1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Với sự phát triển công nghệ hiện nay, đặc biệt là trong lĩnh vực tự động hóa thì điện khí nén, khí nén, thủy lực và những ứng dụng đóng một vai trò rất quan trọng và chủ chốt trong hệ thống tự động hóa. Với mục đích đào tạo đội ngũ kỹ thuật viên chất lượng cao và chuẩn hóa được tài liệu cho mọi người muốn tìm hiểu, nghiên cứu về Khí nén – Thủy lực.
Những mong muốn làm thế nào để mọi người có thể cùng nghiên cứu và đưa ứng dụng Khí nén – Thủy lực vào sản xuất. Với những kiến thức và hiểu biết về lĩnh vực khí nén, những tài liệu tham khảo từ nhiều hãng, tài liệu về hệ thống MPS của hãng Festo đã giúp tôi hoàn thiện tài liệu Điều khiển khí nén – Thủy lực. Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Cơ điện tử ở trình độ Cao đẳng và Trung cấp. giáo trình mô đun Điều khiển khí nén – Thủy lực là một trong những giáo trình đào tạo chuyên ngành Cơ điện tử được biên soạn theo nội dung chương trình đào tạo của Trường cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ.
Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau. Nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiễn cao. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 90 giờ gồm có: Phần 1: ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN, ĐIỆN - KHÍ NÉN Bài 1: Cơ sở lý thuyết về khí nén Bài 2: Hệ thống thiết bị sản xuất và phân phối khí nén Bài 3: Các phần tử trong hệ thống điều khiển khí nén Bài 4: Cơ cấu chấp hành Bài 5: Điều khiển bằng khí nén, điện – khí nén Bài 6: Tìm và sửa lỗi trong hệ thống điều khiển khí nén, điện - khí nén Phần 2: ĐIỀU KHIỂN THUỶ LỰC Bài 1: Khái miện về hệ thống truyền động thủy lực Bài 2: Cung cấp và xử lý dầu Bài 3: Các phần tử trong hệ thống điều khiên thủy lực 3 Bài 4: Điều khiển thủy lực và điện – thủy lực Những kiến thức của tôi cũng chỉ nhỏ bé và mong cùng trao đổi, học hỏi và cùng chia sẻ với mọi người trong cùng lĩnh vực. Nếu có sai sót và bổ sung mong sự giúp đỡ của tất cả những bạn bè trong cùng lĩnh vực giúp.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019 BAN CHỦ NHIỆM BIÊN SOẠN GIÁO TRÌNH NGHỀ: CƠ ĐIỆN TỬ TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ 4 MỤC LỤC TRANG TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 4 Tên mô đun: ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN – THỦY LỰC. 7 Phần 1: ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN, ĐIỆN - KHÍ NÉN.
12 BÀI 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KHÍ NÉN. Sự phát triển của kỹ thuật khí nén. Khả năng ứng dụng của khí nén. Những đặc trưng cơ bản và ưu nhược điểm của hệ thống truyền động khí nén.
Các đại lượng vật lý và đơn vị đo .16 CÂU HỎI ÔN TẬP. 23 BÀI 2: HỆ THỐNG THIẾT BỊ SẢN XUẤT VÀ PHÂN PHỐI KHÍ KHÍ NÉN. Thiết bị xử lý khí nén. Bình chứa khí nén.
Mạng đường ống dẫn khí nén .31 CÂU HỎI ÔN TẬP. 38 BÀI 3: CÁC PHẦN TỬ TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN. Van đảo chiều. Van điều chỉnh thời gian.
Phần tử chuyển đổi tín hiệu. Van chân không.61 CÂU HỎI ÔN TẬP. 63 BÀI 4: CƠ CẤU CHẤP HÀNH. Chức năng – Yêu cầu.
Xi lanh khí nén. Động cơ khí nén. Bộ biến đổi áp lực .76 BÀI 5: ĐIỀU KHIỂN BẰNG KHÍ NÉN, ĐIỆN - KHÍ NÉN. Khái niệm về hệ thống điều khiển khí nén.
Biểu diễn chức năng của quá trình điều khiển. Thiết kế mạch điều khiển bằng khí nén. Các phần tử điện và điện - khí nén. Thiết kế mạch điều khiển điện – khí nén.105 BÀI 6: TÌM VÀ SỬA LỖI TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN, ĐIỆN – KHÍ NÉN.
Phương pháp tìm và sửa lỗi. Các bài tập thực hành sửa lỗi.123 Phần 2: ĐIỀU KHIỂN THỦY LỰC. 133 BÀI 1: KHÁI NIỆM VỀ HỆ THỐNG TRUYỀN ĐỘNG THỦY LỰC. Ưu nhược điểm và phạm vi ứng dụng của truyền động thủy lực.
So sánh đặc trưng các loại truyền động. Tổn thất trong hệ thống thủy lực. Độ nhớt và yêu cầu đối với dầu thủy lực. Các định luật cơ bản của chất lỏng.142 CÂU HỎI ÔN TẬP.
144 BÀI 2: CUNG CẤP VÀ XỬ LÝ DẦU. Bơm và động cơ dầu. Bộ lọc dầu. Bình trích chứa.
Đo áp suất và lưu lượng.165 6 Điều khiển, điều chỉnh áp suất và lưu lượng bơm .168 BÀI 3: CÁC PHẦN TỬ TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN THỦY LỰC. Van đảo chiều. Van một chiều. Bộ ổn tốc.
Xi lanh thủy lực (cơ cấu chấp hành). Ống dẫn, ống nối .191 BÀI 4: ĐIỀU KHIỂN THỦY LỰC VÀ ĐIỆN – THỦY LỰC. Mạch thủy lực điều khiển bằng tay. Mạch điều khiều bằng điện - thủy lực.198 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
207 7 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN – THỦY LỰC Mã mô đun: CĐT 29 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Điều khiển khí nén – Thủy lực là mô đun chuyên môn trong chương trình đào tạo cao đẳng Cơ điện tử. Mô đun này được bố trí học sau khi sinh viên hoàn thành mô đun Điện cơ bản, Điện tử cơ bản, Kỹ thuật cảm biến, Điện tử công suất. - Tính chất: Là mô đun tích hợp lý thuyết với thực hành. - Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: + Ý nghĩa: Mô đun bắt buộc đã đóng góp cho ngành tự động hoá hay cơ điện tử một kiến thức đầy đủ nhất hệ thống điều khiển.
+ Vai trò: Góp phần trong việc điều khiển hệ thống tự động trong công nghiệp làm phong phú quá trình điều khiển. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Lựa chọn và sử dụng các loại dụng cụ cần thiết cho công việc cơ bản điện và trình bày được công dụng của chúng. + Vẽ được sơ đồ lắp ráp mạch điện và thực hiện theo đúng các bước của qui trình lắp ráp. - Kỹ năng: + Sử dụng thành thạo và đúng chức năng các thiết bị, dụng cụ tương ứng.
+ Tháo, lắp, bảo dưỡng, hiệu chỉnh được một số thiết bị điện, máy điện thong dụng trong hệ thống cơ điện tử + Bảo quản tốt các thiết bị, dụng cụ, sản phẩm. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện thái độ làm việc chuyên nghiệp; tinh thần tích cực học tập, chủ động trau dồi kiến thức, tu dưỡng đạo đức nghề nghiệp. Nội dung của môn học/mô đun: Thời gian (giờ) Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực hành, Kiểm TT số thuyết thí nghiệm, tra 8 thảo luận, bài tập Phần 1: ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN, ĐIỆN 58 19 36 3 - KHÍ NÉN 1 Bài 1: Cơ sở lý thuyết về khí nén 5 2 3 1. Sự phát triển của kỹ thuật khí nén 2.
Khả năng ứng dụng của khí nén 3. Những đặc trưng cơ bản và ưu nhược điểm của hệ thống truyền động khí nén 4. Các đại lượng vật lý và đơn vị đo 2 Bài 2: Hệ thống thiết bị sản xuất 7 2 4 1 và phân phối khí nén 1. Thiết bị xử lý khí nén.
Bình chứa khí nén 4. Mạng đường ống dẫn khí nén 3 Bài 3: Các phần tử trong hệ thống 16 6 10 điều khiển khí nén 1. Van đảo chiều. Van điều chỉnh thời gian 6.
Phần tử chuyển đổi tín hiệu 7. Van chân không. 9 4 Bài 4: Cơ cấu chấp hành 6 2 3 1 1. Chức năng – Yêu cầu 2.
Xi lanh khí nén 3. Động cơ khí nén 4. Bộ biến đổi áp lực 5 Bài 5: Điều khiển bằng khí nén, 19 5 14 điện – khí nén 1. Khái niệm về hệ thống điều khiển khí nén 2.
Biểu diễn chức năng của quá trình điều khiển 3. Thiết kế mạch điều khiển bằng khí nén 4. Các phần tử điện và điện - khí nén 5. Thiết kế mạch điều khiển điện – khí nén 6 Bài 6: Tìm và sửa lỗi trong hệ 5 2 2 1 thống điều khiển khí nén, điện - khí nén 1.
Phương pháp tìm và sửa lỗi. Các bài tập thực hành sửa lỗi. Phần 2: 28 8 19 1 ĐIỀU KHIỂN THUỶ LỰC 7 Bài 1: Khái miện về hệ thống 4 2 2 truyền động thủy lực 1. Ưu nhược điểm và phạm vi ứng dụng của truyền động thủy lực.
So sánh đặc trưng các loại truyền động 10 3. Tổn thất trong hệ thống thủy lực 4. Độ nhớt và yêu cầu đối với dầu thủy lực 5. Các định luật cơ bản của chất lỏng.
8 Bài 2: Cung cấp và xử lý dầu 5 1 4 1. Bơm và động cơ dầu. Bộ lọc dầu 4. Bình trích chứa 5.
Đo áp suất và lưu lượng. 6 Điều khiển, điều chỉnh áp suất và lưu lượng bơm. 9 Bài 3: Các phần tử trong hệ thống 9 3 6 điều khiên thủy lực 1. Van đảo chiều 2.
Van một chiều 4. Bộ ổn tốc 6. Xi lanh thủy lực (cơ cấu chấp hành) 7. Ống dẫn, ống nối 10 Bài 4: Điều khiển thủy lực và điện 10 2 7 1 – thủy lực 1.
Mạch thủy lực điều khiển bằng tay 3. Mạch điều khiều bằng điện - 11 thủy lực. Thi kết thúc mô đun 4 4 Cộng 90 27 55 8 12 Phần 1: ĐIỀU KHIỂN KHÍ NÉN, ĐIỆN - KHÍ NÉN BÀI 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KHÍ NÉN Mã bài: MĐ CĐT 29- 01 - 01 Giới thiệu: Trong bài này sẽ cho người học có những kiến thức, khái niệm về khí nén, điện – khí nén và những ứng dụng trong hệ thống tự động hóa, cơ điện tử. Mục tiêu: - Trình bày được các khái niệm và đặc điểm hệ truyền động bằng khí nén.
- Phân tích được các đại lượng đặc trưng của khí nén và ứng dụng của chúng trong công nghiệp. - Rèn luyện tính chủ động, nghiêm túc trong học tập và trong công việc. Nội dung chính: 1.