Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á - Chi nhánh Đại An Chương 4: Giải pháp tăng cường hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á - Chi nhánh Đại An. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài Joel Bessis (1998) trong cuốn sách Risk Management đã tập trung đề cập đến công tác quản trị rủi ro ở các NHTM trong đ c quản trị rủi ro LS – là vấn đề c liên quan mật thiết đến HĐV của NHTM.
Simenson (1999) trong cuốn sách Bank Management, đã đề cập và làm rõ các nội dung liên quan đến quản trị NHTM, trong đ vấn đề quản trị HĐV đã được tác giả tập trung đề cập. Gill (2004) trong cuốn sách Quản trị ngân hàng thương mại, đã đề cập công tác HĐV cũng như quản trị HĐV ở các NHTM (quản trị tài sản Nợ) trong đ , tác giả đã tập trung đề cập công tác quản trị rủi ro LS, một yếu tố rất quan trọng liên quan đến HĐV ở các NHTM. David Cox (1997) trong cuốn sách Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, đã đề cập và phân tích các nghiệp vụ NH hiện đại được tri n khai trong các NHTM quốc tế, và với việc tri n khai các nghiệp vụ NH hiện đại này sẽ tạo thuận lợi cho các NHTM mở rộng HĐV với chi phí rẻ. Miskin, trong cuốn sách Tiền tệ, NH và thị trường tài chính, đã đề cập đến nhiều nội dung liên quan đến lĩnh vực tài chính – NH, trong đ c các nội dung liên quan đến hoạt động HĐV của NHTM.
Sinkey (1998) trong cuốn sách Commercial Bank Financial Management, đã đề cập và phân tích nhiều nội dung c liên quan đến vấn đề quản trị tài chính ở các NHTM, trong đ c vấn đề quản trị nguồn vốn ở NHTM. 5 Các cuốn sách Chuyên khảo do các tác giả nước ngoài viết trên đây đều là các tài liệu cẩm nang trong kinh doanh và quản lý NH, song cần lưu ý là hoạt động NH luôn gắn với các điều kiện và hoàn cảnh nhất định, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng trong hệ thống tài chính NH hiện nay thì hầu như các công trình chưa đề cập và làm rõ nội dung này c ý nghĩa như thế nào trong HĐV của các NHTM cũng như nh ng rủi ro gắn với huy động nguồn vốn của các NHTM. Tổng quan nghiên cứu trong nước Liên quan đến đề tài nghiên cứu về hoạt động vốn của các NHTM đã c khá nhiều các công trình nghiên cứu, cụ th như sau: Đường Thị Thanh Hải (2014), “Nâng cao hiệu quả huy động vốn”, Tập chí Tài chính số 5 – 2014 đã chỉ rõ c 4 nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn: Thứ nhất, nguồn vốn huy động c ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô hoạt động của hệ thống ngân hàng; Thứ hai, nguồn vốn huy động giúp ngân hàng chủ động trong kinh doanh; Thứ ba, nguồn vốn huy động giúp ngân hàng nâng cao vị thế của mình trên thị trường; Thứ tư, nguồn vốn huy động quyết định năng lực cạnh tranh của ngân hàng. Bên cạnh đ , tác giả cũng chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của ngân hàng, bao gồm các nhân tố bên ngoài như: Chu kỳ kinh tế, môi trường pháp lý, môi trường cạnh tranh, yếu tố tiết kiệm của dân cư; Các nhân tố thuộc về ngân hàng: Chiến lược kinh doanh của ngân hàng, các hình thức huy động vốn, chính sách lãi suất, đổi mới công nghệ, chiến lược marketing của ngân hàng, thâm niên và uy tín của ngân hàng.
Thanh Xuân (2021), “Ngân hàng chạy đua huy động vốn”, bài đăng trên tạp chí Ngân hàng số 4/2021, cho rằng năm 2021, với tốc độ tăng trưởng tín dụng của ngành NH là 13,53% so với cuối năm 2020, tương ứng lượng vốn bơm ra thêm hơn 1,243 triệu tỉ đồng, lên hơn 10,4 triệu tỉ đồng. Như vậy 6 qua năm 2022, tốc độ tăng trưởng tín dụng của ngành NH dự kiến 14% so với năm 2021, tương ứng lượng vốn đưa ra thị trường khoảng 1,46 triệu tỉ đồng, lên hơn 11,86 triệu tỉ đồng. Chính vì vậy mà các ngân hàng đã phải chạy nước rút trong việc huy động nguồn vốn cho vay. Nguyễn Thu Hồng (2020), “Marketing huy động vốn của ngân hàng thương mại”, bài đăng trên tạp chí Tài chính Tiền tệ tháng 9 năm 2020.
Theo bài báo trong nh ng năm gần đây, thị trường tài chính ngân hàng Việt Nam đã phát tri n nhanh và c nhiều thay đổi tích cực cùng với sự tăng trưởng của nền kinh tế. Đ đảm bảo nguồn vốn phục vụ cho hoạt động kinh doanh, nguồn huy động từ bên ngoài đ ng vai trò vô cùng quan trọng. Việc áp dụng marketing đối với nguồn vốn huy động các ngân hàng thương mại (NHTM) là cần thiết. Trước thực tiễn đ , tác giả đã nghiên cứu trường hợp cụ th của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát tri n Việt Nam (BIDV) chi nhánh Hà Tây, qua đ phân tích một số ưu, nhược đi m trong hoạt động marketing huy động vốn tại các NHTM, từ đ đề xuất 04 giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động này tại Chi nhánh.
Bài báo “Tăng cường huy động vốn từ tiền gửi khách hàng tại Ngân hàng thương mại Việt Nam” của tác giả Nguyễn Ngọc Thọ và Nguyễn Ngọc Linh trên Tạp Chí Ngân hàng đăng ngày 18/12/2019. Bài viết của 2 tác giả đã chỉ ra được thực trạng tăng trưởng huy động từ tiền gửi khách hàng tại các NHTM Việt Nam, nêu ra được các kết quả đã đạt được và một số hạn chế còn tồn tại, từ đ đã đưa ra được một số đề xuất đ tăng cường huy động vốn từ tiền gửi khách hàng tại NHTM Việt Nam (Nguyễn Ngọc Linh, 2019) Trần Thanh Trúc (2023) với bào báo “ Nâng cao hiệu quả huy động vốn tiền gửi tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - chi nhánh Láng Hạ”, đăng trên tạp chí Công Thương. Các đề tài này đã nêu ra nh ng cơ sở lý luận, thực trạng hiệu quả huy động vốn tại các ngân hàng thương mại cụ th. Các tác giả 7 cũng đã nêu rõ quan đi m và nội dung về nâng cao hiệu quả huy động vốn của NHTM: Mở rộng quy mô, mở rộng thị phần, chi phí huy động vốn hợp lý, cơ cấu huy động vốn hợp lý và tiêu chí đảm bảo chất lượng dịch vụ.
Đồng thời các tác giả cũng nêu lên các nhân tố ảnh hưởng đến việc nâng cao hiệu quả huy động vốn và kinh nghiệm của một số ngân hàng trong và ngoài nước về hiệu quả huy động vốn. Từ đ , các tác giả đã đưa ra nh ng giải pháp chi nhánh đã thực hiện trong thời gian qua. Khoảng trống nghiên cứu của đề tài Nói chung, các công trình nghiên cứu trên đã khái quát nh ng lý luận cơ bản về huy động vốn và hiệu quả huy động vốn, các nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn và các tiêu chí đo lường hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại, qua đ phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả huy động vốn và đưa ra nh ng giải pháp tăng cường, nâng cao hiệu quả huy động vốn. Nhưng mỗi chi nhánh ngân hàng khác nhau sẽ c cách thức huy động vốn, chiến lược huy động vốn, đặc thù tình hình hoạt động kinh doanh khác nhau và các ngân hàng sẽ c nh ng giải pháp khác nhau đ nâng cao hiệu quả huy động vốn nhằm đáp ứng nhu cầu kinh doanh của mình.
Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - Chi nhánh Đại An là một chi nhánh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Nam Á, đã trải qua quá trình hình thành và phát tri n 17 năm ở Thành phố Hà Nội. Đây là ngân hàng tư nhân nên c nh ng chính sách huy động vốn thông thoáng hơn so với các ngân hàng thương mại cổ phần của Nhà nước. Tuy nhiên, trong điều kiện kinh tế thị trường vận động liên tục, luôn đổi mới và phát tri n nên mỗi công trình nghiên cứu lại c giá trị tại một thời đi m nhất định. Các nghiên cứu về huy động vốn của các NHTM vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế về số lượng cũng như khả năng đi sâu nghiên cứu về nh ng đặc đi m riêng.
Bên cạnh đ , thời gian gần đây, do ảnh hưởng nặng nền của 8 dịch bệnh Covid-19 và cuộc chiến Nga-Ukraina, nền kinh tế toàn cầu rơi vào tình trạng bất ổn, nhiều doanh nghiệp do không c đơn hàng nên buộc phải giải th hoặc phá sản, tỷ lệ thất nghiệp tăng, giá năng lượng biến động lớn. Nền kinh tế của Việt Nam cũng không nằm ngoài tình trạng đ. Khả năng tích lũy của khách hàng thấp, tỷ lệ lạm phát cao, lãi suất biến động khiến cho NHTM phải đối mặt với nhiều kh khăn, đặc biệt là hoạt động huy động vốn. Thị trường bị thu hẹp trong khi các NHTM vẫn tiếp tục mở rộng quy mô khiến cho áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Mỗi ngân hàng dựa trên khả năng và điều kiện của mình đ huy động được nguồn vốn ổn định với chi phí hợp lý được coi là nhiệm vụ hàng đầu và hết sức cấp bách trong giai đoạn hiện nay. Hơn n a, do đặc đi m khác nhau của mỗi ngân hàng và hiện nay chưa c công trình nghiên cứu nào về hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - Chi nhánh Đại An trong giai đoạn 2020-2022. Do đ , đề tài nghiên cứu của tác giả về:“Huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á - Chi nhánh Đại An” sẽ đề xuất nh ng giải pháp c tính khả thi nhằm tăng cường huy động vốn của Chi nhánh trong điều kiện kinh tế trong và ngoài nước hiện nay. Cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thƣơng mại 1.
Khái niệm hoạt động huy động vốn Huy động vốn (HĐV) là nghiệp vụ tiếp nhận nguồn vốn từ các cá nhân, tổ chức kinh tế, định chế tài chính bằng nhiều hình thức khác nhau trong khoảng thời gian nhất định đ tạo nguồn vốn hoạt động cho ngân hàng. Vốn huy động chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn của NHTM, n đ ng vai trò rất quan trọng trong mọi hoạt động kinh doanh của ngân hàng (Phan Thị Thu Hà, 2013).