Luận văn thạc sĩ về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam sau khủng hoảng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào việt nam thời kỳ hậu khủng hoảng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Huyền
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Thanh Hà
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính, Ngân Hàng
• Đề tài: Hút Vốn Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Vào Việt Nam Thời Kỳ Hậu Khủng Hoảng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.2. CÁC HÌNH THỨC ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.3. BẢN CHẤT VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM THỜI KỲ HẬU KHỦNG HOẢNG
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM THỜI KỲ HẬU KHỦNG HOẢNG

Tóm tắt

I. Tình hình thu hút vốn đầu tư nước ngoài FDI tại Việt Nam sau khủng hoảng

Khủng hoảng kinh tế toàn cầu đã tác động mạnh mẽ đến dòng FDI tại Việt Nam. Trước khủng hoảng, Việt Nam là điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài nhờ vào chính sách mở cửa và cải cách kinh tế. Tuy nhiên, sau khủng hoảng, dòng vốn này đã giảm sút đáng kể. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam đã giảm khoảng 30% trong năm 2009 so với năm 2008. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có những chiến lược thu hút FDI hiệu quả hơn để phục hồi nền kinh tế. Các nhà đầu tư hiện nay đang tìm kiếm môi trường đầu tư ổn định và có chính sách hỗ trợ rõ ràng từ chính phủ. Chính sách đầu tư cần phải được cải cách để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

1.1. Tác động của khủng hoảng kinh tế đến FDI tại Việt Nam

Khủng hoảng kinh tế đã làm giảm sút niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường Việt Nam. Nhiều dự án đầu tư bị hoãn lại hoặc hủy bỏ do lo ngại về tình hình kinh tế không ổn định. Các nhà đầu tư nước ngoài đã chuyển hướng sang các thị trường khác có tiềm năng tăng trưởng cao hơn. Điều này đã dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các quốc gia trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Việt Nam cần phải cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng và cải cách hành chính để thu hút lại dòng vốn này.

II. Chiến lược thu hút FDI hiệu quả

Để thu hút vốn đầu tư nước ngoài sau khủng hoảng, Việt Nam cần xây dựng một chiến lược toàn diện. Chiến lược này cần tập trung vào việc cải cách chính sách đầu tư, tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch và ổn định. Cần có các chính sách ưu đãi thuế cho các nhà đầu tư, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất sạch. Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng là một yếu tố quan trọng. Đào tạo và phát triển kỹ năng cho lao động sẽ giúp tăng cường năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài ra, việc tăng cường hợp tác quốc tế và tham gia vào các hiệp định thương mại tự do cũng sẽ mở ra nhiều cơ hội cho FDI.

2.1. Cải cách chính sách đầu tư

Cải cách chính sách đầu tư là một trong những yếu tố then chốt để thu hút FDI. Chính phủ cần xem xét lại các quy định hiện hành, giảm thiểu thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Việc đơn giản hóa quy trình cấp phép đầu tư và bảo đảm quyền lợi cho nhà đầu tư sẽ tạo ra niềm tin và khuyến khích họ đầu tư vào Việt Nam. Hơn nữa, cần có các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và các dự án đổi mới sáng tạo, từ đó tạo ra một hệ sinh thái đầu tư năng động và hấp dẫn.

III. Cơ hội và thách thức trong việc thu hút FDI

Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội lớn trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Sự chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu tìm kiếm các thị trường mới đã tạo ra cơ hội cho Việt Nam. Các nhà đầu tư đang tìm kiếm các địa điểm thay thế cho Trung Quốc, và Việt Nam với vị trí địa lý thuận lợi, nguồn lao động dồi dào và chi phí sản xuất thấp đang trở thành lựa chọn hấp dẫn. Tuy nhiên, Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức như cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ, tình trạng tham nhũng và thiếu minh bạch trong quản lý. Để tận dụng được cơ hội này, Việt Nam cần phải có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

3.1. Cơ hội từ sự chuyển dịch chuỗi cung ứng

Sự chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19. Nhiều công ty đa quốc gia đang tìm kiếm các địa điểm sản xuất mới để giảm thiểu rủi ro. Việt Nam với lợi thế về chi phí lao động thấp và chính sách mở cửa đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư. Cơ hội này không chỉ giúp tăng trưởng FDI mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động trong nước. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, Việt Nam cần phải cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, nền kinh tế Việt Nam chịu tác động sâu sắc, đặc biệt là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam giảm từ 8,46% năm 2007 xuống còn 5,03% năm 2012, mức thấp nhất trong 13 năm qua. Dòng vốn FDI đăng ký mới cũng giảm mạnh, từ 71,7 tỷ USD năm 2008 xuống còn khoảng 16,3 tỷ USD năm 2012, giảm hơn 77%. Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng thu hút FDI vào Việt Nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng, xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường thu hút nguồn vốn này, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm giai đoạn từ năm 2007 đến 2012, tập trung vào các địa bàn trọng điểm như TP. Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Hải Phòng và các vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và Bắc. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các nhân tố tác động đến thu hút FDI trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, đồng thời đề xuất các chính sách phù hợp để nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết cơ bản về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), bao gồm:

• Lý thuyết lợi thế so sánh: Giải thích tại sao các nhà đầu tư lựa chọn đầu tư vào các quốc gia có lợi thế về nguồn lực, vị trí địa lý, chi phí lao động và cơ sở hạ tầng.
• Lý thuyết động cơ đầu tư FDI: Phân loại FDI theo động cơ tìm kiếm nguồn lực, thị trường, hiệu quả và tài sản chiến lược, giúp hiểu rõ các mục tiêu và chiến lược của nhà đầu tư.
• Mô hình môi trường đầu tư: Bao gồm các yếu tố như chính sách pháp luật, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, ổn định chính trị và môi trường kinh tế vĩ mô, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: FDI, vốn đăng ký và vốn thực hiện, hình thức đầu tư (liên doanh, 100% vốn nước ngoài, hợp đồng hợp tác kinh doanh, BOT/BTO/BT), các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI như môi trường chính trị - kinh tế, cơ sở hạ tầng, chính sách ưu đãi, nguồn nhân lực và các yếu tố quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định lượng và định tính dựa trên số liệu thống kê từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê, Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cùng các báo cáo ngành và tài liệu pháp luật liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 14.998 dự án FDI còn hiệu lực từ năm 1988 đến 2012, với trọng tâm phân tích giai đoạn 2007-2012.

Phương pháp chọn mẫu là tổng hợp toàn bộ dự án FDI có dữ liệu đầy đủ trong giai đoạn nghiên cứu nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác. Phân tích số liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, xu hướng biến động vốn đăng ký và vốn thực hiện theo năm, theo địa bàn, ngành nghề và hình thức đầu tư. Ngoài ra, nghiên cứu còn sử dụng phương pháp phân tích so sánh với các quốc gia trong khu vực để rút ra bài học kinh nghiệm.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013, dựa trên dữ liệu thu thập và phân tích các giai đoạn trước và sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 nhằm đánh giá tác động và đề xuất giải pháp phù hợp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giảm sút mạnh về vốn đăng ký FDI sau khủng hoảng: Năm 2008, vốn đăng ký FDI đạt đỉnh 71,7 tỷ USD, nhưng đến năm 2012 chỉ còn khoảng 16,3 tỷ USD, giảm hơn 77%. Số dự án đăng ký cũng giảm từ 1.557 dự án năm 2008 xuống còn 1.287 dự án năm 2012.

2. Chuyển dịch hình thức đầu tư: Từ năm 1988 đến 2007, hình thức 100% vốn nước ngoài chiếm 77,6% số dự án và 55,9% tổng vốn đăng ký, trong khi liên doanh chiếm 18,8% số dự án và 26,2% vốn đăng ký. Sau khủng hoảng, xu hướng đầu tư theo hình thức 100% vốn nước ngoài tiếp tục tăng, phản ánh sự ưu tiên của nhà đầu tư trong việc kiểm soát toàn bộ dự án.

3. Tập trung địa bàn đầu tư: TP. Hồ Chí Minh dẫn đầu với 20,45 tỷ USD vốn đăng ký (10,17% tổng vốn), tiếp theo là Bà Rịa - Vũng Tàu với 7,46 tỷ USD (8,98%) và Hải Phòng với 3,96 tỷ USD (2,36%). Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thu hút hơn 61,6% số dự án và gần 54% vốn đăng ký.

4. Lĩnh vực đầu tư chủ yếu: Công nghiệp và xây dựng chiếm hơn 60% tổng vốn đăng ký và 68,5% vốn thực hiện, trong đó có sự gia tăng đáng kể vốn vào công nghệ cao, lọc dầu và công nghệ thông tin. Dịch vụ chiếm 34,5% vốn đăng ký, với các dự án lớn trong xây dựng cảng biển, bất động sản và khu vui chơi giải trí.

Thảo luận kết quả

Sự giảm sút mạnh mẽ về vốn đăng ký FDI sau khủng hoảng tài chính toàn cầu phản ánh tác động tiêu cực của môi trường kinh tế thế giới đến Việt Nam. Mặc dù vốn thực hiện duy trì ổn định hơn, sự sụt giảm vốn đăng ký cho thấy nhà đầu tư thận trọng hơn trong việc cam kết vốn mới. Việc chuyển dịch sang hình thức 100% vốn nước ngoài cho thấy xu hướng các nhà đầu tư muốn kiểm soát chặt chẽ hơn dự án, giảm thiểu rủi ro và tranh chấp.

Tập trung đầu tư vào các vùng kinh tế trọng điểm và lĩnh vực công nghiệp, công nghệ cao phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế của Việt Nam, tận dụng lợi thế về cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực. Tuy nhiên, sự phân bố không đồng đều giữa các địa phương có thể làm gia tăng khoảng cách phát triển vùng miền.

So sánh với các quốc gia trong khu vực như Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia, Việt Nam còn tồn tại những hạn chế về môi trường đầu tư như thủ tục hành chính phức tạp, thiếu minh bạch và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ. Điều này ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng vốn đăng ký và vốn thực hiện FDI theo năm, bảng phân bố vốn theo địa bàn và ngành nghề, giúp minh họa rõ nét sự biến động và tập trung đầu tư.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải thiện môi trường pháp lý và thủ tục hành chính: Đơn giản hóa thủ tục cấp phép đầu tư, tăng cường minh bạch và nhất quán trong chính sách để giảm chi phí và rủi ro cho nhà đầu tư. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các bộ ngành liên quan.

2. Phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ tại các vùng trọng điểm và vùng còn yếu kém: Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông, điện, viễn thông và các dịch vụ hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Thời gian thực hiện: 3-5 năm. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, UBND các tỉnh, doanh nghiệp.

3. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Đẩy mạnh hợp tác đào tạo với các doanh nghiệp FDI, nâng cao kỹ năng lao động đáp ứng yêu cầu công nghệ cao và quản lý hiện đại. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các trường đại học, doanh nghiệp.

4. Khuyến khích đầu tư vào công nghệ cao và các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng lớn: Áp dụng các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính và xúc tiến đầu tư nhằm thu hút các dự án có công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính.

5. Tăng cường xúc tiến đầu tư quốc tế và hợp tác đa phương: Tổ chức các hội thảo, roadshow xúc tiến đầu tư tại các thị trường trọng điểm, đồng thời ký kết các hiệp định đầu tư song phương và đa phương để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Giúp hiểu rõ thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút FDI, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp FDI: Cung cấp thông tin về môi trường đầu tư, các xu hướng và cơ hội đầu tư tại Việt Nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quan trọng để nghiên cứu sâu hơn về tác động của khủng hoảng tài chính đến dòng vốn FDI và các giải pháp phát triển kinh tế.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính, quản trị kinh doanh: Giúp nâng cao kiến thức thực tiễn về đầu tư nước ngoài, các yếu tố ảnh hưởng và chính sách thu hút FDI tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vốn đăng ký FDI tại Việt Nam giảm mạnh sau khủng hoảng 2008?
   Do tác động tiêu cực của khủng hoảng tài chính toàn cầu làm giảm niềm tin và khả năng cam kết vốn của nhà đầu tư, cùng với những hạn chế về môi trường đầu tư trong nước như thủ tục hành chính phức tạp và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ.

2. Hình thức đầu tư nào chiếm ưu thế tại Việt Nam trong giai đoạn hậu khủng hoảng?
   Hình thức 100% vốn nước ngoài chiếm ưu thế với tỷ lệ khoảng 77,6% số dự án và 55,9% tổng vốn đăng ký, phản ánh xu hướng nhà đầu tư muốn kiểm soát toàn bộ dự án để giảm thiểu rủi ro.

3. Địa bàn nào thu hút nhiều vốn FDI nhất tại Việt Nam?
   TP. Hồ Chí Minh dẫn đầu với hơn 20 tỷ USD vốn đăng ký, tiếp theo là Bà Rịa - Vũng Tàu và Hải Phòng, do có cơ sở hạ tầng phát triển, nguồn nhân lực dồi dào và môi trường đầu tư thuận lợi.

4. Lĩnh vực nào thu hút nhiều vốn FDI nhất?
   Công nghiệp và xây dựng chiếm hơn 60% tổng vốn đăng ký, trong đó có sự gia tăng đáng kể đầu tư vào công nghệ cao, lọc dầu và công nghệ thông tin. Dịch vụ cũng chiếm tỷ trọng lớn với các dự án bất động sản, cảng biển và khu vui chơi giải trí.

5. Việt Nam có thể học hỏi gì từ các quốc gia khác trong thu hút FDI?
   Việt Nam cần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, phát triển cơ sở hạ tầng đồng bộ, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tương tự như các kinh nghiệm thành công của Trung Quốc, Thái Lan và Malaysia.

Kết luận

• Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng vốn FDI vào Việt Nam, làm giảm mạnh vốn đăng ký và số dự án mới.
• Hình thức đầu tư 100% vốn nước ngoài ngày càng chiếm ưu thế, phản ánh xu hướng kiểm soát dự án của nhà đầu tư.
• Đầu tư tập trung chủ yếu vào các vùng kinh tế trọng điểm và lĩnh vực công nghiệp, công nghệ cao, dịch vụ có giá trị gia tăng.
• Việt Nam cần cải thiện môi trường đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực để nâng cao sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài.
• Các giải pháp đề xuất cần được triển khai đồng bộ trong 1-5 năm tới nhằm thúc đẩy thu hút FDI, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Các cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách cần ưu tiên thực hiện các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, đồng thời tăng cường xúc tiến đầu tư quốc tế để tận dụng tối đa tiềm năng thu hút vốn FDI trong giai đoạn phục hồi kinh tế hậu khủng hoảng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH  NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VIỆT NAM THỜI KỲ HẬU KHỦNG HOẢNG LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính, Ngân hàng Mã số: 60.12 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:PGS.ĐOÀN THANH HÀ TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 z LỜI CAM ĐOAN i : Nguyễ hị ha h Huyề i h g y h g ăm 1984 Hi g i: Ngân hàng Commonwealth h i a h h a: XI ủa g ih Ng h g H h Minh. h i 020111090093 am a ề i: Thu hút v ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi t Nam th i kỳ hậu khủng hoảng. uậ ă h i h ế huy g h i h ế i h h g h g– 6 uậ ă hự hi i g ih Ng h g H h i h Ng ih ớ g h a h : PGS,. ha h H ề i y g h ghi u ủa i g i ế uả ghi u h ập i g h g a h p ỳ i i u h a g i u g y ỳ u, i u gu h g uậ ă h h h gu g g mi h h i i h hịu h hi m ề i am a a h ự ủa i H g y h g 5 ăm Ng i hự hi Nguyễ hị ha h Huyề z DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT FDI ầu ực tiếp ớc ngoài WTO Tổ ch h ơ g m i thế giới IMF Qu tiền t qu c tế NICs ớc công nghi p mới ODA Hỗ tr phát triển chính th c TNCs Các công ty xuyên qu c gia TRIMs h ơ g m i qu c tế OECD Kh i tổ ch c h p tác và phát triển UBND Ủy ban nhân dân KCN–KCX Khu công nghi p – Khu chế xu t GDP Tổng sản phẩm qu c n i ASEAN Hi p h i các qu gia g Nam Á z DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ VÀ HÌNH Hình 2.1: ơ c u trúc h th ng tài chính .1: Các hình th ầu ực tiếp ớc ngoài giai n 1988 – 2007.

38 Bả g : ịa ph ơ g hu h FDI hiều nh giai n 1988 – 2007. 39 Bả g : ầu ực tiếp ớc ngoài theo ngành kinh tế giai n 1988 – 2007 .4: Quy mô v ầu ực tiếp giai n 2008 – 2012. 44 Bả g 5: ầu ực tiếp ớc ngoài theo ngành kinh tế giai n 2007 – 2008. 48 Bả g 6: ầu ực tiếp ớc ngoài theo ngành kinh tế giai n 2009 – 2012.

49 Bả g 7: ầu ực tiếp ớ g i he ịa ph ơ g. 52 ( ũy ế các dự án còn hi u lự ến ngày 31/12/2012) Bả g 8: ầu ực tiếp ớc ngoài theo hình th c. 54 ( ũy ế các dự án còn hi u lự ến ngày 31/12/2012) Biểu : ầu ực tiếp ớ g i giai n 1988 – 2007 .2: V ă g ý ủa i ầu hủ yếu giai n 1988 – 2007 .3: Tổng s v ầu ă g ý ủa 5 i ầu hủ yếu vào Vi t Nam h ến hết 31/12/2012. 46 Biểu 4: h h h hu h FDI ừ ăm 988-2012.

Tính cấp thiết của đề tài Khủng hoảng kinh tế là m t hi ng không mới, khi khủng hoảng tài chính toàn cầu diễn ra t i M vào cu i ăm 7 ha h h g a ỏa a g ớc trên thế giới ng không nhỏ ến nền kinh tế thế giới và kéo theo h quả là sự ă g ng chậm l i hầu hế ớc và Vi Nam ũ g h g g i l. Mặ ù ăm 2007 kinh tế Vi t Nam r t phát triể ầy l ua h g Vi t Nam v n chịu tác ng của khủng hoảng mặc dù có chậm hơ ớc khác. M t trong những yếu t chịu ng của khủng hoảng tài chính toàn cầu ầu ực tiếp ớc ngoài, các dự ă g ý mới và thực hi n bị giảm m nh. Sự suy giảm dòng v ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi t Nam sau khủng hoảng cho th y m i g ầu ủa Vi am a g u ng c p nghiêm tr ng và kém s c hút với các h ầu Hơ hế nữa, hi u quả của vi c sử dụng ngu n v ầu ực tiếp ớc ngoài t i Vi Nam h a a V hế, vi c tìm ra giải ph p hu h ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi t Nam th i kỳ hậu khủng hoảng là v ề quan tr g ể m ra m t l i i h nền kinh tế g giai n suy thoái hi n nay.

Mục đích nghiên cứu ề tài tập trung nghiên c u thực tr g hu h ầu ực tiếp ớc ngoài t i Vi t Nam th i kỳ hậu khủng hoả g h gi ng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu ến vi c thu hút ngu n v n này nhằm trả l i câu hỏi “Những nhân t g ến thu hút v ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi Nam?” ơ ph h a a giải pháp khắc phục những h n chế còn t n t i nhằm ẩy m nh thu hút ngu n v ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi t Nam ể phát triển kinh tế 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu  Đối tượng nghiên cứu: z Nghiên c u những nhân t ả h h g ế ầu ực tiếp ớc ngoài t i Vi t Nam h : h h h huế ơ h tầng, ngu n lự uy m ……  Phạm vi nghiên cứu: h h h hu h ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi Nam ớc và sau cu c khủng hoảng tài chính tiền t 2007. Do nền kinh tế Vi Nam a g hịu sự ả h h ng của nhiều nhân t khách quan và chủ quan, bên trong và bên ngoài r t ph c t p u hay ổi khó dự ng chính xác, vì vậy những giải ph p ề ra chủ yếu mang tính ch ị h h ớng ịnh tính. Kết cấu của luận văn ề i: “ hu h v n ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi t Nam th i kỳ hậu khủng hoả g” Luậ ă g m h ơ g: Ch ơ g : ơ lý luận về ầu ực tiếp ớc ngoài.

h ơ g : Thực tr g hu h ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi t Nam th i kỳ hậu khủng hoảng. h ơ g :Giải ph p hu h ầu ực tiếp ớc ngoài vào Vi t Nam th i kỳ hậu khủng hoảng z 1 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI 1. KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI 1. Khái niệm Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI – Foreign Direct Investment) là hình thức đầu tƣ mà chủ sở hữu vốn (thƣờng là doanh nghiệp) mang nguồn lực của mình sang một quốc gia khác để thực hiện hoạt động đầu tƣ, trong đó chủ sở hữu vốn trực tiếp tham gia vào quá trình đầu tƣ và chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tƣ.

Theo Tổ chức Thƣơng mại thế giới (WTO) thì: FDI xảy ra khi một nhà đầu tƣ từ một nƣớc (nƣớc chủ đầu tƣ) có đƣợc một tài sản ở một nƣớc khác (nƣớc thu hút đầu tƣ) cùng với quyền quản lý tài sản đó. Theo Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) lại có một định nghĩa khác về FDI: FDI là một công cuộc đầu tƣ ra khỏi biên giới quốc gia, trong đó ngƣời đầu tƣ trực tiếp (direct investor) đạt đƣợc một phần hay toàn bộ quyền sở hữu lâu dài một doanh nghiệp đầu tƣ trực tiếp (direct investment enterprise) trong một quốc gia khác. Quyền sở hữu này tối thiểu phải là 10% tổng số cổ phiếu mới đƣợc công nhận là FDI. Theo Luật đầu tƣ của Việt Nam năm 2005 thì “FDI là việc nhà đầu tƣ nƣớc ngoài đƣa vào Việt Nam vốn bằng tiền hoặc bằng bất kỳ tài sản nào để tiến hành các hoạt động đầu tƣ theo quy định của pháp luật”, trong đó nhà đầu tƣ nƣớc ngoài đƣợc hiểu là tổ chức kinh tế, cá nhân nƣớc ngoài đầu tƣ vào Việt Nam.

Nhƣ vậy, đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài là hoạt động di chuyển vốn của các cá nhân và tổ chức nhằm xây dựng các cơ sở, chi nhánh ở nƣớc ngoài và làm chủ toàn bộ hay từng phần cơ sở đó. Đặc điểm của thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài Xuất phát từ khái niệm, chúng ta có thể rút ra một số đặc điểm của thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài nhƣ sau: Một là, mức vốn đầu tƣ trực tiếp phải đạt mức tối thiểu quy định: Tỷ lệ vốn của các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài trong vốn pháp định của dự án phải đạt mức độ tối z 2 thiểu tùy theo luật đầu tƣ của từng nƣớc quy định. Ví dụ : luật đầu tƣ nƣớc ngoài tại Việt Nam quy định chủ đầu tƣ nƣớc ngoài phải góp tối thiểu 30% vốn pháp định của dự án, ở Mỹ quy định là 10% và một số nƣớc khác là 20%. Hai là, quyền quản lý doanh nghiệp phụ thuộc vào mức độ góp vốn của chủ đầu tƣ trong vốn pháp định của dự án.

Đối với doanh nghiệp liên doanh và hợp đồng hợp tác kinh doanh thì quyền quản lý doanh nghiệp và quản lý đối tƣợng hợp tác tùy thuộc vào mức vốn góp của các bên khi tham gia, còn đối với doanh nghiệp 100% vốn nƣớc ngoài thì ngƣời nƣớc ngoài (chủ đầu tƣ) toàn quyền quản lý doanh nghiệp. Trong thời gian đầu tƣ, quyền sở hữu và quyền sử dụng vốn gắn liền với chủ đầu tƣ, thành viên hội đồng quản trị và việc điều hành, quản lý quá trình sản xuất kinh doanh đƣợc phân chia theo tỷ lệ góp vốn. Quyền lợi của chủ đầu tƣ đƣợc gắn liền với lợi ích do đầu tƣ mang lại. Ba là, lợi nhuận của nhà đầu tƣ nƣớc ngoài phụ thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh và đƣợc phân chia theo tỷ lệ góp vốn.

Bốn là, FDI đƣợc thực hiện thông qua việc xây dựng doanh nghiệp mới, mua lại toàn bộ hoặc từng phần doanh nghiệp đang hoạt động hoặc sát nhập các doanh nghiệp với nhau. Năm là, FDI không chỉ gắn liền với di chuyển vốn mà còn gắn với chuyển giao công nghệ, chuyển giao kiến thức và kinh nghiệm quản lý và tạo ra thị trƣờng mới cho cả phía đầu tƣ và phía nhận đầu tƣ.