Hướng Dẫn Quản Trị Microsoft SharePoint Server 2010 (Vol 1 - Basic)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Quản trị Microsoft SharePoint Server 2010 – Vol 1 (Basic) - Version 2" là tài liệu học thuật chuyên ngành do nhóm chuyên gia công nghệ ICT24H Team biên soạn năm 2012, với sự đóng góp chuyên môn từ tác giả Nguyễn Hoàng Nhựt (Development Team Manager tại Offcience, chuyên gia kiến trúc hệ thống và di chuyển dữ liệu theo chuẩn CMMI-5). Trong chương trình đào tạo ngành Công nghệ Thông tin, Mạng máy tính và Hệ thống Thông tin Doanh nghiệp ở cấp độ Đại học và Cao học, tài liệu này giữ vị trí học phần thực hành - ứng dụng chuyên sâu về giải pháp cổng thông tin nội bộ (Intranet Portal) và quản trị nội dung doanh nghiệp (Enterprise Content Management - ECM).

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của giáo trình bao gồm:

  1. Xác định và giải thích được 5 thành tố cơ bản của nền tảng SharePoint 2010: Cộng tác (Collaboration), Tổng hợp (Aggregation), Tổ chức (Organization), Trình bày (Presentation) và Cộng đồng (Communities).
  2. Phân tích kiến trúc 6 trụ cột công nghệ (Sites, Communities, Content, Search, Insights, Composites) theo mô hình "Bánh xe SharePoint".
  3. Thiết lập các yêu cầu phần cứng, hệ điều hành và phân bổ tài nguyên cơ sở dữ liệu trên Microsoft SQL Server 2008 R2 làm nền tảng lưu trữ cho SharePoint.
  4. Triển khai quy trình cài đặt, cấu hình hệ thống máy chủ SharePoint 2010 Server Farm và quản trị phân quyền tài khoản trên dịch vụ thư mục Active Directory.

Giáo trình tiếp cận kiến thức theo phương pháp phân tầng kỹ thuật (layered architecture): từ nguyên lý cộng tác và chính sách bản quyền, qua hạ tầng cơ sở dữ liệu quan hệ, đến quy trình thiết lập thực tế trên máy chủ. Điểm đặc sắc của tài liệu là việc chuẩn hóa cấu hình thuần 64-bit, cung cấp các thông số kỹ thuật định lượng chi tiết cho từng quy mô người dùng, cùng các mã lệnh quản trị tự động hóa thông qua Windows PowerShell.

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương và chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình tập trung vào các khối kiến thức trọng tâm:

  • Chương 1 – Tìm hiểu cơ bản về nền tảng cộng tác trong SharePoint 2010:

    • Tiến trình phát triển lịch sử: Phân tích sự chuyển dịch từ Microsoft SharePoint Team Services (STS) trong Office 2000 Professional sang Windows SharePoint Services (WSS), Microsoft SharePoint Portal Server 2003 (SPS), Microsoft Office SharePoint Server 2007 (MOSS), đến SharePoint Foundation 2010 và SharePoint Server 2010.
    • 6 trụ cột chức năng cốt lõi:
      1. Sites: Giao diện người dùng Ribbon UI, tích hợp Office Web Apps (OWA) hỗ trợ tính năng đồng chỉnh sửa (co-authoring), ứng dụng SharePoint Workspace 2010 làm việc offline/online và hỗ trợ máy trạm di động qua SharePoint Mobile Access.
      2. Communities: Ứng dụng mô hình Web 2.0 qua Blog, Wiki, hệ thống gắn thẻ (Tagging/Ratings), hồ sơ người dùng (User Profiles), Activity Feeds, Organization Browser và cơ chế định vị chuyên gia "Ask Me About".
      3. Content: Quản trị tài liệu (Document Management), quản trị hồ sơ (Records Management), quản trị nội dung web (Web Content Management), quản lý theo tập tài liệu (Document Sets), hỗ trợ đa phương tiện qua Media Web Part, mở rộng khả năng lưu trữ lên đến 50 triệu tài liệu mỗi thư viện và tích hợp Remote BLOB Storage (RBS).
      4. Search: Cải tiến công cụ tìm kiếm nội bộ với Document Preview, Thumbnails, hỗ trợ toán tử Wildcard (*, AND, OR, NOT), tích hợp Microsoft Search Server Express 2010 (miễn phí) và FAST Search Server 2010 for SharePoint cho quy mô dữ liệu hàng tỷ thành phần.
      5. Insights: Khai thác dữ liệu kinh doanh (Business Intelligence - BI) qua Business Connectivity Services (BCS), Excel Services, PowerPivot, Visio Services (kết nối ODBC thời gian thực), InfoPath Forms Services, PerformancePoint Services, Dashboard và chỉ số KPI.
      6. Composites: Xây dựng giải pháp tích hợp không dùng mã nguồn thông qua SharePoint Designer 2010, InfoPath Form Web Part, và chuyển tiếp quy trình công việc từ Visio sang Visual Studio 2010.
    • Chính sách cấp phép (Licensing Model): Phân định mô hình lưu trữ On-Premise và Hosted Cloud/Online; quy định bản quyền nội bộ (Internal CAL - Standard và Enterprise cho User/Device) và bản quyền ngoại bộ (External Connector / SharePoint 2010 for Internet Sites).
    • Hệ thống mẫu giao diện (Site Templates): Phân loại chi tiết các nhóm Collaboration (Document Workspace, Team Wiki, Meeting Workspace), Content (Document Center, Records Center), Publishing (Publishing Portal, Enterprise Wiki), Web Database (Assets, Issues, Project Web Database) và Search (Basic, Enterprise, FAST Search Center).
    • Tích hợp môi trường không phải Windows: Hướng dẫn tích hợp Microsoft Document Connection trên Mac OS X Snow Leopard (thông qua Office 2008 SP2) để thao tác Check-In, Check-Out, Discard tài liệu trên SharePoint.

  • Chương 2 – Cài đặt và cấu hình SQL Server 2008 R2:

    • Vai trò cơ sở dữ liệu: Lưu trữ hơn 90% dữ liệu, danh sách (Lists), thư viện tài liệu, dịch vụ chia sẻ và toàn bộ thông tin cấu hình hệ thống SharePoint.
    • Cấu trúc SQL Instance: Phân tích 3 thành phần gồm Relational database engine, System database (chứa metadata và cấu hình máy chủ) và User database (bao gồm SharePoint_Config, SharePoint_AdminContent và các Content Database).
    • Quy chuẩn cấu hình phần cứng: Định lượng tài nguyên bộ nhớ RAM (512MB tối thiểu; 8GB RAM cho dưới 800 người dùng và 40GB content DB; 16GB RAM cho 800–1200 người dùng; 32GB RAM cho trên 1200 người dùng và hơn 25 content DB).
    • Quy trình thiết lập kỹ thuật: Cấu hình chế độ xác thực Windows Authentication Mode, kích hoạt tính năng FILESTREAM phục vụ Remote BLOB Storage (RBS), cảnh báo an toàn bảo mật trên instance mặc định MSSQLSERVER qua cổng 1433 để phòng chống sâu máy tính SQL Slammer worm.

  • Chương 3 – Cài đặt SharePoint 2010:

    • Các vai trò máy chủ trong SharePoint Farm: Xác định 4 vai trò độc lập gồm Web Front-End (WFE) phục vụ cân bằng tải (Load Balancing), Application Server vận hành Service Applications, Database Server lưu trữ dữ liệu, và Active Directory Server quản lý định danh.
    • Phần mềm tiền đề và công cụ Preparation Tool: Chuẩn bị hệ điều hành 64-bit (Windows Server 2008 SP2 hoặc Windows Server 2008 R2), IIS 7, .NET Framework 3.5 SP1, Windows Identity Framework, Sync Framework Runtime v1.0, Filter Pack 2.0, Chart Controls 3.5; xử lý lỗi cấu hình nạp Assembly HRESULT: 0x80131401 bằng hotfix KB963676; gỡ bỏ PowerShell 1.0 để cài đặt PowerShell 2.0.
    • Phân bổ tài khoản Active Directory: Phân cấp quyền hạn chuyên biệt cho SQL Server Services Account, Setup Account (Domain Account thuộc nhóm Local Administrators và có quyền securityadmin, dbcreator, db_owner), Farm Account (quản lý Application Pool và chạy SharePoint Foundation Workflow Timer Service).
    • Tiến trình cấu hình Farm: Chạy tiện ích SharePoint Products Configuration Wizard, thiết lập tham số cơ sở dữ liệu cấu hình và khởi tạo chuỗi khóa bảo mật Farm Security Passphrase (yêu cầu tối thiểu 8 ký tự, thỏa mãn ít nhất 3 trong 4 tiêu chí ký tự hoa, thường, số, ký tự đặc biệt); cơ chế khôi phục Passphrase qua SharePoint 2010 Management Shell bằng lệnh $passphrase = ConvertTo-SecureString -asPlainText -Force.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

  1. Lý thuyết kiến trúc N-tier Server Farm: Cơ chế phân tách ranh giới xử lý giữa tầng giao diện web (WFE), tầng ứng dụng tính toán logic (Application Services) và tầng dữ liệu quan hệ (Relational Database).
  2. Mô hình phân tầng Client/Server API: Kiến trúc giao tiếp dữ liệu đa nền tảng gồm Server APIs (LINQ, REST, BCS) và Client APIs (Client Object Model cho .NET Windows applications, Silverlight, và JavaScript ECMAScript library).
  3. Khung an toàn và cô lập mã nguồn (Sandboxed Solutions): Cơ chế đóng gói giải pháp phần mềm khép kín giúp giám sát và đo lường lượng tài nguyên CPU, bộ nhớ và thời gian thực thi câu truy vấn SQL thông qua tiện ích Developer Dashboard.

Kỹ năng phát triển

  • Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Cài đặt và cấu hình chuyên sâu SQL Server 2008 R2 64-bit; thiết lập IIS 7; triển khai SharePoint 2010 Products Preparation Tool và Configuration Wizard; điều khiển quản trị tự động hóa hệ thống bằng Windows PowerShell cmdlets.
  • Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đánh giá dung lượng phần cứng và lưu lượng mạng tương ứng với số lượng kết nối đồng thời; tính toán và lựa chọn đúng mô hình bản quyền (CAL Standard vs Enterprise, External Connector); đối chiếu ma trận tương thích của trình duyệt web (Cấp độ 1 hỗ trợ ActiveX Control và Cấp độ 2).
  • Kỹ năng thực hành ứng dụng (Practical competencies): Thiết lập môi trường cộng tác phân tán; cấu hình đồng bộ hóa dữ liệu ngoại tuyến qua SharePoint Workspace; tạo lập cấu trúc quản trị siêu dữ liệu doanh nghiệp (Enterprise Content Type, Taxonomy và Term Store); quản trị vòng đời tài liệu với quy trình Check-In/Check-Out.

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được cấu trúc nhằm phục vụ phương pháp giảng dạy tích hợp lý thuyết kỹ thuật và thực nghiệm hạ tầng (Systems-oriented and Hands-on approach). Giảng viên và người học áp dụng các phương thức sư phạm sau:

  • Phương pháp diễn giải và sơ đồ hóa: Sử dụng các mô hình trực quan như "Bánh xe SharePoint", sơ đồ phân tầng Server Farm và bảng ma trận tính năng để làm rõ mối quan hệ giữa các thành phần logic trong SharePoint 2010.
  • Bài tập tình huống cấu hình hệ thống (System Configuration Case Studies): Người học tiếp cận bài toán thiết kế hạ tầng thực tế cho doanh nghiệp: tính toán phần cứng cho 800 người dùng (yêu cầu tối thiểu 8GB RAM trên máy chủ cơ sở dữ liệu) hoặc mở rộng cho trên 1200 người dùng (32GB RAM, hơn 25 content database); phân bổ hệ thống 4 máy chủ vật lý/ảo hóa đại diện cho 4 vai trò WFE, App Server, Database Server và Domain Controller.
  • Thực hành Lab từng bước (Step-by-step Labs): Toàn bộ quy trình cài đặt được chia nhỏ thành các bước thao tác có thể kiểm chứng độc lập: thiết lập SQL Server Instance, kiểm tra các dịch vụ Windows Services, khởi chạy công cụ Products Preparation Tool để tải thành phần phụ thuộc, và hoàn thiện cấu hình Farm qua Configuration Wizard.
  • Phương pháp đánh giá kết quả học tập:
    • Đánh giá lý thuyết: Kiểm tra mức độ hiểu biết về mô hình cấp phép (License), phân loại Site Template, cấu trúc Instance của SQL Server, và kiến trúc Client/Server Object Model.
    • Đánh giá kỹ năng thực hành: Kiểm tra khả năng triển khai thành công hệ thống SharePoint Farm, cấu hình đúng các tài khoản dịch vụ Active Directory không vi phạm nguyên tắc bảo mật tối thiểu, phân quyền bộ nhớ FILESTREAM và truy xuất dữ liệu thông qua PowerShell script.
  • Hướng dẫn tự học và nghiên cứu: Người học sử dụng các bộ mã khóa bản quyền dùng thử 180 ngày (Trial Keys) được cung cấp trong giáo trình cho cả hai phiên bản Standard CAL Features và Enterprise CAL Features để thiết lập môi trường giả lập (Lab Environment) trên máy tính cá nhân hoặc máy chủ ảo.

Điểm nổi bật và cập nhật

So với các thế hệ công nghệ trước đó như Windows SharePoint Services 3.0 và Microsoft Office SharePoint Server 2007 (MOSS 2007), giáo trình ghi nhận các bước phát triển kỹ thuật của phiên bản 2010:

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       TIẾN TRÌNH CÔNG NGHỆ SHAREPOINT                         |
+--------------------------+--------------------------+-------------------------+
|     Thế hệ 2001 - 2003   |       Thế hệ 2007        |       Thế hệ 2010       |
|  - STS 1.0 / WSS 2.0     |  - WSS 3.0               |  - SharePoint           |
|  - SPS 2001 / SPS 2003   |  - MOSS 2007             |    Foundation 2010      |
|  - Nền tảng 32-bit       |  - Bắt đầu cộng tác      |  - SharePoint           |
|  - Giới hạn lưu trữ      |    doanh nghiệp          |    Server 2010          |
|                          |  - Tìm kiếm cơ bản       |  - Thuần kiến trúc      |
|                          |                          |    64-bit bắt buộc      |
|                          |                          |  - Ribbon UI & OWA      |
|                          |                          |  - FAST Search & BCS    |
+--------------------------+--------------------------+-------------------------+
  1. Chuẩn hóa toàn diện nền tảng 64-bit: Loại bỏ phiên bản 32-bit trên máy chủ, yêu cầu bắt buộc Windows Server 2008/2008 R2 64-bit và SQL Server 2008/2008 R2 64-bit, giúp tối ưu hóa không gian địa chỉ bộ nhớ cho các tác vụ xử lý dữ liệu lớn.
  2. Đổi mới giao diện với thanh điều hướng Ribbon: Đồng bộ hóa trải nghiệm người dùng trên môi trường web tương tự bộ ứng dụng văn phòng Microsoft Office 2007/2010.
  3. Tích hợp sâu bộ ứng dụng Office Web Apps (OWA): Cho phép xem và chỉnh sửa các tập tin Word, Excel, PowerPoint, OneNote trực tiếp trên trình duyệt mà không cần cài đặt phần mềm máy trạm, hỗ trợ tính năng đồng tác giả (co-authoring).
  4. Nâng cấp giải pháp tích hợp dữ liệu ngoài (BCS): Thay thế cơ chế Business Data Catalog (BDC) cũ bằng Business Connectivity Services (BCS), cho phép đọc/ghi dữ liệu hai chiều với hệ thống bên ngoài.
  5. Tích hợp công nghệ tìm kiếm FAST Search Server 2010: Đem lại khả năng lập chỉ mục chuyên sâu, tinh chỉnh độ liên quan theo ngữ cảnh mạng xã hội (Social Relevance), tìm kiếm ngữ âm (Phonetic Search) và trích xuất siêu dữ liệu thông minh.
  6. Tự động hóa quản trị qua SharePoint 2010 Management Shell: Cung cấp tập lệnh PowerShell mở rộng thay thế công cụ dòng lệnh stsadm.exe truyền thống.

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được biên soạn phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể:

  • Sinh viên đại học và học viên cao học:
    • Sinh viên năm thứ 3 và năm cuối chuyên ngành Quản trị Mạng, Kỹ thuật Phần mềm, Hệ thống Thông tin Quản lý (MIS) hoặc Khoa học Máy tính.
    • Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Đã hoàn thành học phần Quản trị hệ thống Windows Server 2008 (nắm vững Active Directory, DNS), Quản trị dịch vụ Internet Information Services (IIS 7), và Quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ với Microsoft SQL Server 2008.
  • Giảng viên và cán bộ đào tạo:
    • Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức hoặc đề cương tham khảo cho các môn học Quản trị hệ thống doanh nghiệp, Cổng thông tin tích hợp và Kiến trúc phần mềm phân tán.
    • Khai thác các bảng thông số kỹ thuật, quy trình phân quyền tài khoản Active Directory để xây dựng kịch bản thực hành phòng Lab.
  • Kỹ sư quản trị hệ thống và lập trình viên (System Administrators & Developers):
    • Tài liệu tra cứu cho các kỹ sư hệ thống cần triển khai, bảo trì, cấu hình sao lưu dự phòng (Backup/Restore) cho SharePoint Server Farm.
    • Lập trình viên nghiên cứu các mô hình Client/Server API, kiến trúc Sandboxed Solutions và quy trình chuyển đổi giao diện qua SharePoint Designer 2010.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế cho sinh viên ngành Công nghệ Thông tin, học viên sau đại học, kỹ sư quản trị hệ thống mạng và lập trình viên muốn nghiên cứu nền tảng Microsoft SharePoint Server 2010 từ cấp độ căn bản đến vận hành thực tế.

2. Cần chuẩn bị những kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần có kiến thức vững chắc về quản trị hệ điều hành Windows Server 2008 (bao gồm Active Directory), dịch vụ máy chủ web IIS 7, hệ quản trị cơ sở dữ liệu Microsoft SQL Server 2008 và hiểu biết cơ bản về kiến trúc phần cứng/phần mềm 64-bit.

3. Sự khác biệt cốt lõi giữa SharePoint Foundation 2010 và SharePoint Server 2010 là gì?

SharePoint Foundation 2010 là phiên bản miễn phí kế thừa Windows SharePoint Services (WSS 3.0), cung cấp các tính năng cộng tác cơ bản (Sites, Document Libraries, Blog, Wiki, Workflow). Trong khi đó, SharePoint Server 2010 là phiên bản thương mại đầy đủ (yêu cầu CAL), tích hợp thêm các dịch vụ nâng cao như Quản trị nội dung doanh nghiệp (ECM), Quản trị hồ sơ (Records), Quản trị dữ liệu kinh doanh (Insights / BI Dashboards, Excel Services, PerformancePoint), dịch vụ tìm kiếm mở rộng và quản lý siêu dữ liệu doanh nghiệp (Metadata Service).

4. Yêu cầu phần cứng tối thiểu để triển khai một hệ thống SharePoint 2010 Server Farm là gì?

Đối với máy chủ Web Front-End (WFE) hoặc Application Server, yêu cầu tối thiểu gồm bộ vi xử lý 64-bit 4 nhân 2.5 GHz, bộ nhớ RAM tối thiểu 4GB (khuyến nghị 8GB) và dung lượng ổ cứng trống 80GB. Đối với Database Server, yêu cầu bộ vi xử lý 64-bit 2 nhân 3.0 GHz, RAM tối thiểu 4GB (khuyến nghị từ 8GB đến 16GB trở lên tùy quy mô dữ liệu).

5. Giáo trình có hướng dẫn xử lý các sự cố phát sinh trong quá trình cài đặt không?

Có. Giáo trình chỉ rõ cách khắc phục lỗi nạp Assembly HRESULT: 0x80131401 thông qua việc cài đặt gói hotfix KB963676, cảnh báo xung đột giữa PowerShell 1.0 và PowerShell 2.0 trên Windows Server 2008 SP2, hướng dẫn cấu hình port an toàn cho SQL Server tránh sâu máy tính Slammer worm, và cung cấp câu lệnh PowerShell khôi phục Passphrase của Farm.

Kết luận

Giáo trình "Quản trị Microsoft SharePoint Server 2010 – Vol 1 (Basic) - Version 2" là tài liệu học thuật hệ thống hóa toàn diện các kiến thức nền tảng về công nghệ cổng thông tin và cộng tác doanh nghiệp của Microsoft. Tài liệu cung cấp lộ trình học tập chặt chẽ: bắt đầu từ phân tích kiến trúc dịch vụ và mô hình cấp phép, tiếp nối bằng quy chuẩn hóa cơ sở dữ liệu SQL Server 2008 R2, và hoàn thiện ở kỹ năng cấu hình triển khai Server Farm thực tế.

Lộ trình nghiên cứu tiếp theo được đề xuất cho người học gồm:

  1. Nắm vững kỹ thuật vận hành Central Administration và quản trị Service Applications.
  2. Thiết lập cấu hình tìm kiếm chuyên sâu với FAST Search Server.
  3. Phát triển các thành phần mở rộng Web Part, tùy biến giao diện bằng SharePoint Designer và lập trình tương tác qua bộ thư viện Client-Side Object Model (CSOM).

Tài liệu tham khảo bổ trợ bao gồm hệ thống thư viện trực tuyến Microsoft Developer Network (MSDN), Microsoft TechNet, các bài viết chuyên đề từ ấn phẩm SharePointVN E-Magazine và cộng đồng kỹ thuật ICT24H.NET.