Khoá luận tốt nghiệp kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam chi nhánh vĩnh long

Khóa luận phân tích kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Vĩnh Long.

• Trường học: Ngân Hàng TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Tiền Mặt và Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp

Mục lục chi tiết

• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
• NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
• LỜI CẢM ƠN
• DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG
• DANH SÁCH BẢNG SỬ DỤNG
• DANH SÁCH HÌNH SỬ DỤNG
• PHẦN MỞ ĐẦU
• LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• Mục tiêu chung
• Mục tiêu cụ thể
• PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• KẾT CẤU ĐỀ TÀI
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN MẶT VÀ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1.1. Khái niệm về ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Chức năng của ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Vai trò của ngân hàng thương mại
• 1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Tài khoản sử dụng
• 1.2.2. Nguyên tắc hạch toán
• 1.2.3. Chứng từ sử dụng
• 1.2.4. Phương pháp hạch toán
• 1.3. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.3.1. Khái niệm thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.3.2. Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.3.3. Các quy định chung mang tính nguyên tắc trong thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.3.4. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.3.4.1. Thanh toán bằng Séc
• 1.3.4.2. Thanh toán bằng Ủy nhiệm chi
• 1.3.4.3. Thanh toán bằng Thẻ ngân hàng
• 1.3.5. Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại
• 1.3.5.1. Tài khoản sử dụng
• 1.3.5.2. Nguyên tắc hạch toán
• 1.3.5.3. Chứng từ sử dụng
• 1.3.5.4. Phương pháp hạch toán
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN MẶT VÀ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH VĨNH LONG
• 2.1. GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH VĨNH LONG
• 2.1.1. Giới thiệu chung về ngân hàng
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Vĩnh Long
• 2.1.3. Chức năng nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động
• 2.1.3.1. Lĩnh vực kinh doanh
• 2.1.4. Tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.5. Tổ chức bộ máy kế toán tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Vĩnh Long
• 2.1.5.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.5.2. Chức năng và nhiệm vụ của bộ máy kế toán
• 2.1.5.3. Hình thức kế toán
• 2.1.5.4. Hệ thống chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.1.5.5. Chế độ và phương pháp kế toán
• 2.1.5.6. Ứng dụng tin học trong công tác kế toán
• 2.1.6. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển
• 2.1.6.1. Phương hướng phát triển
• 2.1.7. Kết quả kinh doanh những năm gần đây
• 2.2. THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN MẶT VÀ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH VĨNH LONG
• 2.2.1. Kế toán tiền mặt tại ngân hàng
• 2.2.1.1. Tài khoản sử dụng
• 2.2.1.2. Chứng từ sử dụng
• 2.2.1.3. Nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.2. Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng
• 2.2.2.1. Tài khoản sử dụng
• 2.2.2.2. Chứng từ sử dụng
• 2.2.2.3. Nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP
• 3.1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.2. HỆ THỐNG GIẢI PHÁP
• 3.3. Kết luận chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt

Trong bối cảnh nền kinh tế số, vai trò của kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại các ngân hàng thương mại ngày càng trở nên quan trọng. Đây là hai mảng nghiệp vụ cốt lõi, phản ánh trực tiếp sức khỏe tài chính và khả năng cung ứng dịch vụ của ngân hàng. Tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), công tác này không chỉ đảm bảo dòng tiền lưu thông an toàn, hiệu quả mà còn là nền tảng để phát triển các sản phẩm tài chính hiện đại. Kế toán tiền mặt bao gồm các nghiệp vụ thu, chi, kiểm đếm và bảo quản tiền mặt tại quầy giao dịch và các máy ATM, đòi hỏi sự chính xác và tuân thủ quy trình nghiêm ngặt. Song song đó, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đang là xu hướng tất yếu, mang lại nhiều tiện ích vượt trội cho khách hàng và giảm thiểu rủi ro cho xã hội. Các hình thức TTKDTM phổ biến tại BIDV bao gồm thanh toán qua Séc, Ủy nhiệm chi, và đặc biệt là các giao dịch Thẻ ngân hàng. Theo Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010, Ngân hàng thương mại có chức năng trung gian thanh toán, và việc đẩy mạnh TTKDTM chính là thực thi chức năng quan trọng này. Nghiên cứu tại chi nhánh Vĩnh Long cho thấy, việc kết hợp hài hòa giữa quản lý tiền mặt và phát triển các kênh thanh toán số giúp ngân hàng tối ưu hóa nguồn vốn, tăng cường khả năng kiểm soát và đáp ứng nhuESOME nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng. Việc hạch toán chính xác các giao dịch này không chỉ phục vụ công tác quản trị nội bộ mà còn cung cấp dữ liệu minh bạch cho các cơ quan quản lý nhà nước, góp phần vào sự ổn định của hệ thống tài chính quốc gia.

1.1. Vai trò của kế toán ngân hàng trong giao dịch hiện đại

Kế toán ngân hàng đóng vai trò xương sống trong việc ghi nhận, xử lý và cung cấp thông tin về toàn bộ hoạt động tài chính. Chức năng chính không chỉ dừng lại ở việc hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh mà còn là công cụ kiểm soát nội bộ hữu hiệu. Thông qua số liệu kế toán, ban lãnh đạo BIDV có thể đánh giá hiệu quả hoạt động, quản lý rủi ro và ra quyết định chiến lược. Trong giao dịch hiện đại, vai trò này càng được nhấn mạnh khi các nghiệp vụ ngày càng phức tạp và tự động hóa. Kế toán đảm bảo mọi giao dịch, từ một khoản nộp tiền mặt nhỏ lẻ đến một lệnh chuyển tiền quốc tế, đều được ghi nhận kịp thời, chính xác theo đúng chuẩn mực và quy định của Ngân hàng Nhà nước. Hơn nữa, hệ thống kế toán còn là cơ sở để thực hiện chức năng trung gian thanh toán, giúp dòng vốn luân chuyển thông suốt trong nền kinh tế, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và tiêu dùng.

1.2. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến

Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV rất đa dạng, đáp ứng các nhu cầu khác nhau của khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Ba hình thức chủ yếu bao gồm: Thanh toán bằng Séc: một công cụ truyền thống nhưng vẫn hữu dụng cho các doanh nghiệp trong việc thanh toán các khoản có giá trị lớn, với các loại như séc chuyển khoản và séc bảo chi. Thanh toán bằng Ủy nhiệm chi (UNC): là hình thức phổ biến nhất, cho phép chủ tài khoản ủy quyền cho ngân hàng trích tiền từ tài khoản của mình để trả cho người thụ hưởng. Thanh toán bằng Thẻ ngân hàng: đây là phương thức phát triển mạnh mẽ nhất, bao gồm thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng và thẻ trả trước. Các loại thẻ này không chỉ dùng để rút tiền tại ATM mà còn để thanh toán trực tiếp tại các điểm chấp nhận thẻ (POS) và trên các nền tảng thương mại điện tử, mang lại sự tiện lợi và an toàn tối đa.

II. Thách thức trong quản lý tiền mặt và thanh toán tại BIDV

Mặc dù sở hữu quy trình nghiệp vụ chặt chẽ, công tác kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV vẫn đối mặt với nhiều thách thức cố hữu và mới nổi. Đối với nghiệp vụ tiền mặt, rủi ro về an ninh, an toàn kho quỹ luôn là mối lo ngại hàng đầu. Các hoạt động như vận chuyển, kiểm đếm, và giao dịch tại quầy luôn tiềm ẩn nguy cơ thất thoát, mất mát do sai sót của con người hoặc các hành vi gian lận. Việc quản lý một lượng lớn tiền mặt cũng phát sinh chi phí đáng kể cho việc bảo quản, bảo hiểm và vận hành. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của tiền giả với kỹ thuật ngày càng tinh vi đòi hỏi giao dịch viên phải có kỹ năng nhận biết tốt và ngân hàng phải liên tục cập nhật công nghệ máy móc kiểm đếm hiện đại. Đối với mảng thanh toán không dùng tiền mặt, thách thức lớn nhất đến từ rủi ro công nghệ và an ninh mạng. Các cuộc tấn công mạng, lừa đảo trực tuyến (phishing), đánh cắp thông tin thẻ đang ngày càng gia tăng, đe dọa trực tiếp đến tài sản của khách hàng và uy tín của ngân hàng. Ngoài ra, thói quen sử dụng tiền mặt của một bộ phận dân cư, đặc biệt ở khu vực nông thôn, vẫn là một rào cản lớn. Việc thay đổi nhận thức và hành vi người dùng đòi hỏi một chiến lược truyền thông và giáo dục tài chính dài hạn. Đồng thời, việc đảm bảo hệ thống công nghệ thông tin vận hành ổn định, thông suốt 24/7 để xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày cũng là một bài toán phức tạp về đầu tư và quản trị.

2.1. Rủi ro tiềm ẩn trong nghiệp vụ kế toán tiền mặt

Nghiệp vụ kế toán tiền mặt luôn gắn liền với các rủi ro đặc thù. Thứ nhất là rủi ro tác nghiệp, phát sinh từ sai sót của giao dịch viên trong quá trình thu, chi, kiểm đếm (thừa hoặc thiếu quỹ), dẫn đến chênh lệch sổ sách và thực tế. Thứ hai là rủi ro đạo đức, liên quan đến hành vi gian lận, biển thủ của nhân viên. Thứ ba là rủi ro bên ngoài như cướp, trộm cắp trong quá trình vận chuyển tiền hoặc tại các phòng giao dịch. Để hạn chế những rủi ro này, BIDV áp dụng các biện pháp kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt, phân công trách nhiệm rõ ràng, kiểm kê quỹ đột xuất và định kỳ, đồng thời trang bị hệ thống an ninh hiện đại. Tuy nhiên, yếu tố con người vẫn là mấu chốt và cần được đào tạo, giám sát liên tục.

2.2. Khó khăn khi triển khai thanh toán không dùng tiền mặt

Việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt gặp phải một số khó khăn chính. Về mặt kỹ thuật, hệ thống phải đảm bảo tính liên tục, bảo mật và khả năng xử lý khối lượng giao dịch lớn, đòi hỏi đầu tư lớn vào hạ tầng công nghệ. Về phía người dùng, rào cản tâm lý e ngại về an toàn thông tin cá nhân và tài khoản vẫn còn tồn tại. Nhiều người chưa quen với các thao tác trên ứng dụng ngân hàng số hoặc lo sợ bị lừa đảo. Thêm vào đó, việc mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán (máy POS, mã QR) tại các cửa hàng nhỏ, lẻ ở vùng sâu vùng xa còn hạn chế. Do đó, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng, các đơn vị cung ứng dịch vụ và chính sách khuyến khích từ chính phủ để thúc đẩy TTKDTM một cách toàn diện.

III. Phương pháp hạch toán kế toán tiền mặt tại BIDV Vĩnh Long

Công tác hạch toán kế toán tiền mặt tại BIDV Vĩnh Long được thực hiện theo một quy trình chuẩn hóa, đảm bảo tính chính xác và minh bạch. Mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến tiền mặt đều phải dựa trên các chứng từ hợp lệ như Giấy nộp tiền, Giấy lĩnh tiền, Phiếu thu, Phiếu chi. Các chứng từ này phải có đầy đủ chữ ký của khách hàng, giao dịch viên và người kiểm soát theo quy định. Tài khoản kế toán chính được sử dụng là Tài khoản 1011 – Tiền mặt tại đơn vị, phản ánh số tiền mặt thu vào, chi ra và tồn quỹ tại các phòng giao dịch. Ngoài ra, ngân hàng còn sử dụng các tài khoản khác như TK 1019 – Tiền mặt đang vận chuyển và TK 1014 – Tiền mặt tại máy ATM để quản lý dòng tiền một cách chi tiết. Quy trình hạch toán được thực hiện trên hệ thống ngân hàng lõi (Core Banking SIBS), giúp tự động hóa và giảm thiểu sai sót. Khi khách hàng nộp tiền, giao dịch viên sẽ hạch toán Nợ TK 1011 và Có các tài khoản liên quan (ví dụ: TK 4211 – Tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng). Ngược lại, khi khách hàng rút tiền, bút toán sẽ là Có TK 1011. Cuối mỗi ngày, giao dịch viên phải thực hiện kiểm kê quỹ, đối chiếu số dư thực tế với số dư trên sổ sách kế toán. Bất kỳ chênh lệch nào (thừa hoặc thiếu quỹ) đều phải được báo cáo và xử lý ngay theo quy trình, hạch toán vào các tài khoản chờ xử lý như TK 461 (thừa) hoặc TK 3614 (thiếu).

3.1. Quy trình xử lý nghiệp vụ thu chi tiền mặt tại quầy

Quy trình thu chi tiền mặt tại quầy giao dịch của BIDV được thực hiện qua các bước nghiêm ngặt. Đối với nghiệp vụ thu tiền, khách hàng lập Giấy nộp tiền. Giao dịch viên kiểm tra thông tin, nhận và kiểm đếm tiền trước mặt khách hàng, sau đó hạch toán ghi Nợ TK 1011 và ghi Có vào tài khoản của khách hàng, cuối cùng giao lại một liên chứng từ cho khách hàng. Đối với nghiệp vụ chi tiền, khách hàng lập Giấy lĩnh tiền hoặc Séc lĩnh tiền mặt. Giao dịch viên xác thực chữ ký và thông tin khách hàng, kiểm tra số dư tài khoản, sau đó hạch toán ghi Có TK 1011, chi tiền và yêu cầu khách hàng ký nhận. Mọi giao dịch đều được thực hiện theo nguyên tắc giao dịch một cửa và có sự kiểm soát của kiểm soát viên để đảm bảo an toàn.

3.2. Nguyên tắc sử dụng tài khoản và chứng từ liên quan

Việc sử dụng tài khoản và chứng từ trong kế toán tiền mặt phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản. Mọi khoản thu, chi tiền mặt đều phải được phản ánh qua Tài khoản 1011. Các chứng từ gốc như Giấy nộp tiền, Giấy lĩnh tiền là cơ sở pháp lý duy nhất để hạch toán. Các chứng từ phải được lập rõ ràng, đầy đủ các yếu tố theo quy định, không được tẩy xóa, sửa chữa. Cuối ngày, toàn bộ chứng từ phát sinh phải được sắp xếp, đóng gói và lưu trữ theo quy định của Nhà nước và BIDV. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc này giúp đảm bảo tính hợp pháp, hợp lệ của số liệu kế toán và phục vụ hiệu quả cho công tác kiểm tra, thanh tra sau này.

IV. Hướng dẫn quy trình kế toán thanh toán không dùng tiền mặt

Quy trình kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV được thiết kế để xử lý hiệu quả các loại giao dịch đa dạng, từ truyền thống đến hiện đại. Mỗi hình thức thanh toán có một luồng xử lý và các tài khoản hạch toán đặc thù. Đối với Ủy nhiệm chi (UNC), khi khách hàng nộp UNC, ngân hàng kiểm tra tính hợp lệ và khả năng thanh toán. Nếu người trả tiền và người thụ hưởng cùng mở tài khoản tại BIDV, ngân hàng sẽ hạch toán Nợ TK 4211 (Tiền gửi của người trả tiền) và Có TK 4211 (Tiền gửi của người thụ hưởng). Nếu khác ngân hàng, giao dịch sẽ được xử lý qua hệ thống thanh toán liên ngân hàng hoặc thanh toán bù trừ, sử dụng các tài khoản như TK 5012 – Thanh toán bù trừ hoặc TK 1113 – Tiền gửi tại NHNN. Đối với thanh toán bằng Séc, quy trình phức tạp hơn, đòi hỏi kiểm tra kỹ lưỡng tính hợp pháp của tờ séc. Khi thanh toán Séc bảo chi, ngân hàng đã trích một khoản tiền từ tài khoản của người phát hành vào TK 4271 – Tiền ký gửi để đảm bảo thanh toán Séc, do đó việc thanh toán luôn được đảm bảo. Đối với giao dịch thẻ, khi khách hàng phát hành thẻ, một khoản tiền ký quỹ có thể được hạch toán vào TK 4273 – Tiền gửi để đảm bảo thanh toán thẻ. Khi khách hàng thanh toán tại POS, hệ thống sẽ tự động ghi Nợ tài khoản của chủ thẻ và chuyển tiền cho đơn vị chấp nhận thẻ. Mọi giao dịch đều được ghi nhận tự động trên hệ thống, đảm bảo tốc độ và sự chính xác cao.

4.1. Kế toán thanh toán bằng Séc và Ủy nhiệm chi chi tiết

Với Ủy nhiệm chi, kế toán viên phải xác thực chữ ký của chủ tài khoản và kiểm tra số dư. Bút toán cơ bản là trích tiền từ tài khoản người trả và ghi có cho người hưởng. Trường hợp thanh toán khác hệ thống, BIDV sẽ lập lệnh chuyển tiền đi, hạch toán Nợ tài khoản khách hàng và Có các tài khoản thanh toán liên hàng như TK 5111 hoặc TK 5211. Với thanh toán bằng Séc, khi người thụ hưởng nộp séc, ngân hàng phục vụ người thụ hưởng sẽ gửi yêu cầu thanh toán đến ngân hàng phát hành. Ngân hàng phát hành sau khi kiểm tra sẽ trích nợ tài khoản người phát hành (TK 4211) hoặc tài khoản ký quỹ (TK 4271) để chuyển tiền trả. Các quy trình này được quy định chi tiết trong Quyết định 1092/2002/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.

4.2. Kế toán giao dịch thẻ và các dịch vụ ngân hàng điện tử

Kế toán giao dịch thẻ và ngân hàng điện tử có tính tự động hóa cao. Khi khách hàng sử dụng thẻ ghi nợ để thanh toán, hệ thống sẽ thực hiện bút toán Nợ TK 4211 của khách hàng và ghi Có cho tài khoản của đơn vị bán hàng. Đối với thẻ tín dụng, giao dịch sẽ được ghi vào một tài khoản cho vay của khách hàng. Phí dịch vụ phát hành thẻ hay phí giao dịch sẽ được hạch toán vào TK 711 – Thu từ dịch vụ thanh toán. Các giao dịch chuyển tiền qua Internet Banking hay Mobile Banking cũng tuân theo nguyên tắc tương tự như Ủy nhiệm chi, nhưng được khởi tạo và xác thực bởi khách hàng thông qua các phương thức bảo mật điện tử (mật khẩu, OTP), giúp quy trình nhanh chóng và tiện lợi hơn.

V. Thực tiễn áp dụng và hiệu quả tại chi nhánh BIDV Vĩnh Long

Việc áp dụng các quy trình kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Vĩnh Long đã mang lại những kết quả tích cực, góp phần vào sự tăng trưởng ổn định của chi nhánh. Công tác quản lý tiền mặt được thực hiện chặt chẽ, hạn chế tối đa các sai sót và rủi ro thất thoát. Việc trang bị hệ thống máy móc hiện đại và đào tạo nghiệp vụ thường xuyên cho giao dịch viên đã nâng cao hiệu suất làm việc và đảm bảo an toàn kho quỹ. Đặc biệt, chi nhánh đã đẩy mạnh phát triển các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, bắt kịp xu hướng chung của toàn hệ thống BIDV và nhu cầu của xã hội. Dữ liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018-2020 cho thấy sự tăng trưởng ấn tượng về số lượng khách hàng mở tài khoản, số lượng thẻ phát hành và giá trị giao dịch qua các kênh điện tử. Điều này chứng tỏ người dân và doanh nghiệp tại địa phương ngày càng tin tưởng và ưa chuộng các phương thức thanh toán hiện đại do BIDV Vĩnh Long cung cấp. Việc này không chỉ giúp chi nhánh tăng thu nhập từ phí dịch vụ mà còn huy động được nguồn vốn nhàn rỗi đáng kể từ các tài khoản tiền gửi không kỳ hạn, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động tín dụng. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công, công tác kế toán tại chi nhánh vẫn còn một số điểm cần cải thiện để tối ưu hóa hơn nữa hiệu quả hoạt động.

5.1. Phân tích số liệu và kết quả hoạt động kinh doanh

Dựa trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Vĩnh Long trong 3 năm từ 2018 đến 2020 (Bảng 2.1 trong tài liệu gốc), có thể thấy rõ sự tăng trưởng bền vững. Các chỉ tiêu về huy động vốn, dư nợ tín dụng và lợi nhuận đều đạt và vượt kế hoạch. Sự gia tăng trong tỷ trọng giao dịch TTKDTM đã góp phần giảm tải áp lực giao dịch tiền mặt tại quầy, tiết kiệm chi phí vận hành và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Số liệu cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ giao dịch truyền thống sang các kênh số, phản ánh nỗ lực của chi nhánh trong việc quảng bá và triển khai các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại. Đây là một minh chứng rõ ràng cho thấy việc đầu tư vào công nghệ và quy trình kế toán hiện đại mang lại hiệu quả kinh doanh thực tế.

5.2. Đánh giá ưu điểm và hạn chế trong công tác kế toán

Ưu điểm nổi bật trong công tác kế toán tại BIDV Vĩnh Long là hệ thống quy trình rõ ràng, đội ngũ nhân viên có chuyên môn và hệ thống công nghệ thông tin (SIBS) hỗ trợ mạnh mẽ. Việc áp dụng mô hình kế toán tập trung giúp chuẩn hóa nghiệp vụ và tăng cường khả năng kiểm soát của hội sở chính. Tuy nhiên, một số hạn chế vẫn tồn tại. Việc cập nhật các quy định, chính sách mới đôi khi còn chậm. Công tác hậu kiểm tra đối với các giao dịch tài chính đôi lúc chưa thực sự sâu sát. Ngoài ra, áp lực xử lý khối lượng lớn chứng từ vào cuối ngày, cuối tháng vẫn còn lớn, có thể dẫn đến sai sót. Việc nâng cao hơn nữa mức độ tự động hóa trong khâu kiểm soát và đối chiếu chứng từ là cần thiết.

VI. Giải pháp tối ưu hóa và xu hướng kế toán ngân hàng tương lai

Để hoàn thiện công tác kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt, BIDV cần tiếp tục đầu tư vào các giải pháp công nghệ và con người. Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường tự động hóa quy trình. Áp dụng công nghệ RPA (Robotic Process Automation) để tự động hóa các tác vụ lặp đi lặp lại như đối chiếu chứng từ, lập báo cáo sẽ giúp giảm thiểu sai sót do con người, tiết kiệm thời gian và giải phóng nhân lực cho các công việc đòi hỏi chuyên môn cao hơn. Bên cạnh đó, việc nâng cao an ninh, bảo mật cho các kênh thanh toán không dùng tiền mặt là yêu cầu cấp thiết. Ngân hàng cần đầu tư vào các giải pháp xác thực đa yếu tố, trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện các giao dịch đáng ngờ và ngăn chặn gian lận trong thời gian thực. Xu hướng tương lai của kế toán ngân hàng gắn liền với chuyển đổi số. Dữ liệu lớn (Big Data) và phân tích dữ liệu sẽ giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về hành vi khách hàng, từ đó cung cấp các sản phẩm, dịch vụ được cá nhân hóa và quản trị rủi ro hiệu quả hơn. Công nghệ Blockchain cũng hứa hẹn mang lại sự minh bạch và an toàn tuyệt đối cho các giao dịch thanh toán. Việc đào tạo và nâng cao năng lực số cho đội ngũ kế toán viên để họ có thể làm chủ các công nghệ mới là yếu tố then chốt để BIDV duy trì vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên số.

6.1. Kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình kế toán tại BIDV

Một số kiến nghị cụ thể để hoàn thiện quy trình kế toán bao gồm: Thường xuyên rà soát và cập nhật các quy trình nghiệp vụ cho phù hợp với thực tiễn và các quy định mới của Ngân hàng Nhà nước. Tăng cường các chương trình đào tạo chuyên sâu về nhận diện rủi ro tác nghiệp và gian lận cho nhân viên. Xây dựng một hệ thống báo cáo quản trị thông minh, cho phép lãnh đạo truy cập và phân tích dữ liệu kế toán một cách trực quan và nhanh chóng. Đồng thời, cần đơn giản hóa một số thủ tục chứng từ không cần thiết để nâng cao tốc độ xử lý giao dịch nhưng vẫn phải đảm bảo nguyên tắc kiểm soát nội bộ.

6.2. Xu hướng chuyển đổi số trong nghiệp vụ thanh toán

Xu hướng chuyển đổi số đang định hình lại toàn bộ ngành ngân hàng. Trong nghiệp vụ thanh toán, điều này thể hiện qua sự phát triển của ngân hàng mở (Open Banking), cho phép các bên thứ ba cung cấp dịch vụ tài chính dựa trên dữ liệu của ngân hàng (với sự đồng ý của khách hàng). Thanh toán tức thời (real-time payment) 24/7 đang trở thành tiêu chuẩn. Các phương thức thanh toán mới như thanh toán qua mã QR, thanh toán không tiếp xúc (contactless) và thanh toán sinh trắc học ngày càng phổ biến. Kế toán ngân hàng phải thích ứng với những thay đổi này, chuyển từ việc hạch toán theo lô sang hạch toán theo thời gian thực, đồng thời phải đảm bảo khả năng tích hợp và xử lý dữ liệu từ nhiều nền tảng khác nhau một cách liền mạch và an toàn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính - ngân hàng, vốn tiền mặt giữ vai trò là tiền đề cơ bản cho sự hình thành, tồn tại và vận hành các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, khi các giao dịch thương mại và dịch vụ phát triển vượt qua giới hạn không gian địa lý, việc thanh toán chủ yếu bằng tiền mặt – đặc biệt với các giao dịch có giá trị lớn – bộc lộ nhiều hạn chế và rủi ro. Các chi phí xã hội phát sinh cho việc tổ chức thanh toán bằng tiền mặt như vận chuyển, kiểm đếm, bảo quản tiền mặt của hệ thống ngân hàng và các bên tham gia là rất tốn kém. Đồng thời, việc lưu thông lượng tiền mặt lớn trong nền kinh tế tạo ra nguy cơ bị lợi dụng để gian lận, trốn thuế, mất an toàn an ninh kho quỹ và tạo điều kiện cho tội phạm lưu hành tiền giả.

Trước thực tế đó, các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) an toàn, nhanh chóng và tiết kiệm chi phí được đẩy mạnh. Ngân hàng thương mại (NHTM) với chức năng trung gian thanh toán giữ vị trí then chốt trong việc cung cấp các dịch vụ thanh toán hiện đại cho nền kinh tế. Nhằm nghiên cứu sâu việc áp dụng lý thuyết kế toán vào thực tiễn hoạt động ngân hàng, tác giả Hồ Thị Thanh Huyền đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Vĩnh Long" dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Hồ Trúc Mai tại Trường Đại học Cửu Long.

Khóa luận xác định hệ thống mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Long, công tác kế toán và các vấn đề lý luận chung liên quan đến nghiệp vụ tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt trong NHTM; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện công tác kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại đơn vị.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Trình bày cơ sở lý luận về kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại NHTM.
  2. Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán tăng giảm tiền mặt và các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng.
  3. Đánh giá công tác kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt ở Chi nhánh, từ đó đưa ra một số giải pháp và kiến nghị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Long.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Long (Địa chỉ: Số 15A Lê Lợi, Phường 1, TP Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp được thu thập trong Quý 1 năm 2021 và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh trong 3 năm (2018, 2019, 2020).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực pháp lý của ngành ngân hàng, các nguyên tắc kế toán tín dụng và các phương pháp xử lý thông tin định lượng - định tính.

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết

Tác giả viện dẫn và áp dụng hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật và quyết định chuyên ngành bao gồm:

• Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (khoản 3 Điều 4 quy định khái niệm và hoạt động của NHTM) cùng Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật Các tổ chức tín dụng năm 1997.
• Nghị định số 64/2001/NĐ-CP ngày 20/09/2001 của Chính phủ về hoạt động thanh toán qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.
• Nghị định số 159/2003/NĐ-CP ngày 10/12/2003 của Chính phủ về cung ứng và sử dụng Séc (có hiệu lực từ ngày 01/04/2004).
• Quyết định số 371/QĐ-NHNN ngày 19/10/1999 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về quy chế phát hành và thanh toán thẻ ngân hàng.
• Quyết định số 226/2002/QĐ-NHNN ngày 26/03/2002 của Thống đốc NHNN ban hành quy chế hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.
• Quyết định số 235/2002/QĐ-NHNN ngày 01/04/2002 của Thống đốc NHNN về việc chấm dứt phát hành Ngân phiếu thanh toán.
• Quyết định số 1092/2002/QĐ-NHNN ngày 08/10/2002 của Thống đốc NHNN quy định thủ tục thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ thu - chi, hóa đơn, bảng cân đối tài khoản và báo cáo tài chính của BIDV Vĩnh Long.
• Phương pháp hạch toán kế toán: Vận dụng hệ thống tài khoản, chứng từ và sổ sách kế toán ngân hàng để kiểm soát và hệ thống hóa các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
• Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Phỏng vấn cán bộ, nhân viên kế toán tại các phòng ban của Chi nhánh nhằm làm rõ quy trình tác nghiệp thực tế.
• Phương pháp so sánh:
  • So sánh tuyệt đối: Xác định mức độ biến động bằng hiệu số $\Delta A = A_1 - A_0$ (với $A_1$ là chỉ tiêu kỳ phân tích, $A_0$ là chỉ tiêu kỳ gốc).
  • So sánh tương đối: Đánh giá tốc độ tăng trưởng bằng tỷ lệ $%A = \frac{\Delta A}{A_0} \times 100(%)$.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện lý luận về NHTM, kế toán nghiệp vụ quỹ và các phương thức TTKDTM:

• Khái quát về NHTM: Phân tích ba chức năng trụ cột gồm trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền (hoạt động dựa trên tỷ lệ dự trữ bắt buộc do Ngân hàng Trung ương quy định), cùng vai trò điều hòa vốn và thực thi chính sách tiền tệ.
• Cơ sở lý luận về kế toán tiền mặt:
  • Hệ thống tài khoản: TK 1011 (Tiền mặt tại đơn vị), TK 1014 (Tiền mặt tại máy ATM), TK 1019 (Tiền mặt đang vận chuyển).
  • Chứng từ và nguyên tắc: Bắt buộc sử dụng Giấy nộp tiền, Bảng kê thu tiền, Giấy lĩnh tiền, Bảng kê chi tiền, Séc lĩnh tiền mặt, Sổ nhật ký quỹ; tuân thủ đầy đủ chữ ký phê duyệt trước khi xuất/nhập quỹ.
  • Xử lý chênh lệch quỹ: Khi thừa tiền hạch toán qua TK 461 (sau đó kết chuyển trả khách hàng hoặc vào TK 79 nếu không rõ nguyên nhân); khi thiếu tiền hạch toán vào TK 3614 (người gây thiếu bồi thường tiền mặt hoặc trừ lương qua TK 8511).
• Cơ sở lý luận về kế toán thanh toán không dùng tiền mặt: Phân tích 3 phương thức phổ biến:
  1. Thanh toán bằng Séc: Bao gồm séc lĩnh tiền mặt, séc chuyển khoản và séc bảo chi (sử dụng TK 4271 - Tiền ký gửi để đảm bảo thanh toán Séc). Phân định rõ quy trình thanh toán cùng ngân hàng, thanh toán qua bù trừ giữa các NHTM (TK 5012) và thanh toán liên hàng trong cùng hệ thống (TK 5111, 5112, 5191, 5211, 5212).
  2. Thanh toán bằng Ủy nhiệm chi (UNC): Lệnh trích chuyển tiền gửi không kỳ hạn (TK 4211), thanh toán liên chi nhánh hoặc thanh toán qua Ngân hàng Nhà nước (TK 1113), thanh toán bù trừ (TK 5012) hoặc tài khoản chuyển tiền phải trả (TK 454).
  3. Thanh toán bằng Thẻ ngân hàng: Phân loại thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước; quy chuẩn vật lý (nhựa ABS/PS, 3 lớp ép, kích thước $84\text{ mm} \times 54\text{ mm} \times 0{,}76\text{ mm}$); hạch toán phát hành thẻ qua TK 4273, phí dịch vụ TK 711, thuế GTGT TK 4531 và thanh toán qua máy quẹt POS/ATM qua TK 3612.

Phương thức TTKDTM	Chứng từ kế toán sử dụng chủ yếu	Tài khoản kế toán đặc thù
Séc	Séc, Bảng kê nộp séc (BKNS - 3 liên), Bảng kê bù trừ 12	TK 4211, TK 4271, TK 5012, TK 5111/5112, TK 5211/5212
Ủy nhiệm chi (UNC)	Giấy ủy nhiệm chi, Giấy báo Nợ/Có, Bảng kê 11 (Kho bạc), Bảng kê 12	TK 4211, TK 1113, TK 5012, TK 5191, TK 5211/5212, TK 454
Thẻ ngân hàng	Giấy đề nghị phát hành thẻ, Biên lai thanh toán thẻ, Bảng kê giao dịch	TK 1011, TK 4211, TK 4273, TK 3612, TK 711, TK 4531

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Long

Chương 2 đi sâu vào thực tiễn tổ chức bộ máy và quy trình hạch toán tại BIDV Vĩnh Long:

• Giới thiệu tổng quan đơn vị:
  • Tên giao dịch: Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Vĩnh Long (BIDV Vĩnh Long), thành lập theo Quyết định số 20/NH/QĐ và 23/NH/QĐ năm 1990 của Thống đốc NHNN. Chuyển đổi mô hình NHTM đa năng từ 01/01/1995.
  • Cơ cấu sở hữu: Khoảng 80,99% vốn nhà nước.
  • Ban lãnh đạo & mạng lưới: Đại diện pháp luật là Giám đốc Hồ Văn Hiếu. Cơ cấu tổ chức gồm 4 khối chức năng (Khối Quản hệ khách hàng, Khối Quản lý rủi ro, Khối Quản lý nội bộ, Khối Tác nghiệp) và Khối trực thuộc gồm 7 Phòng Giao dịch: PGD Bình Minh, PGD Hòa Phú, PGD 1/5, PGD Nguyễn Huệ, PGD Trà Ôn, PGD Song Phú, PGD Mang Thít.
• Tổ chức bộ máy kế toán:
  • Chi nhánh áp dụng mô hình kế toán tập trung với cơ sở dữ liệu tập trung tại Trụ sở chính, sử dụng hệ thống phần mềm Core Banking SIBS và phân hệ GL trên chương trình ERP.
  • Phòng Kế hoạch tài chính (KHTC) đóng vai trò trung tâm, phân bổ chức năng rõ ràng giữa Trưởng phòng, Phó phòng (quản lý phân hệ GL, quyết toán số liệu), Kế toán Giao dịch khách hàng (kiểm soát báo cáo kế toán, lưu trữ chứng từ) và Kế toán Giao dịch nội bộ (theo dõi thu chi nội bộ, tài sản, các quỹ).
• Thực trạng quy trình hạch toán:
  • Mô tả chi tiết quy trình thu, chi tiền mặt tại quầy giao dịch và tiếp quỹ máy ATM (TK 1014).
  • Minh họa các bút toán xử lý nghiệp vụ thanh toán không dùng tiền mặt: chuyển tiền liên ngân hàng, xử lý lệnh chuyển Có/Nợ bù trừ qua tài khoản thanh toán tập trung, xử lý thanh toán séc bảo chi và quy trình đối soát giao dịch thẻ ATM/POS.
  • Trình bày Bảng 2.1 phản ánh Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Vĩnh Long qua 3 năm (2018–2020).

Chương 3: Giải pháp

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng hạch toán và quy trình luân chuyển chứng từ tại Chi nhánh, Chương 3 trình bày:

• Cơ sở đề xuất giải pháp: Căn cứ vào định hướng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của ngành ngân hàng, chủ trương hiện đại hóa công nghệ ngân hàng và thực trạng quản lý dòng tiền, chứng từ tại BIDV Vĩnh Long.
• Hệ thống giải pháp:
  • Nâng cao chất lượng kiểm soát chứng từ kế toán trong giao dịch tiền mặt và giao dịch điện tử.
  • Hoàn thiện quy trình tiếp quỹ, quản lý hạn mức tồn quỹ tiền mặt tại các quầy và hệ thống ATM nhằm tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn.
  • Đẩy mạnh phát triển dịch vụ thẻ, POS và các tiện ích thanh toán điện tử nhằm giảm tải áp lực giao dịch tiền mặt tại quầy.
  • Tăng cường đào tạo chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ giao dịch viên, kế toán viên.

---

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa lý luận chuyên ngành: Khóa luận đã chuẩn hóa các quy trình kế toán tiền mặt và ba hình thức TTKDTM cơ bản (Séc, Ủy nhiệm chi, Thẻ ngân hàng) theo đúng các thông tư, quyết định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Phân tích thực tế mô hình Core Banking tập trung: Làm rõ cách thức vận hành bộ máy kế toán ngân hàng hiện đại dưới mô hình dữ liệu tập trung qua hệ thống phần mềm SIBS và phân hệ ERP tại BIDV Vĩnh Long.
• Khái quát hoạt động kinh doanh: Cung cấp bức tranh tổng thể về cơ cấu tổ chức quản lý (4 khối, 7 phòng giao dịch trực thuộc) và số liệu kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh trong giai đoạn 2018 - 2020.
• Đề xuất giải pháp có tính ứng dụng: Đưa ra hệ thống giải pháp gắn liền với thực tiễn hoạt động tại chi nhánh nhằm nâng cao tốc độ xử lý chứng từ, kiểm soát rủi ro quỹ và thúc đẩy tỷ trọng thanh toán không dùng tiền mặt.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Đề tài nghiên cứu dữ liệu thực tế tại phạm vi một chi nhánh ngân hàng cụ thể (BIDV Chi nhánh Vĩnh Long) với dữ liệu thứ cấp khảo sát tập trung vào Quý 1 năm 2021 và giai đoạn 2018–2020. Tác giả tự nhận định do thời gian thực tập có hạn và kinh nghiệm thực tiễn chưa sâu nên bài viết chủ yếu dừng lại ở mô tả quy trình hạch toán và phân tích báo cáo kết quả kinh doanh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang các sản phẩm thanh toán số mới (Mobile Banking, QR Code, ví điện tử liên kết) và đánh giá rủi ro thanh toán điện tử trong toàn hệ thống ngân hàng trên phạm vi vùng hoặc cả nước.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên chuyên ngành Kế toán - Tài chính, Ngân hàng: Tài liệu là nguồn tham khảo chi tiết về hệ thống tài khoản kế toán ngân hàng, phương pháp định khoản các nghiệp vụ tiền mặt và phương thức TTKDTM (Séc, UNC, Thẻ), cũng như sơ đồ luân chuyển chứng từ thanh toán.
• Đối với cán bộ kế toán ngân hàng: Khóa luận cung cấp tài liệu mô tả quy trình tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung kết nối SIBS/ERP, phân định nhiệm vụ chi tiết giữa kế toán giao dịch nội bộ và kế toán giao dịch khách hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận này nghiên cứu tại đơn vị cụ thể nào và do ai thực hiện?
Khóa luận do sinh viên Hồ Thị Thanh Huyền (MSSV: 1811044050, Lớp Kế Toán-K18, Khoa Tài chính - Kế toán, Trường Đại học Cửu Long) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Hồ Trúc Mai vào năm 2021. Đơn vị thực tập và nghiên cứu thực tế là Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Long (Số 15A Lê Lợi, Phường 1, TP Vĩnh Long).

2. BIDV Vĩnh Long áp dụng mô hình tổ chức kế toán nào và trên hệ thống công nghệ thông tin gì?
Chi nhánh áp dụng mô hình kế toán tập trung, trong đó máy chủ đặt tại Ngân hàng Trung ương và các máy trạm tại chi nhánh thực hiện giao dịch một cửa với cơ sở dữ liệu tập trung. Hệ thống công nghệ thông tin sử dụng hệ thống Core Banking SIBS và phân hệ GL trên chương trình ERP.

3. Theo cơ sở lý luận của khóa luận, những tài khoản nào được sử dụng để theo dõi tiền mặt tại ngân hàng?
Khóa luận trình bày các tài khoản chính thuộc nhóm TK 101: TK 1011 (Tiền mặt tại đơn vị), TK 1014 (Tiền mặt tại máy ATM), TK 1019 (Tiền mặt đang vận chuyển), kết hợp các tài khoản xử lý thừa thiếu quỹ như TK 461 (Số tiền thừa quỹ), TK 3614 (Số tiền thiếu quỹ), TK 79 (Thu nhập khác khi thừa không rõ nguyên nhân) và TK 8511 (Chi phí lương khi trừ lương bồi thường thiếu quỹ).

4. Khóa luận phân tích chi tiết những hình thức thanh toán không dùng tiền mặt nào?
Khóa luận phân tích chuyên sâu 3 hình thức thanh toán không dùng tiền mặt chủ yếu: (1) Thanh toán bằng Séc (séc lĩnh tiền mặt, séc chuyển khoản, séc bảo chi); (2) Thanh toán bằng Ủy nhiệm chi (UNC); (3) Thanh toán bằng Thẻ ngân hàng (thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước).

5. Mạng lưới trực thuộc của BIDV Vĩnh Long bao gồm các phòng giao dịch nào?
Mạng lưới của Chi nhánh gồm 7 phòng giao dịch trực thuộc: PGD Bình Minh (Thị xã Bình Minh), PGD Hòa Phú (KCN Hòa Phú, Huyện Long Hồ), PGD 1/5 (Phường 1, TP Vĩnh Long), PGD Nguyễn Huệ (Phường 2, TP Vĩnh Long), PGD Trà Ôn (Phường 1, TP Vĩnh Long), PGD Song Phú (Huyện Tam Bình) và PGD Mang Thít (Thị trấn Cái Nhum, Huyện Mang Thít).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hồ Thị Thanh Huyền đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về nghiệp vụ kế toán tiền mặt và thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống NHTM theo chuẩn mực và quy định pháp lý hiện hành. Thông qua việc khảo sát thực tế tại BIDV Vĩnh Long, công trình đã phản ánh chi tiết mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung trên nền tảng Core Banking SIBS và các bước xử lý chứng từ trong thực tế kinh doanh giai đoạn 2018–2020. Đây là công trình học thuật có giá trị thực tiễn và tham khảo cao cho sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng và Kế toán doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN MẶT VÀ THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT 1.1 KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại Theo khoản 3 Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng của nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2010 quy định: “Ngân hàng thương mại là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Trong đó, hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung cấp các dịch vụ thanh toán.2 Chức năng của ngân hàng thương mại  Chức năng trung gian tín dụng Được xem là chức năng quan trọng nhất của Ngân hàng thương mại. Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, NHTM đóng vai trò là cầu nối giữa người thừa vốn và người có nhu cầu về vốn. Với chức năng này, ngân hàng thương mại vừa đóng vai trò nhận tiền gửi, vừa đóng vai trò là người cho vay và hưởng lợi nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay và góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền và người đi vay.

Cho vay luôn là hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng thương mại, nó mang đến lợi nhuận lớn nhất cho ngân hàng thương mại.  Chức năng trung gian thanh toán Ở đây NHTM đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp và cá nhân, thực hiện các thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo lệnh của họ. Các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng… Tùy theo nhu cầu, khách hàng có thể chọn cho mình phương thức thanh toán phù hợp. Nhờ đó mà các chủ thể kinh tế không phải giữ tiền trong túi, mang theo tiền để gặp chủ nợ, gặp người phải thanh toán dù ở gần hay xa mà họ có thể sử dụng một phương thức nào đó để thực hiện các khoản thanh toán.

Do vậy các chủ thể kinh tế SVTH: Hồ Thị Thanh Huyền Trang 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Hồ Trúc Mai sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian, lại đảm bảo thanh toán an toàn. Chức năng này vô hình chung đã thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế.  Chức năng tạo tiền Tạo tiền là một chức năng quan trọng, phản ánh rõ bản chất của NHTM.

Với mục tiêu là tìm kiếm lợi nhuận như là một yêu cầu chính cho sự tồn tại và phát triển của mình, các NHTM với nghiệp vụ kinh doanh mang tính đặc thù của mình đã vô hình trung thực hiện chức năng tạo tiền cho nền kinh tế. Chức năng tạo tiền được thực thi trên cơ sở hai chức năng khác của NHTM là chức năng tín dụng và chức năng thanh toán.