BỘ CÔNG THƢƠNG TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: SỬA CHỮA BẢO DƢỠNG CƠ CẤU PHÂN PHỐI KHÍ NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ… ngày….tháng 8 năm 2018 của Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định Nam Định, năm 2018 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình lưu hành nội bộ nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm gần đây tốc độ gia tăng số lượng và chủng loại ô tô ở nước ta khá nhanh. Các hệ thống được trang bị trên ô tô ngày càng hiện đại.
Đặc biệt cơ cấu phân phối khí trên ô tô phát triển rất nhanh, ứng dụng rất nhiều công nghệ hiện đại. Để phục vụ cho việc học tập của các học viên học nghề và thợ sửa chữa ô tô có đầy đủ kiến thức về cấu tạo,nhiệm vụ và nguyên tắc hoạt động của các bộ phận trên cơ cấu phân phối khí trên ôtô. Đồng thời có đủ kỹ năng phân định để tiến hành bảo dưỡng, kiểm tra và sửa chữa các hư hỏng các bộ phận cơ cấu phân phối khí trên ôtô với việc sử dụng đúng và hợp lý các trang thiết bị, dụng cụ đảm bảo đúng quy trình, yêu cầu kỹ thuật ,an toàn và năng suất cao. Với mong muốn đó chúng tôi biên soạn giáo trình: Sửa chữa và bảo dưỡng cơ cấu phân phối khí trên ô tô theo chương trình đào tạo đáp ứng nhu cầu học nghề công nghệ ô tô.
Nhóm biên soạn xin chân thành cảm ơn quý thầy, cô trong khoa, bộ môn công nghệ ô tô và các đồng nghiệp trong quá trình biên soạn giáo trình này đã có những ý kiến đóng góp rất quý báu để cuốn giáo trình này được hoàn thiện. Nam Định, ngày tháng 8 năm 2018 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Hoàng Thị Loan 2. Tống Minh Hải 3.
Nguyễn Lương Huy Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 1 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định MỤC LỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU 1 Bài 1: Nhận dạng, tháo lắp cơ cấu phân phối khí 5 Bài 2: Sửa chữa cụm xu páp 15 Bài 3: Sửa chữa con đội và cần bẩy 30 Bài 4: Sửa chữa trục cam và bánh răng cam 40 Bài 5: Bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 57 TÀI LIỆU THAM KHẢO 73 Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 2 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định Tên môn đun: Sửa chữa & bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí Mã mô đun: C612020511 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: - Vị trí của mô đun: mô đun này được thực hiện sau khi học xong các môn học, mô đun sau: Chính trị; Pháp luật; Tin học; Ngoại ngữ; Cơ kỹ thuật; Vật liệu cơ khí; Dung sai lắp ghép và đo lường kỹ thuật; Vẽ kỹ thuật; An toàn lao động; Công nghệ khí nén thuỷ lực ứng dụng; Nguội cơ bản. Mô đun được bố trí ở học kỳ III của khóa học, có thể bố trí dạy song song với các mô đun sau: Sửa chữa và bảo dưỡng Hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ xăng,Sửa chữa và bảo dưỡng Hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ Diesel,… - Tính chất của mô đun: mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mô đun cơ cấu phân phối khí cung cấp mảng kiến thức khái quát cơ bản cơ cấu phân phối khí cho học viên những kỹ thuật viên, thợ sửa chữa ôtô tương lai. Nó sẽ giúp cho người học bước đầu xác định và tiếp cận được với đối tượng nghề nghiệp, từ đó có thể xác định được mục đích học tập.
Mục tiêu của môn học/mô đun: - Về kiến thức + Trình bày đúng nhiệm vụ, phân loa ̣i cơ cấ u phân phố i khí + Mô tả đúng cấ u ta ̣o của và nguyên tắ c hoa ̣t đô ̣ng của cơ cấ u phân phố i khí dùng trên đô ̣ng cơ + Phát biểu đúng nhiệm vụ, cấ u ta ̣o các chi tiế t của cơ cấ u phân phố i khí + Phân tích đúng hiê ̣n tươ ̣ng , nguyên nhân hư hỏng , phương pháp kiể m tra , sửa chữa hư hỏng của các chi tiết + Tháo lắp, kiể m tra, sữa chữa và bảo dưỡng đươ ̣c cơ cấ u phân phố i khí đúng quy trình , quy pha ̣m và đúng tiêu chuẩ n kỹ thuâ ̣t trong sửa chữa , bảo dưỡng + Sử du ̣ng du ̣ng đúng, hơ ̣p lý các du ̣ng cu ̣ tháo lắ p , kiể m tra, sửa chữa , bảo dưỡng cơ cấu phân phố i khí bảo đả m chiń h xác và an toàn + Về kỹ năng: + Tháo lắp, kiể m tra, sữa chữa và bảo dưỡng đươ ̣c cơ cấ u phân phố i khí đúng quy trình và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa, bảo dưỡng + Sử du ̣ng du ̣ng đúng, hơ ̣p lý các du ̣ng cu ̣ th áo lắp, kiể m tra, sửa chữa , bảo dưỡng cơ cấu phân phố i khí bảo đảm chiń h xác và an toàn + Về năng lực tự chủ và trách nhiệm + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong công nghệ sửa chữa ô tô Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 3 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của sinh viên. Nội dung của mô đun: Gồm 5 bài 1. Nhận dạng, tháo lắp cơ cấu phân phối khí 2. Sửa chữa cụm xu páp 3.
Sửa chữa con đội và cần bẩy 4. Sửa chữa trục cam và bánh răng cam 5. Bảo dưỡng cơ cấu phân phối khí Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 4 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định Bài 1: Nhận dạng, tháo lắp cơ cấu phân phối khí Mã Bài: C612020511 - 01 Giới thiệu: Trên động cơ đốt trong thường sử dụng nhiều cơ cấu phân phối khí khác nhau tuỳ thuộc vào từng loại động cơ, điều kiện làm việc.Sau đây sẽ giới thiệu một số cơ cấu phân phơi khí thường gặp trên các động cơ và quy trình tháo lắp các bộ phận của cơ cấu phân phối khí. Mục tiêu: Học xong bài này học viên có khả năng : - Phát biểu đúng nhiệm vụ , phân loa ̣i và nguyên tắ c hoa ̣t đô ̣ng của các loa ̣i cơ cấ u phân phố i khí - Tháo lắp cơ cấ u phân phố i khí đúng quy tri, ̀nquy h pha ̣m và đúng yêu cầ u kỹ thuâ.
̣t Nội dung chính: 1. Cơ cấ u phân phố i khí dùng xu páp 2. Cơ cấ u phố i khí xu páp đă ̣t 2. Cơ cấ u phân phố i khí xu páp treo 2.
So sánh ưu nhươ ̣c điểm giữa cơ cấ u phân phố i khí xu páp treo và xu páp đă ̣t 2. Cơ cấ u phân phố i khí dùng van trươ ̣t 2. Cơ cấ u phân phố i khí hỗn hơ ̣p 3. Quy triǹ h và yêu cầ u kỹ thuâ ̣t tháo lắ p cơ cấ u phân phố i khí 4.
Tháo lắp cơ cấu phân phối khí 4. Tháo rời các chi tiết 4. Nhâ ̣n da ̣ng các chi tiế t 4. Lắ p cơ cấ u phân phố i khí I.
Lý thuyết liên quan 1. Nhiêṃ vu ̣ Chức năng của cơ cấu phân phối khí có nhiệm vụ điều khiển quá trình thay đổi môi chất công tác của động cơ , thải sạch khí thải ra khỏi lòng xi lanh ở chu kỳ trước và nạp đầy hỗn hợp hoặc không khí mới vào xi lanh theo đúng thứ tự công tác của động cơ. Cơ cấ u phân phố i khí dùng xu páp Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 5 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định 2. Cơ cấ u phố i khí xu páp đă ̣t Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 6 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định 2.
Cơ cấ u phân phố i khí xu páp treo Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 7 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định 2. So sánh ƣu nhƣơ ̣c điểm giƣ̃a cơ cấ u phân phố i khí xu páp treo và xu páp đă ̣t 2. Cơ cấ u phân phố i khí dùng van trƣơ ̣t Hình 1. Cơ cấu phân phối khí dùng van trượt Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 8 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định 2.
Cơ cấ u phân phố i khí hỗn hơ ̣p Hình 1. Cơ cấ u phân phố i khí hỗn hơ ̣p Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 9 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định 3. Quy trin ̀ h và yêu cầ u ky ̃ thuâ ̣t tháo lắ p cơ cấ u phân phố i khí Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 10 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định 4. Tháo lắp cơ cấu phân phối khí 4.
Quy trình tháo rời các chi tiết Nội dung thực hiện Hình ảnh minh họa Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 11 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 12 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định 4. Nhâ ̣n da ̣ng các chi tiế t 4. Quy trình lắp cơ cấu phân phối khí Sửa chữa và bảo dƣỡng cơ cấu phân phối khí 13 Khoa Cơ khí & Động lực Trƣờng Cao đẳng Công nghiệp Nam Định II Thực hành 4. Tháo lắp cơ cấu phân phối khí 4.
Tháo rời các chi tiết 4. Nhâ ̣n da ̣ng các chi tiế t 4. Lắ p cơ cấ u phân phố i khí CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 1. Kể tên các loại cơ cấu phân phối khí nêu ưu nhược điểm của từng loại? 2.
Trình bày cấu tạo và nguyên lý hoạt động của cơ cấu phân phối khí dạng xu páp treo 3. Nêu hiện tượng nguyên nhân hư hỏng của cơ cấu phân khí ?