CHƯƠNG 1 Với việc nghiên cứu một số van dé ly luận vệ các mức độ năng lực hành vi dân sự của cá nhân theo phương pháp phân tích, tông hợp, liệt kê, Chương | đã luận giải về các mức độ NLHVDS của cá nhân qua việc tiép cân một số khái niệm, đặc điểm, căn cứ và y nghĩa việc xác định các mức độ NLHVDS. Qua đó, nhân thay ý ngiía và tâm quan trọng của các mức đô NLHVDS trong việc gop phần giúp các nhà làm luật nấm bắt được tình hình kinh tê, xã hội, nhu câu thực tê hiện nay và dy liêu sư phát triển trong tương lai. Do đó, cân thiết phải ngày cảng hoàn thiện các quy đính phép luật về các mức đô NLHVDS để phù hợp với thực tiễn cuộc sống Kết quả nghiên cứu về cơ sở lý luận tại Chương1 cũng chính là cơ sở, nên tăng dé tim hiểu nội dung của các mức độ NLHVDS của cá nhân khi đặt trong các quan hệ pháp luật dân sự cụ thể tại Chương 2. 38 CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH PHÁP LUAT DÂN SỰ HIEN HANH LIÊN QUAN DEN CÁC MỨC ĐÓ NĂNG LỰC HANH VI DÂN SỰ CUA CÁ NHÂN 2.
Cac mức độ năng lực hành vi dan sự của cá nhân theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành 2. Năng hee hành vi đâu sự day dit Đổi tượng có NLHVDS day đủ 1a người thành niên, có khả năng nhận thức và làm chủ hành vi, được quy định tại Điêu 20 BLDS nam 2015. Theo đó, điều kiện đầu tiên dé suy đoán mét người có NLHVDS đây đủ là độ tuổi - từ đủ mười tám trở lên Có thé nói, khoảng thời gian mười tám năm sinh sóng của một người đã đủ dé đánh giá về cách ho được nuôi đưỡng ra sao, nhân cách được hình thành. đến dau, nhận thức phát triển ở mức độ nào, kỹ năng sông đã hoàn thiện chưa.
Thông thường, người Việt Nam được coi là đạt đền ngưỡng trưởng thành khi đã hoàn thành chương trình be cap giáo duc phô thông, cũng là lúc họ bước sang tuổi mười tám. Ké từ độ tuổi nay, cá nhân đã phát triển toàn điện vé thé chất và tinh than. Ho đủ khả năng nhìn nhận, đánh gid van dé, dua ra quyết định một cách độc lập, có thể nhận thức hậu qua và tự chiu trách nhiệm đôi với hành vi của bản thân. Do đó, pháp luật nước ta quy đính người thành tiên là người từ đủ.
mudi tám tuổi trở lên có NLHVDS day đủ là có cơ sở, plas hợp với sự phát triển của xã hội và con người Việt Nam. Hiện nay, pháp luật chỉ quy định đô tuổi tối thiêu mà không quy định đô tuổi tôi da của cá nhân có NLHVDS đây đủ. Bởi mai người ở những đô tuổi khác nhau sẽ có khả nang nhận thức, điều khiển hanh vi không giống nhau. Có những người tuôi càng cao, càng dé mac các bệnh dan đên suy giảm chức năng các cơ quan cơ thể, từ đó gap khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Trong khí đó, có người dù da lớn tuôi nhưng sức khỏe van được dam bảo, tinh thân minh mẫn, sáng suốt, nên van có thé thực hiện tốt các quyên, ngiía vu dan sự của minh. Vì vậy, không thé dựa vào yêu tổ “tuổi cao” dé đánh. gia một người có đủ NLHVDS hay không, Ngoài ra, mét người được đánh giá là có NLHVDS day đủ khi tại thời điểm đó, không có quyết định có liệu lực của Tòa án về việc tuyên bô họ mat NLHV D hoặc có 19 khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hay han chê NLHVDS theo Điều 22, Điều 23, Điều 24 BLDS. Hay nói cách khác, điều kiện thứ hai dé xác dinh người thành miên có NLHVD§ đây đủ là kha năng nhận thức, làm chủ hành vi.
Việc đánh giá về khả ning cá nhân tham gia vào các quan hệ pháp luật dân sự, thực hiện giao dich dan sự với tư cách là chủ thé độc lập và tự chịu trách nhiém về hành vi của bản thân sẽ giúp xác định được người đó có đây đủ NLHV D§ hay không. Năng hee hanh vi đâu sw không day dit 212. Năng lực hành vi dén sự một phan Ngược lại với người thành miên, người chưa thành miên là cá nhân chưa đủ mười tam tuôi “N gười chưa thanh miên” là thuật ngữ pháp lý thường được các nhà lập pháp và quân lý xã hội sử đụng khi xác định giới han vé ngliia vụ và trách nhiệm pháp ly của cá nhân trong những quan hệ pháp luật. Thông qua đó sẽ có phương thức đặc thủ dé quản.
lý nhóm đôi tượng nay’. Cá nhân clue đủ mười tám tuôi được xác định là có NLHVDS một phan Họthiêu khả năng nhận thức, làm chủ hành vi hay tự chịu trách nhiệm đối với hành vi mà minh thực hiện Ở độ tuôi đưới mười tám, cũng tùy ting trưởng hợp mà pháp luật quy định năng lực trách nhiém dan sự mà cá nhân phải chịu khi tham gia một số quan hé pháp luật. Dong thời, việc phân nhom đối tượng này cũng chỉ mang ý nghiia tương đối, vì trên thực tế không thé có sự đẳng nhất hoàn toàn giữa các hia tuổi. Xuất phát từ những đặc điểm khác nhau về sự phát triển của mỗi cá nhân, những người chưa thành niên còn được pháp luật phân chia thành ba nhóm chính sau: = Người chưa đãi sản buổi Trước đây, BLDS năm 2005 quy định đây là nhóm người “không có năng lực hành vi dân sự”, tuy nhiên, BLDS nam 2015 đã bác bỏ quy định này và xếp người chưa đủ sáu tuổi vào chung nhom với người chưa thành miên có NLHVDS một phân, cụ thé tại Khoản2 Điêu 21.
Bởi người chưa đủ sáu tuổi tuy có khả năng nhận thức và làm chủ hành vi ở mic thấp so với người lớn, nhưng ho sé còn tiếp tục phát triển và hoàn thiện ° Đỗ Thị Bim (2014). “Ning hhc hình vĩ đần sự của cá nhân theo pháp bật, Trấn vim thac si Tuất học, Khoa Luật, Đại học (Quốc ga Ha Nội tr. 20 về thé chất, tâm sinh ly. Thời điểm nay chưa thé xác định họ “không có" NLHVDS, trừ trường hợp người chưa đủ sáu tuôi bị bệnh tâm thân hoặc mac bệnh: khác ma không thé nhận thức, làm chủ được hành vi.
Cân trải qua thời gian phát triển và trưởng thành, NLHVDS của một người mới dân được thé hiện 16 nét, từ đó mới có thé đánh giá mức đô NLHVDS của họ. Như vậy, cân xác định người chưa đủ sáu tuổi “chưa co” thay vi “không có” năng lực hành vi dân sự, và xếp vào nhóm mức độ “năng lực hành vi dân sự không đây đủ” với người chưa thành niên khác -_ Người từ dit sảu mỗi đến chưa đi mười lăm tuổi Nhóm đối tượng này chi có thé xác lập, thực hiện quyền, ngiĩa vụ và trách nhiém trong một giới hạn nhật định do pháp luật quy định theo Khoản 3 Điều 21 BLDS năm 2015 như sau: “Người từ đã sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khử xác lập, thực hiến giao dich dan sự phải diroc người đại điện theo pháp luật đồng ý. trừ giao dich dân sự phục vụ nh: cẩu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi ° Cá nhân tử khi bước sang tuôi thử sáu là đã được tới trường dé học tập, giao lưu cùng thây cô, bạn bẻ. Ngoài ra, họ còn tham gia vào các hoạt động ngoại khóa phù hợp với lửa tuổi dé nâng cao kỹ năng xã hôi.
Vì vay, cá nhân khi nay có thé tự thực hiện một số quyền, nghĩa vu dan sự nhất định Theo hệ thông giáo duc Việt Nam, khoảng thời gian mười lãm tuổi là khi cá nhân. đang ở dau mộc chuyên giao giữa cấp trung học cơ sở và trung hoc phổ thông. Do phân lớn thời gian trước đó được tiếp xúc với môi trường hoc đường lành mạnh, nên họ chưa co đủ nhận biết về những thói hư tật x4u ngoài xã hội, nên cũng dễ bị lôi kéo, lợi dụng Vi vậy, các giao dich dân sự mà nhóm đối tương này xác lap, thực hiện vẫn cần có sự giám sát và cho phép từ người dai điện Chẳng han, việc chuyên trường khi được thực hiện bởi người chưa đủ mười lễm tuổi thì cần có sự đông ý bằng văn bản của người đại điện, cụ thé là phu huynh học sinh. Điều nay vừa tạo cơ hội cho các em được tự mình lựa chọn, quyết đình mét số van đề của bản thân, được tiếp xúc, va chạm với đa dạng các quan hệ pháp luật, vừa thê hiện vai trò của người đại điện trong việc giáo dục, nuôi dưỡng, bao vệ quyên lợi tốt nhat cho trẻ, -_ Người từ đi mười lăm tuôi đến chua dit mười tám trôi Pháp luật ghi nhân về nhóm đôi tượng nay tại Khoản 4 Điêu 21 BLDS năm 2015 21 như sau: “Ngưởi từ đủ mười lăm tuổi đến chưa dit mười tám tuổi tự mình xác lập.
thực hiện giao dich dân sự: trừ giao dich dân sự liên quan đến bắt đồng sản. động san phải đăng ký và giao dich đân sự khác theo quy đình của luật phải ẩướœc người dai điện theo pháp luật đồng ý. Quy dinh xuất phát từ thực tế là người từ đủ mười lam tuổi đã trở thành học sinh trưng học pho thông, họ đã tích lũy tương đôi đây đủ vốn kiên thức, kỹ nang sống phục vụ đời sông cá nhân, ngoài ra sức khỏe, thé chất cũng đã phát triển đủ thé them gia nhiêu hoạt đông xã hồi đa dạng Bên canh đó, pháp luật trao cho họ quyền. tham gia giao kết hợp đông lao động dé tích lũy thu nhập riêng hợp pháp, vi vây trong mot phạm vi nhat đính, ho cũng được tạo điều kiện để thực hiện quyền của mình đối với tài sản Ví đụ như, một học sinh lớp mười mét bằng tiễn tiết kiệm có thể tự mua một chiếc điện thoại di động, bởi đây không phải tài sản phải đăng ký theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, với những giao dich phức tạp hơn, liên quan đến bat đông sản, động sản phải đăng ký thì dù có đủ khả năng tài chính hay không, cá nhân vấn không được toàn quyên tham gia vào các giao dich đó ma cân đến sự cho phép của người đại diện 31. Han chế năng lực hành vi đân sự Cá nhân hạn ché nang lực hành vi dân sự được quy định tại Khoản1 Điều 24 BLDS năm 2015 như sau: “Người nghiền ma tạ; nghiện các chất lách thích khác dẫn đến phá tán tài sản của gia đình thi theo yêu cẩu của người có quyển, loi ich liền quan hoặc của co quan, tô chức hitu quan, Tòa đn có thể ra quyét định huyền bê người này là người bi hạn ché năng lực hành vi dan si’.