UBND TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH Môn đun: LẮP ĐẶT ĐIỆN NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP - CAO ĐẲNG Bình Định, năm 2018 UBND TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH Môn đun: LẮP ĐẶT ĐIỆN NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP - CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 99 /QĐ-KTCNQN ngày 14 tháng 3 năm2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn Bình Định, năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Lắp đặt điện biên soạn dựa trên cơ sở của chương trình đào được xây dựng theo Thông tư số 03/2017/TT-BLĐTBXH ngày 01/03/2017 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Nội dung giáo trình mô đun Lắp đặt điện sẽ trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng về lắp đặt điện dân dụng và lắp đặt điện công nghiệp.
Học tốt mô đun này người học có thể tự mình giải quyết được các vấn đề thực tiễn luôn gắn với một công nhân kỹ thuật hoặc cán bộ kỹ thuật ngành điện, đó là sửa chữa, lắp đặt cung cấp điện cho công trình nhà ở, nhà làm việc, nhà xưởng; lắp đặt máy phát điện, tủ điện điều khiển một động cơ điện, tủ điện phân phối. Sau khi học xong mô đun này người học sẽ hoàn toàn tự tin khi tiếp cận với công việc thi công lắp đặt điện công trình thực tiễn. Với mục tiêu là cung cấp đầy đủ các kiến thức cho người học khi thực hành, giáo trình có giới thiệu các tiêu chuẩn, quy phạm quy định cần thiết nhằm giúp cho người học khi thực hiện công việc đảm bảo an toàn, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật lắp đặt điện. Giáo trình được trình bày các nội dung một cách cô đọng, dễ hiểu, cố gắng trắc lọc các kiến thức thật sự cần thiết.
Với mong muốn là người học phải cố gắng, nghiêm túc trong thực hành, các bài thực hành được thiết kế có yêu cầu tăng dần về độ khó theo thời gian. Để thực hiện hoàn thành tốt trong thời gian giới hạn, ngoài những nỗ lực cá nhân, các người học phải có tinh thần làm việc tập thể, phân công công việc từng cá nhân trong nhóm hợp lý, đó là tác phong công nghiệp của những người công nhân kỹ thuật chuyên nghiệp. Cuốn sách được biên soạn rất nghiêm túc, tuy nhiên không thể tránh những thiếu sót, mong các độc giả vui lòng góp ý để cuốn sách được hoàn thiện hơn. Mọi góp ý, xin vui lòng gởi về ban biên tập giáo trình hoặc tác giả Trần Ngọc Thạnh (TrThanhqn@gmail.com) – giảng viên khoa Điện – Bộ môn Cung cấp và Đo lường điện.
Sự phản hồi của quý độc giả là nguồn khích lệ lớn cho chúng tôi. Bình Định, ngày tháng năm 2018 Tác giả: Trần Ngọc Thạnh MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU 6 MỤC LỤC 7 BÀI 1: KIẾN THỨC CHUNG TRONG LẮP ĐẶT ĐIỆN 3 1. Kiến thức cơ bản trong lắp đặt điện 3 1. Đọc bản, lập bảng dự toán vật tư – thiết bị điện 4 BÀI 2: NỐI DÂY ĐIỆN, CÁP ĐIỆN 15 2.
Nối dây điện, nối cáp điện 15 2. Hàn chì và xi chì 26 BÀI 3: LẮP ĐẶT ĐƯỜNG DÂY CẤP ĐIỆN TRONG NHÀ 29 3. Lắp đặt đường dây cấp điện đi nổi trên tường 29 3. Lắp đặt đường dây cấp điện đi trong ống đặt âm tường 35 BÀI 4: LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN CHIẾU SÁNG ĐIỀU KHIỂN ĐÈN BẰNG CÔNG TẮC 2 CỰC 41 4.
Lắp đặt mạch điện chiếu sáng dùng đèn sợi đốt 41 4. Lắp đặt mạch điện chiếu sáng dùng đèn huỳnh quang chấn lưu điện từ 44 4. Lắp đặt mạch điện chiếu sáng dùng đèn huỳnh quang chấn lưu điện tử 46 BÀI 5: LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN CHIẾU SÁNG ĐIỀU KHIỂN ĐÈN BẰNG CÔNG TẮC 3 CỰC VÀ 4 CỰC 50 5. Lắp đặt mạch điện chiếu sáng 2 trạng thái 50 5.
Lắp đặt mạch điện chiếu sáng điều khiển 2 vị trí 52 5. Lắp đặt mạch điện chiếu sáng điều khiển 3 vị trí 54 BÀI 6: LẮP ĐẶT MẠCH ĐIỆN MỘT HỘ TIÊU THỤ DÙNG ĐIỆN 3 PHA 57 6. Kiến thức liên quan 57 6. Trình tự thực hiện 59 6.
Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 60 6. Ghi nhớ 60 BÀI 7: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG CÁP ĐIỆN ĐỘNG LỰC VÀ MÁY PHÁT ĐIỆN 61 7. Lắp đặt hệ thống cáp lực cho mạng điện công nghiệp 61 7. Lắp đặt máy phát điện dự phòng 82 BÀI 8: LẮP ĐẶT TỦ PHÂN PHỐI ĐIỆN HẠ THẾ 86 8.
Lắp đặt tủ phân phối điện 86 8. Lắp đặt bộ tụ bù hạ thế 90 BÀI 9: LẮP ĐẶT TỦ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ 3 PHA QUAY 1 CHIỀU 92 Mã bài: MĐ15-09 92 9. Kiến thức liên quan 92 9. Trình tự thực hiện 94 9.
Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 95 9. Ghi nhớ 95 BÀI 10: LẮP ĐẶT TỦ ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ 3 PHA QUAY 2 CHIỀU 96 10. Kiến thức liên quan 96 10. Trình tự thực hiện 97 10.
Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 97 10. Ghi nhớ 98 BÀI 11: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO HỘ GIA ĐÌNH 99 Mã bài: MĐ15-11 99 11. Kiến thức liên quan 99 11. Trình tự thực hiện 103 11.
Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 103 11. Ghi nhớ 104 TÀI LIỆU THAM KHẢO 112 1 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên môn đun: LẮP ĐẶT ĐIỆN Mã môn đun: MĐ 15 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun Lắp đặt điện học sau các môn học, mô đun như: Đo lường điện; Cung cấp điện; An toàn lao động và trước các mô đun như: Lắp đặt, sửa chữa mạch điện - khí nén; Lắp đặt, sửa chữa mạch điện máy công nghiệp… - Tính chất: Mô đun nhằm trang bị kiến thức và rèn luyện kỹ năng về lắp đặt điện dân dụng và lắp đặt điện công nghiệp cho người học nghề điện công nghiệp. - Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mô đun này sẽ trang bị những kiến thức, kỹ năng về lắp đặt điện cho công trình điện dân dụng và điện công nghiệp. Học tập, rèn luyện tốt mô đun này, sau khi học xong người học có thể tự giải quyết được các vấn đề thực tiễn luôn gắn với một công nhân kỹ thuật hoặc cán bộ kỹ thuật nghề điện, đó là có thể lập nhóm thi công lắp đặt được hệ thống điện dân dụng hay điện xí nghiệp.
Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: Nhận thức đúng các quy định an toàn và tiêu chuẩn kỹ thuật trong lắp đặt điện; Phân tích được bản vẽ điện của mạng điện dân dụng, mạng điện công nghiệp; Phân tích, lập được qui trình thi công lắp đặt điện. - Kỹ năng: Đọc được bản vẽ thi công lắp đặt điện, thống kê được vật tư theo bản vẽ; Sử dụng thành thạo, đúng công năng dụng cụ đồ nghề lắp đặt điện; Lắp đặt thuần thục mạng điện dân dụng và công nghiệp đúng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tác phong công nghiệp, chủ động trong công việc; Thực hiện lắp đặt điện nghiêm túc, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị, đạt yêu cầu kỹ thuật và đẹp về hình thức. Nội dung của mô đun: Nội dung tổng quát và phân bố thời gian chương trình Thời gian (giờ) Số Thự T Tên các bài trong mô đun Lý Kiể Tổn c T thuyế m g số hàn t tra h 1.
Kiến thức chung trong lắp đặt điện 10 6 4 2. Nối dây điện, cáp điện 12 3 9 3. Lắp đặt đường dây cấp điện trong nhà 15 6 9 Bài 4. Lắp đặt mạch điện chiếu sáng điều khiển 4.
19 6 12 1 đèn bằng công tắc 2 cực Bài 5. Lắp đặt mạch điện chiếu sáng điều khiển 5. 21 6 15 đèn bằng công tắc 3 cực và 4 cực Bài 6. Lắp đặt mạch điện một hộ tiêu thụ dùng 6.
14 3 10 1 điện 3 pha Bài 7. Lắp đặt hệ thống cáp điện động lực lực và 7. Lắp đặt tủ phân phối điện hạ thế 21 6 14 1 2 Bài 9. Lắp đặt tủ điện điều khiển động cơ 3 pha 9.
15 6 9 quay 1 chiều Thời gian (giờ) Số Thự Lý Kiể T Tên các bài trong mô đun Tổn c thuyế m T g số hàn t tra h Bài 10. Lắp đặt tủ điện điều khiển động cơ 3 pha 10. 15 6 8 1 quay 2 chiều Bài 11. Lắp đặt hệ thống điện năng lượng tái tạo 11.
17 6 11 cho hộ gia đình Cộng 180 60 116 4 3 BÀI 1: KIẾN THỨC CHUNG TRONG LẮP ĐẶT ĐIỆN Mã bài: MĐ15-01 Thời gian: 10 giờ (LT: 02; TH: 02; Tự học: 06) Giới thiệu: Nội dung bài này cung cấp cho người học những yêu cầu kỹ thuật căn bản về lắp đặt điện, nhằm đảm bảo người học có kiến thức cần thiết về tiêu chuẩn, qui phạm kỹ thuật, an toàn và đọc được bản vẽ trong thi công lắp đặt điện. Mục tiêu: - Nêu được các quy định an toàn và qui ước trong lắp đặt điện. Nhận thức đúng về vị trí, kích thước lắp đặt đối với các phần tử điện và chọn được phương pháp phân tải hợp lý khi lắp đặt hệ thống cung cấp điện; - Sử dụng đúng công năng các dụng cụ đồ nghề và trang bị bảo hộ lắp đặt điện. Đọc được bản vẽ điện và thống kê được vật tư, thiết bị theo bản vẽ; - Rèn luyện kỹ năng đọc bản vẽ, ý thức thực hiện qui định an toàn và sử dụng đồ nghề trong thi công lắp đặt điện.
Nội dung chính: 1. Kiến thức cơ bản trong lắp đặt điện 1. Quy phạm an toàn trong công tác lắp đặt thiết bị điện và mạng lưới điện (tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9206 - 2012) 1. Quy phạm về an toàn đối với lắp đặt và sử dụng điện trong thi công (tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5308-1991) 1.
Trang bị bảo hộ dùng trong lắp đặt điện a. Bảo hộ lao động là gì? - Bảo hộ lao động là tổng hợp tất cả các hoạt động trên các mặt luật pháp, tổ chức, hành chính, kinh tế, xã hội, khoa học kỹ thuật. nhằm mục đích cải thiện điều kiện lao động, ngăn ngừa tai nạn lao động, đảm bảo an toàn sức khoẻ cho người lao động. - Nội dung chủ yếu của bảo hộ lao động là an toàn lao động, vệ sinh lao động.