Báo cáo thực tập: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty CP Hà Anh

Luận văn phân tích kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần Hà Anh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình kế toán.

• Tác giả: Trần Lê Vinh
• Người hướng dẫn: Cô Giáo Đỗ Quý
• Trường học: Công Ty Cổ Phần Hà Anh
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty Cổ Phần Hà Anh
• Loại tài liệu: Báo Cáo Thực Tập Tốt Nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.2. NHIỆM VỤ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM, MỐI QUAN HỆ GIỮA CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.2.1. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất
• 1.2.1.1. Chi phí sản xuất
• 1.2.1.2. Giá thành sản phẩm
• 1.2.1.3. Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp
• 1.2.1.3.1. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế của chi phí
• 1.2.1.3.2. Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí
• 1.2.1.3.3. Theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm công việc, lao vụ sản xuất trong kỳ
• 1.2.1.3.4. Phân loại chi phí sản xuất theo phương pháp tập hợp chi phí và mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí
• 1.2.1.3.5. Phân loại chi phí theo nội dung cấu thành chi phí
• 1.2.1.4. Giá thành sản phẩm và phân loại giá thành sản phẩm
• 1.2.1.4.1. Phân loại giá thành theo thời gian và cơ sở số liệu tính giá thành
• 1.2.1.4.2. Phân loại giá thành theo phạm vi tính toán
• 1.2.1.5. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất với giá thành sản phẩm
• 1.2.2. Yêu cầu quản lý chi phí và giá thành sản phẩm
• 1.2.2.1. Sự cần thiết phải quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong nền kinh tế thị trường
• 1.2.2.2. Các nhân tố tác động đến chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 1.2.2.3. Biện pháp quản lý chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, vai trò kế toán
• 1.2.2.4. Nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm
• 1.3. TỔ CHỨC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT
• 1.3.1. Đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất và căn cứ xác định
• 1.3.1.1. Khái niệm đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.1.2. Căn cứ xác định đối tượng kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.2. Phương pháp kế toán tập hợp chi phí sản xuất trong doanh nghiệp
• 1.3.2.1. Phương pháp phân bổ trực tiếp
• 1.3.2.2. Phương pháp phân bổ gián tiếp
• 1.3.3. Kế toán tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất
• 1.3.3.1. Kế toán tập hợp và phân bổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.3.3.2. Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh chủ yếu
• 1.3.3.3. Sơ đồ kế toán chi phí nguyên vật liệu, vật liệu trực tiếp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN HÀ ANH
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ Ý KIẾN NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở CÔNG TY CỔ PHẦN HÀ ANH

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Việc hạch toán chính xác các chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các khoản chi mà còn đảm bảo tính cạnh tranh trên thị trường. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay, việc tối ưu hóa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là điều cần thiết để tồn tại và phát triển.

1.1. Khái niệm về Chi Phí Sản Xuất

Chi phí sản xuất bao gồm toàn bộ hao phí về lao động và nguyên vật liệu cần thiết cho quá trình sản xuất. Việc phân loại chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về các khoản chi tiêu và từ đó đưa ra các quyết định hợp lý.

1.2. Tầm Quan Trọng của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Giá thành sản phẩm không chỉ phản ánh chi phí sản xuất mà còn là căn cứ để định giá bán và xác định lợi nhuận. Do đó, việc tính toán chính xác giá thành sản phẩm là rất quan trọng trong việc quản lý tài chính của doanh nghiệp.

II. Vấn Đề và Thách Thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp thường gặp phải nhiều thách thức liên quan đến việc kiểm soát chi phí. Các yếu tố như biến động giá nguyên liệu, chi phí lao động và công nghệ sản xuất đều ảnh hưởng đến chi phí sản xuất. Do đó, việc quản lý chi phí hiệu quả là một nhiệm vụ không hề đơn giản.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Liệu

Giá nguyên liệu thường xuyên thay đổi, ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất. Doanh nghiệp cần có chiến lược mua sắm hợp lý để giảm thiểu tác động của biến động giá.

2.2. Chi Phí Lao Động và Công Nghệ

Chi phí lao động và công nghệ sản xuất cũng là những yếu tố quan trọng. Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ mới và nâng cao trình độ lao động để tối ưu hóa chi phí.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Hiệu Quả

Để tính giá thành sản phẩm một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp kế toán phù hợp. Việc phân bổ chi phí sản xuất theo từng đối tượng sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về chi phí thực tế.

3.1. Phương Pháp Phân Bổ Chi Phí Trực Tiếp

Phương pháp này áp dụng cho các chi phí có liên quan trực tiếp đến sản phẩm. Việc phân bổ chi phí trực tiếp giúp doanh nghiệp xác định chính xác giá thành sản phẩm.

3.2. Phương Pháp Phân Bổ Chi Phí Gián Tiếp

Chi phí gián tiếp thường khó xác định hơn. Doanh nghiệp cần có các phương pháp phân bổ hợp lý để đảm bảo tính chính xác trong việc tính giá thành.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty Cổ Phần Hà Anh

Công ty Cổ phần Hà Anh đã áp dụng nhiều phương pháp kế toán chi phí sản xuất để tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc này không chỉ giúp công ty tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết Quả Từ Việc Tối Ưu Chi Phí

Nhờ vào việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả, công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Thực Trạng Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty

Thực trạng kế toán chi phí tại công ty cho thấy sự cần thiết phải cải tiến quy trình hạch toán để đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng cao.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính của doanh nghiệp. Việc cải tiến quy trình kế toán sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh.

5.1. Xu Hướng Tương Lai Trong Kế Toán

Trong tương lai, công nghệ thông tin sẽ ngày càng được áp dụng nhiều hơn trong kế toán, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí.

5.2. Đề Xuất Cải Tiến Quy Trình Kế Toán

Doanh nghiệp cần thường xuyên xem xét và cải tiến quy trình kế toán để đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là quá trình kết hợp và tiêu hao các yếu tố sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm. Tổng hợp toàn bộ các hao phí phát sinh trong kỳ hình thành nên chỉ tiêu chi phí sản xuất. Sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp phụ thuộc trực tiếp vào khả năng tự bù đắp chi phí đã bỏ ra và đảm bảo tạo ra lợi nhuận. Do đó, việc hạch toán đầy đủ, chính xác chi phí sản xuất vào giá thành sản phẩm là nhiệm vụ then chốt, phục vụ công tác quản trị nội bộ và đáp ứng yêu cầu của chế độ hạch toán kinh doanh.

Báo cáo thực tập tốt nghiệp với đề tài "Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần Hà Anh" được thực hiện bởi sinh viên Trần Lê Vinh (Lớp K42-A10) dưới sự hướng dẫn của giảng viên Đỗ Quý. Nghiên cứu tập trung giải quyết các nhiệm vụ cụ thể sau:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại Công ty Cổ phần Hà Anh.
3. Đề xuất một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh của công ty.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành sản phẩm.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Hà Anh (trụ sở tại 108 Nguyễn Lương Bằng, quận Đống Đa, Hà Nội).
• Phạm vi thời gian và số liệu: Số liệu tổ chức hoạt động và chứng từ kế toán phát sinh trong năm 2008, trọng tâm là kỳ kế toán tháng 09/2008.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Văn bản thiết lập nền tảng lý luận về kế toán chi phí và giá thành sản phẩm thông qua các khái niệm, phân loại và mối quan hệ kinh tế:

• Chi phí sản xuất (CPSX): Là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác bằng tiền mà doanh nghiệp bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất chế tạo sản phẩm trong một thời kỳ nhất định.
• Giá thành sản phẩm ($Z_{sp}$): Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa liên quan đến khối lượng sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và tổng giá thành sản phẩm trong kỳ được xác định qua công thức cân đối:

$$Z_{sp} = CPSX_{DDđk} + CPSX_{tk} - CPSX_{DDck}$$

(Trong đó: $Z_{sp}$ là tổng giá thành sản phẩm hoàn thành; $CPSX_{DDđk}$ và $CPSX_{DDck}$ là chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ và cuối kỳ; $CPSX_{tk}$ là chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ).

• Phân loại chi phí sản xuất:
  • Theo nội dung kinh tế (yếu tố): Chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định (TSCĐ), chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền.
  • Theo mục đích và công dụng (khoản mục): Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung.
  • Theo mối quan hệ với sản lượng: Biến phí (chi phí biến đổi) và định phí (chi phí cố định).
  • Theo phương pháp tập hợp: Chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.
  • Theo nội dung cấu thành: Chi phí đơn nhất và chi phí tổng hợp.
• Phân loại giá thành: Phân loại theo thời gian/cơ sở số liệu (giá thành kế hoạch, giá thành định mức, giá thành thực tế) và theo phạm vi tính toán (giá thành sản xuất, giá thành toàn bộ).
• Tài khoản và sổ kế toán: Khung hạch toán sử dụng hệ thống tài khoản kế toán Việt Nam, bao gồm TK 621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp), TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 627 (Chi phí sản xuất chung), TK 154 (Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang theo phương pháp kê khai thường xuyên) hoặc TK 631, TK 611 (theo phương pháp kiểm kê định kỳ). Văn bản khảo sát 4 hình thức sổ kế toán: Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ cái, Chứng từ ghi sổ và Nhật ký chứng từ.
• Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang (SPDD): Đánh giá theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, đánh giá theo sản lượng hoàn thành tương đương, và đánh giá theo chi phí sản xuất định mức.
• Phương pháp tính giá thành: Phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp hệ số, phương pháp tỷ lệ, phương pháp cộng chi phí, phương pháp loại trừ chi phí sản phẩm phụ, phương pháp liên hợp, phương pháp định mức, và phương pháp phân bước (có tính hoặc không tính giá thành nửa thành phẩm).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp chuyên ngành kế toán:

• Phương pháp thu thập và phân tích chứng từ: Thu thập các chứng từ gốc như Lệnh sản xuất, Phiếu xuất kho vật tư, Bảng tổng hợp chứng từ xuất kho, Bảng thanh toán lương, Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ.
• Phương pháp hạch toán và đối chiếu số liệu: Áp dụng quy tắc tài khoản đối ứng, tổng hợp số liệu từ chứng từ ghi sổ, sổ chi tiết sang sổ tổng hợp và sổ cái.
• Phương pháp thống kê mô tả: Phân tích cơ cấu lao động, cơ cấu tổ chức bộ máy và tỷ trọng các khoản mục chi phí tại đơn vị.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp và sơ cấp ghi nhận thực tế từ Phòng Kế toán và các phân xưởng sản xuất của Công ty Cổ phần Hà Anh năm 2008.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất

Chương này trình bày toàn diện hệ thống lý luận về hạch toán kế toán chi phí trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp:

• Luận giải sự cần thiết khách quan của việc quản lý chi phí và tính giá thành trong cơ chế thị trường.
• Xác định nhiệm vụ của kế toán: Xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành; vận dụng phù hợp hệ thống tài khoản kế toán; tổ chức phân bổ chi phí khoa học và cung cấp số liệu kịp thời cho việc ra quyết định quản trị.
• Trình bày quy trình hạch toán chi tiết chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621), chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), chi phí sản xuất chung (TK 627), cùng sơ đồ kết chuyển chi phí sang TK 154 (kê khai thường xuyên) hoặc TK 631 (kiểm kê định kỳ).
• Thiết lập các công thức toán học tính giá thành sản phẩm theo từng phương pháp: Phương pháp trực tiếp ($Z = C + D_{đk} - D_{ck}$), phương pháp hệ số, tỷ lệ và phương pháp phân bước qua các giai đoạn chế biến.
• Khái quát trình tự ghi sổ theo 4 hình thức kế toán, tập trung vào hình thức Nhật ký chứng từ với các Bảng phân bổ (số 1, 2, 3), Bảng kê (số 4, 5) và Nhật ký chứng từ số 7.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại Công ty Cổ phần Hà Anh

Chương 2 phản ánh chi tiết đặc điểm tổ chức sản xuất, bộ máy quản lý và thực tế hạch toán chi phí tại Công ty Cổ phần Hà Anh:

• Quá trình hình thành và phát triển: Doanh nghiệp thành lập ngày 29/04/2008 theo Quyết định số 90-QĐ/UB, đặt trụ sở tại 108 Nguyễn Lương Bằng, quận Đống Đa, Hà Nội. Hoạt động cốt lõi ban đầu là may gia công đồ bảo hộ lao động, áo sơ mi, ga, chăn gối xuất khẩu Đông Âu, sau đó mở rộng sang các mặt hàng kỹ thuật cao như áo Jacket, áo gió, veston xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và tiêu thụ nội địa.
• Đặc điểm tổ chức sản xuất: Quy trình sản xuất công nghiệp khép kín theo dây chuyền hàng loạt, phân chia thành 3 phân xưởng chính: Phân xưởng Cắt, Phân xưởng May và Phân xưởng Hoàn thành.
• Cơ cấu tổ chức bộ máy và nhân sự: Đứng đầu là Giám đốc điều hành chung, 2 Phó Giám đốc (Phó Giám đốc kỹ thuật và Phó Giám đốc sản xuất) phụ trách 4 phòng chức năng (Phòng Tổ chức, Phòng Kỹ thuật, Phòng Nghiệp vụ Kế hoạch, Phòng Kế toán) cùng 3 phân xưởng sản xuất.
• Bộ máy kế toán: Tổ chức theo mô hình tập trung, thực hiện hạch toán trên máy tính gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán TSCĐ, Kế toán kho, Kế toán vốn bằng tiền, Kế toán tổng hợp. Hình thức sổ áp dụng là "Nhật ký - chứng từ".
• Đặc thù hạch toán chi phí gia công may mặc:
  • Do doanh nghiệp nhận gia công xuất khẩu theo điều kiện CIF cảng Hải Phòng, toàn bộ nguyên liệu vải chính và phụ liệu do khách hàng cung cấp (kèm 2% - 3% định mức hao hụt), kế toán không hạch toán giá trị vốn thực tế của nguyên vật liệu chính vào tài khoản chi phí (không sử dụng TK 621 để tính giá thành) mà chỉ quản lý về mặt số lượng trên sổ kho và phiếu theo dõi bàn cắt để quyết toán với khách hàng.
  • Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu từ cảng Hải Phòng về kho doanh nghiệp phát sinh nhỏ nên được tính trực tiếp vào chi phí sản xuất chung (TK 627).
  • Chi phí vật liệu phụ do khách hàng cấp được theo dõi số lượng; trường hợp khách hàng nhờ công ty mua hộ thì hạch toán qua TK 1522 và ghi nhận trực tiếp vào TK 154 để quyết toán.
  • Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất được xác định theo từng mã hàng (ví dụ mã hàng #R35, mã J15KF41). Cuối tháng, chi phí sản xuất chung được phân bổ cho từng mã hàng theo tiêu thức chi phí nhân công trực tiếp.

Chương 3: Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty Cổ phần Hà Anh

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế tại Chương 2, chương này đề xuất các nhóm giải pháp nhằm khắc phục tồn tại trong công tác kế toán tại công ty:

• Hoàn thiện công tác xây dựng định mức tiêu hao nguyên phụ liệu và kiểm soát hao hụt tại các khâu cắt, may.
• Chuẩn hóa quy trình ghi nhận và phân bổ chi phí sản xuất chung, đảm bảo phản ánh chính xác chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí vận chuyển.
• Nâng cao hiệu quả ứng dụng phần mềm kế toán trên máy tính kết hợp chặt chẽ với quy trình luân chuyển chứng từ của hình thức Nhật ký chứng từ.

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực tế tại Công ty Cổ phần Hà Anh

Báo cáo đã trích xuất và tổng hợp hệ thống số liệu cụ thể về lao động, định mức vật tư và chi phí phát sinh trong năm 2008:

Bảng 1: Cơ cấu tổ chức lao động tại Công ty Cổ phần Hà Anh (Năm 2008)

Phân loại lao động	Số lượng (người)	Tỷ trọng (%)
Công nhân bậc 1/6	700	58,5%
Công nhân bậc 2/6	380	31,5%
Công nhân bậc 4/6	39	2,3%
Công nhân bậc 5/6	23	1,9%
Công nhân bậc 6/6	23	1,2%
Công nhân cơ điện	11	1,1%
Trình độ Trung cấp, Cao đẳng	12	1,1%
Trình độ Đại học	17	1,4%
Kỹ sư	2	0,2%
Tổng cộng	1.200	100,0%

Bảng 2: Trích xuất Bảng tổng hợp chứng từ xuất kho vật liệu sản xuất chung mã #R35 (Tháng 09/2008)

Ngày tháng	Số hiệu chứng từ	Diễn giải nghiệp vụ	Số tiền (Đồng)
01/9	01	Xuất phụ tùng thay thế cho tổ cắt	11.000
02/9	02	Xuất dây curoa cho phân xưởng may	4.000
03/9	03	Xuất vòng bi cho các phân xưởng	5.000
04/9	04	Xuất thùng carton cho phân xưởng hoàn thành	3.000
06/9	05	Xuất túi PE cho phân xưởng hoàn thành	3.000
07/9	06	Xuất giấy mẫu cho tổ cắt	2.000
08/9	07	Xuất dầu mỡ bảo dưỡng máy móc cho phân xưởng	6.000
11/9	08	Xuất hạt chống ẩm cho phân xưởng hoàn thành	3.000
12/9	09	Xuất hóa chất tẩy mài	2.000
14/9	10	Xuất kim may cho phân xưởng may	4.000

Bảng 3: Trích xuất Báo cáo Nhập - Xuất - Tồn nguyên liệu vải chính (Tháng 09/2008)

STT	Tên nguyên liệu	Xuất chế biến trong kỳ (m)	Xuất khác trong kỳ (m)
1	Mã #R35 vải ngoài	31.150	750
2	Mã J15KF41 vải ngoài	24.185	805

Bảng 4: Trích xuất chứng từ xuất công cụ dụng cụ sản xuất chung cho mã J15KF41 (Tháng 09/2008)

Ngày tháng	Số hiệu chứng từ	Diễn giải nghiệp vụ	Số tiền (Đồng)
01/9	01	Xuất CCDC cho phân xưởng cắt	4.000
02/9	02	Xuất CCDC cho phân xưởng may	3.000
03/9	03	Xuất CCDC cho phân xưởng hoàn thành	2.000
04/9	04	Xuất CCDC cho phân xưởng dùng tại kho vải	5.000
06/9	05	Xuất dao cắt cho phân xưởng cắt	10.000
08/9	07	Xuất CCDC cho phân xưởng may	3.000

Đóng góp thực tiễn của báo cáo

• Phân tích chi tiết trường hợp điển hình về kế toán chi phí trong doanh nghiệp may gia công xuất khẩu, nơi nguyên liệu chính do khách hàng cung cấp và không cấu thành giá trị vốn trong giá thành chế tạo của đơn vị gia công.
• Minh họa rõ ràng việc theo dõi định mức kỹ thuật tại bàn cắt (ví dụ: ngày 06/05/2008 phân xưởng cắt nhận 130m vải mã #R25 hãng ONGOOD, trải 65 lá dài 2,09m = 135,85m, cộng hao phí đầu bàn nối 0,65m, tạo tổng tiêu hao thực tế 136,5m).
• Hệ thống hóa phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung cho từng đơn đặt hàng (mã hàng) dựa trên chi phí nhân công trực tiếp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu khảo sát thực tế tập trung vào giai đoạn sau khi công ty mới thành lập năm 2008, dữ liệu chi tiết phản ánh chủ yếu trong kỳ kế toán tháng 09/2008. Báo cáo tập trung vào loại hình gia công xuất khẩu (CMT - Cut, Make, Trim), chưa mở rộng khảo sát các đơn hàng may mặc tự doanh sản xuất kinh doanh toàn bộ (FOB/ODM).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang mô hình kế toán chi phí doanh nghiệp may mặc đa hình thức (kết hợp cả gia công và sản xuất FOB); xây dựng hệ thống kế toán quản trị chi phí chuyên sâu và tích hợp phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP).

Giá trị tham khảo

Tài liệu có giá trị tham khảo thực tiễn đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Quản trị kinh doanh khi thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp hoặc báo cáo thực tập về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp may mặc, dệt may gia công xuất khẩu trong việc tham khảo mô hình tổ chức sổ sách Nhật ký chứng từ, lập bảng phân bổ chi phí sản xuất chung và phương pháp kiểm soát định mức hao hụt vải trên bàn cắt.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Công ty Cổ phần Hà Anh không hạch toán giá trị nguyên vật liệu chính vào tài khoản 621 để tính giá thành sản phẩm?
Do công ty hoạt động theo hình thức gia công may mặc xuất khẩu, toàn bộ nguyên vật liệu chính và phụ liệu do khách hàng nước ngoài cung cấp theo điều kiện giao hàng CIF cảng Hải Phòng hoặc theo hợp đồng gia công. Doanh nghiệp chỉ nhận gia công lấy tiền công, không phải bỏ vốn mua nguyên liệu nên giá trị vật liệu không tính vào chi phí sản xuất để xác định giá thành của công ty. Kế toán chỉ theo dõi số lượng để quyết toán vật tư với đối tác.

2. Chi phí vận chuyển nguyên phụ liệu từ cảng Hải Phòng về kho của công ty được kế toán xử lý như thế nào?
Do lượng chi phí vận chuyển nguyên phụ liệu từ cảng Hải Phòng về kho công ty phát sinh không lớn, kế toán không tách riêng thành khoản mục nguyên vật liệu trực tiếp mà hạch toán trực tiếp vào khoản mục chi phí sản xuất chung (TK 627) phát sinh trong kỳ để phân bổ vào giá thành sản phẩm.

3. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung tại công ty được quy định ra sao?
Công ty xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là từng mã hàng (mỗi mã hàng được mở một Phiếu tính giá thành riêng để theo dõi). Đến cuối tháng, toàn bộ chi phí sản xuất chung tập hợp được trên TK 627 sẽ được phân bổ cho từng mã hàng theo tiêu thức chi phí nhân công trực tiếp.

4. Cơ cấu bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Hà Anh gồm những vị trí nào?
Bộ máy kế toán được tổ chức theo mô hình tập trung gồm 5 người: Kế toán trưởng (tổng hợp số liệu, lập báo cáo quyết toán và theo dõi công nợ), Kế toán TSCĐ, Kế toán kho, Kế toán vốn bằng tiền và Kế toán tổng hợp.

5. Hình thức sổ kế toán áp dụng tại doanh nghiệp là gì và hệ thống sổ gồm những tài liệu nào?
Công ty áp dụng hình thức kế toán "Nhật ký - chứng từ" kết hợp xử lý trên máy vi tính. Hệ thống sổ bao gồm: Sổ Nhật ký chứng từ (mở hàng tháng), Sổ cái (mở cả năm chi tiết theo tháng cho các tài khoản tổng hợp), Bảng kê (bảng kê chi phí theo phân xưởng), Bảng phân bổ (tiền lương, vật liệu...), cùng các sổ và thẻ kế toán chi tiết.

Kết luận

Báo cáo thực tập tốt nghiệp của tác giả Trần Lê Vinh đã phản ánh hệ thống lý luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất, đồng thời mô tả thực trạng hạch toán tại Công ty Cổ phần Hà Anh năm 2008. Nghiên cứu làm rõ đặc thù kế toán tại đơn vị may gia công xuất khẩu qua việc theo dõi mã hàng, kiểm soát định mức vật tư bàn cắt và phân bổ chi phí sản xuất chung theo nhân công trực tiếp. Các tài liệu, biểu mẫu và số liệu trích xuất từ báo cáo cung cấp nguồn dữ liệu cụ thể phục vụ công tác học tập và nghiên cứu chuyên ngành kế toán doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM Ở DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT Trong nền kinh tế thị trường, yếu tố thuận lợi được đặt lên hàng đàu nên bất cứ một nhà sản xuất nào cũng phải quan tâm đến chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Vì giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lượng, hoạt động sản xuất, kết quả sử dụng các loại tài sản vật tư, lao động, tiền vốn trong quá trình sản xuất, cũng như các giải pháp kinh tế, kỹ thuật nhằm sản xuất được nhiều nhất, với chi phí sản xuất tiết kiệm và giá thành hạ thấp. Như vậy để tồn tại và phát triển được trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt, các doanh nghiệp phải tìm mọi cách để nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến mẫu mã phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải tìm mọi biện pháp để tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm. Việc hạ giá thành sản phẩm sẽ tạo ưu thế cho doanh nghiệp trong cạnh tranh, tiêu thụ nhanh sản phẩm, thu hồi vốn nhanh và thu lãi lợi nhuận lớn. Do vậy kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là nội dung không thể thiếu được trong toàn bộ nội dung tổ chức công tác kế toán của doanh nghiệp 1. NHIỆM VỤ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM, MỐI QUAN HỆ GIỮA CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.

Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất 1. Chi phí sản xuất Chi phí sản xuất của doanh nghiệp là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp phải chi ra Trần Lê Vinh - Lớp: K42-A10 3 Luan van Báo cáo thực tập tốt nghiệp trong quá trình sản xuất chế tạo sản phẩm trong một thời kỳ nhất định, biểu hiện bằng tiền để tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh. Xét trên bình diện doanh nghiệp, chi phí luôn có tính chất cá biệt bao bồm tất cả các chi phí mà doanh nghiệp phải chia ra để tồn tại và tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh, bất kể đó là các chi phí cần thiết hay không cần thiết. Nội dung của chi phí sản xuất (CPSX): CPSX không những bao gồm yếu tố lao động sống cần thiết liên quan đến sử dụng lao động (tiền lương, tiền công), lao động vật hoá (khấu hao tài sản cố định chi phí về nguyên vật liệu…) mà còn bao gồm một số khoản mà thực chất là một phần giá trị mới sáng tạo ra (BHXH, BHYT, KPCĐ, các loại thuế không được hoàn trả…) 1.

Giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh kết quả sử dụng tài sản vật tư, lao động và tiền vốn trong quá trình sản xuất, cũng như tính đúng đắn của các giải pháp tổ chức kinh tế, kỹ thuật và công nghệ mà doanh nghiệp đã sử dụng nhằm nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm hạ thấp chi phí và tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Giá thành còn là một căn cứ quan trọng để địnhgiá bán và xác định hiệu quả kinh tế của hoạt động sản xuất. Như vậy, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai phạm trù giống nhau về bản chất, đều là hao phí về lao động sống, lao động vật hoá và các chi phí khác doanh nghiệp chi ra cho quá trình sản xuất chế tạo sản phẩm. Tuy nhiên giữa chúng có sự khác nhau về phạm vi giới hạn.

Chi phí sản xuất gắn với một thời kỳ nhất định, vừa liên quan đến sản phẩm hoàn thành, vừa liên quan đến sản phẩm chưa hoàn thành. Còn giá thành sản phẩm là chi phí sản xuất gắn liền với sản phẩm, lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành. Trần Lê Vinh - Lớp: K42-A10 4 Luan van Báo cáo thực tập tốt nghiệp Xét trong một kỳ nhất định độ lớn của tổng chi phí sản xuất và tổng giá thành sản phẩm cũng khác nhau. Nó chịu ảnh hưởng bởi chênh lệch của chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ, cuối kỳ thể hiện ở công thức sau: Zsp = CPSXDDđk + CPSXtk - CPSXDDck Nếu CPSXDDđk = CPSXDDck thì Zsp = CPSXtk 1.

Phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp * Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất bao gồm nhiều khoản có nội dung công dụng và mục đích sử dụng không như nhau. Vì vậy để phục vụ cho công tác quản lý nói chung và công tác kế toán nói riêng, cần phân loại chi phí sản xuất theo tiêu thức thích hợp. * Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế của chi phí Toàn bộ chi phí sản xuất theo nội dung kinh tế cua chi phí - Chi phí nguyên vật liệu: là toàn bộ chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế… - Chi phí nhân công: toàn bộ số tiền lương phải trả và các khoản trích theo lương phải trả cho người lao động. - Chi phí khấu hao tài sản cố định: phản ánh tổng số khấu hao tài sản cố định phải trích trong kỳ.

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ số tiền đã trả cho người cung cấp dịch vụ mua ngoài phụ cuvj hoạt động sản xuất. - Chi phí khác bằng tiền là các chi phí khác dùng cho sản xuất kinh doanh ngoài các yếu tố trên. Cách phân loại này cho biết được cơ cấu, tỷ trọng của từng yếu tố chi phí của doanh nghiệp, là cơ sở của việc tập hợp, xây dựng kế hoạch và lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí. Trần Lê Vinh - Lớp: K42-A10 5 Luan van Báo cáo thực tập tốt nghiệp * Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí Toàn bộ chi phí trong kỳ được chia thành các khoản mục sau: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu… sử dụng trực tiếp vào sản xuất và chế tạo sản phẩm.

- Chi phí nhân công trực tiếp: là chi phí về tiền lương và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất. - Chi phí sản xuất chung: chi phí này dùng cho hoạt động sản xuất chung tại các bộ phận sản xuất (phân xưởng, đội, trại) gồm chi phí nhân viên phân xưởng, chi phí vật liệu, chi phí dụng cụ sản xuất, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền. Cách phân loại này có tác dụng phục vụ cho việc quản lý chi phí theo định mức, là cơ sở cho kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo khoản mục, là căn cứ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch và định mức chi phí sản xuất cho kỳ sau. * Theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm công việc, lao vụ sản xuất trong kỳ.

Chi phí sản xuất bao gồm: - Chi phí biến đổi (biến phí) - Chi phí cố định (định phí) Theo cách phân loại này giữa chi phí với khối lượng sản phẩm công việc, lao vụ, dịch vụ thành chi phí khả biến, chi phí bất biến. * Phân loại chi phí sản xuất theo phương pháp tập hợp chi phí và mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí. Phân loại theo cách này chi phí sản xuất làm hai loại: - Chi phí trực tiếp - Chi phí gián tiếp. * Phân loại chi phí theo nội dung cấu thành chi phí Trần Lê Vinh - Lớp: K42-A10 6 Luan van Báo cáo thực tập tốt nghiệp Theo cách này chi phí sản xuất chia làm hai loại: - Chi phí đơn nhất - Chi phí tổng hợp Mỗi cách phân loại có ý nghĩa riêng phục vụ cho từng yêu cầu quản lý và từng đối tượng cung cấp các thông tin cụ thể trong từng thời kỳ nhất định.

Giá thành sản phẩm và phân loại giá thành sản phẩm Để giúp cho việc nghiên cứu và quản lý tốt giá thành sản phẩm kế toán cần tiến hành phân loại giá thành sản phẩm. Giá thành sản phẩm Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hoá có liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành. Phân loại giá thành * Phân loại giá thành theo thời gian và cơ sở số liệu tính giá thành - Giá thành kế hoạch: là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở chi phí sản xuất kế hoạch và sản lượng kế hoạch. Giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và kế hoạch hạ giá thành của doanh nghiệp.

- Giá thành định mức: là giá thành kế hoạch được tính trên cơ sở định mức chi phí hiện hành và chỉ tính cho một đơn vị sản phẩm. Giá thành định mức là công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là thước đo chính xác để xác định kết quả sử dụng tài sản, vật tư, lao động, giúp cho việc đánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế, kỹ thuật mà doanh nghiệp đã thực hiện trong quá trình sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. - Giá thành thực tế: là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở số liệu chi phí sản xuất thực tế đã phatsinh tập hợp được trong kỳ và sản lượng sản phẩm thực tế đã sản xuất trong kỳ. Giá thành thực tế là chỉ tiêu kinh tế tổng Trần Lê Vinh - Lớp: K42-A10 7 Luan van Báo cáo thực tập tốt nghiệp hợp là cơ sở để xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

* Phân loại giá thành theo phạm vi tính toán - Giá thành sản xuất: bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung tính cho sản phẩm công việc, lao vụ hoàn thành. Giá thành sản xuất được sử dụng để ghi sổ kế toán thành phẩm nhập kho hoặc giao cho khách hàng là căn cứ để tính giá vốn hàng bán, lãi gộp trong kỳ. - Giá thành toàn bộ: bao gồm giá thành sản phẩm và chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp tính cho sản phẩm đó. Giá thành toàn bộ của sản phẩm là căn cứ để tính toán xác định kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.