Huy Động Vốn Thông Qua Phát Hành Trái Phiếu Tại Công Ty Cổ Phần Chứng Khoán Rồng Việt

Khám phá cách công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt huy động vốn hiệu quả qua phát hành trái phiếu, mang lại lợi ích cho nhà đầu tư.

• Tác giả: Lê Thị Mỹ Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thanh Phương
• Trường học: Học viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính
• Đề tài: Huy Động Vốn Qua Phát Hành Trái Phiếu Tại Công Ty Cổ Phần Chứng Khoán Rồng Việt
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN THÔNG QUA PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
• 1.1. Công ty chứng khoán
• 1.2. Hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán
• 1.3. Các hình thức huy động vốn của công ty chứng khoán
• 1.4. Huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại công ty chứng khoán
• 1.5. Chỉ tiêu đánh giá kết quả huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu của công ty chứng khoán
• 1.6. Nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu của công ty chứng khoán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN THÔNG QUA PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN RỒNG VIỆT
• 2.1. Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy
• 2.4. Thực trạng huy động vốn tại Công ty Chứng khoán Rồng Việt
• 2.5. Cơ sở pháp lý về huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại công ty chứng khoán Rồng Việt
• 2.6. Quy trình huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt
• 2.7. Kết quả huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt
• 2.8. Đánh giá chung về thực trạng huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt
• 2.8.1. Kết quả đạt được
• 2.8.2. Tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG VỐN THÔNG QUA PHÁT HÀNH TP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CHỨNG KHOÁN RỒNG VIỆT
• 3.1. Định hướng về huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt
• 3.2. Giải pháp tăng cường huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt
• 3.2.1. Xây dựng uy tín của công ty
• 3.2.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 3.2.3. Tăng cường công tác marketing thương hiệu của công ty
• 3.2.4. Nâng cao năng lực của đội ngũ lãnh đạo và nhân viên trong công ty
• 3.2.5. Nghiên cứu diễn biến thị trường
• 3.2.6. Nâng cao sự đa dạng của trái phiếu và lựa chọn trái phiếu phù hợp
• 3.2.7. Phát triển hệ thống sản phẩm online
• 3.2.8. Chủ động tìm kiếm mạng lưới các nhà đầu tư tiềm năng
• 3.2.9. Thể hiện năng lực của công ty cho các nhà đầu tư
• 3.2.10. Chứng minh tài sản đảm bảo đối với nhà đầu tư
• 3.2.11. Hạn chế rủi ro với nhà đầu tư
• 3.2.12. Xây dựng một hệ thống định mức tín nhiệm uy tín
• 3.2.13. Xây dựng đường cong lãi suất chuẩn cho thị trường
• 3.2.14. Thực hiện công khai hóa thông tin
• 3.2.15. Hoàn thiện hệ thống pháp lý và hệ thống quản lý
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Huy Động Vốn Trái Phiếu Tại VCSC Khái Niệm

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, trở thành kênh huy động vốn hiệu quả. Năm 2020, tổng giá trị phát hành TPDN vượt 400 nghìn tỷ đồng. Do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, đầu tư trái phiếu với đặc tính an toàn và lợi nhuận hấp dẫn thu hút nhiều nhà đầu tư, đặc biệt khi lãi suất ngân hàng giảm. TPDN giúp doanh nghiệp chủ động tài chính, giảm phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng. Tuy nhiên, chỉ những doanh nghiệp uy tín, hoạt động kinh doanh tốt mới đủ điều kiện phát hành. Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VCSC) đã huy động vốn qua phát hành trái phiếu từ năm 2015 và đạt được nhiều thành tựu. Huy động vốn là vấn đề quan trọng, thúc đẩy sự phát triển của VCSC. Việc nghiên cứu thành công và thách thức trong quá trình phát hành trái phiếu giúp đưa ra giải pháp hữu ích. Khóa luận này đi sâu vào phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp nhằm tối ưu hóa chính sách huy động vốn của VCSC.

1.1. Định Nghĩa Và Vai Trò Của Công Ty Chứng Khoán Rồng Việt

Công ty chứng khoán là tổ chức tài chính trung gian trên thị trường chứng khoán, thực hiện các hoạt động như mua bán, môi giới, bảo lãnh phát hành, tư vấn đầu tư và quản lý quỹ. VCSC phải tuân thủ Luật Doanh nghiệp và được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép. Do quản lý vốn và quỹ, hoạt động mang tính rủi ro cao, cần có sự đảm bảo của pháp luật. Chính phủ quy định số vốn tối thiểu để thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh. VCSC có vai trò huy động vốn, hình thành giá cả chứng khoán, thực thi tính hoán tệ, tư vấn đầu tư và tạo ra sản phẩm mới.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Huy Động Vốn Đối Với Tài Chính Doanh Nghiệp

Huy động vốn là quá trình thu hút nguồn lực tài chính để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh và đầu tư trái phiếu. Đối với công ty cổ phần, việc này đặc biệt quan trọng để mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh. Có nhiều hình thức huy động vốn, trong đó phát hành trái phiếu là một lựa chọn phổ biến. Ưu điểm của hình thức này là doanh nghiệp có thể chủ động về nguồn vốn, không bị ràng buộc nhiều như vay ngân hàng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đảm bảo khả năng trả nợ và tuân thủ các quy định pháp luật.

II. Thách Thức Cơ Hội Phát Hành Trái Phiếu Doanh Nghiệp Tại VCSC

Trong bối cảnh thị trường tài chính biến động, VCSC đối mặt với nhiều thách thức khi huy động vốn qua trái phiếu. Rủi ro về lãi suất, khả năng thanh toán và biến động thị trường có thể ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để VCSC khẳng định uy tín, tăng cường cấu trúc vốn và đa dạng hóa nguồn vốn. Việc quản lý rủi ro hiệu quả và xây dựng chiến lược huy động vốn phù hợp là yếu tố then chốt để VCSC vượt qua thách thức và tận dụng cơ hội. Theo tài liệu gốc, việc huy động vốn là vô cùng quan trọng và cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp. Do đó việc nghiên cứu những thành công và vấn đề trong quá trình phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ giúp công ty giải quyết các vấn đề còn tồn đọng về huy động vốn.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Đầu Tư Trái Phiếu Tại VCSC

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư trái phiếu, bao gồm: lãi suất trái phiếu, rủi ro trái phiếu, uy tín doanh nghiệp, xếp hạng tín nhiệm, kỳ hạn và điều kiện phát hành. Nhà đầu tư thường quan tâm đến lợi nhuận và mức độ an toàn của khoản đầu tư. VCSC cần xây dựng chính sách phát hành trái phiếu hấp dẫn, minh bạch thông tin và quản lý rủi ro hiệu quả để thu hút nhà đầu tư. Bên cạnh đó, chính sách huy động vốn và khả năng thanh toán của VCSC cũng là những yếu tố quan trọng.

2.2. Rủi Ro Tiềm Ẩn Và Giải Pháp Quản Lý Khi Phát Hành Trái Phiếu

Phát hành trái phiếu đi kèm với nhiều rủi ro, bao gồm: rủi ro lãi suất (lãi suất thị trường tăng), rủi ro tín dụng (doanh nghiệp không trả được nợ), rủi ro thanh khoản (khó bán lại trái phiếu), và rủi ro tái đầu tư (lãi suất giảm khi đáo hạn). VCSC cần có giải pháp quản lý rủi ro hiệu quả, như: đa dạng hóa kỳ hạn, sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro lãi suất, và xây dựng quỹ dự phòng để đảm bảo khả năng trả nợ. Đánh giá xếp hạng tín nhiệm của VCSC cũng giúp nhà đầu tư có cái nhìn khách quan về mức độ rủi ro.

III. Cách Tối Ưu Quy Trình Phát Hành Trái Phiếu Tại Công Ty Rồng Việt

Để tối ưu quy trình phát hành trái phiếu, VCSC cần tập trung vào các bước: chuẩn bị hồ sơ, thẩm định, phê duyệt, chào bán và quản lý sau phát hành. Việc tuân thủ pháp luật về trái phiếu và minh bạch thông tin là yếu tố quan trọng. VCSC cần xây dựng mối quan hệ tốt với các tổ chức tư vấn, bảo lãnh phát hành và nhà đầu tư để đảm bảo quá trình phát hành diễn ra suôn sẻ. Theo lời cam đoan trong tài liệu, đề tài là thành quả nghiên cứu, tìm hiểu của cá nhân và các số liệu trong nghiên cứu là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

3.1. Chuẩn Bị Hồ Sơ Và Điều Kiện Phát Hành Trái Phiếu

Việc chuẩn bị hồ sơ phát hành trái phiếu cần tuân thủ theo quy định của thông tư trái phiếu và nghị định trái phiếu. Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin chi tiết về tình hình tài chính, kế hoạch sử dụng vốn, và tài sản đảm bảo (nếu có). Điều kiện phát hành trái phiếu bao gồm: vốn điều lệ, khả năng trả nợ, và tuân thủ các quy định về công bố thông tin. Hồ sơ cần được kiểm toán độc lập và phê duyệt bởi cơ quan quản lý.

3.2. Xây Dựng Kế Hoạch Chào Bán Trái Phiếu Doanh Nghiệp Hiệu Quả

Kế hoạch chào bán trái phiếu doanh nghiệp cần xác định rõ đối tượng nhà đầu tư, kênh phân phối, thời gian phát hành, và mức lãi suất phù hợp. VCSC có thể sử dụng các kênh phân phối như: trực tiếp, qua đại lý, hoặc qua thị trường chứng khoán. Mức lãi suất cần cạnh tranh so với các sản phẩm đầu tư khác trên thị trường. Việc marketing và quảng bá thông tin về trái phiếu là rất quan trọng để thu hút nhà đầu tư.

3.3. Đánh Giá Nhu Cầu Thị Trường

Trước khi phát hành trái phiếu, việc đánh giá nhu cầu thị trường là vô cùng quan trọng. Điều này giúp doanh nghiệp xác định được mức lãi suất phù hợp, kỳ hạn phát hành và số lượng trái phiếu cần phát hành. Việc khảo sát nhà đầu tư, phân tích xu hướng thị trường và đánh giá đối thủ cạnh tranh sẽ giúp doanh nghiệp có được thông tin chính xác và đưa ra quyết định phù hợp.

IV. Hướng Dẫn Phân Tích Hiệu Quả Huy Động Vốn Trái Phiếu Tại VCSC

Để đánh giá hiệu quả huy động vốn trái phiếu, cần phân tích các chỉ số tài chính như: tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, khả năng thanh toán lãi vay, và hiệu quả sử dụng vốn. So sánh các chỉ số này với trung bình ngành và các đối thủ cạnh tranh để có cái nhìn khách quan. Việc đánh giá cũng cần xem xét đến mục tiêu huy động vốn, chi phí huy động, và tác động đến lợi nhuận của VCSC. Từ khóa VCSC, Công ty Chứng khoán Rồng Việt và Huy động vốn trái phiếu cần được nhắc đến xuyên suốt quá trình phân tích.

4.1. Các Chỉ Số Đánh Giá Khả Năng Thanh Toán Của VCSC

Khả năng thanh toán là yếu tố quan trọng để đánh giá rủi ro tín dụng của trái phiếu. Các chỉ số cần quan tâm bao gồm: tỷ lệ thanh toán hiện hành, tỷ lệ thanh toán nhanh, và tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt. Ngoài ra, cần phân tích dòng tiền của VCSC để đánh giá khả năng trả nợ trong tương lai. Đánh giá báo cáo tài chính và uy tín doanh nghiệp là những yếu tố quan trọng.

4.2. Tác Động Của Phát Hành Trái Phiếu Đến Cấu Trúc Vốn Của VCSC

Phát hành trái phiếu làm tăng tỷ lệ nợ trong cấu trúc vốn của VCSC. Điều này có thể ảnh hưởng đến hệ số đòn bẩy tài chính và rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Cần phân tích sự thay đổi trong cấu trúc vốn và đánh giá tác động đến lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) và lợi nhuận trên tài sản (ROA). Việc quản lý cấu trúc vốn hợp lý là rất quan trọng.

4.3. So sánh hiệu quả sử dụng vốn

Để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn huy động được từ phát hành trái phiếu, cần so sánh các chỉ số tài chính của doanh nghiệp trước và sau khi phát hành. Các chỉ số cần quan tâm bao gồm: doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền và khả năng sinh lời. Việc phân tích các chỉ số này giúp doanh nghiệp đánh giá được hiệu quả sử dụng vốn và đưa ra các điều chỉnh phù hợp để đạt được mục tiêu kinh doanh.

V. Kết Luận Triển Vọng Thị Trường Trái Phiếu Doanh Nghiệp Tại Việt Nam

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển. Việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao tính minh bạch, và phát triển các sản phẩm phái sinh sẽ giúp thị trường trở nên sôi động và hiệu quả hơn. VCSC cần chủ động nắm bắt cơ hội, xây dựng chiến lược huy động vốn linh hoạt, và quản lý rủi ro hiệu quả để phát triển bền vững. Nghiên cứu này góp phần cung cấp thông tin hữu ích cho VCSC và các doanh nghiệp khác trong việc huy động vốn qua trái phiếu.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Trái Phiếu Xanh Và Trái Phiếu Bền Vững

Trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững đang trở thành xu hướng trên toàn thế giới. Loại trái phiếu này được sử dụng để tài trợ cho các dự án có tác động tích cực đến môi trường và xã hội. VCSC có thể tận dụng xu hướng này để thu hút các nhà đầu tư quan tâm đến yếu tố ESG (môi trường, xã hội, và quản trị).

5.2. Vai Trò Của Công Ty Chứng Khoán Trong Phát Triển Thị Trường Trái Phiếu

Công ty chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thị trường trái phiếu, bao gồm: tư vấn phát hành, bảo lãnh phát hành, phân phối trái phiếu, và cung cấp dịch vụ giao dịch trái phiếu. VCSC cần nâng cao năng lực và chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tại thị trường tài chính Việt Nam, kênh trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng về quy mô trong giai đoạn 2016–2020, từ mức khoảng 100.000 tỷ đồng năm 2016 lên hơn 400.000 tỷ đồng năm 2020. Dưới tác động của đại dịch COVID-19 và xu hướng mặt bằng lãi suất tiền gửi ngân hàng duy trì ở mức thấp, TPDN trở thành công cụ thu hút dòng vốn nhàn rỗi nhờ tính an toàn và mức sinh lời ổn định. Đối với các công ty chứng khoán (CTCK), việc phát hành TPDN mở ra giải pháp huy động vốn trung và dài hạn linh hoạt, hạn chế sự phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng, đồng thời không đòi hỏi tài sản thế chấp truyền thống như các khoản vay thông thường.

Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (Viet Dragon Securities Corporation - VDS), sau 15 năm hoạt động trên thị trường chứng khoán Việt Nam, đặt mục tiêu mở rộng thị phần và phát triển các sản phẩm tài chính mới như chứng khoán phái sinh, chứng quyền có bảo đảm và nền tảng ứng dụng khuyến nghị đầu tư. Nhu cầu vốn quy mô lớn khiến nguồn tín dụng ngân hàng không còn đáp ứng đủ các tiêu chuẩn an toàn vốn và tính chủ động. Kể từ năm 2015, công ty đã triển khai huy động vốn qua phát hành TPDN và duy trì hình thức này thành kênh tài trợ vốn chủ lực.

Khóa luận xác định các mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

• Mục tiêu nghiên cứu: Dựa trên cơ sở lý luận về huy động vốn thông qua trái phiếu của CTCK, khóa luận phân tích thực trạng và đánh giá kết quả huy động vốn từ trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt trong giai đoạn 2018–2020; từ đó đề xuất các giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động này trong giai đoạn tiếp theo.
• Câu hỏi nghiên cứu (đánh số theo văn bản):
  1. Cơ sở lý luận về phát hành TP để huy động vốn của công ty chứng khoán là gì?
  2. Kết quả HĐV thông qua phát hành TP của CTCK được đánh giá qua những tiêu chí nào?
  3. Huy động vốn thông qua phát hành TP của CTCP Chứng khoán Rồng Việt đạt được những kết quả gì?
  4. Những nguyên nhân nào khiến quá trình HĐV thông qua phát hành TP của CTCP CK Rồng Việt vẫn còn hạn chế?
  5. Làm thế nào để đẩy mạnh kết quả HĐV thông qua phát hành TP của CTCP CK Rồng Việt nói riêng và các CTCK nói chung?
• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu của công ty chứng khoán.
• Phạm vi nghiên cứu: Thực trạng huy động vốn qua trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt trong phạm vi thời gian từ năm 2018 đến năm 2020 (có cập nhật dữ liệu kế hoạch phát hành đến tháng 5 năm 2021).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận chuyên ngành tài chính doanh nghiệp và thị trường vốn, bao gồm:

• Khái niệm và đặc thù CTCK: Định chế tài chính trung gian hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và Luật Chứng khoán dưới sự cấp phép của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN). Khóa luận hệ thống hóa 4 vai trò nòng cốt (huy động vốn, hình thành giá cả chứng khoán, thực thi tính hoàn tệ, tư vấn đầu tư) cùng các mảng nghiệp vụ: môi giới, tự doanh, phân tích & tư vấn đầu tư, bảo lãnh phát hành, môi giới/tự doanh/tư vấn/bảo lãnh trái phiếu. Văn bản dẫn chiếu quy định vốn pháp định tối đa để thực hiện đầy đủ các nghiệp vụ là 300 tỷ đồng (theo Nghị định 14/2007/NĐ-CP, hoạt động tự doanh yêu cầu 100 tỷ đồng, bảo lãnh phát hành yêu cầu 165 tỷ đồng).
• Cơ chế huy động vốn qua trái phiếu: Khóa luận phân loại trái phiếu theo mức độ đảm bảo (trái phiếu có tài sản cầm cố, trái phiếu bảo đảm bằng chứng khoán ký quỹ, trái phiếu không bảo đảm) và theo tính chất (trái phiếu chuyển đổi, trái phiếu có quyền mua cổ phiếu, trái phiếu có thể mua lại). Đồng thời làm rõ điều kiện phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng đối với CTCK: tỷ lệ tổng nợ trên vốn chủ sở hữu (VCSH) không vượt quá 3 lần (loại trừ tiền gửi giao dịch của khách hàng, quỹ khen thưởng phúc lợi, dự phòng trợ cấp mất việc làm, dự phòng bồi thường thiệt hại cho nhà đầu tư); nợ ngắn hạn tối đa bằng tài sản ngắn hạn; đáp ứng tỷ lệ an toàn tài chính.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: Khóa luận xác lập 6 nhóm chỉ tiêu định lượng và định tính:
  1. Quy mô huy động vốn: Tổng lượng vốn huy động thực tế từ trái phiếu qua các năm.
  2. Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động: Tỷ lệ phần trăm tăng/giảm quy mô huy động năm sau so với năm trước.
  3. Chi phí vốn: Tỷ lệ chi phí lãi trái phiếu trên tổng nguồn vốn huy động từ trái phiếu (đo lường chi phí bỏ ra để huy động một đồng vốn).
  4. Khả năng hoàn thành kế hoạch: Tỷ số giữa khối lượng phát hành thực tế và khối lượng phát hành dự kiến công bố.
  5. Tỷ lệ dư nợ huy động: Tỷ trọng dư nợ trái phiếu trên nợ phải trả (NPT), trên vốn chủ sở hữu (VCSH) và trên tổng nguồn vốn.
  6. Lãi suất và kỳ hạn trái phiếu; cùng các rủi ro liên quan: Rủi ro thanh toán, rủi ro lạm phát, rủi ro thị trường và rủi ro áp lực cạnh tranh theo mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Michael Porter (Porter’s Five Forces).
• Các nhân tố ảnh hưởng: Nhóm nhân tố khách quan (môi trường kinh tế vĩ mô, khung khổ pháp lý, lãi suất thị trường) và nhóm nhân tố chủ quan (hiệu quả đầu tư thể hiện qua tỷ suất sinh lời kinh tế của tài sản - BEP, trình độ quản trị, sự ổn định của doanh thu và lợi nhuận).
• Khung khổ pháp lý áp dụng: Luật Chứng khoán; Nghị định 90/2011/NĐ-CP, Nghị định 81/2020/NĐ-CP; Nghị định 153/2020/NĐ-CP (chào bán và giao dịch TPDN riêng lẻ), Nghị định 155/2020/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán), Nghị định 156/2020/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán); Thông tư 122/2020/TT-BTC.
• Phương pháp nghiên cứu: Tác giả sử dụng phương pháp phân tích, thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh số liệu thứ cấp; kết hợp phương pháp lý luận đối chiếu thực tiễn ngành.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính đã kiểm toán và Báo cáo thường niên giai đoạn 2015–2020 của Chứng khoán Rồng Việt; các bản thông báo phát hành trái phiếu của doanh nghiệp; Báo cáo thường niên của các CTCK so sánh (SSI, HSC, VND, VCSC, SHS, ACBS, EVR, PSI, VFS, TVSI, TCBS); Báo cáo thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại công ty chứng khoán

Chương 1 xây dựng nền tảng lý thuyết về tổ chức tài chính trung gian chứng khoán và cơ chế tài trợ nợ bằng công cụ trái phiếu. Tác giả phân tích các kênh huy động vốn của CTCK bao gồm vốn chủ sở hữu (vốn góp, lợi nhuận giữ lại, phát hành cổ phiếu) và vốn nợ (tín dụng ngân hàng, tín dụng thương mại, vay giao dịch mua bán TPCP và phát hành trái phiếu). Khóa luận nhấn mạnh các điều kiện pháp lý ràng buộc đối với CTCK khi phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ theo quy định chuyên ngành. Tiếp đó, tác giả cụ thể hóa hệ thống công thức tính toán tốc độ tăng trưởng vốn, tỷ lệ chi phí vốn trên kết quả huy động, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch phát hành, cơ cấu dư nợ trái phiếu trong tương quan với nợ phải trả và vốn chủ sở hữu. Cuối chương, các nhân tố vĩ mô và vi mô cùng bốn nhóm rủi ro (thanh toán, lạm phát, thị trường, cạnh tranh ngành) được phân tích nhằm làm tiền đề cho việc đánh giá thực trạng ở chương sau.

Chương 2: Thực trạng huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt

Chương 2 trình bày tổng quan về Rồng Việt: thành lập ngày 21/12/2006 với vốn điều lệ ban đầu 100 tỷ đồng, đến ngày 31/12/2020 đạt vốn điều lệ 1.000,999 tỷ đồng, quy mô nhân sự 266 người; cơ cấu sở hữu tập trung chủ yếu vào cá nhân trong nước (99,51%), trong đó các cổ đông lớn gồm ông Nguyễn Miên Tuấn (17,79%), ông Nguyễn Xuân Đô (16,98%), Công ty TNHH MTV Đầu tư Châu Á (15,03%) và bà Phạm Mỹ Linh (11,91%).

Tác giả đi sâu phân tích biến động cơ cấu nguồn vốn và hoạt động phát hành trái phiếu trong giai đoạn 2018–2020:

• Biến động nguồn vốn tổng thể: Tổng nguồn vốn tăng từ 1.932,338 tỷ đồng (2018) lên 2.299,460 tỷ đồng (2019) và 2.568,355 tỷ đồng (2020), gấp 1,33 lần năm 2018. Mức tăng này chủ yếu do Nợ phải trả tăng mạnh từ 821,439 tỷ đồng lên 1.402,839 tỷ đồng (tăng 1,71 lần), trong khi Vốn chủ sở hữu chỉ biến động nhẹ từ 1.110,899 tỷ đồng lên 1.165,516 tỷ đồng. Nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo trong nợ phải trả (đạt 1.390,463 tỷ đồng năm 2020, tương đương 54,138% tổng nguồn vốn).
• Đặc điểm các đợt phát hành: Toàn bộ các đợt phát hành từ 2018 đến 2020 của Rồng Việt là trái phiếu không chuyển đổi, không có tài sản đảm bảo, kỳ hạn 12 tháng, mệnh giá 1.000 đồng/trái phiếu, chào bán bằng 100% mệnh giá. Giai đoạn 2018–2020 công ty triển khai thành công 8 đợt chào bán với tổng giá trị công bố: năm 2018 đạt 1.000 tỷ đồng (2 đợt), năm 2019 đạt 1.600 tỷ đồng (3 đợt), năm 2020 đạt 1.800 tỷ đồng (4 đợt); sang đầu năm 2021 (đến tháng 5) tiếp tục thực hiện 4 đợt với 700 tỷ đồng.
• Quy mô huy động thực tế và tốc độ tăng trưởng: Quy mô phát hành thực tế có sự biến động không đồng đều: năm 2015 đạt 134,78 tỷ đồng; năm 2016 tăng 510,61% lên 823,12 tỷ đồng; năm 2017 đạt đỉnh 1.093,65 tỷ đồng; năm 2018 sụt giảm 52,4% xuống 529,79 tỷ đồng do bối cảnh thị trường chứng khoán suy giảm và lợi nhuận công ty giảm 38,32%; năm 2019 phục hồi lên 1.122,94 tỷ đồng; năm 2020 đạt 1.093,65 tỷ đồng (giảm nhẹ 2,61% so với 2019).
• Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch phát hành: Tỷ lệ khối lượng phát hành thực tế trên kế hoạch dự kiến của Rồng Việt duy trì ở mức trung bình thấp: năm 2017 đạt 74,20%; năm 2018 đạt 52,97%; năm 2019 đạt 70,18%; năm 2020 đạt 60,75%. Mức độ này thấp hơn đáng kể so với các CTCK cùng ngành trong năm 2020 (SHS đạt 85,27%, VCSC đạt 82,19%, VND đạt 100%).
• Chi phí vốn: Tỷ lệ chi phí lãi trái phiếu trên nguồn vốn huy động qua trái phiếu biến động qua các năm: năm 2017 là 0,059% (chi phí lãi 65,256 tỷ đồng trên 1.112,95 tỷ đồng vốn); năm 2018 tăng lên 0,099% (lãi 52,62 tỷ đồng trên 529,79 tỷ đồng vốn); năm 2019 là 0,090% (lãi 101,06 tỷ đồng trên 1.122,94 tỷ đồng vốn).
• Tỷ trọng dư nợ trái phiếu: Dư nợ trái phiếu cuối năm của Rồng Việt tăng liên tục từ 581,67 tỷ đồng (2018) lên 879,94 tỷ đồng (2019) và 1.206,92 tỷ đồng (2020). Tỷ lệ TP/NPT tăng từ 70,81% lên 86,03%; tỷ lệ TP/VCSH tăng từ 52,36% lên 103,55%; tỷ lệ TP/Tổng nguồn vốn tăng từ 30,10% lên 46,99%.
• Lãi suất phát hành: Mức lãi suất danh nghĩa duy trì trong biên độ 8,0%–9,5%/năm (2018) và 8,5%–9,5%/năm (2019–2020), phù hợp với mặt bằng chung các CTCK trên thị trường năm 2020 (bình quân các CTCK kỳ hạn 1,84 năm, lãi suất 8,9%/năm).
• Các chỉ tiêu an toàn tài chính: Năm 2020, Rồng Việt đạt tỷ lệ an toàn tài chính 638% (vượt xa mức tối thiểu 180% theo quy định); tỷ lệ Nợ/VCSH là 120% (so với mức trung bình 114% của 30 CTCK); tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu bình quân (ROEa) đạt 13,58%, lợi nhuận sau thuế đạt 150 tỷ đồng (đạt 416,95% kế hoạch).
• Tồn tại và nguyên nhân: Tốc độ tăng trưởng huy động chưa bền vững; tỷ lệ hoàn thành kế hoạch phát hành còn thấp; danh mục trái phiếu đơn điệu (chỉ có loại kỳ hạn 12 tháng không chuyển đổi, không tài sản đảm bảo); sự phụ thuộc vào nợ vay trái phiếu ngắn hạn làm giảm tính tự chủ tài chính; công tác marketing và mạng lưới phân phối trái phiếu chưa tiếp cận đa dạng đối tượng nhà đầu tư.

Chương 3: Giải pháp tăng cường huy động vốn thông qua phát hành TP tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt

Dựa trên các tồn tại đã chỉ ra, chương 3 trình bày các nhóm giải pháp toàn diện:

• Nhóm giải pháp nâng cao nội lực doanh nghiệp: Xây dựng uy tín và thương hiệu công ty; nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh để đảm bảo khả năng sinh lời và nguồn trả nợ; tăng cường công tác marketing thương hiệu; chuẩn hóa và nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự và ban điều hành.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện sản phẩm và mạng lưới phân phối: Nghiên cứu sâu sát diễn biến thị trường tài chính; đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm trái phiếu (thiết kế thêm kỳ hạn trung hạn, nghiên cứu trái phiếu có quyền mua hoặc có tài sản đảm bảo để giảm chi phí lãi suất); phát triển hệ thống giao dịch trái phiếu trực tuyến (online); chủ động mở rộng mạng lưới các nhà đầu tư tiềm năng (tổ chức và cá nhân chuyên nghiệp).
• Nhóm giải pháp quản trị rủi ro và minh bạch thông tin: Tăng cường năng lực chứng minh tài sản đảm bảo và kiểm soát các rủi ro đối với nhà đầu tư; thực hiện công khai hóa và minh bạch thông tin tài chính theo các chuẩn mực mới.
• Nhóm giải pháp định hướng thị trường và cơ chế chính sách: Đề xuất xây dựng hệ thống định mức tín nhiệm độc lập, uy tín tại Việt Nam; xây dựng đường cong lãi suất chuẩn cho thị trường TPDN; hoàn thiện hệ thống pháp lý và cơ chế quản lý giám sát thị trường trái phiếu.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa chi tiết các chỉ số tài chính phản ánh cấu trúc huy động vốn của Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt qua các bảng số liệu thực chứng:

Bảng 1: Biến động nguồn vốn của Chứng khoán Rồng Việt giai đoạn 2018–2020

Chỉ tiêu	Năm 2018 (tỷ đồng)	Tỷ trọng 2018 (%)	Năm 2019 (tỷ đồng)	Tỷ trọng 2019 (%)	Năm 2020 (tỷ đồng)	Tỷ trọng 2020 (%)
A. Nợ phải trả	821,439	42,510	1.254,101	54,537	1.402,839	54,620
I. Nợ ngắn hạn	820,947	42,485	1.253,305	54,502	1.390,463	54,138
II. Nợ dài hạn	0,492	0,025	0,796	0,035	12,375	0,482
B. Vốn chủ sở hữu	1.110,899	57,490	1.045,444	45,463	1.165,516	45,380
Tổng nguồn vốn	1.932,338	100,000	2.299,460	100,000	2.568,355	100,000

Bảng 2: Tỷ trọng dư nợ trái phiếu của Rồng Việt giai đoạn 2018–2020

Chỉ tiêu	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Dư nợ TP phát hành cuối năm (tỷ đồng)	581,67	879,94	1.206,92
Tỷ lệ TP / Nợ phải trả (%)	70,81	70,17	86,03
Tỷ lệ TP / Vốn chủ sở hữu (%)	52,36	84,17	103,55
Tỷ lệ TP / Tổng nguồn vốn (%)	30,10	38,27	46,99

Khóa luận đồng thời đặt số liệu của Rồng Việt trong thế so sánh tương quan với các định chế cùng ngành năm 2020:

Bảng 3: So sánh tỷ trọng phát hành trái phiếu giữa Rồng Việt và một số CTCK năm 2020

Công ty	Dư nợ TP (tỷ đồng)	NPT (tỷ đồng)	VCSH (tỷ đồng)	TP/NPT (%)	TP/VCSH (%)	TP/Tổng nguồn vốn (%)
Rồng Việt	1.206,92	1.402,84	1.165,52	86,03	103,55	46,99
SSI	1.146,53	25.896,73	9.872,80	4,43	11,61	3,21
HSC	932,80	8.048,47	4.440,35	11,59	21,01	7,47
VND	1.226,56	7.551,71	2.982,93	16,24	41,12	11,64
VCSC	668,32	3.860,92	4.521,49	17,31	14,78	7,97
SHS	1.000,00	3.703,40	3.226,30	27,00	31,00	14,43
ACBS	443,00	2.085,60	2.053,73	21,24	21,57	10,70

Bảng 4: So sánh tỷ lệ hoàn thành kế hoạch phát hành trái phiếu năm 2020

Chỉ tiêu	Rồng Việt	VCSC	SHS	VND
Khối lượng phát hành thực tế / Kế hoạch (%)	60,75	82,19	85,27	100,00

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn, tác giả chỉ ra các công trình trước đây (Nguyễn Mạnh Cường 2015; Trần Thị Thùy Hương; Bạch Thị Thanh Hà 2014; Phạm Thị Phương Uyên; Vũ Thị Hoa và cộng sự) chủ yếu phân tích thị trường TPDN nói chung hoặc tập trung vào các doanh nghiệp bất động sản, xây dựng hạ tầng và năng lượng, chưa có công trình làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn huy động vốn qua trái phiếu chuyên biệt cho mô hình công ty chứng khoán. Đóng góp cụ thể của khóa luận gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và khung pháp lý chuyên ngành về hoạt động phát hành trái phiếu của CTCK, làm rõ các ràng buộc pháp định về tỷ lệ nợ, an toàn tài chính và điều kiện chào bán.
2. Thiết lập khung tiêu chí đánh giá kết hợp giữa định lượng (quy mô, tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ hoàn thành, chi phí lãi, cơ cấu dư nợ) và định tính (mô hình áp lực cạnh tranh, rủi ro thanh khoản, rủi ro vĩ mô).
3. Cung cấp bức tranh thực nghiệm chi tiết về cơ cấu vốn của Rồng Việt giai đoạn 2018–2020, chỉ ra đặc thù phụ thuộc lớn vào trái phiếu ngắn hạn (chiếm 86,03% nợ phải trả) khác biệt rõ rệt so với các CTCK đầu ngành (chủ yếu dựa vào tín dụng ngân hàng).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài: Tác giả thừa nhận hạn chế về trình độ và thời gian nghiên cứu; dữ liệu thực chứng tập trung chủ yếu tại một doanh nghiệp đơn lẻ (Chứng khoán Rồng Việt) trong chu kỳ 3 năm (2018–2020). Bên cạnh đó, các đợt phát hành được khảo sát chỉ giới hạn ở một loại hình duy nhất là trái phiếu ngắn hạn kỳ hạn 12 tháng không có tài sản đảm bảo, chưa bao quát được các công cụ trái phiếu phức tạp khác.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Mở rộng nghiên cứu sang giai đoạn sau năm 2020 khi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật mới (Nghị định 153/2020/NĐ-CP, Nghị định 155/2020/NĐ-CP và Luật Chứng khoán mới) đi vào thực thi đầy đủ; mở rộng phạm vi khảo sát so sánh đa biến trên toàn bộ nhóm CTCK đang niêm yết; nghiên cứu khả năng phát hành các cấu trúc trái phiếu trung - dài hạn, trái phiếu chuyển đổi hoặc trái phiếu gắn quyền chọn trong ngành chứng khoán.

Giá trị tham khảo

Nội dung khóa luận mang lại giá trị tham khảo thực tế cho:

• Sinh viên và học viên: Ngành Tài chính - Ngân hàng, Chứng khoán và Quản trị kinh doanh có thể khai thác khóa luận như một nghiên cứu tình huống điển hình về nghiệp vụ phát hành công cụ nợ tại định chế tài chính phi ngân hàng.
• Chuyên viên quản trị nguồn vốn và phân tích: Tại các công ty chứng khoán và định chế tài chính, có thể sử dụng khung tiêu chí đánh giá (chi phí vốn, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch, mức độ rủi ro thanh toán) để tham chiếu trong việc lập phương án phát hành trái phiếu.
• Nhà đầu tư: Nắm bắt được cơ cấu rủi ro, cấu trúc nợ và các chỉ số an toàn vốn thực tế của doanh nghiệp chứng khoán khi thẩm định năng lực trả nợ của tổ chức phát hành.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng số liệu so sánh chi tiết giữa Rồng Việt và 6 CTCK lớn tại Bảng 2.10; khung lý thuyết về các chỉ tiêu đánh giá kết quả huy động vốn tại mục 1.4 Chương 1; và quy trình 3 bước thực hiện phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại mục 2.2 Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu huy động vốn của Rồng Việt giai đoạn 2018–2020 có đặc điểm nổi bật gì so với các công ty chứng khoán khác?

Nguồn vốn vay nợ của Rồng Việt phụ thuộc gần như toàn bộ vào kênh phát hành trái phiếu ngắn hạn. Dư nợ trái phiếu cuối năm 2020 chiếm tới 86,03% tổng nợ phải trả, 103,55% vốn chủ sở hữu và 46,99% tổng nguồn vốn. Trong khi đó, các CTCK đầu ngành như SSI, HSC, VND, VCSC chủ yếu huy động vốn tín dụng từ hệ thống ngân hàng trong và ngoài nước, với tỷ lệ dư nợ trái phiếu trên nợ phải trả năm 2020 chỉ lần lượt là 4,43%, 11,59%, 16,24% và 17,31%.

2. Trái phiếu phát hành của Rồng Việt trong giai đoạn 2018–2020 có cấu trúc và điều kiện phát hành như thế nào?

Trong toàn bộ giai đoạn nghiên cứu, Rồng Việt chỉ phát hành duy nhất loại trái phiếu không chuyển đổi, không có tài sản đảm bảo, kỳ hạn cố định 12 tháng kể từ ngày phát hành. Mệnh giá trái phiếu là 1.000 đồng/trái phiếu, giá chào bán bằng 100% mệnh giá. Lãi suất danh nghĩa áp dụng từ 8,0% đến 9,5%/năm vào năm 2018 và duy trì ở mức 8,5% đến 9,5%/năm trong giai đoạn 2019–2020.

3. Khả năng hoàn thành kế hoạch phát hành trái phiếu của Rồng Việt đạt mức bao nhiêu qua các năm?

Khả năng hoàn thành kế hoạch của công ty ở mức trung bình và biến động qua từng thời kỳ: năm 2017 đạt 74,20%; năm 2018 giảm mạnh xuống 52,97%; năm 2019 phục hồi lên 70,18%; năm 2020 đạt 60,75%. So sánh với năm 2020, tỷ lệ này của Rồng Việt thấp hơn nhiều so với các công ty cùng ngành như SHS (85,27%), VCSC (82,19%) và VND (100%).

4. Vì sao quy mô và tốc độ tăng trưởng phát hành trái phiếu của Rồng Việt sụt giảm mạnh vào năm 2018?

Năm 2018, quy mô vốn huy động qua trái phiếu của Rồng Việt giảm 52,4% so với năm 2017 (từ hơn 1.093 tỷ đồng xuống còn 529,79 tỷ đồng). Nguyên nhân do tác động của chiến tranh thương mại và kinh tế thế giới hạ nhiệt ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường chứng khoán Việt Nam, kéo lợi nhuận sau thuế của Rồng Việt năm 2018 giảm 38,32% (chỉ đạt 68,681 tỷ đồng), tạo tâm lý e ngại cho nhà đầu tư khi mua trái phiếu doanh nghiệp.

5. Các chỉ số an toàn tài chính của Chứng khoán Rồng Việt được ghi nhận ra sao khi gia tăng nợ trái phiếu năm 2020?

Mặc dù tỷ lệ nợ phải trả tăng lên mức 54,62% tổng nguồn vốn, các chỉ tiêu an toàn của công ty vẫn đáp ứng quy định pháp luật: tỷ lệ an toàn tài chính đạt 638% (quy định của Bộ Tài chính là tối thiểu 180%); tỷ lệ Nợ/VCSH là 120% (sát mức bình quân 114% của 30 CTCK); lợi nhuận sau thuế năm 2020 đạt kỷ lục 150 tỷ đồng (vượt 316,95% kế hoạch đề ra); tỷ suất ROE bình quân đạt 13,58%.

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Lê Thị Mỹ Hạnh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá thực nghiệm hoạt động huy động vốn qua phát hành trái phiếu tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Rồng Việt giai đoạn 2018–2020. Kết quả nghiên cứu làm nổi bật việc Rồng Việt tận dụng trái phiếu ngắn hạn làm kênh tài trợ nợ trọng yếu, đồng thời nhận diện các hạn chế về tính bền vững trong tăng trưởng, tính đơn điệu của cấu trúc kỳ hạn và tỷ lệ hoàn thành kế hoạch chưa cao so với nhóm định chế dẫn đầu. Các nhóm giải pháp tác giả đề xuất tập trung vào việc đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng nền tảng số hóa và củng cố minh bạch thông tin nhằm hỗ trợ công ty tối ưu hóa chi phí và quy mô cấu trúc vốn trong các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN THÔNG QUA PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU TẠI CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1. Công ty chứng khoán 1. Khái niệm Công ty chứng khoán là một tổ chức tài chính trung gian ở Thị trường chứng khoán, thực hiện trung gian tài chính thông qua các hoạt động chủ yếu như mua bán chứng khoán, môi giới chứng khoán, phát hành và bảo lãnh chứng khoán, tư vấn đầu tư và quản lý quỹ đầu tư và có thể tham gia trao đổi cổ phiếu trong thị trường với vai trò trung gian. Với đặc thù kinh doanh, các CTCK ngoài việc phải đáp ứng theo Luật Doanh nghiệp về hình thức Công ty TNHH và công ty Cổ phần, công ty phải được Ủy ban chứng khoán Nhà nước cấp giấy phép thành lập và hoạt động đồng thời là giấy Đăng ký kinh doanh.

Do lĩnh vực hoạt động là quản lý vốn, quỹ và nhiều nguồn tiền khác nhau, có thể được sử dụng hoặc được cất giữ các nguồn đó, nghĩa là hoạt động mang tính chất rủi ro cao cần có sự đảm bảo của luật pháp. Chính phủ đã đưa ra quy định về số vốn tối thiểu đối với các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ để thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh của công ty chứng khoán, công ty chứng khoán có vốn đầu tư nước ngoài, chi nhánh công ty chứng khoán nước ngoài tại Việt Nam theo từng hạng mục kinh doanh. Tối đa để thực hiện đầy đủ các hoạt động chứng khoán thì số vốn cần có là 300 tỷ VND. Ngoài ra, các tổ chức, cá nhân tham gia góp vốn phải chứng minh nguồn vốn hợp pháp và được tổ chức kiểm toán độc lập xác nhận.

Vai trò Công ty chứng khoán có những vai trò được thể hiện thông qua một số nội dung như huy động vốn, hình thành giá cả chứng khoán, thực thi tính hoán tệ, tư vấn đầu tư và tạo ra sản phẩm mới. a) Vai trò huy động vốn Công ty chứng khoán là một trong những trung gian tài chính có chức năng huy động vốn. Hay nói cách khác công ty chứng khoán có vai trò là chiếc cầu nối và 6 là kênh dẫn cho vốn chảy từ một hay một số bộ phận nào đó của nền kinh tế có dư thừa vốn (vốn nhàn rỗi) đến các bộ phận khác của nền kinh tế đang thiếu vốn (cần huy động vốn). Các công ty chứng khoán thường đảm nhận vai trò này qua các hoạt động bảo lãnh phát hành và môi giới chứng khoán.

b) Vai trò hình thành giá cả chứng khoán Trên thị trường sơ cấp, khi thực hiện hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán cho các tổ chức phát hành, công ty chứng khoán thực hiện vai trò hình thành giá cả chứng khoán thông qua việc xác định và tư vấn cho các tổ chức phát hành mức giá phát hành hợp lý đối với các chứng khoán trong đợt phát hành. Thông thường, mức giá phát hành thường do các công ty chứng khoán xác định trên cơ sở tiếp xúc, tìm hiểu và thỏa thuận với các nhà đầu tư tiềm năng lớn trong đợt phát hành đó và tư vấn cho tổ chức phát hành. Trên thị trường thứ cấp, dù là trên thị trường giấu lệnh hay thị trường đấu giá, công ty chứng khoán luôn có vai trò giúp các nhà đầu tư đánh giá đúng thực tế và chính xác về giá trị các khoản đầu tư của mình. Công ty chứng khoán có chức năng quan trọng là can thiệp trên thị trường, góp phần điều tiết giá cả chứng khoán.

Theo quy định của các nước, công ty chứng khoán bắt buộc phải dành ra một tỷ lệ nhất định giao dịch của mình để mua chứng khoán vào khi giá chứng khoán trên thị trường đang giảm và bán ra khi giá chứng khoán cao. c) Vai trò thực thi tính hoàn tệ của chứng khoán Các nhà đầu tư luôn muốn có được khả năng chuyển tiền mặt thành chứng khoán và ngược lại trong một môi trường đầu tư ổn định. Các công ty chứng khoán đảm nhận được chức năng chuyển đổi này, giúp cho nhà đầu tư ít phải chịu thiệt hại nhất khi tiến hành đầu tư. Trong hầu hết các nghiệp vụ đầu tư ở sở giao dịch chứng khoán và thị trường phi tập trung, một nhà đầu tư có thể hàng ngày chuyển đổi tiền mặt thành chứng khoán và ngược lại mà không phải chịu thiệt hại đáng kể đối với giá trị khoản đầu tư của mình.

Nói cách khác, có thể có một số nhân tố bên ngoài ảnh hưởng đến giá trị đầu tư, chẳng hạn như tin đồn về một vấn đề nào đó trong nền kinh 7 tế, nhưng giá trị khoản đầu tư nói chung không giảm đi do cơ chế giao dịch của thị trường. d) Thực hiện tư vấn đầu tư Các công ty chứng khoán không chỉ thực hiện mệnh lệnh của khách hàng mà còn tham gia vào nhiều dịch vụ tư vấn khác nhau thông qua việc nghiên cứu thị trường rồi cung cấp những thông tin đó cho các công ty và cho các cá nhân đầu tư. Dịch vụ đầu tư có thể gồm: - Thu nhập thông tin phục vụ cho mục đích của khách hàng - Cung cấp thông tin về các khoản đầu tư khác nhau cũng như triển vọng trong ngắn và dài hạn của các khoản đầu tư đó trong tương lai 1. Hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán - Môi giới chứng khoán: Mua - bán chứng khoán theo yêu cầu của khách hàng, làm trung gian nhận lệnh và khớp lệnh giữa bên tai và bên bán để hưởng phí giao dịch, là hoạt động chủ yếu và cơ bản nhất của CTCK.

Sự có mặt của môi giới trên TTCK là cần thiết, khi người đầu tư không được biết nhiều thông tin về các loại đang lưu hành để có thể đánh giá và quyết định hướng sử dụng vốn của mình. Mặt khác, các doanh nghiệp, tổ chức cũng không muốn người khác biệt được tình trạng tài chính đích thực của mình nên quá trình mua bán thông qua người môi giới, vừa là người tư vấn cổ kính nghiệm sẽ giải quyết được những khó khăn từ hai phía. - Tự doanh chứng khoán: Thay vì môi giới, CTCK trực tiếp thực hiện mua bán chứng khoán cho chính mình để gia tăng lợi nhuận giống nhà đầu tư. Do mức độ lợi nhuận cao song song với mức độ rủi ro lớn, số vốn pháp định tối thiểu cho hoạt động này tại Việt Nam được quy định tăng mạnh từ 12 tỷ (NĐ-CP số 144 năm 2003) lên 100 tỷ đồng (NĐCP số 14 năm 2007).

- Phân tích và tư vấn đầu tư chứng khoán: Sử dụng các chuyên gia phân tích, tổng hợp dựa trên các báo cáo tài chính, phân tích chuyên ngành, phân tích thị trường. để đưa ra dịch vụ tư vấn đầu tư theo từng yêu cầu khách hàng bao gồm tư vấn tài chính; tư vấn đầu tự chứng khoán; định giá doanh nghiệp, tư vấn sát nhập, hợp nhất, phân chia doanh nghiệp; tư vấn niêm yết phát hành chứng khoán. 8 - Tư vấn bảo lãnh phát hành chứng khoán: CTCK đứng ra tổ chức bảo lãnh, giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi phát hành chứng khoán ra thị trường chứng khoán, phân phối chứng khoản cho các nhà đầu tư, nhận mua chứng khoán để bán lại hoặc mua số chứng khoán còn lại chưa phân phối hết. Hoạt động thủy cần tìột tức vốn pháp định cao để nhằm đảm bảo an toàn cho thị trường cũng như các khách hàng nên cũng được điều chỉnh số vốn yêu cầu từ 22 tỷ lên đến 165 tỷ trong năm 2007.

- Môi giới Trái phiếu: Không giống như việc phải khớp lệnh đặt mua bán mới giao dịch được cổ phiếu, giao dịch trái phiếu do người bán và người mua đã thỏa thuận thực hiện giao dịch từ trước, thông qua CTCK để đặt lệnh. Để thực hiện chức năng môi giới trái phiếu này, CTCK phải là thành viên giao địch trên hệ thống giao dịch TPCP, hệ thống này chính thức hoạt động từ 24/9/2009 với 14 thành viên đã được chấp thuận trong 33 thành viên đăng ký vào lúc đó. - Tự doanh Trái phiếu là hoạt động CTCK sử dụng nguồn vốn của mình để mua hoặc bán trái phiếu trên thị trường từ đó được hưởng lợi nhuận như các nhà đầu tư khác hoặc tự chịu rủi ro khi bị thua lỗ. Đối với hoạt động tự doanh, công ty có thể bán hết lượng trái phiếu đang nắm giữ và đồn thời có thể mua tối đa nguồn vốn đã được phân bổ cho hoạt động tự doanh bất cứ thời điểm cần thiết nào mà không chịu ràng buộc với bên thứ ba nào khác - đây là điểm khác giữa hoạt động kinh doanh tự doanh trái phiếu và hoạt động tạo lập thị trường của các tổ chức tài chính khác.

- Tư vấn đầu tư trái phiếu: Việc tư vấn đầu tư trái phiếu cũng giống tư vấn đầu tư chứng khoán nói chung đều cần phải nắm vững các quy định, điều luật để tư vấn cho các nhà đầu tư quan tâm. Việc này bao gồm đầy đủ các nhiệm vụ phân tích tài chính, pháp luật pháp chế, nhận định thị trường, định giá tài sần, đinh giả rùi to. để có thể đáp ứng nhu cầu cho cá nhân, tổ chức có nhu cầu đầu tư cũng như đảm bảo một cách tương đối khả năng toàn cho dòng vốn của họ. - Bảo lãnh phát hành trái phiếu: Dựa vào nhu cầu của nhà phát hành cần được đảm bảo tiến độ nhận được khoản vay theo kế hoạch, CTCK có thể đánh giá, nhận định khả năng của thị trường để đồng ý bảo lãnh lượng trái phiếu trong khoảng thời gian sẽ được xuất bản.

Khi rủi ro là thị trường không thanh toán toàn bộ số trái nhiều 9 đó, người bảo lãnh phải mua toản bộ số trái phiếu còn lại, đảm bảo nhà phát hành thu hồi đủ số vốn theo kế hoạch. Việc bảo lãnh phát hành trái nhiều doanh nghiệp có thể được thực hiện do một hoặc một số tổ chức đồng thực hiện đồng bảo lãnh phát hành trái phiếu) bao gồm CTCK được phép hoạt động kinh doanh dịch vụ này, hoặc có thể do Ngân hàng thương mại được UBCK chấp thuận theo điều kiện do Bộ Tài chính quy định. Do khả năng phải mua toàn bộ số trái phiếu đứng ra bảo lãnh nhà như đã nói ở phần trên, số vốn pháp định tối thiểu của CTCK kinh doanh dịch vụ này cần lên đêm 165 tỷ cao thất trong các loại hình kinh doanh chứng khoái. Và tất yếu phí bảo lãnh cũng được tính dựa trên mức độ rủi ro, độ khó khăn thuận lợi, đợt phát hành lớn nhỏ, lãi suất trái phiếu cao - thấp (lãi suất cao thì phí bảo lãnh thấp vả ngược lại).