Đồ án tốt nghiệp: Hướng dẫn chi tiết Altium Designer cho người mới bắt đầu

Hướng dẫn Altium Designer chi tiết, dễ hiểu cho đồ án tốt nghiệp. Từng bước thiết kế mạch in chuyên nghiệp, giúp bạn hoàn thành đồ án một cách dễ dàng.

• Tác giả: Đỗ Tiến Đạt
• Người hướng dẫn: Thạc Sỹ Nguyễn Viết Tuyến
• Trường học: Đại học Công nghiệp Hà Nội
• Chuyên ngành: Điện tử
• Đề tài: Hướng dẫn Altium Designer
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. Chương 1: VẼ SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ
• 2. Chương 2: THIẾT KẾ MẠCH IN

Tóm tắt

I. Tổng quan Altium Designer Hướng dẫn làm đồ án tốt nghiệp

Altium Designer là một trong những công cụ CAD mạnh mẽ nhất hiện nay dành cho thiết kế điện tử. Phần mềm này cung cấp một môi trường làm việc chuyên nghiệp, cho phép vẽ mạch, mô phỏng mạch điện và chuyển sang mạch in một cách nhanh chóng và hiệu quả. Tuy nhiên, với người mới bắt đầu, Altium Designer có thể là một thử thách do giao diện phức tạp và nhiều tính năng. Bài viết này cung cấp một hướng dẫn dễ hiểu, tập trung vào việc sử dụng Altium Designer cho đồ án tốt nghiệp, giúp sinh viên nhanh chóng làm quen và áp dụng vào thực tế. Tài liệu tham khảo chính là hướng dẫn Altium Designer từ Aqua Corporation, được phát triển bởi Đỗ Tiến Đạt, sinh viên Đại học Công nghiệp Hà Nội. Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn đến tác giả đã chia sẻ tài liệu quý giá này. Bài viết này sẽ tập trung vào các bước cơ bản, từ vẽ sơ đồ nguyên lý đến thiết kế mạch in, nhằm giúp người đọc hoàn thành đồ án một cách hiệu quả. Các ví dụ minh họa được lấy từ tài liệu gốc, đảm bảo tính chính xác và dễ hiểu. Hướng dẫn này cũng sẽ đề cập đến các lỗi thường gặp và cách khắc phục, giúp người dùng tránh được những sai sót không đáng có trong quá trình thiết kế. Altium Designer không chỉ là công cụ vẽ mạch, mà còn là một nền tảng thiết kế toàn diện, hỗ trợ từ khâu ý tưởng đến sản xuất. Việc nắm vững Altium Designer sẽ mở ra nhiều cơ hội cho sinh viên trong lĩnh vực điện tử sau khi tốt nghiệp. Theo tài liệu gốc, Altium Designer mang lại một môi trường làm việc hết sức chuyên nghiệp, nhưng đó cũng chính là một trở ngại lớn cho những người mới làm quen với phần mềm này.

1.1. Giới thiệu giao diện Altium Designer và các công cụ cơ bản

Giao diện Altium Designer bao gồm nhiều cửa sổ và thanh công cụ khác nhau. Để bắt đầu, cần làm quen với các thành phần chính như thanh menu, thanh công cụ, cửa sổ Project, cửa sổ Libraries và không gian làm việc. Thanh menu cung cấp các lệnh để tạo, mở, lưu và quản lý dự án. Thanh công cụ chứa các biểu tượng để truy cập nhanh các chức năng thường dùng. Cửa sổ Project hiển thị cấu trúc của dự án, bao gồm các file sơ đồ nguyên lý, mạch in và các tài liệu khác. Cửa sổ Libraries chứa các linh kiện điện tử và các thành phần khác có thể được sử dụng trong thiết kế. Không gian làm việc là nơi vẽ sơ đồ nguyên lý và thiết kế mạch in. Tài liệu gốc hướng dẫn cách khởi động chương trình từ shortcut trên desktop hoặc từ Menu Start. Sau khi khởi động, cửa sổ làm việc sẽ hiển thị các thành phần đã nêu trên. Việc làm quen với giao diện và các công cụ cơ bản là bước quan trọng để sử dụng Altium Designer một cách hiệu quả. Người dùng nên dành thời gian khám phá các tính năng và tùy chọn khác nhau để hiểu rõ hơn về khả năng của phần mềm. Sử dụng phím tắt sẽ giúp tăng tốc độ thiết kế.

1.2. Tạo dự án mới trong Altium Designer Bước đầu tiên

Để bắt đầu một dự án mới, vào menu File >> New >> Project >> PCB Project. Việc chọn PCB Project là quan trọng vì nó hỗ trợ chuyển từ sơ đồ nguyên lý sang mạch in. Sau khi tạo dự án, một project mới sẽ xuất hiện trong cửa sổ Projects. Project này ban đầu sẽ có tên mặc định là PCB_Project1.PrjPCB. Để lưu project với tên mới, bấm phải chuột vào tên project và chọn Save Project. Chọn nơi lưu trữ và đặt tên cho project, ví dụ Baitap1. Sau khi lưu, tên project sẽ được cập nhật trong cửa sổ Projects. Bước tiếp theo là thêm bản vẽ sơ đồ nguyên lý vào project. Bấm phải chuột vào tên project và chọn Add New to Project, sau đó chọn Schematic. Một bản vẽ sơ đồ nguyên lý mới sẽ được tạo với tên mặc định là Sheet1.SchDoc. Tương tự, lưu bản vẽ này với tên mới, ví dụ Nguyenly1. Môi trường làm việc sẽ tự động chuyển sang môi trường vẽ mạch nguyên lý. Việc quản lý dự án một cách cẩn thận, bao gồm việc đặt tên file và lưu trữ đúng cách, là rất quan trọng để tránh mất dữ liệu và dễ dàng tìm kiếm sau này.

1.3. Tìm hiểu thư viện linh kiện Cách thêm thư viện cần thiết

Altium Designer cung cấp một thư viện linh kiện phong phú. Tuy nhiên, không phải tất cả các linh kiện đều có sẵn trong thư viện mặc định. Để tìm kiếm linh kiện, vào menu Libraries ở góc phải của giao diện. Nếu không thấy menu này, vào menu Design >> Browse Library. Theo mặc định, thư viện Miscellaneous Devices.IntLib sẽ tự động xuất hiện. Thư viện này chứa các linh kiện đơn giản như điện trở, tụ điện, transistor. Để tìm kiếm một linh kiện cụ thể, gõ tên linh kiện vào khung tìm kiếm. Ví dụ, để tìm điện trở, gõ Res1. Hình dạng và chân cắm của linh kiện sẽ xuất hiện bên dưới. Nhấp Place Res1 để lấy điện trở. Trong quá trình thiết kế, có thể cần thêm các thư viện khác. Ví dụ, thư viện Miscellaneous Conectors.IntLib chứa các chân cắm. Để thêm thư viện, nhấp vào nút Libraries… trong menu Libraries. Cửa sổ Avaiable Libraries sẽ xuất hiện. Nhấp vào nút Install… để thêm thư viện mới. Chọn thư viện cần thêm và nhấp Open. Sau đó, nhấp Close để đóng cửa sổ. Thư viện mới sẽ được thêm vào menu Libraries. Việc quản lý thư viện linh kiện là rất quan trọng để đảm bảo có đầy đủ các thành phần cần thiết cho thiết kế.

II. Cách vẽ sơ đồ nguyên lý Altium Designer cho người mới

Vẽ sơ đồ nguyên lý là bước quan trọng trong thiết kế mạch điện. Altium Designer cung cấp các công cụ mạnh mẽ để vẽ sơ đồ nguyên lý một cách nhanh chóng và chính xác. Việc đặt linh kiện đúng vị trí và nối dây chính xác là rất quan trọng để đảm bảo mạch hoạt động đúng chức năng. Tài liệu gốc cung cấp một ví dụ về mạch ổn định tốc độ động cơ để minh họa quy trình vẽ sơ đồ nguyên lý. Bài viết này sẽ hướng dẫn các bước cơ bản, từ lấy linh kiện từ thư viện đến nối dây và chỉnh sửa thông số linh kiện. Việc sử dụng phím tắt và các công cụ hỗ trợ sẽ giúp tăng tốc độ vẽ sơ đồ nguyên lý. Ngoài ra, cần chú ý đến việc đặt tên và ký hiệu linh kiện một cách thống nhất để dễ dàng quản lý và sửa chữa sau này. Vẽ sơ đồ nguyên lý đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận. Một sơ đồ nguyên lý rõ ràng và chính xác sẽ giúp giảm thiểu sai sót trong quá trình thiết kế mạch in. Sơ đồ nguyên lý chính là nền tảng để tạo ra mạch in hoạt động tốt.

2.1. Lấy và đặt linh kiện từ thư viện vào sơ đồ nguyên lý

Sau khi đã thêm thư viện linh kiện, có thể bắt đầu lấy và đặt linh kiện vào sơ đồ nguyên lý. Chọn linh kiện từ menu Libraries và nhấp Place. Trước khi đặt linh kiện, có thể chỉnh sửa thông số bằng cách bấm phím Tab. Hộp thoại Component Properties sẽ xuất hiện, cho phép thay đổi tên, giá trị và các thông số khác của linh kiện. Ví dụ, để thay đổi tên điện trở R? thành R1, nhập R1 vào khung Designator. Để thay đổi giá trị điện trở, nhập giá trị mới vào khung Value. Sau khi chỉnh sửa xong, nhấp OK và đặt linh kiện vào vị trí mong muốn trên sơ đồ. Lặp lại quy trình này cho tất cả các linh kiện cần thiết. Việc chỉnh sửa thông số linh kiện trước khi đặt sẽ giúp tiết kiệm thời gian và tránh sai sót sau này. Ngoài ra, cần chú ý đến việc xoay linh kiện cho phù hợp với sơ đồ bằng cách bấm phím X hoặc Y.

2.2. Nối dây linh kiện và tạo kết nối trong sơ đồ nguyên lý

Sau khi đã đặt tất cả các linh kiện vào sơ đồ, bước tiếp theo là nối dây để tạo kết nối giữa các linh kiện. Nhấp vào biểu tượng Place Wire trên thanh công cụ hoặc vào menu Place >> Wire. Con trỏ chuột sẽ biến thành hình chữ thập. Nhấp vào chân của một linh kiện, kéo đến chân của linh kiện khác và nhấp lần nữa để tạo kết nối. Nếu nối sai dây, nhấp vào đoạn dây đó và nhấn phím Delete. Để lấy mass, nhấp vào biểu tượng GND Power Port trên thanh công cụ hoặc vào menu Place >> Power Port. Nối mass với các linh kiện cần thiết. Trong quá trình nối dây, có thể phóng to hoặc thu nhỏ sơ đồ bằng cách bấm phím Page Up hoặc Page Down. Việc nối dây chính xác là rất quan trọng để đảm bảo mạch hoạt động đúng chức năng. Sau khi nối dây xong, nên kiểm tra lại toàn bộ sơ đồ để phát hiện và sửa chữa các sai sót.

2.3. Chỉnh sửa thông số và hoàn thiện sơ đồ nguyên lý Altium Designer

Sau khi nối dây xong, có thể cần chỉnh sửa lại thông số của một số linh kiện. Nhấp đúp vào linh kiện để mở hộp thoại Component Properties. Thay đổi các thông số cần thiết và nhấp OK. Ví dụ, có thể cần thay đổi giá trị điện trở, tụ điện hoặc các thông số khác. Ngoài ra, có thể thêm các ký hiệu và ghi chú vào sơ đồ để giải thích chức năng của mạch. Sau khi chỉnh sửa xong, lưu lại sơ đồ nguyên lý. Việc hoàn thiện sơ đồ nguyên lý đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận. Một sơ đồ nguyên lý rõ ràng và chính xác sẽ giúp ích rất nhiều trong quá trình thiết kế mạch in và sửa chữa sau này.

III. Thiết kế mạch in Altium Designer từ sơ đồ nguyên lý dễ dàng

Sau khi hoàn thành sơ đồ nguyên lý, bước tiếp theo là thiết kế mạch in. Altium Designer cung cấp các công cụ mạnh mẽ để chuyển đổi sơ đồ nguyên lý thành mạch in một cách nhanh chóng và chính xác. Việc thiết kế mạch in đòi hỏi sự hiểu biết về các quy tắc thiết kế và các tiêu chuẩn công nghiệp. Bài viết này sẽ hướng dẫn các bước cơ bản, từ chuyển đổi sơ đồ nguyên lý sang mạch in đến sắp xếp linh kiện, đi dây và tạo lớp phủ. Việc sử dụng các công cụ tự động sẽ giúp tăng tốc độ thiết kế mạch in. Tuy nhiên, cần kiểm tra lại kết quả để đảm bảo mạch in đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật. Thiết kế mạch in là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận. Mạch in tốt sẽ đảm bảo mạch điện hoạt động ổn định và hiệu quả.

3.1. Chuyển đổi từ sơ đồ nguyên lý sang mạch in trong Altium

Để chuyển đổi từ sơ đồ nguyên lý sang mạch in, mở sơ đồ nguyên lý trong Altium Designer. Vào menu Design >> Update PCB Document. Hộp thoại Engeneering Change Order sẽ xuất hiện, hiển thị các thay đổi cần thực hiện. Nhấp vào nút Validate Changes để kiểm tra các thay đổi. Nếu không có lỗi, các dấu tích màu xanh sẽ xuất hiện. Nhấp vào nút Execute Changes để thực hiện các thay đổi. Tất cả các dấu tích bên cột Done sẽ có màu xanh tương tự cột Check. Sau đó đóng hộp thoại này lại. Altium Designer sẽ tự động chuyển sang môi trường thiết kế mạch in và các linh kiện từ sơ đồ nguyên lý sẽ được chuyển sang mạch in. Việc chuyển đổi từ sơ đồ nguyên lý sang mạch in là bước quan trọng để bắt đầu quá trình thiết kế mạch in.

3.2. Sắp xếp linh kiện và thiết lập các thông số mạch in quan trọng

Sau khi chuyển đổi từ sơ đồ nguyên lý sang mạch in, bước tiếp theo là sắp xếp linh kiện trên bo mạch. Kéo các linh kiện từ bên ngoài bo mạch vào bên trong. Sắp xếp linh kiện sao cho hợp lý, đảm bảo khoảng cách giữa các linh kiện đủ lớn để dễ dàng đi dây. Có thể xoay linh kiện bằng cách bấm phím SpaceBar. Sau khi sắp xếp xong, cần thiết lập các thông số mạch in. Vào menu Design >> Rules để mở hộp thoại PCB Rules and Constraints Editor. Thiết lập các thông số như độ rộng đường mạch, khoảng cách giữa các đường mạch và kích thước lỗ khoan. Việc thiết lập các thông số mạch in đúng cách là rất quan trọng để đảm bảo mạch hoạt động ổn định và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.

3.3. Đi dây mạch in tự động và thủ công Ưu và nhược điểm

Altium Designer cung cấp cả hai phương pháp đi dây tự động và thủ công. Đi dây tự động sử dụng thuật toán để tự động kết nối các linh kiện trên bo mạch. Phương pháp này nhanh chóng và dễ dàng, nhưng có thể không tối ưu về hiệu suất và kích thước mạch. Đi dây thủ công cho phép người dùng tự do đi dây theo ý muốn. Phương pháp này mất nhiều thời gian hơn, nhưng có thể tạo ra mạch in có hiệu suất cao và kích thước nhỏ gọn. Để đi dây tự động, vào menu Auto Route >> All. Altium Designer sẽ tự động đi dây cho tất cả các kết nối. Để đi dây thủ công, sử dụng công cụ Place Wire. Nhấp vào chân của một linh kiện, kéo đến chân của linh kiện khác và nhấp lần nữa để tạo kết nối. Việc lựa chọn phương pháp đi dây phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của dự án và kinh nghiệm của người thiết kế. Trong nhiều trường hợp, kết hợp cả hai phương pháp có thể mang lại kết quả tốt nhất.

IV. Ứng dụng thực tế Altium Designer Mạch điều chỉnh tốc độ động cơ

Tài liệu gốc minh họa việc sử dụng Altium Designer để thiết kế mạch điều chỉnh tốc độ động cơ. Mạch này bao gồm các linh kiện như điện trở, tụ điện, transistor, diode và triac. Bài viết này sẽ tóm tắt quy trình thiết kế mạch điều chỉnh tốc độ động cơ trong Altium Designer, từ vẽ sơ đồ nguyên lý đến thiết kế mạch in. Việc áp dụng Altium Designer vào một dự án thực tế sẽ giúp người dùng hiểu rõ hơn về các tính năng và công cụ của phần mềm. Ngoài ra, nó cũng giúp người dùng làm quen với các quy trình thiết kế mạch điện thực tế. Mạch điều chỉnh tốc độ động cơ là một ví dụ đơn giản nhưng hữu ích để học cách sử dụng Altium Designer. Mạch điều chỉnh tốc độ động cơ là một ví dụ điển hình cho ứng dụng của Altium Designer.

4.1. Tạo sơ đồ nguyên lý mạch điều chỉnh tốc độ động cơ

Để tạo sơ đồ nguyên lý mạch điều chỉnh tốc độ động cơ, lấy các linh kiện cần thiết từ thư viện và đặt vào sơ đồ. Nối dây các linh kiện theo sơ đồ mạch điện. Chỉnh sửa thông số của các linh kiện cho phù hợp với yêu cầu thiết kế. Ví dụ, cần đặt giá trị điện trở, tụ điện và các thông số khác. Sau khi hoàn thành, lưu lại sơ đồ nguyên lý. Việc tạo sơ đồ nguyên lý chính xác là bước quan trọng để đảm bảo mạch hoạt động đúng chức năng.

4.2. Thiết kế mạch in mạch điều chỉnh tốc độ động cơ trong Altium

Sau khi có sơ đồ nguyên lý, chuyển sang thiết kế mạch in. Sắp xếp linh kiện trên bo mạch sao cho hợp lý. Đi dây các linh kiện bằng phương pháp tự động hoặc thủ công. Thiết lập các thông số mạch in như độ rộng đường mạch và khoảng cách giữa các đường mạch. Tạo lớp phủ để bảo vệ mạch in. Sau khi hoàn thành, kiểm tra lại mạch in để đảm bảo không có lỗi. Việc thiết kế mạch in đòi hỏi sự tỉ mỉ và cẩn thận.

4.3. Kiểm tra và xuất file mạch in sau khi thiết kế

Sau khi thiết kế xong mạch in, cần kiểm tra lại toàn bộ mạch để đảm bảo không có lỗi. Sử dụng các công cụ kiểm tra lỗi của Altium Designer để phát hiện các vấn đề như đường mạch bị đứt, chập mạch hoặc khoảng cách giữa các đường mạch quá nhỏ. Sau khi sửa chữa các lỗi, xuất file mạch in ở định dạng Gerber hoặc PDF. File Gerber được sử dụng để sản xuất mạch in. File PDF có thể được sử dụng để xem và in mạch in. Việc kiểm tra và xuất file mạch in là bước cuối cùng trong quá trình thiết kế mạch điện.

V. Mẹo và thủ thuật Altium Designer Tối ưu đồ án tốt nghiệp

Altium Designer cung cấp nhiều tính năng và công cụ hữu ích để tối ưu hóa quá trình thiết kế mạch điện. Bài viết này sẽ chia sẻ một số mẹo và thủ thuật giúp người dùng sử dụng Altium Designer hiệu quả hơn, đặc biệt trong việc thực hiện đồ án tốt nghiệp. Việc nắm vững các mẹo và thủ thuật này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng thiết kế. Các mẹo và thủ thuật bao gồm sử dụng phím tắt, tùy chỉnh giao diện, quản lý thư viện linh kiện và sử dụng các công cụ tự động. Mẹo và thủ thuật sẽ giúp tối ưu hóa quy trình làm việc.

5.1. Sử dụng phím tắt Altium Designer để tăng tốc thiết kế

Altium Designer cung cấp nhiều phím tắt để truy cập nhanh các chức năng thường dùng. Việc sử dụng phím tắt sẽ giúp tăng tốc độ thiết kế đáng kể. Một số phím tắt quan trọng bao gồm: F, N, J, B (tạo project mới), P, W (vẽ dây), P, O (lấy mass), D, B (mở thư viện), D, O (Board Options), D, R (Rules), A, A (Auto Route), V,3 (Xem 3D). Học và sử dụng các phím tắt là một cách hiệu quả để nâng cao năng suất làm việc.

5.2. Tùy chỉnh giao diện Altium Designer phù hợp với nhu cầu

Altium Designer cho phép tùy chỉnh giao diện để phù hợp với nhu cầu của người dùng. Có thể thay đổi vị trí các cửa sổ, thanh công cụ và các thành phần khác. Việc tùy chỉnh giao diện sẽ giúp tạo ra một môi trường làm việc thoải mái và hiệu quả hơn. Vào menu View >> Customize để tùy chỉnh giao diện.

5.3. Quản lý thư viện linh kiện hiệu quả để tránh sai sót

Việc quản lý thư viện linh kiện là rất quan trọng để tránh sai sót trong quá trình thiết kế. Tạo các thư mục riêng cho các loại linh kiện khác nhau. Sử dụng tên file và mô tả rõ ràng cho các linh kiện. Kiểm tra kỹ thông số của các linh kiện trước khi sử dụng. Việc quản lý thư viện linh kiện tốt sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng thiết kế.

VI. Kết luận và tương lai của Altium Designer trong thiết kế

Altium Designer là một công cụ mạnh mẽ và linh hoạt cho thiết kế điện tử. Việc nắm vững Altium Designer sẽ mở ra nhiều cơ hội cho sinh viên và kỹ sư trong lĩnh vực này. Bài viết này đã cung cấp một hướng dẫn dễ hiểu để sử dụng Altium Designer cho đồ án tốt nghiệp. Hy vọng rằng bài viết này sẽ giúp người đọc nhanh chóng làm quen và áp dụng Altium Designer vào thực tế. Altium Designer sẽ tiếp tục phát triển và trở thành công cụ không thể thiếu cho thiết kế điện tử.

6.1. Tổng kết các bước thiết kế Altium Designer cơ bản

Bài viết đã trình bày các bước cơ bản để thiết kế mạch điện trong Altium Designer, bao gồm: Tạo project, vẽ sơ đồ nguyên lý, thiết kế mạch in, kiểm tra và xuất file. Việc tuân thủ các bước này sẽ giúp người dùng hoàn thành dự án một cách hiệu quả.

6.2. Hướng phát triển và ứng dụng Altium Designer trong tương lai

Altium Designer tiếp tục được phát triển với nhiều tính năng mới và cải tiến. Trong tương lai, Altium Designer sẽ được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như IoT, AI và xe tự hành. Việc học và sử dụng Altium Designer là một đầu tư tốt cho tương lai.

6.3. Tài liệu tham khảo và nguồn học Altium Designer thêm hữu ích

Ngoài tài liệu gốc từ Aqua Corporation, có nhiều tài liệu tham khảo và nguồn học Altium Designer khác có sẵn trên internet. Các trang web, diễn đàn và video hướng dẫn có thể cung cấp thêm thông tin và giải đáp các thắc mắc. Việc tìm kiếm và sử dụng các nguồn học này sẽ giúp người dùng nâng cao kiến thức và kỹ năng về Altium Designer.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: VẼ SƠ ĐỒ NGUYÊN LÝ Trước hết chúng ta cùng làm quen với môi trường làm việc của Altium Designer. Cho đến thời điểm cuốn Ebook đang viết thì Altium Dsigner đã ra đến phiên bản 6. Nhưng cuốn Ebook được thực hiên trên bản 6. Bản vẽ đầu tiên là mạch ổn định tốc độ động cơ, có sơ đồ như sau: Khởi động chương trình từ shortcut trên destop màn hình nền hoặc từ Menu Start >> All programs >>Altium Designer 6 >> Altium Designer 6.

Khi đó cửa sổ làm việc của Altium Designer có dạng như sau: ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -2- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation. Để tạo sơ đồ nguyên lý trước hết ta cần tạo 1 project (Dự án) mới: Từ menu File >> New >> Project >> PCB Project Hoặc bằng các phím tắt: F, N, J, B. Việc sử dụng phím tắt sẽ giúp bạn thiết kế nhanh hơn. Các phím tắt của menu tương ứng được gạch chân dưới menu hoặc lệnh tương ứng: ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -3- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation.

Ở đây ta chọn PCB Project: Dự án mạch in để phục vụ cho việc chuyển từ sơ đồ nguyên lý sang mạch in ở các chương sau này, PCB (Printed Circuit Board): mạch in. Bây giờ trên cửa sổ Projects của Bàn làm việc bên phía trái sẽ xuất hiện tên 1 project mới có tên mặc định là: PCB_Project1.PrjPCB và phía bên dưới xuất hiện thông báo No Documents Added: Do chưa có tài liệu, bản vẽ nào trong dự án. Ta có thể lưu lại Project này với tên mới: bấm phải chuột vào PCB_Project1.PrjPCB một menu mới xuất hiện, chọn Save project tại cửa sổ hiện ra chọn nơi lưu giữ project và đặt tên mới cho project tại mục File name là: Baitap1. Ta sẽ thấy cửa sổ project sẽ có tên mới là: Baitap1.

Bây giờ ta thêm bản vẽ sơ đồ nguyên lý mạch điện vào project: bấm phải chuột vào Baitap1.PrjPCB tại menu xuất hiện chọn: Add New to Project, tại menu con hiện ra chọn tiếp Schematic (Sơ đồ nguyên lý). Còn nếu bản vẽ đã có từ trước ta có thể chọn Add Existing to Project (tất nhiên chúng ta chưa có bản vẽ nào để sử dụng lựa chọn này). ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -4- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation. Trên cửa sổ Project bên dưới Baitap1.PrjPCB xuất hiện đã báo cho ta biết tài liệu nguồn mới có tên mặc định là: Sheet1.SchDoc, đồng thời có 2 biểu tượng xuất hiện cùng Baitap1.PrjPCB và Sheet1.SchDoc đó là biểu tượng 2 tờ giấy: tờ giấy đỏ báo rằng đã có sự thay đổi trong project vừa tạo (ta vừa thêm vào sơ đồ nguyên lý) nhưng chưa lưu lại sự thay đổi này vào project.

Tờ giấy trắng báo rằng tài liệu Schematic chưa có sự thay đổi gì (do ta chưa vẽ gì). Ta lưu lại bản vẽ này với tên mới bằng cách bấm phải vào Sheet1.SchDoc tại menu hiện ra chọn Save, chọn nơi lưu bản vẽ và đặt tên mới cho bản vẽ tại mục File name, ở đây tôi đặt là: Nguyenly1. Tên mới này tương tự cũng được thể hiện lại ở cửa sổ quản lý project. Môi trường làm việc của Altium tự động chuyển sang môi trường vẽ mạch nguyên lý.

Phân tích mạch nguyên lý đầu bài cho ta thấy: Mạch gồm 5 diện trở, 1biến trở, 2 tụ điện, 1 cuộn dây, 3 diode, 1 triac, 2 transistor npn, 1 công tắc chuyển mạch 3 chấu, 6 chân nguồn nối mass. Ta tiến hành lấy các linh kiện này từ thư viện của Altium. Đây là môi trường vẽ mạch nguyên lý: ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -5- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation. Để tiến hành lấy linh kiện ta di chuyển chuột đến menu Libraries ở góc phải, nếu không thấy menu này thì vào menu: Designe> Browse Library (Ấn phím tắt: D, B), sau đó kéo thả cửa sổ này vào góc phải của chương trình (ấn và giữ chuột trái, rồi thả vào góc phải), hoặc ấn vào nút , khung Libraries sẽ ở chế độ tự động Nn, menu Libraries xuất hiện bên góc phải để cho ta dễ thao tác.

Cửa sổ Libraries xuất hiện. Theo mặc định thư viện Miscellaneous Devices.IntLib tự động xuất hiện. Thư viện này chứa hầu hết các linh kiện dơn giản như: điện trở, tụ điện, transistor, …. Để lấy điện trở: ta gõ Res1 vào khung tên linh kiện.

Hình dạng trong sơ đồ nguyên lý và chân cắm (footprint) sẽ xuất hiện bên dưới. Nhấp Place Res1 để lấy điện trở. Lúc này bên cạnh con trỏ chuột có sợi tóc hình chữ thập (crosshair) đồng thời linh kiện Res1 di chuyển theo con trỏ này. Nhưng hãy khoan ấn chuột trái 1 lần nữa để đặt res1 vào mạch nguyên lý: bấm phím Tab để xuất hiện hộp thoại Component Properties chứa các thông số và tùy chọn về linh kiện.

©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -6- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation. Tại mục Properties, khung Designator thay R? bằng tên linh kiện này là R1 để ký hiệu. Từ này về sau mỗi khi lấy Res1 kí hiệu của linh kiện đó sẽ tự động tăng lên 1: R2, R3, …. Tại khung Comment miêu tả linh kiện ta có thể cho Nn đi bằng cách bỏ chọn mục Visible.

Giá trị của điện trở này bằng 39K, Nhưng theo mặc định giá trị này là1K, do đó ta phải nhập lại giá trị này tại mục Parameter for R?-Res1, khung Value thay 1Kbằng giá trị tương nag là 39K. Và cần đảm bảo dấu tích ở mục này có xuất hiện. Sau khi nhập xong nhấn OK. Lúc này trên con trỏ chuột R? đã được thay bằng R1, nhưng như ta thấy thì hình dạng này rất bé, để phóng to hình vẽ bấm phím Page Up trên bàn phím 1 hoặc nhiều lần đến khi nào thấy hình vẽ phù hợp thì thôi.

Để thu nhỏ bản vẽ ta có thể bấm phím Page Down trên bàn phím. Chọn vị trí phù hợp trên bản vẽ, nếu muốn quay linh kiện có thể bấm phím X, hoặc Y, rồi bấm chuột trái để đặt linh kiện điện trở này lên bản vẽ. Như vậy là R1 đã được đặt trên bản vẽ. Sau khi đặt xong ta thấy trên con trỏ chuột vẫn xuất hiện linh kiện điện trở R2 (đã được tự động tăng lên), do vẫn ở trong chế độ đặt Res1.

Ta có thể lấy luôn 4 điện trở còn lại bằng cách chọn những vị trí trên bản vẽ rồi đặt liên tiếp 4 điện trở này. Để kết thúc lấy Res1 ta bấm phím ESC. Có 1 điểm cần lưu ý là: các giá trị điện trở trong bản vẽ là khác nhau do đó ta phải đặt lại các giá trị này bằng cách trước khi đặt R2, R3, R4, R5 ta bấm phím Tab để đặt lại các giá trị này (hoặc có thể không cần thay đổi ngay, ta sẽ đặt lại các thông số này sau). Tương tự, để lấy 2 tụ điện: vào menu Libraries vẫn tại thư viện Miscellaneous Devices.IntLib ta gõ Cap và bấm chuột vào Place Cap, và trước khi đặt tụ điện này vào ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -7- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation.

bản vẽ ta cũng bấm phím Tab để hiện hôp thoại Component properties: tại khung Designator thay C? bằng C1, bỏ chọn mục Visible ở khung Comment. Theo mặc định giá trị tụ này là 100pF, ta có thể chỉnh lại giá trị này (hoặc bỏ qua để sau này chỉnh lại) thay 100pF bằng 0.1uF ở Khung Value của mục Parameters for C?-Cap (chữ u thay cho kí tự micro). Nhấn OK và chọn 2 vị trí khác nhau trên màn hình làm việc để đặt 2 tụ này. Tiếp theo, lấy Diode: tại menu Libraries, vẫn tại thư viện Miscellaneous Devices.IntLib ta gõ Diode vào khung tên linh kiện.

Theo mặc định một cầu diode sẽ xuất hiện đầu tiên. Ta kéo xuống và chọn đúng Diode như hình vẽ bên. Nhấn Place Diode để trở về màn hình làm việc. Ấn phím Tab và đặt lại tên cho diode này là D1 thay vì D? tại hộp thoại Ấn phím Tab để hiện hộp thoại Component Properties như phần trên đã hướng dẫn.

Nhấp OK và đặt 3 diode lên bản vẽ. Nhấn ESC để kết thúc lấy diode. ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -8- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation. Tiến hành lấy biến trở, cũng tại thư viện trên, gõ Rpot vào khung tên linh kiện.

Nhấn Place RPot quay về màn hình làm việc. Ấn phím Tab để hiện hộp thoại Component Properties: Thay R? bằng R6, bỏ chọn mục Visible ở khung Comment, nhập lại giá trị 100K ở khung Value của mục Parameters for R?-Rpot, sau đó ấn OK để về màn hình làm việc, chọn vị trí thích hợp và đặt biến trở vào. Nhấn ESC để kết thúc lấy biến trở. Tiếp theo, để lấy Triac, vẫn tại thư viện Miscellaneous Devices.IntLib ta gõ Triac vào khung tên linh kiện: ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -9- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation.

Chọn đúng Triac như hình vẽ trên. Rồi ấn Place Triac để quay về màn hình làm việc. Ấn phím Tab để hiện hộp thoại Component Properties: Thay Q? bằng Q1 tại khung Designator. Rồi nhấn OK và chọn vị trí trên màn hình để đặt Q1.

Ấn ESC để kết thúc lấy Triac. Để lấy Transistor NPN, vẫn tại thư viện trên ta gõ 2N3904 vào khung tên linh kiện rồi nhấn vào Place 2N3904: ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -10- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hướng dẫn Altium Designer *** Aqua Corporation. Trước khi đặt vào bản vẽ ấn phím Tab để hiện hộp thoại Component Properties, thay Q? bằng Q2 ở khung Designator, sau đó nhấn OK quay về màn hình làm việc và đặt 2 transistor vào bản vẽ. Ấn ESC để thóat chế độ lấy transistor.

Để lấy cuộn dây, vẫn tại thư viện trên, gõ Inductor Iron vào khung tên linh kiện tại menu Libraries. Ấn Place Inductor Iron để đặt cuộn dây vào bản vẽ. Trước khi đặt ấn Tab và thay kí hiệu L? bằng L1 tại khung Designator của hộp thoại Component Properties. Nhấn OK và Dặt cuộn dây tại vị trí thích hợp trên bản vẽ.

Nhấn ESC để thóat chế độ lấy cuộn dây. ©2008-Đỗ Tiến Đạt - Điện tử 4-K8 – Đại học Công nghiệp Hà Nội -11- LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.