Kế Toán Nghiệp Vụ Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam Chi Nhánh Chợ Lớn

Khám phá nghiệp vụ tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam chi nhánh Chợ Lớn, từ quy trình đến các dịch vụ tài chính nổi bật.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Như
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Thị Nhật Linh
• Trường học: Đại Học Kinh Tế - Đại Học Huế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Nghiệp Vụ Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Lý luận chung về Ngân hàng Thương mại (NHTM)
• 1.2. Chức năng của NHTM
• 1.2.1. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.2.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.2.3. Chức năng tạo tiền
• 1.3. Vai trò của Ngân hàng thương mại
• 1.4. Các hoạt động của NHTM
• 1.5. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của NHTM
• 1.6. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán ngân hàng
• 1.7. Nhiệm vụ của kế toán Ngân hàng
• 1.8. Lý luận chung về hoạt động tín dụng ngân hàng
• 1.9. Chức năng của tín dụng ngân hàng
• 1.9.1. Chức năng huy động và phân phối tiền tệ theo nguyên tắc hoàn trả
• 1.9.2. Chức năng tiết kiệm tiền mặt
• 1.9.3. Chức năng giám đốc các hoạt động của nền kinh tế
• 1.10. Vai trò của tín dụng ngân hàng
• 1.10.1. Điều kiện đảm bảo quá trình sản xuất kinh doanh diễn ra thường xuyên liên tục
• 1.10.2. Công cụ điều tiết vĩ mô của Nhà Nước
• 1.11. Nguyên tắc tín dụng của ngân hàng
• 1.12. Thời hạn tín dụng của ngân hàng
• 1.13. Phương thức tín dụng ngân hàng
• 1.14. Lãi suất tín dụng ngân hàng
• 1.15. Rủi ro tín dụng ngân hàng
• 1.16. Kế toán nghiệp vụ tín dụng ngân hàng
• 1.16.1. Nhiệm vụ của kế toán tín dụng
• 1.16.2. Tổ chức kế toán tín dụng
• 1.17. Hạch toán các nghiệp vụ tín dụng
• 1.17.1. Kế toán nghiệp vụ cho vay các tổ chức tín dụng khác
• 1.17.2. Kế toán nghiệp vụ tín dụng đối với các tổ chức kinh tế, cá nhân trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CÁC NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH CHỢ LỚN
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh
• 2.1.3. Tổ chức bộ máy hoạt động của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Chợ Lớn
• 2.1.4. Mô hình hệ thống Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.1.5. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Chợ Lớn
• 2.1.6. Nhiệm vụ và chức năng các phòng ban
• 2.1.7. Các nguồn lực của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn (2017-2019)
• 2.1.7.1. Tình hình nguồn lao động của chi nhánh
• 2.1.7.2. Tình hình tài sản, nguồn vốn của chi nhánh
• 2.1.7.3. Tình hình kết quả kinh doanh của chi nhánh
• 2.2. Tổ chức công tác kế toán tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – CN Chợ Lớn
• 2.2.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.2.2. Chuẩn mực và chế độ kế toán áp dụng
• 2.2.3. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán
• 2.2.4. Kỳ kế toán và đơn vị tiền tệ sử dụng trong kế toán
• 2.2.5. Tổ chức hệ thống tài khoản
• 2.2.6. Hình thức sổ và hệ thống sổ sách kế toán
• 2.2.7. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán
• 2.2.8. Các chính sách kế toán được áp dụng trong quy trình cho vay
• 2.3. Thực trạng kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn
• 2.3.1. Quy trình tín dụng
• 2.3.2. Chứng từ được sử dụng đối với kế toán cho vay
• 2.3.3. Hoạt động tín dụng chủ yếu tại chi nhánh
• 2.3.3.1. Cho vay cầm cố giấy tờ có giá (cầm cố sổ tiết kiệm)
• 2.3.3.2. Cho vay ngắn hạn khách hàng doanh nghiệp (vay thông thường)
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG - CHI NHÁNH CHỢ LỚN
• 3.1. Nhận xét về công tác kế toán tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Chi nhánh Chợ Lớn
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán các nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – CN Chợ Lớn
• PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Nghiệp Vụ Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và theo dõi các khoản cho vay. Ngân hàng này không chỉ cung cấp dịch vụ tài chính mà còn là cầu nối giữa người vay và người cho vay. Việc tổ chức kế toán tín dụng một cách hiệu quả giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam được thành lập với mục tiêu cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng. Qua nhiều năm phát triển, ngân hàng đã khẳng định vị thế của mình trong ngành ngân hàng Việt Nam.

1.2. Chức năng và vai trò của kế toán tín dụng trong ngân hàng

Kế toán tín dụng không chỉ ghi nhận các giao dịch cho vay mà còn giúp ngân hàng quản lý rủi ro và tối ưu hóa quy trình cho vay. Điều này đảm bảo rằng ngân hàng có thể phục vụ khách hàng một cách hiệu quả nhất.

II. Vấn đề và Thách thức Trong Kế Toán Nghiệp Vụ Tín Dụng

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như quản lý rủi ro tín dụng, quy trình cho vay chưa tối ưu và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Các vấn đề trong quy trình cho vay

Quy trình cho vay hiện tại còn nhiều bất cập, dẫn đến việc xử lý hồ sơ vay vốn chậm trễ. Điều này ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng và khả năng cạnh tranh của ngân hàng.

2.2. Rủi ro tín dụng và cách quản lý

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà ngân hàng phải đối mặt. Việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng cần được thực hiện một cách chặt chẽ để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Cải Thiện Kế Toán Nghiệp Vụ Tín Dụng

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán nghiệp vụ tín dụng, ngân hàng cần áp dụng các phương pháp cải tiến quy trình cho vay và quản lý rủi ro. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào kế toán cũng là một giải pháp quan trọng.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán tín dụng

Công nghệ thông tin giúp tự động hóa quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và tăng tốc độ xử lý hồ sơ vay vốn. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác.

3.2. Đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro

Đào tạo nhân viên về các phương pháp quản lý rủi ro tín dụng là cần thiết. Nhân viên cần được trang bị kiến thức để đánh giá và xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình cho vay.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Nghiệp Vụ Tín Dụng Tại Ngân Hàng

Kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam đã được áp dụng thành công trong nhiều năm qua. Các kết quả đạt được không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.1. Kết quả kinh doanh từ hoạt động tín dụng

Hoạt động tín dụng đã đóng góp một phần lớn vào doanh thu của ngân hàng. Các khoản cho vay được quản lý chặt chẽ giúp ngân hàng duy trì lợi nhuận ổn định.

4.2. Phản hồi từ khách hàng về dịch vụ tín dụng

Khách hàng đánh giá cao sự nhanh chóng và hiệu quả trong quy trình cho vay. Điều này cho thấy ngân hàng đã cải thiện đáng kể dịch vụ của mình.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Kế Toán Nghiệp Vụ Tín Dụng

Kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển. Việc cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động trong tương lai.

5.1. Tầm nhìn tương lai của ngân hàng

Ngân hàng hướng tới việc trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực tín dụng. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng trong việc cải tiến dịch vụ.

5.2. Các giải pháp phát triển bền vững

Để phát triển bền vững, ngân hàng cần chú trọng đến việc quản lý rủi ro và nâng cao chất lượng dịch vụ. Điều này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh trong thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính, ngân hàng thương mại giữ vai trò là kênh dẫn vốn trung gian chủ lực của nền kinh tế. Hoạt động tín dụng là mảng nghiệp vụ cốt lõi, thường chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản và mang lại nguồn thu nhập chính, song cũng chứa đựng rủi ro cao nhất đối với hoạt động ngân hàng. Công tác kế toán nghiệp vụ tín dụng chịu trách nhiệm ghi nhận, phản ánh đầy đủ, chính xác các khoản giải ngân, thu hồi nợ gốc, thu nợ lãi, trích lập dự phòng và giám sát quá trình vận động của dòng vốn vay. Việc tổ chức quy trình kế toán tín dụng chặt chẽ giúp kiểm soát chất lượng tín dụng và hạn chế thất thoát vốn.

Đề tài "Kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn" do sinh viên Nguyễn Thị Quỳnh Như thực hiện (thuộc Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế, dưới sự hướng dẫn của ThS. Lê Thị Nhật Linh) xuất phát từ quá trình thực tập thực tế tại Phòng Giao dịch Vĩnh Lộc thuộc VietinBank Chi nhánh Chợ Lớn.

Khóa luận xác định các mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và công tác kế toán các nghiệp vụ tín dụng trong ngân hàng thương mại.
2. Khảo sát, mô tả và đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn giai đoạn 2017 – 2019.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tín dụng tại Chi nhánh Chợ Lớn trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ sở lý luận về kế toán nghiệp vụ tín dụng và thực tế tổ chức thực hiện kế toán nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán và Phòng Giao dịch Vĩnh Lộc thuộc Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn (địa chỉ: số 132-138 Lũy Bán Bích, phường Tân Thới Hòa, quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Số liệu về tình hình lao động, tài chính và kết quả kinh doanh thu thập trong 3 năm (2017 – 2019); các chứng từ, hồ sơ và ví dụ hạch toán thực tế được trích xuất trong năm 2019 và 2020.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào kế toán cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp (cho vay từng lần/thông thường) và kế toán cho vay cầm cố giấy tờ có giá (sổ tiết kiệm) đối với khách hàng cá nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận dựa trên hệ thống văn bản pháp lý, chuẩn mực kế toán và lý thuyết nghiệp vụ ngân hàng hiện hành tại Việt Nam:

• Khung pháp lý và chuẩn mực:

  • Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (Luật số 47/2010/QH12) và Nghị định số 59/2009/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại.
  • Hệ thống tài khoản kế toán các tổ chức tín dụng ban hành kèm theo Quyết định số 479/2004/QĐ-NHNN và Thông tư số 10/2014/TT-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
  • Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) được ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC (Đợt 1) và Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC (Đợt 2).
  • Khung lý thuyết kế toán ngân hàng theo tài liệu chuyên khảo của PGS.TS. Nguyễn Thị Thanh Hương (2007) và PGS.TS. Lê Thị Kim Liên (2007).

• Phương pháp thu thập dữ liệu:

  • Nghiên cứu tài liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính, báo cáo nhân sự, bảng cân đối tài khoản, quy trình tác nghiệp nội bộ và hệ thống văn bản của Ngân hàng Nhà nước và VietinBank.
  • Quan sát thực tế: Trực tiếp theo dõi quy trình giao dịch, lập và luân chuyển chứng từ, thao tác hạch toán trên hệ thống phần mềm Core Sunshine tại quầy giao dịch và phòng kế toán.
  • Phỏng vấn chuyên sâu: Trao đổi với cán bộ tín dụng, giao dịch viên và kế toán viên tại Phòng Giao dịch Vĩnh Lộc và Chi nhánh Chợ Lớn nhằm làm rõ quy trình xử lý hồ sơ thực tế.

• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:

  • Phương pháp so sánh, đối chiếu: Tính toán số tuyệt đối và số tương đối qua các năm 2017, 2018, 2019 để đánh giá xu hướng biến động của tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và lợi nhuận.
  • Phương pháp thống kê, tổng hợp và phân tích: Phân loại số liệu kế toán theo từng khoản mục chi tiết, phân tích cơ cấu lao động và cơ cấu tài chính nhằm rút ra nhận xét khách quan.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về ngân hàng thương mại và kế toán nghiệp vụ tín dụng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận căn bản về ngân hàng thương mại và kế toán nghiệp vụ tín dụng:

• Lý luận chung về NHTM: Phân tích ba chức năng chính của ngân hàng thương mại gồm chức năng trung gian tín dụng (huy động vốn nhàn rỗi và cấp tín dụng), chức năng trung gian thanh toán (thực hiện lệnh trích chuyển tiền, mở tài khoản cho khách hàng) và chức năng tạo tiền (tạo tiền ghi sổ thông qua hệ thống cho vay chuyển khoản).
• Lý luận về hoạt động tín dụng: Trình bày định nghĩa cấp tín dụng theo Luật Các TCTD năm 2010; các chức năng của tín dụng (phân phối vốn, tiết kiệm tiền mặt trong lưu thông, giám đốc hoạt động kinh tế); các nguyên tắc vay vốn (sử dụng đúng mục đích, hoàn trả gốc và lãi đúng hạn, có tài sản bảo đảm theo quy định). Phân loại thời hạn tín dụng thành ngắn hạn (dưới 12 tháng), trung hạn (1 đến 5 năm), dài hạn (trên 5 năm); phân loại phương thức cho vay gồm: cho vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng, cho vay theo dự án đầu tư, cho vay hợp vốn, cho vay trả góp, cho vay hạn mức dự phòng và cho vay qua thẻ tín dụng.
• Tổ chức kế toán nghiệp vụ tín dụng:
  • Chứng từ kế toán: Phân định rõ chứng từ gốc (giấy đề nghị vay vốn, hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ/bảng phân kỳ hạn nợ, hồ sơ tài sản bảo đảm) và chứng từ ghi sổ (ủy nhiệm chi, séc, giấy nộp tiền, phiếu thu/chi, phiếu hạch toán).
  • Hệ thống tài khoản và phương pháp hạch toán:
    • Nghiệp vụ cấp tín dụng cho các TCTD khác: Sử dụng nhóm tài khoản 20 (TK 201, TK 202, TK 203, TK 205, TK 209).
    • Nghiệp vụ cho vay tổ chức kinh tế và cá nhân trong nước: Sử dụng nhóm tài khoản 21 (TK 211, TK 212, TK 213 bằng VND; TK 214, TK 215, TK 216 bằng ngoại tệ; tài khoản dự phòng rủi ro TK 219; các tài khoản chi tiết phản ánh nợ trong hạn đuôi .1 và nợ quá hạn đuôi .2).
    • Hạch toán lãi và xử lý nợ: TK 394 (Lãi phải thu từ hoạt động tín dụng - TK 3941, TK 3942), TK 702 (Thu lãi cho vay), TK 8822 (Chi dự phòng nợ phải thu khó đòi), TK 971 (Nợ bị tổn thất đang trong thời gian theo dõi), TK 994 (Tài sản thế chấp, cầm cố của khách hàng).
    • Giới thiệu khái quát các nghiệp vụ tín dụng khác: Cho thuê tài chính (TK 23), bảo lãnh ngân hàng (TK 24), chiết khấu chứng từ có giá (nêu rõ công thức tính mức chiết khấu, lãi chiết khấu, hoa hồng và lệ phí chiết khấu), cho vay bằng nguồn vốn tài trợ ủy thác đầu tư (TK 25).

Chương 2: Thực trạng kế toán các nghiệp vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Chợ Lớn

Chương 2 phản ánh thực tế hoạt động và công tác kế toán tín dụng tại đơn vị thực tập:

• Tổng quan đơn vị: VietinBank Chi nhánh Chợ Lớn được thành lập ngày 08/09/2016 theo Quyết định số 882/QĐ-HĐQT-NHCT1.2, đặt trụ sở tại quận Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh. Bộ máy điều hành gồm 1 Giám đốc, 2 Phó Giám đốc, 4 phòng chức năng (Phòng Khách hàng, Phòng Dịch vụ khách hàng, Phòng Kế toán tổng hợp, Phòng Hỗ trợ tín dụng) và 2 phòng giao dịch trực thuộc (PGD Vĩnh Lộc, PGD Lê Quang Sung).

Chỉ tiêu	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	So sánh 2018/2017 (%)	So sánh 2019/2018 (%)
Tổng số lao động (người)	46	50	55	+8,69%	+10,00%
- Lao động nữ (người)	29 (63,04%)	32 (64,00%)	35 (63,64%)	+10,34%	+9,38%
- Lao động nam (người)	17 (36,96%)	18 (36,00%)	20 (36,36%)	+5,88%	+11,11%
- Trình độ trên đại học (người)	4 (8,70%)	5 (10,00%)	7 (12,73%)	+25,00%	+40,00%
- Trình độ đại học (người)	42 (91,30%)	45 (90,00%)	48 (87,27%)	+7,14%	+6,67%
Tổng tài sản/Nguồn vốn (triệu đồng)	947.965	1.419.962	1.785.974	+49,79%	+25,78%
- Cho vay khách hàng (triệu đồng)	841.xxx	Tăng +479 tỷ	Tăng +310,9 tỷ	+57,00%	+23,53%
- Tiền gửi của khách hàng (triệu đồng)	700.xxx	Tăng +219,8 tỷ	Tăng +90,0 tỷ	+31,38%	+9,80%
- Vốn và các quỹ (triệu đồng)	127.744	Tăng +121,0 tỷ	Tăng +199,7 tỷ	+95,10%	+80,34%
Tổng thu nhập (triệu đồng)	93.899	138.362	166.720	+47,35%	+20,50%
- Thu nhập từ lãi cho vay (triệu đồng)	79.583 (84,75%)	120.810 (87,31%)	147.589 (88,53%)	+51,80%	+22,17%
Tổng chi phí (triệu đồng)	85.642	125.247	150.604	+46,24%	+20,25%
- Chi phí trả lãi tiền gửi KH (triệu đồng)	41.003 (43,70%)	59.857 (43,26%)	72.436 (43,45%)	+45,88%	+21,02%
- Chi phí hoạt động (triệu đồng)	23.058	31.687	38.049	+37,42%	+20,08%
Lợi nhuận trước thuế (triệu đồng)	8.265	13.115	16.116	+58,58%	+22,88%

• Tổ chức bộ máy kế toán: VietinBank áp dụng mô hình kế toán phân tán với cơ sở dữ liệu tập trung qua phần mềm Core Sunshine. Phòng Kế toán tại chi nhánh gồm: Trưởng phòng phụ trách chung, Phó phòng kiểm duyệt, Bộ phận Kế toán giao dịch, Bộ phận Kế toán nội bộ, và Bộ phận hậu kiểm kiêm quản lý chứng từ (thực hiện kiểm tra chứng từ cuối ngày và định kỳ 2 ngày/lần tiếp nhận hồ sơ mở tài khoản, giấy nhận nợ để lưu trữ).
• Thực trạng hạch toán nghiệp vụ tín dụng cụ thể:
  • Nghiệp vụ cho vay cầm cố giấy tờ có giá (sổ tiết kiệm) đối với khách hàng cá nhân (Ví dụ 1): Quy trình lập tờ trình thẩm định, phiếu nhập kho tài sản bảo đảm (ghi Nợ TK 994), lập ủy nhiệm chi giải ngân (ghi Nợ TK 2111 / Có TK 4211 hoặc TK 1011), theo dõi sổ chi tiết TK 2111, lập giấy đề nghị thu nợ và chứng từ thu hồi nợ gốc - lãi (ghi Nợ TK 1011/4211, Có TK 2111, Có TK 3941 hoặc TK 702), xuất kho tài sản bảo đảm (ghi Có TK 994).
  • Nghiệp vụ cho vay ngắn hạn khách hàng doanh nghiệp (Ví dụ 2): Quy trình duyệt hạn mức, ký giấy nhận nợ, lập phiếu giải ngân qua ủy nhiệm chi thanh toán cho nhà cung cấp, thu phí dịch vụ liên quan (phiếu thu dịch vụ), in sổ chi tiết tài khoản 2111, tính và thu lãi định kỳ (phiếu thu lãi tiền vay), và xử lý vấn tin tất toán khoản vay khi đáo hạn.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương - Chi nhánh Chợ Lớn

Chương 3 trình bày các đánh giá thực tế và nhóm giải pháp hoàn thiện:

• Nhận xét ưu điểm: Chi nhánh tuân thủ đầy đủ chế độ kế toán của Ngân hàng Nhà nước; quy trình xử lý giao dịch trên phần mềm Core Sunshine diễn ra nhanh chóng; bộ máy kế toán phân công nhiệm vụ rõ ràng giữa giao dịch viên, kế toán nội bộ và kiểm soát viên; công tác quản lý kho quỹ và tài sản bảo đảm được giám sát chặt chẽ.
• Hạn chế: Sự phối hợp và luân chuyển chứng từ gốc giữa các phòng kinh doanh (Phòng Khách hàng, Phòng Hỗ trợ tín dụng) với Phòng Kế toán đôi khi còn độ trễ; công tác kiểm tra sau giải ngân và phân loại nợ trích lập dự phòng còn phụ thuộc vào dữ liệu tổng hợp cuối tháng; việc lưu trữ và tra cứu hồ sơ chứng từ giấy tại các phòng giao dịch chiếm nhiều diện tích.
• Các giải pháp đề xuất:
  1. Hoàn thiện quy trình luân chuyển và kiểm soát chứng từ giữa bộ phận tín dụng và bộ phận kế toán, đẩy mạnh luân chuyển hồ sơ điện tử để giảm thiểu thời gian chờ đợi.
  2. Nâng cấp các tính năng tự động hóa trên phần mềm kế toán Core Sunshine trong khâu cảnh báo nợ đến hạn, tính lãi dự thu và phân loại nhóm nợ theo quy định mới của NHNN.
  3. Tăng cường công tác kiểm soát nội bộ và phân công kiểm tra định kỳ đối với các khoản vay tại các phòng giao dịch trực thuộc.
  4. Đào tạo, bồi dưỡng định kỳ nghiệp vụ kế toán ngân hàng và kỹ năng tin học cho đội ngũ kế toán viên nhằm hạn chế sai sót tác nghiệp.

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa số liệu tài chính thực tế: Khóa luận cung cấp chuỗi số liệu tài chính 3 năm (2017 – 2019) của một chi nhánh ngân hàng mới đi vào hoạt động, chỉ ra tốc độ tăng trưởng tổng tài sản đạt 49,79% (năm 2018) và 25,78% (năm 2019); lợi nhuận trước thuế tăng từ 8,265 tỷ đồng (2017) lên 16,116 tỷ đồng (2019).
• Minh họa chi tiết quy trình hạch toán kế toán ngân hàng: Khóa luận trích xuất và hệ thống hóa 13 biểu mẫu, chứng từ và sổ kế toán thực tế (từ Biểu 2.1 đến Biểu 2.13) phát sinh tại VietinBank Chi nhánh Chợ Lớn, mô tả rõ từng bước hạch toán từ khâu giải ngân, nhập/xuất tài sản bảo đảm ngoại bảng đến thu gốc và lãi.
• Đóng góp về giải pháp ứng dụng: Tác giả đưa ra các kiến nghị xuất phát trực tiếp từ các vướng mắc thực tế tại đơn vị thực tập, tập trung vào hoàn thiện tổ chức luân chuyển chứng từ và nâng cao hiệu quả vận hành phần mềm kế toán Core Sunshine.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế của khóa luận tập trung chủ yếu vào 2 nghiệp vụ tín dụng cụ thể (cho vay ngắn hạn KHDN thông thường và cho vay cầm cố sổ tiết kiệm KH cá nhân); chưa đi sâu phân tích toàn diện các nghiệp vụ phức tạp khác như kế toán cho thuê tài chính, bảo lãnh hay đồng tài trợ dự án lớn. Số liệu phân tích dừng lại ở giai đoạn 2017 – 2019.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Nghiên cứu mở rộng sang công tác kế toán các khoản tín dụng trung và dài hạn; kế toán quản trị rủi ro tín dụng và trích lập dự phòng theo các chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS 9) khi áp dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực cho sinh viên các chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính – Ngân hàng đang thực hiện khóa luận hoặc chuyên đề tốt nghiệp về kế toán ngân hàng thương mại.
• Nội dung tham khảo trọng tâm: Phương pháp tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình phân tán – dữ liệu tập trung; quy trình hạch toán tài khoản nội bảng (nhóm TK 21, TK 394, TK 702) và tài khoản ngoại bảng (TK 994); hệ thống biểu mẫu chứng từ tín dụng thực tế (giấy nhận nợ, ủy nhiệm chi, phiếu nhập kho TSĐB, sổ chi tiết tài khoản).

Câu hỏi thường gặp

1. Bộ máy kế toán tại VietinBank – Chi nhánh Chợ Lớn được tổ chức theo mô hình nào?
   VietinBank áp dụng mô hình kế toán phân tán kết hợp xử lý dữ liệu tập trung qua phần mềm Core Sunshine. Tại Chi nhánh Chợ Lớn, bộ máy kế toán gồm Trưởng phòng, Phó phòng, Bộ phận Kế toán giao dịch, Bộ phận Kế toán nội bộ và Bộ phận hậu kiểm kiêm quản lý chứng từ.

2. Hoạt động kinh doanh và lợi nhuận của VietinBank Chi nhánh Chợ Lớn giai đoạn 2017 – 2019 có kết quả như thế nào?
   Lợi nhuận trước thuế của chi nhánh tăng trưởng liên tục: đạt 8,265 tỷ đồng (năm 2017), tăng lên 13,115 tỷ đồng (năm 2018, tăng 58,58%) và đạt 16,116 tỷ đồng (năm 2019, tăng 22,88%). Thu nhập từ lãi cho vay là nguồn thu lớn nhất, chiếm từ 84,75% đến 88,53% tổng thu nhập hàng năm của chi nhánh.

3. Nghiệp vụ cho vay khách hàng sử dụng các tài khoản kế toán chủ yếu nào theo quy định tại chi nhánh?
   Chi nhánh sử dụng nhóm tài khoản 21 (TK 211 cho vay ngắn hạn, TK 212 cho vay trung hạn, TK 213 cho vay dài hạn bằng VND; TK 214, 215, 216 bằng ngoại tệ/vàng; TK 219 dự phòng rủi ro), TK 394 (Lãi phải thu từ hoạt động tín dụng), TK 702 (Thu lãi cho vay) và tài khoản ngoại bảng TK 994 (Tài sản thế chấp, cầm cố của khách hàng).

4. Nhiệm vụ của Bộ phận hậu kiểm kiêm quản lý chứng từ tại Chi nhánh Chợ Lớn là gì?
   Bộ phận này tiếp nhận chứng từ đã sắp xếp từ các giao dịch viên và thủ quỹ sau ngày làm việc để kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp, khớp đúng với báo cáo liệt kê cuối ngày; in và đóng dấu sổ phụ trả khách hàng; đồng thời định kỳ 2 ngày một lần tiếp nhận hồ sơ mở tài khoản và giấy nhận nợ để đóng tập lưu trữ theo quy chuẩn.

5. Tại sao dư nợ cho vay khách hàng của chi nhánh tăng mạnh (57,00%) trong năm 2018?
   Chi nhánh Chợ Lớn mới được thành lập vào cuối năm 2016 nên năm 2017 quy mô hoạt động còn nhỏ và chỉ có 1 phòng giao dịch. Sang năm 2018, chi nhánh mở thêm phòng giao dịch thứ hai và đẩy mạnh tiếp thị, thu hút khách hàng vay vốn, dẫn đến dư nợ cho vay tăng thêm hơn 479 tỷ đồng so với năm 2017.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Như đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tín dụng theo các quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước và Chuẩn mực Kế toán Việt Nam. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán các nghiệp vụ cho vay ngắn hạn doanh nghiệp và cho vay cầm cố khách hàng cá nhân tại VietinBank Chi nhánh Chợ Lớn giai đoạn 2017 – 2019 thông qua hệ thống chứng từ và số liệu thực tế. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào hoàn thiện quy trình xử lý chứng từ và tối ưu hóa hệ thống phần mềm kế toán tại ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ KẾ TOÁN NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Lý luận chung về Ngân hàng Thương mại (NHTM) 1. Theo Luật các tổ chức tín dụng của Việt Nam được ghi trong Nghị định số 59/2009/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của NHTM: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan”. Luật này còn định nghĩa: “Tổ chức tín dụng là loài hình doanh nghiệp được thành lập theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán.” Ngân hàng thương mại là cầu nối giữa các cá nhân và tổ chức, hút vốn từ nơi dư thừa và bơm vào nơi khan thiếu. Hoạt động của ngân hàng thương mại là nhằm mục đích kinh doanh một loại hàng hóa đặc biệt đó là "tiền".

Phần chênh lệch giữ lãi suất cho vay vốn và lãi suất huy động vốn chính là phần lợi nhuận của ngân hàng. Hoạt động của ngân hàng thương mại là cung cấp các dịch vụ, nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán phục vụ cho mọi nhu cầu về tiền của mọi người, mọi loại hình doanh nghiệp và các tổ chức khác trong xã hội.2 Chức năng của NHTM 1.1 Chức năng trung gian tín dụng Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng NHTM là “cầu nối” giữa những người có vốn dư thừa và những người có nhu cầu về vốn. Thông qua việc huy động khai thác các khoản vốn tiền tệ nhàn rỗi trong nền kinh tế, ngân hàng hình thành nên quỹ cho vay cho nền kinh tế. Với hình chức năng này, ngân hàng vừa đóng vai trò là chủ thể đi vay, vừa đóng vai trò là chủ thể cho vay.

Thông qua chức năng trung gian tín dụng, NHTM góp phần tạo lợi ích tất cả các chủ thể kinh tế tham gia và lợi ích chung của nền kinh tế. 4 - Đối với người gửi tiền: Thông qua cơ chế huy động vốn của NH đã tập hợp các khoản vốn tạm thời nhàn rỗi và tạo ra thu nhập cho những người gửi tiền. - Đối với người đi vay: khách hàng vay sẽ thỏa mãn được nhu cầu về vốn mà không phải tiêu tốn nhiều thời gian, công sức để đi tìm kiếm nguồn cung ứng vốn đảm bảo, an toàn và hợp pháp. - Đối với ngân hàng thương mại: Ngân hàng sẽ tìm kiếm được khoản lợi nhuận từ chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi.

- Đối với nền kinh tế: việc cung cấp tài chính cho các doanh nghiệp, cá nhân. hộ gia đình đã khuyến khích sản xuất, tạo thêm việc làm, tăng sản lượng, lượng làm tăng thu nhập và khuyến khích tiêu dùng hàng hóa điều này sẽ giúp cho việc tăng cường sản xuất. Đây được coi là chức năng quang trọng nhất của NHTM vì vó phản ánh bản chất của NHTM là đi vay để cho vay, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của NH đồng thời là cơ sở để thực hiện các chức năng khác. Chức năng trung gian thanh toán Ngân hàng làm chức năng trung gian thanh toán khi nó thực hiện được yêu cầu của KH như trích một khoản tiền trên tài khoản tiền gửi để thanh toán tiền tiền hàng.

dịch vụ hoặc nhập vào một khoản tiền gửi của KH từ bán hàng hóa hoặc các khoản thu khác. NH thực hiện chức năng trung gian thanh toán làm cho nó trở thành quỹ cho KH. Trên thực tế, khi việc thanh toán trực tiếp giữa các chủ thể kinh tế bằng tiền mặt gặp nhiều hạn chế và rủ ro cao lại thiếu chính xác và an toàn, đặc biệt là hạn chế về khoảng cách địa lý giữa các chủ thể thanh toán. Từ những hạn chế đó đã tạo nên nhu cầu và gia tăng khối lượng thanh toán qua NH.

Với chức năng trung gian thanh toán. NH thực hiện các nhiệm vụ cụ thể sau: - Mở tài khoản tiền gửi giao dịch cho KH. - Quản lý và cung cấp các phương tiện thanh toán cho KH. - Tổ chức và kiểm soát quy trình thanh toán giữa các KH.

Chức năng trung gian thanh toán của NH có ý nghĩa rất lớn đối với các hoạt động của nền kinh tế xã hội. Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt thông qua hệ thống của nền kinh tế xã hội thông qua hệ thống NH góp phần tiết giảm chi phí và lượng tiền mặt trong lưu thông và đảm bảo an toàn trong thanh toán. Việc lựa chọn phương thức không dùng tiền mặt thích hợp cho phép KH thực hiện thanh toán nhanh 5 chóng và chính xác, điều này góp phần tăng tốc độ lưu thông hàng hóa. tốc độ lưu chuyển vốn và hiệu quả của quá trình tái sản xuất xã hội.

Mặt khác, việc cung ứng các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt giúp cho NH thu hút nguồn vốn tiền gửi. Chức năng tạo tiền Khi có sự phân hóa trong hệ thống NH, hình thành nên ngân hàng phát hành và ngân hàng trung gian thì NH trung gian không còn thực hiện chức năng phát hàng giấy bạc NH nữa. Nhưng với chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán, NHTM có khả năng tạo ra tiền tín dụng (hay tiền ghi sổ) thể hiện trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tại NHTM. Đây chính là một bộ phận của lượng tiền được sử dụng trong các giao dịch.

Từ khoản dự trữ tăng lên ban đầu, thông qua hành vi cho vay bằng chuyện khoản, hệ thống NH có khả năng tạo nên số tiền gửi (tức tiền tín dụng) gấp nhiều lần số dự trữ tăng thêm ban đầu. Tóm lại, sự kết hợp giữa chức năng trung gian tín dụng và chức năng trung gian thanh toán là cơ sở để NHTM thực hiện chức năng trung gian tạo tiền gửi thanh toán. Khi NH chỉ thực hiện chức năng nhận tiền gửi mà chưa cho vay, NH chưa hề tạo tiền mà chỉ khi thực hiện cho vay NH mới bắt đầu tạo tiền. Các chức năng của NHTM có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung, hỗ trợ cho nhau, trong đó chức năng trung gian là chức năng cơ bản nhất, tạo cơ sở cho việc thực hiện các chức năng sau.

Đồng thời khi ngân hàng thực hiện tốt các chức năng trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền lại góp phần làm tăng nguồn vốn tín dụng, mở rộng hoạt động tín dụng, từ đó tăng thu nhập cho ngân hàng. Vai trò của Ngân hàng thương mại NHTM giúp cho cá nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả kinh doanh, nâng cao đời sống vật chất cho con người. Trong nền kinh tế thị trường, để mở rộng quy mô sản xuất đòi hỏi doanh nghiệp phải có một lượng vốn nhất định để đổi mới, nâng cấp thiết bị công nghệ, mở rộng quy mô. Trước nhu cầu đó NHTM có vai trò đáp ứng đầy đủ và kịp thời nhu cầu vốn thiếu hụt, cung cấp dịch vụ thanh toán và các dịch vụ khác nhằm hổ trợ các doanh nghiệp thực hiện tốt hoạt động sản xuất kinh doanh.

NHTM đóng vai trò là cầu nối giữa NHNN với nền kinh tế trong việc thực hiện các chính sách tiền tệ, NHTM góp phần thúc đẩy kinh tế đối ngoại giữa các quốc gia. Với xu hướng phát triển kinh tế theo hướng hội nhập vào cộng đồng kinh tế quốc tế, 6 việc mở rộng và giao lưu kinh tế là một vấn đề tất yếu. Thông qua các nghiệp vụ tài trợ hoạt động xuất nhập khẩu, quan hệ thanh toán với các tổ chức tài chính quốc tế, NHTM giúp cho việc thanh toán trao đổi mua bán được diễn ra nhanh chóng, thuận tiện, an toàn và hiệu quả. Các hoạt động của NHTM - Hoạt động huy động vốn.

- Hoạt động tín dụng: Ngân hàng thương mại được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của NHNN. Trong các hoạt động cấp tín dụng, cho vay là hoạt động quan trọng và thường chiếm tỷ trọng lớn nhất. - Hoạt động thanh toán và ngân quỹ. - Hoạt động khác: NHTM còn có thể thực hiện một số hoạt động khác như góp vốn, mua cổ phần.

tham gia thị trường tiền tệ, kinh doanh ngoại hối. kinh doanh vàng, kinh doanh bất động sản, kinh doanh dịch vụ và bảo hiểm, nghiệp vụ ủy thác và đại lý, dịch vụ tư vấn và các dịch vụ khác liên quan đến hoạt động ngân hàng. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của NHTM a) Cấu trúc tài sản, cơ cấu vốn kinh doanh và nguồn sinh lợi nhuận có tính đặt thù riêng. Do NHTM kinh doanh tiền và các giấy tờ có giá khác nên cấu trúc tài sản có sự khác biệt so với cấu trúc tài sản của các doanh nghiệp phi tài chính.

Cơ cấu vốn kinh doanh gồm phần lớn là vốn huy động từ bên ngoài và chỉ một phần nhỏ là vốn tự có của ngân hàng. Nguồn gốc sinh lời cũng khác so với các doanh nghiệp phi tài chính: NHTM chủ yếu kiếm lợi nhuận từ hoạt động cho vay và đầu tư, trong khi đó, các doanh nghiệp phi tài chính kiếm lợi nhuận chủ yếu từ bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ. b) Khách hàng vừa là nhà cung ứng vừa là người tiêu thụ. Khách hàng có thể cho ngân hàng vay các khoản tiền nhàn rỗi trong một thời gian nhất định, đồng thời cũng có thể đi vay của ngân hàng.

c) Môi trường hoạt động nhạy cảm với thông tin. Hoạt động kinh doanh của NHTM thường chịu tác động rất lớn bởi các thông tin từ thị trường. Khách hàng dễ mất niềm tin khi tiếp nhận thông tin xấu về ngân hàng. Điều này có thể dẫn tới việc khách hàng rút tiền ồ ạt gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động thanh toán của NH.

7 d) Môi trường hoạt động có tính hợp tác cao. Hoạt động kinh doanh của một NH đòi hỏi phải hợp tác chặt chẽ với các NH khác để giảm rủi ro kinh doanh và cùng cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Tránh tình trạng “Domino” là sự phá sản của một NH sẽ làm lung lay toàn bộ hệ thống NH. e) Môi trường hoạt động chịu tác động lớn của các yếu tố: - Chịu sự kiểm soát chặt chẽ của Chính phủ.

So với các ngành nghề khác.