CHƯƠNG I Khám nghiệm hiện trường là một trong những bước quan trong đầu tiên trong công tác điều tra các vụ án trộm cặp tài sản, được quy định cu thé trong BLTTHS. Quá trình kham nghiêm hiện trường là quá trình tìm kiếm những cơ sở, căn cứ để xây đựng, hoàn chỉnh lạt các su kiện đã xây ra dua vào các chuốisự kiện, cách thức thực hiện hành đông và tat cả những gì ma đổi tương có thé thực hiện trên hiện trưởng Hiệu quả của hoạt động điều tra bi chi phối ở mức độ đéng ké bởi kết quả khám nghiệm hiện trường, thậm chí trong nhiều trường hợp no mang tính chất quyét định đối với hiệu qua của hoạt động điều tra. Dé dat được kết quả tốt trong công tác khám nghiệm, người thực hiện cần phải đánh giá kỹ lưỡng tình hình hiện trường và chon lựa phương pháp khám nghiệm phù hop. Mỗi phương pháp khám.
nghiém đều có những uu điểm và hạn chế riêng, vì vay việc lựa chon phải dựa trên điều kiện cụ thé của ting vụ án Tùy thuộc vào thực tế tùng vụ việc cụ thể, khi khám nghiệm mỗi hiện trường có thể áp dụng một chiến thuật hoặc kết hợp nhiều. phương pháp khác nhau, đảm bảo sự tôi ưu cho công tác khám nghiệm. 17 CHƯƠNG 2 CHIẾN THUẬT KHÁM NGHIỆM HIỆN TRƯỜNG TRONG CÁC VỤ ÁN TRỘM CAP TÀI SAN 2. Chuẩn bị khám nghiệm hiện trường Khi nhân được tin báo có vụ án trém cắp tai sin xây ra, CQĐÐT tiến hành tổ chức xác minh tin Kết quả xác minh tin cho thay can thiết phải khám nghiém luận trường CQĐT ra quyết đính khám nghiệm hiện trường và tiên hành chuẩn bị lực lượng, phương tiên.
T chuẩn bị lực lượng khám nghiệm hiện trường, sau khi tiếp nhận thông tin và xác định vụ án trém cấp tài sản đã xảy ra thuộc thấm quyền điêu tra của đơn vi minh, Thủ trưởng đơn vị xem xét cân huy động những lực lượng nào tham gia. Thủ trưởng đơn vi tham gia chiu trách nhiệm phân công cán bộ thuộc đơn vị minh quân. lý tham gia khám nghiệm hién trường và giao việc cụ thé cho từng người. Lực lượng khám nghiêm hiện trường các vụ trộm cắp tài sản thông thường bao gồm: Điêu tra viên chủ trì khám nghiệm, Các cán bô chuyên môn thuộc các chuyên ngành như cán bô KTHS, cảnh sát sử dung chó nghiệp vụ v.; Đại điện Viện kiểm sát, Người chúng kiến và có thé có sự tham gia của những người khác như bị can, người bao chữa, bị hei’.
T chuẩn bị phương tiện khám nghiệm hiện trường, trên co sở các thông tin ban đầu về Vụ an trém. cap tai sản, tinh hình ở hiện trường ma các lực lượng được phân công trách nhiệm chuan bi day đủ các phương tiện khám nghiêm và bảo hộ cân thiết. Các loại phương tiện cân được chuẩn bi để phuc vu cho công tác khám. nghiém hiện trường bao gồm: Phương tiện kỹ thuật phục vụ cho việc phát hiện, thu lượm, ghi nhân dâu vét vật chứng như valy khám nghiệm chung valy khám nghiêm chuyên dụng, máy ảnh, camera quay hiện trường, phương tiên xông keo, các loại đền (đèn pha, din chiêu xiên, nguồn sáng Polyray.
Ngoài ra, cần chuẩn bi phương tiện giao thông phục vu quá trình di lại, phương tiện thông tin liên lạc, cho nghiệp vụ (khi cần thiéf) và các loại phương tiện hỗ trợ khác Khi đến hiện trường trước khi khám nghiệm cán bộ khám nghiêm phải thực hiện sự phân công của người chủ trì cuộc khám nghiém. Có thé tham gia giải quyết ‘theo khoăn 2 điều 201 Bộ bait tô tng hình sơ, 18 các công việc khẩn cấp niu: kịp thời, ưu tiên nghiên cứu xử lý các dâu vết, vật chứng có nguy cơ bị phá hủy tại hiện trường, tiền hành bắt giữ thủ phạm néu đã rõ và con ở khu vực hiện trường, triển khai các biện pháp ôn định trật tự ở khu vực hiện trường và vùng lân cận, hen chế những ảnh hưởng xâu về mặt chính trị, trân an tư tưởng cho những người xung quanh Không những thê, việc nếm thông tin về tình hình hiện trường cũng vô cùng quan trọng như. ai phát hiện vụ việc, phát hiện khi nào, mức độ thiệt hại về tai sản, cá nhân, hộ gia đính hoặc cơ quan bi hei; diễn bién tình tiệt sự việc, ai là người chứng kiên, những người liên quan đến vụ việc, mức đô hiểu biết của đối tương về nơi cất giấu tải sản, những yếu tổ tác đồng làm thay đôi dâu vết vật chứng Xác định rõ những khu vực nào của hiện trường đã xáo trộn, những dấu vết, vật chứng, dé vật nào đã thay đổi, nguyên nhân thay đổi và thay đôi như thé nào? Sau khi giải quyết các công việc khẩn cấp tai hiện trường, lực lượng khám nghiém hiện trường vụ trộm cắp tài sẵn cân phải thực hiện một số công việc sau: - Nghe lực lượng bảo vệ luận trường báo cáo về công tác bảo vệ hiện trường. Kiểm tra toàn bô công tác bảo vệ hiện trường, néu phát hiện những van dé chưa phù hop hoặc không đúng thì phải yêu cầu người chỉ huy bảo vệ hiện trường tìm biện pháp giả: quyết khắc pluc ngay.
- Trao đổi với lãnh đạo chính quyền địa phương (phường xã, thị tran), lãnh đạo cơ quan chủ quan (nêu vụ việc xảy ra ở các cơ quan, xí nghiệp, cửa hang kinh doanl) để năm tình hình về an ninh trật tự ở địa ban xảy ra vụ trộm và trao đổi những van đề liên quan cân phải phối hợp giải quyết hoặc nêu ra yêu câu đề nghị lãnh đạo chính quyên địa phương, lãnh đạo cơ quan có vụ trộm xảy ra giúp dé trong quá trình khám ngiuém hiện trường. - Lựa chọn người chứng kién, mời và giải thích quyền, nghĩa vụ cho người chứng kiên. Sau khi tiền hành các công việc trên, lực lượng khám nghiêm rút ra những kết luận sơ bô về tình hình hiện trường, dién biển vụ việc. Sau đó, hội ý lực lương tham gia, tham đự khám nghiệm dé phân công nhiệm vụ cu thé cho từng người, yêu cầu các thành viên đảm bảo thực hién khám nghiệm đúng pháp luật, đúng nghiệp vụ, phải gữ bí mật hay cân phối hợp với những cá nhân, tô chức nào khác nêu thây cần thiệt 19 2.
Tiến hành khám nghiệm hiện trường 2. Quan sát hiệu trường Quan sắt hiện trường là việc nam, bao quát vi trí, trang thái chung của hiện trường cũng như những dâu vết, vật chứng trên hiện trường Trên cơ sở đó lựa chon phương pháp khém nghiêm hiện trường cu thê để phát hiện, thu lượm các dau vét, vật chứng cũng như tai liệu khác có liên quan đên vụ việc xảy raÊ. Mục đích của quan sát hiện trường vụ trôm cắp tài sản là năm được toàn cảnh và trạng thái chung của hiện trường, vi trí của các dâu vết, vật chúng trên hién trường xác đính cụ thé phạm vi của hiên trường cân bảo vệ va khám nghiệm. Đối tượng dé quan sát bao gồm toàn bộ cầu trúc dia hình, sự sắp xếp các đô vật, sự vật, các hiện tương cũng như các dâu vét, vật chúng ở những nơi mà các sự vật, hiện tượng, dau vết vật chứng nhìn thay 16 và không thé nhìn thay chúng.
Khi quan sát hiện trường vu trộm cắp tai sản cân tiền hành đặt so thứ tự cho các dau vết, vật chứng và tiên hành các hoạt đông ghi nhận chưng nhật như chụp ảnh, ghi hình, ghi chép vào số tay khám nghiệm, vé sơ đô mô tả hién trường. Tử đó giúp dự kiến và xác đính phương pháp khám nghiêm hiện trường cụ thé phủ hợp với đặc điểm của hiện trường. Cán bộ khám nghiêm hiện trường sử dung các giác quan của minh để cảm nhận về su việc đã xảy ra trên hiện trưởng, Trong đó sử dụng mắt thường và ruột số phương tiên hỗ trợ thông dung dé quan sát như. éng nhòm, kính hip, đèn gia.
để quan sát toàn bô, tông thể khung cảnh của hiên trường cũng như các đôi tương vật chất có trên biện trường vụ trộm. Khi tiên hành quan sát hiện trường các dau vết, vật chứng cân lua chon một vị trí đứng tiện lợi và tiên hành quan sát theo nguyên tắc: quan sat từxa đến gan, từ chung đến riêng tử tông thé đến bô phan Có thể khai thác nhũng thông tin từ người báo tin tổ giác hoặc chủ nha vì có thé ho là người biết rõ nhật về những thay đôi ở hién trường do tên trộm để lại Do đặc điểm hiện trường vụ án trộm cấp tài sản thường bị xáo trộn nên quá trình quan sát cần hạn chê sự di lei trong hiện trường dé phòng làm hỏng dau vet, vật chúng Những dâu vết dé lại do quá trình di lại khi quan sát hiện trường phải đánh dâu đề tránh nhằm lân khi thu lươm. Đôi với hiện trường tương đổi hẹp và ®Ngõ Tain Quý (2007), Záo về và và Bướm nghiệm Jaén trưởng, NXB Công ma nhân din, Hà Néi,tr50 20 không qua mức phức tạp như cửa hàng, văn phòng, phòng ngủ., co thể đúng ngoài hiện trường với nhiêu góc góc độ khác nhau dé quan sát bang mat. Dai với hiện trường rộng nhu công xưởng, kho bai, nhà kho phải quan sát từ vị tri xa và có tam tâm bao quát tốt.
Có thé đi vào hiện trường quan sát từ những vị trí thuận lợi ma không làm hỏng dâu vét hoặc gây thêm dâu vết mới nhưng phải hết sức hạn chế việc di lai trong biện trường Cân quan sát cả những vị trí, khu vực có thé không có dâu vất, vật chứng dé xác định lỗi di vào hiện trường Quá trình di vào hién trường quan sát, không được cam, nam, sờ mo vào đâu. vết, vật chứng hoặc các đồ vật, tài liệu có ở hiện trường Tiên hành quan sát từng khu vực dé có những nhận định đúng dan cho việc phát hiện và thu lượm dau vét, vật ching Kết thúc quá trình quan sát hiện trường người chủ trì khám nghiém cân đưa ra được những kết luận nhằm phục vụ tốt cho qué trình khám nghiém ti mi, các kết luận đó có thé la: - Có cân thiết phải tăng cường lực lương phương tiện cho qua trình bảo vệ và khám nghiệm hiện trường hay không, - Lựa chon phương pháp khám nghiệm cụ thể hợp lý, xác định các phương tiện, dung cụ kỹ thuật cân sử dung trong quá trình khám nghiém - Xác định các khu vực cân tổ chức khám nghiêm ( khu vực rình mỏ, an nap, lôi vào, lỗi ra, nơi lục soát của đối tượng và các khu vực có khả năng.