống và người tiêu dùng trực tuyến.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên các phân tích kỹ thuật và phạm vi triển khai trong văn bản đồ án, các hạn chế và định hướng phát triển được xác định như sau:

  • Hạn chế của hệ thống:
    • Nền tảng Zen Cart mặc định có cấu trúc hỗ trợ tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận khách hàng tự nhiên qua các công cụ tìm kiếm.
    • Giao diện người dùng và giao diện quản trị mặc định còn đơn giản, tính thẩm mỹ chưa cao do hạn chế về số lượng mẫu giao diện miễn phí tương thích.
    • Việc tùy biến các thành phần chức năng sâu đòi hỏi người quản trị phải có kiến thức chuyên sâu về lập trình PHP do hệ thống chưa có kho tiện ích mở rộng tự động hóa hoàn toàn.
    • Hệ thống mới được thử nghiệm trên hạ tầng hosting miễn phí của Hostinger, chưa được kiểm thử tải dưới áp lực truy cập đồng thời lớn.
    • Chưa tích hợp trực tiếp các cổng thanh toán điện tử trực tuyến phổ biến tại Việt Nam (mới dừng ở phương thức đặt hàng và xử lý thanh toán truyền thống/chuyển khoản).
  • Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp:
    • Nghiên cứu thiết kế lại bộ giao diện (theme/template) theo chuẩn hiện đại và đáp ứng linh hoạt trên thiết bị di động (Responsive Web Design).
    • Tối ưu hóa cấu trúc đường dẫn và siêu dữ liệu trong mã nguồn Zen Cart nhằm nâng cao hiệu quả SEO.
    • Nghiên cứu tích hợp các cổng thanh toán trực tuyến nội địa và quốc tế.
    • Chuyển đổi hệ thống sang hạ tầng máy chủ thương mại có băng thông và tài nguyên chuyên dụng nhằm đảm bảo tính ổn định khi đưa vào khai thác kinh doanh chính thức.

Giá trị tham khảo

Báo cáo đồ án tốt nghiệp mang lại giá trị tham khảo thực tiễn cho các nhóm đối tượng:

  • Sinh viên ngành Công nghệ Thông tin và Thương mại điện tử: Tài liệu tham khảo hữu ích cho các đồ án tốt nghiệp hoặc bài tập lớn về đề tài triển khai website thương mại điện tử sử dụng giải pháp mã nguồn mở trên nền tảng PHP/MySQL.
  • Kỹ thuật viên và nhà phát triển web: Cung cấp quy trình từng bước về việc cấu hình, sửa lỗi, bản địa hóa mã nguồn Zen Cart và phương pháp can thiệp mã nguồn để tích hợp các thư viện bổ sung như PHPMailer và plugin của bên thứ ba (LiveChat).
  • Các doanh nghiệp bán lẻ vừa và nhỏ: Cung cấp mô hình tham khảo về việc chuyển đổi số kênh bán hàng truyền thống sang kênh trực tuyến với chi phí bản quyền tối ưu.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống website trong đồ án được xây dựng phục vụ cho doanh nghiệp nào và quy mô cơ sở vật chất của đơn vị đó ra sao?
Website được xây dựng cho Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại Tổng hợp Hồng Anh (nhà cung cấp, thiết kế, thi công nội ngoại thất tại TP. Hạ Long, Quảng Ninh). Cơ sở vật chất của doanh nghiệp gồm 02 showroom (số 135-139 và 153-157 Nguyễn Văn Cừ) và 04 cửa hàng chuyên doanh (số 145, 147A, 151 và 194 Nguyễn Văn Cừ, phường Hồng Hà, TP. Hạ Long).

2. Nền tảng Zen Cart được phát triển dựa trên mã nguồn nào và sử dụng công nghệ gì?
Zen Cart được phát triển dựa trên mã nguồn gốc của osCommerce từ tháng 06/2003, vận hành trên nền tảng ngôn ngữ lập trình PHP và hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL, được phát hành miễn phí theo Giấy phép Công cộng Tổng hợp GNU (GPL).

3. Vòng đời đơn hàng trong hệ thống Zen Cart được quản lý qua những trạng thái (Order Status) nào?
Hệ thống Zen Cart phân định vòng đời đơn hàng qua 5 trạng thái mặc định: Pending (đơn hàng mới tiếp nhận, chưa xử lý), Processing (đang trong quá trình xử lý lập hóa đơn hoặc xuất kho), Shipping (đang vận chuyển giao hàng), Updating (đã giao hàng và đang cập nhật thông tin), và Complete (đã hoàn thành cả việc giao hàng lẫn xuất hóa đơn xác nhận thanh toán).

4. Tác giả đã bổ sung những module chức năng mở rộng nào vào website Zen Cart của doanh nghiệp?
Tác giả đã phát triển và tích hợp 02 tiện ích mở rộng: (1) Module mua hàng trả góp (tpl_tra_gop_display.php) thu nhận thông tin hồ sơ khách hàng và tự động gửi thư điện tử đến người quản lý thông qua thư viện PHPMailer; (2) Plugin hỗ trợ trực tuyến LiveChat nhúng qua tệp html_header.php và quản lý hiển thị qua công cụ Sidebox Controller.

5. Quy trình Việt hóa hệ thống Zen Cart trong đồ án được thực hiện bằng cách thức nào?
Quy trình Việt hóa được thực hiện bằng cách nạp gói ngôn ngữ lang_vi.zip, cấu hình ngôn ngữ Tiếng Việt trong phân hệ Localization -> Languages, sau đó trực tiếp can thiệp và chỉnh sửa các tệp tin mã nguồn PHP trong thư mục quantri và includes (như product.php, currencies.php, orders.php, customer.php, coupon_admin.php) để dịch các hằng số, biểu mẫu và nút chức năng.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp của sinh viên Ngô Văn Toản đã nghiên cứu toàn diện lý thuyết phần mềm nguồn mở và ứng dụng thành công nền tảng Zen Cart để xây dựng website thương mại điện tử cho Công ty TNHH Dịch vụ TMTH Hồng Anh. Công trình đã giải quyết được các yêu cầu kỹ thuật từ cài đặt máy chủ, bản địa hóa ngôn ngữ tiếng Việt, đến phát triển mở rộng module mua hàng trả góp và tiện ích tư vấn trực tuyến. Kết quả nghiên cứu đáp ứng đúng các mục tiêu tin học hóa quy trình quản lý bán hàng thực tế tại doanh nghiệp và cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho sinh viên ngành Công nghệ Thông tin.