CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY MUA Ô TÔ ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 1. Khái quát chung về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm ngân hàng thương mại NHTM là định chế tài chính trung gian đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Nó đã được ra đời 3000 năm trước công nguyên từ nghề đổi tiền của một số thương nhân dần phát triển thành các tổ chức nhận tiền gửi, cho vay, chuyển tiền, thanh toán.
hoạt động như các NHTM hiện nay. Đến nay, hoạt động NH đã được mở rộng một cách có hệ thống, trở thành một kênh chu chuyển vốn không thế thiếu và cung cấp các dịch vụ tài chính phong phú và đa dạng. Dựa trên lịch sử hình thành, mục đích và tính chất của nó trên thị trường tài chính thì khái niệm NHTM có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau. Reed và Edward K.
Gill từng nhận xét trong cuốn Commercial Banking (1989) rằng NHTM là một trong những ngành công nghiệp lâu đời nhất với NHTM đầu tiên được thành lập vào năm 1782. Luật Ngân hàng của Pháp năm 1941 định nghĩa “Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề nào thường xuyên nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác hay các hình thức khác, số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính.” Theo Luật Ngân hàng của Ấn Độ năm 1959 “Ngân hàng là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho vay hay tài trợ, đầu tư” Theo pháp luật Hoa Kỳ quy định “Bất kỳ một tổ chức nào cung cấp tài khoản tiền gửi cho phép KH rút tiền theo yêu cầu và cho vay đối với các tổ chức kinh doanh hay cho vay thương mại được xem là một NHTM”. Ở Việt Nam, Luật các tổ chức tín dụng 2024 đã quy định ở khoản 23 Điều 4 “Ngân hàng thương mại là loại hình NH được thực hiện tất cả hoạt động NH và hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.” Tóm lại, Ngân hàng thương mại là tổ chức tài chính trung gian giữa người thừa vốn và người thiếu vốn. Đây là loại hình NH được thực hiện tất cả hoạt động NH và hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Trước đây, loại hình tổ chức tín dụng này cung cấp các dịch vụ truyền thống 5 như huy động tiền gửi ngắn hạn, tài trợ thương mại dưới hình thức chiết khấu thương phiếu, dịch vụ thanh toán. Hiện nay, NHTM đã mở rộng hoạt động kinh doanh với các hoạt động huy động vốn, cho vay, đầu tư, kinh doanh tổng hợp và phân phối toàn bộ các dịch vụ NH khác. Chức năng NHTM GS. Nguyễn Văn Tiến đã trình bày rất chi tiết về ba chức năng chính của NHTM trong cuốn Toàn tập Quản trị Ngân hàng thương mại (2015) a.
Chức năng trung gian tín dụng Thứ nhất, chức năng trung gian tín dụng giúp NHTM kết nối những chủ thể có nguồn vốn nhàn rỗi với những cá nhân, tổ chức có nhu cầu vay vốn, từ đó chuyển hóa tiết kiệm thành đầu tư. Trong hoạt động này, NH vừa đóng vai trò là người đi vay khi huy động vốn, vừa là người cho vay khi cấp tín dụng. Nhờ vậy, người gửi tiền có thể hưởng lợi từ lãi suất tiền gửi, người đi vay có thể tiếp cận nguồn vốn để phục vụ sản xuất, kinh doanh, còn NH thu được lợi nhuận từ chênh lệch lãi suất và phí dịch vụ tài chính. Bên cạnh đó, chức năng trung gian tín dụng của NHTM còn đảm bảo dòng vốn được luân chuyển hiệu quả trong nền kinh tế, thúc đẩy quá trình đầu tư và tăng trưởng kinh tế bền vững.
Đây là chức năng quan trọng nhất của NHTM vì bản chất NHTM đi vay để cho vay, vòng tròn này quyết định sự tồn tại và phát triển của NH và là cơ sở thực hiện các chức năng khác. Chức năng trung gian thanh toán Bên cạnh chức năng trung gian tín dụng, NHTM còn đóng vai trò trung gian thanh toán, giúp KH thực hiện các giao dịch tài chính một cách an toàn và thuận tiện. Thay vì sử dụng tiền mặt để thanh toán hàng hóa, dịch vụ, KH có thể thực hiện giao dịch thông qua tài khoản NH bằng các phương thức như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng,. Chức năng này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn giảm rủi ro trong việc lưu trữ và vận chuyển tiền mặt.
Hơn nữa, việc thanh toán không dùng tiền mặt giúp giảm lượng tiền mặt lưu thông, từ đó tiết kiệm chi phí liên quan đến in ấn, bảo quản và quản lý tiền. Chức năng này không chỉ mang lại nguồn thu từ phí dịch vụ thanh toán mà còn giúp NH tăng nguồn vốn khả dụng để cấp tín dụng thông qua số dư trong tài khoản của KH. Như vậy, chức năng trung gian thanh toán 6 không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của NH mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế thông qua việc cải thiện tốc độ lưu thông tiền tệ và hàng hóa. Chức năng tạo tiền.
Chức năng tạo tiền của NHTM xuất phát từ hoạt động tín dụng và thanh toán. Khi NH huy động tiền gửi từ KH và sử dụng nguồn vốn này để cấp tín dụng, một phần tiền được chuyển vào tài khoản thanh toán của người đi vay tại NH. Số tiền này có thể tiếp tục được sử dụng để thanh toán hoặc gửi vào các NH khác, từ đó tạo ra một chu kỳ tái cấp tín dụng, giúp mở rộng khối lượng tiền gửi trong hệ thống NH. Quá trình tạo tiền chỉ diễn ra khi có sự tham gia của nhiều ngân hàng thương mại, bởi một NH đơn lẻ không thể cấp tín dụng vượt quá mức dự trữ của chính mình.
Chức năng này đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết cung tiền, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế thông qua việc cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp và cá nhân. Tóm lại, ba chức năng trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và tạo tiền có MQH chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau. Trong đó, trung gian tín dụng là chức năng cốt lõi, làm nền tảng cho hoạt động trung gian thanh toán và tạo tiền. Nhờ sự kết hợp của ba chức năng này, NHTM không chỉ thúc đẩy quá trình lưu thông tiền tệ mà còn đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
Khái quát chung về cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân của NHTM 1. Khái niệm về khách hàng cá nhân và cho vay khách hàng cá nhân a. Khái niệm về khách hàng cá nhân Theo Luật các tổ chức tín dụng (Chính phủ, 2010), KHCN của NHTM là cá nhân có năng lực PL dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của PL; có mục đích sử dụng vốn vay hợp pháp, có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời hạn cam kết; có phương án kinh doanh, phương án phục vụ đời sống khả thi và phù hợp với quy định của PL; thực hiện các quy định về bảo đảm tiền vay theo quy định của CP và hướng dẫn của NHNN VN. Khái niệm vay khách hàng cá nhân Luật các tổ chức tín dụng (Chính phủ, 2010) đã đưa ra KN về cho vay KHCN là một hình thức tài trợ của NH cho các KHCN.
Đó là quan hệ kinh tế trong đó NH chuyển 7 cho các cá nhân quyền sử dụng một khoản tiền với những điều kiện nhất định được thoả thuận trong hợp đồng nhằm phục vụ mục đích của khách hàng. Khái niệm của cho vay tiêu dùng CVTD là các khoản cho vay nhằm tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng, bao gồm cá nhân và hộ gia đình. Các nguồn CVTD là nguồn tài chính quan trọng giúp người vay có thể trang trải các nhu cầu trong cuộc sống trước khi họ có đủ khả năng về tài chính để hưởng thụ: Đây là một nguồn tài chính quan trọng giúp người vay trang trải nhu cầu nhà ở, đồ dùng gia đình và xe cộ. Bên cạnh đó, những chi tiêu cho nhu cầu giáo dục, y tế và du lịch.
cũng có thể được tài trợ bởi hình thức cho vay này Bên cạnh đó, hầu hết các nhà sản xuất đều mong muốn vừa tiêu thụ được hàng hóa một cách nhanh chóng vừa đảm bảo được thu nhập. Vậy nên khi các NH tài trợ cho người tiêu dùng không chỉ thoả mãn nhu cầu chi tiêu cho chính KH mà còn thúc đẩy năng suất của những nhà sản xuất giúp kích thích nền kinh tế phát triển hơn. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng CVTD chính là một hoạt động tài trợ của Ngân hàng thương mại vì vậy cũng giống như hoạt động tín dụng khác, CVTD cũng có những đặc trưng cơ bản của như: a. Đặc điểm về đối tượng Đối tượng chủ yếu trong hoạt động CVTD bao gồm các cá nhân, hộ gia đình.
Đây là những người có đầy đủ năng lực PL dân sự và đến từ nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực công và tư, giáo viên, công nhân, NV văn phòng,. Trong cuộc sống thường ngày, phần lớn các nhu cầu chi tiêu phát sinh từ cá nhân, xuất phát từ mong muốn mua sắm hoặc sử dụng dịch vụ vượt quá khả năng tài chính sẵn có tại thời điểm phát sinh nhu cầu. Trong trường hợp đó, việc tiếp cận nguồn vốn vay từ NH là một giải pháp hữu hiệu để họ có thể đáp ứng kịp thời các nhu cầu tiêu dùng. Xét trên tính chất CVTD, đối tượng vay tiêu dùng có thể được chia theo các tiêu chí như mức thu nhập hoặc đặc điểm nghề nghiệp – việc làm.
Đặc điểm về mục đích cho vay tiêu dùng Mục tiêu chính của CVTD là đáp ứng nhu cầu chi tiêu trong đời sống cá nhân và gia đình, thay vì tài trợ cho các hoạt động kinh doanh hay đầu tư như các hình thức tín dụng khác. Các khoản vay tiêu dùng thường được sử dụng cho những mục đích như mua sắm TS, sửa chữa nhà cửa, hoặc mua xe phục vụ sinh hoạt. Ngược lại, các mục đích liên 8 quan đến sản xuất – kinh doanh, thương mại hay đầu tư tài chính không thuộc phạm vi của loại hình tín dụng này.
