SỞ LAO ĐỘNG THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH HÀ NAM TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN NGHỀ : CƠ ĐIỆN NÔNG THÔN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG/TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 285 /QĐ - CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017 của Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Dựa theo giáo trình này, có thể sử dụng để giảng dạy cho các trình độ hoặc nghề ngành/ nghề khác của nhà trường. 1 LỜI GIỚI THIỆU Lắp đặt hệ thống cung cấp điện là một trong những mô đun chuyên môn được biên soạn dựa trên chương trình khung của Trường Cao đẳng nghề Hà nam ban hành dành cho hệ Cao đẳng Nghề Cơ điện nông thôn.
Giáo trình này được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy nên được xây dựng ở mức độ đơn giản và dễ hiểu nhất, trong mỗi bài đều có ví dụ và bài tập áp dụng để làm sáng tỏ lý thuyết. Khi biên soạn, tác giả đã dựa trên kinh nghiệm giảng dạy, tham khảo đồng nghiệp và tham khảo ở nhiều giáo trình hiện có để phù hợp với nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành đƣợc biên soạn gắn với nhu cầu thực tế. Giáo trình này cũng là tài liệu giảng dạy và tham khảo tốt cho các ngành thuộc lĩnh vực điện dân dụng, điện cộng nghiệp, điện tử, cơ khí và cán bộ vận hành sửa chữ máy điện. Trong quá trình biên soạn mặc dù đã có rất nhiều cố gắng song khó tránh khỏi những sai sót, nhầm lẫn và khiếm khuyết.
Tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý đồng nghiệp và các bạn Học sinh - Sinh viên trong toàn Trường để giáo trình càng hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp, cảm ơn Khoa Điện Trường Cao đẳng nghề Hà Nam đã tạo điều kiện và giúp đỡ cho tôi hoàn thành giáo trình này. Hà Nam, ngày 01 tháng 07 năm 2017 Tham gia biên soạn Chủ biên: Trần Nhữ Mạnh 2 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU. 3 BÀI 1: THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN SINH HỌA CHO MỘT GIA ĐÌNH.
Khái niệm chung về kỹ thuật lắp đặt điện. Tổ chức công việc lắp đặt điện. Tổ chức các đội nhóm chuyên môn. Cấu trúc mạng điện sinh hoạt gia đình.
Các ký hiệu thường dùng. Khảo sát thực tế căn hộ. Tính toán hệ thống thiết bị điện trong căn hộ. Các công thức cần dùng trong tính toán.
Tính toán phụ tải điện, tính chọn dây dẫn. Tính chọn thiết bị điều khiển. Hoàn thiện bản thiết kế. 33 Câu hỏi ôn tập.
34 BÀI 2: THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN CHO CƠ SỞ SẢN SUẤT NHỎ. Khảo sát thực tế tại xƣởng sản xuất. Phân bố phụ tải của phân xưởng. Lựa chọn các phƣơng án cấp điện.
Lựa chọn các thiết bị cho tủ phân phối .4 Chọn cáp từ trạm biến áp phân xưởng về tủ phân phối của phân xưởng. Tính toán phụ tải động lực và chiếu sáng. Tính chọn dây dẫn động lực và chiếu sáng. Tính chọn thiết bị đóng cắt và tủ điều khiển.
Hoàn thiện bản thiết kế. Lựa chọn số lượng và công suất của hệ thống đèn chiếu sáng chung. Thiết kế mạng điện chiếu sáng. 47 Câu hỏi ôn tập.
Lựa chọn vị trí lắp đặt thiết bị đóng cắt. Chuẩn bị vật liệu theo yêu cầu thiết kế. Lắp đặt chân đế của thiết bị đóng cắt. Lắp đặt và đấu dây vào thiết bị.
Kiểm tra lại thiết bị đã được lắp đặt. 52 Câu hỏi ôn tập. 53 BÀI 4: LẮP ĐẶT PHỤ TẢI. Kiểm tra tình trạng thực tế của phụ tải.
Lựa chọn vị trí đặt phụ tải. Lắp đặt phụ tải theo vị trí của bản thiết kế. 57 Câu hỏi ôn tập. 59 BÀI 5: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG TIẾP ĐẤT.
Công dụng của việc nối đất và các phương pháp nối đất. Cấu tạo của hệ thống nối đất. Nghiên cứu bản vẽ thiết kế. Nội dung công việc.
63 Câu hỏi ôn tập. 71 BÀI 6: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG CHỐNG SÉT. Khái niệm về chống sét. Nghiên cứu bản vẽ thiết kế.
Chuẩn bị gia công vật liệu. Đo điện trở tiếp đất của hệ thống đường dây và cọc tiếp đất. Lắp thiết bị thu sét. Hàn nối hệ thống.
Kiểm tra toàn bộ hệ thống. 77 Câu hỏi ôn tập. 77 Tài liệu cần tham khảo. 78 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Lắp đặt hệ thống cung cấp điện.
Mã số mô đun: MĐ25 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: mô đun được thực hiện sau khi người học học xong các môn học chung và môn học/mô đun kỹ thuật cơ sở. - Tính chất của mô đun: là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. - Vai trò và ý nghĩa: là mô đun quan trọng trong chương trình đào tạo, giúp cho học sinh hoàn thiện kỹ năng toàn diện hơn. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Thiết kế và lắp đặt được mạng cung cấp điện các công trình sử dụng điện một pha, ba pha cỡ nhỏ; + Các phương pháp lắp đặt đường dây, tủ điện.
+ Các quy trình, quy phạm, thông số kỹ thuật lắp đặt hệ thống chống sét. - Về kỹ năng: + Lắp đặt các loại đường dây, lắp đặt các loại tủ điện, lắp đặt hệ thống chống sét, nối đất. + Kiểm tra, phát hiện sự cố và có biện pháp khắc phục những hư hỏng thông thường của mạng điện một pha, ba pha; - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm để thiết kế, lắp đặt, sửa chữa các loại tủ điện, đường dây cung cấp điện. + Hướng dẫn, giám sát những người khác thực hiện nhiệm vụ; chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm; + Đánh giá kết quả sau khi hoàn thành và kết quả thực hiện của các thành viên trong nhóm.
Nội dung mô đun: 5 BÀI 1: THIẾT KẾ MẠNG ĐIỆN SINH HỌA CHO MỘT GIA ĐÌNH Mã bài: MĐ25 - 01 Giới thiệu: Mạng điện sinh hoạt trong gia đình có vai trò và tầm quan trọng lớn trong đời sống con người, để đảm bảo hoàn thiện các yếu tố về sự tiện dụng, cũng như đúng kỹ thuật, thẩm mĩ, an toàn thì cần phải thiết kế một cách toàn diện. Mục tiêu: - Khảo sát thực tế và thiết kế được mạng điện sinh hoạt để tiến hành lắp đặt điện; - Phân tích, tính toán, lựa chọn các thiết bị theo các loại sơ đồ lắp đặt một hệ thống điện theo nội dung bài đã học; - Rèn luyện tác phong công nghiệp. Nội dung chính: 1. Khái niệm chung về kỹ thuật lắp đặt điện 1.
Tổ chức công việc lắp đặt điện. Nội dung tổ chức công việc bao gồm các hạng mục chính sau: Kiểm tra và thống kê chính xác các hạng mục công việc cần làm theo thiết kế và các bản vẽ thi công. Lập bảng thống kê tổng hợp các trang thiết bị, vật tƣ, vật liệu cần thiết cho việc lắp đặt. Lập biểu đồ tiến độ lắp đặt, bố trí nhân lực phù hợp với trình độ, tay nghề bậc thợ, trình độ chuyên môn theo từng hạng mục, khối lƣợng và đối tƣợng công việc.
Lập biểu đồ điều động nhân lực, vật tư và các trang thiết bị theo tiến độ lắp đặt. Soạn thảo các phiếu công nghệ trong đó miêu tả chi tiết công nghệ, công đoạn cho tất cả các dạng công việc lắp đặt được đề ra theo thiết kế. Chọn và dự định lượng máy móc thi công, các dụng cụ phục vụ cho lắp đặt cũng như các phụ kiện cần thiết để tiến hành công việc lắp đặt. Xác định số lượng các phương tiện vận chuyển cần thiết.
Soạn thảo hình thức thi công mẫu để thực hiện các công việc lắp đặt điện cho các trạm mẫu hoặc các công trình mẫu. Soạn thảo các biện pháp an toàn về kỹ thuật. Việc áp dụng thiết kế tổ chức công việc lắp đặt điện cho phép tiến hành các hạng mục công việc theo biểu đồ và tiến độ thi công cho phép rút ngắn được thời gian lắp đặt, nhanh chóng đưa công trình vào vận hành. Biểu đồ tiến độ lắp đặt điện được thành lập trên cơ sở biểu đồ tiến độ của các công việc lắp đặt và hoàn thiện.
Khi biết được khối lượng, thời gian hoàn thành các công việc lắp đặt và hoàn thiện giúp ta xác định được cường độ công việc theo số giờ - người. Từ đó xác định đƣợc số đội, số tổ, số nhóm cần thiết để thực hiện công việc. Tất cả 6 các công việc này được tiến hành theo biểu đồ công nghệ, việc tổ chức được xem xét dựa vào các biện pháp thực hiện công việc lắp đặt. Việc vận chuyển vật tư, vật liệu phải tiến hành theo đúng kế hoạch và cần phải đặt hàng chế tạo trước các chi tiết về điện đảm bảo sẵn sàng cho việc bắt đầu công việc lắp đặt.
Các trang thiết bị vật tư, vật liệu điện phải được tập kết gần công trình cách nơi làm việc không quá 100m. Ở mỗi đối tượng công trình, ngoài các trang thiết bị chuyên dùng cần có thêm máy mài, ê tô, hòm dụng cụ và máy hàn cần thiết cho công việc lắp đặt điện. Tổ chức các đội nhóm chuyên môn. Khi xây dựng, lắp đặt các công trình điện lớn, hợp lý nhất là tổ chức các đội, tổ, nhóm lắp đặt theo từng lĩnh vực chuyên môn.
Việc chuyên môn hóa các cán bộ và công nhân lắp đặt điện theo từng lĩnh vực công việc có thể tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng, công việc được tiến hành nhịp nhàng không bị ngưng trệ. Các đội nhóm lắp đặt có thể tổ chức theo cơ cấu sau: Bộ phận chuẩn bị tuyến công tác: Khảo sát tuyến, chia khỏang cột, vị trí móng cột theo địa hình cụ thể, đánh dấu, đục lỗ các hộp, tủ điện phân phối, đục rãnh đi dây trên tường, sẻ rãnh đi dây trên nền. Bộ phận lắp đặt đường trục và các trang thiết bị điện, tủ điện, bảng điện. Bộ phận điện lắp đặt trong nhà, ngòai trời.