Hội Thảo Khoa Học Về Sửa Đổi Các Quy Định Trong Bộ Luật Dân Sự Việt Nam

Chuyên khảo luật học phân tích Hội thảo khoa học sửa đổi các quy định trong phần chung của bộ luật dân sự việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: TS. Phạm Văn Tuyết
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp Luật Dân Sự
• Đề tài: Hội Thảo Khoa Học Về Sửa Đổi Bộ Luật Dân Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: bài viết
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• 1. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ GÓP PHẦN HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT DÂN SỰ VỀ CÁ NHÂN
• 1.1. Khái niệm năng lực pháp luật của cá nhân
• 1.2. Năng lực hành vi dân sự của cá nhân
• 1.3. Về nơi cư trú của cá nhân
• 1.4. Về giám hộ đối với cá nhân
• 1.5. Về tuyên bố chết đối với cá nhân

Tóm tắt

I. Giới thiệu về hội thảo

Hội thảo khoa học về sửa đổi Bộ luật dân sự Việt Nam diễn ra nhằm thảo luận và đánh giá các quy định hiện hành của bộ luật này. Sự kiện này thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực luật pháp và các cơ quan chính sách. Mục tiêu chính của hội thảo là tìm ra những điểm bất cập trong quy định của Bộ luật dân sự năm 2005 và đề xuất các giải pháp cải cách pháp luật nhằm đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn xã hội. Các diễn giả đã trình bày nhiều ý kiến khác nhau về quy định và nghiên cứu liên quan đến các vấn đề pháp lý của cá nhân trong bối cảnh hiện nay.

1.1. Mục đích và ý nghĩa của hội thảo

Hội thảo không chỉ nhằm thảo luận về các quy định hiện hành mà còn là nơi để các nhà nghiên cứu, luật sư và các nhà lập pháp trao đổi ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong việc áp dụng luật pháp. Việc sửa đổi Bộ luật dân sự là cần thiết để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Những kiến nghị từ hội thảo sẽ là cơ sở để các cơ quan chức năng xem xét và điều chỉnh các quy định pháp luật, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực dân sự.

II. Các vấn đề chính được thảo luận

Hội thảo đã chỉ ra nhiều điểm bất cập trong các quy định của Bộ luật dân sự năm 2005, đặc biệt là liên quan đến năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự của cá nhân. Nhiều ý kiến cho rằng, định nghĩa hiện tại về năng lực pháp luật còn chưa rõ ràng, gây khó khăn cho người dân trong việc hiểu và thực hiện quyền lợi của mình. Các diễn giả đã đề xuất cần sửa đổi Điều 14 và Điều 17 của Bộ luật để đảm bảo tính chính xác và minh bạch hơn. Một trong những điểm đáng chú ý là việc xác định nơi cư trú của cá nhân, hiện nay vẫn còn nhiều cách hiểu khác nhau, dẫn đến việc áp dụng không thống nhất trong thực tiễn.

2.1. Về năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự

Năng lực pháp luật được hiểu là khả năng của cá nhân có quyền và nghĩa vụ dân sự. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc quy định như hiện nay vẫn chưa đủ rõ ràng, cần có những điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tiễn. Đặc biệt, việc xác định năng lực hành vi dân sự của cá nhân cũng cần được xem xét lại để đảm bảo tính khả thi trong việc thực hiện các giao dịch dân sự. Những quy định hiện tại có thể gây khó khăn cho những người có hạn chế về năng lực hành vi, dẫn đến việc họ không thể tham gia vào các giao dịch một cách hợp pháp.

III. Kiến nghị sửa đổi

Hội thảo đã đưa ra nhiều kiến nghị cụ thể về việc sửa đổi các quy định trong Bộ luật dân sự. Một số kiến nghị nổi bật như cần làm rõ hơn về nơi cư trú của cá nhân, quy định rõ ràng về năng lực hành vi dân sự và năng lực pháp luật. Các diễn giả cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, hợp lý và dễ hiểu cho người dân. Bên cạnh đó, cần có các biện pháp tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ của họ trong các quan hệ dân sự.

3.1. Đề xuất cụ thể cho các điều luật

Một số đề xuất cụ thể bao gồm việc sửa đổi Điều 14 để định nghĩa rõ ràng hơn về năng lực pháp luật của cá nhân, cũng như sửa đổi Điều 17 để làm rõ khái niệm năng lực hành vi dân sự. Cần quy định rõ ràng hơn về các trường hợp cá nhân không có năng lực hành vi, từ đó giúp các cơ quan tư pháp dễ dàng hơn trong việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến vấn đề này. Những kiến nghị này không chỉ nhằm cải cách pháp luật mà còn hướng đến việc bảo vệ quyền lợi của người dân trong xã hội.

IV. Kết luận

Hội thảo khoa học về sửa đổi Bộ luật dân sự Việt Nam đã thành công trong việc thu hút sự chú ý của nhiều chuyên gia và nhà nghiên cứu. Những ý kiến và kiến nghị được đưa ra sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng xem xét và điều chỉnh các quy định pháp luật trong thời gian tới. Đặc biệt, việc đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn của các quy định pháp luật sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi của người dân trong các quan hệ dân sự.

4.1. Tầm quan trọng của việc sửa đổi bộ luật

Việc sửa đổi Bộ luật dân sự không chỉ là nhiệm vụ cấp bách mà còn là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật của Việt Nam. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh, giao dịch dân sự, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI SUA DOI CAC QUY DINH TRONG PHAN CHUNG. CUA BỘ LUAT DÂN SỰ VIỆT NAM HÀ NỘI - THÁNG 8/2013 MỤC LỤC Trang Một số kiến nghị gop phan hoàn thiện quy định của Bộ luật dân. sự về cá nhân TS. Phạm Văn Tuyết Quyển nhân thén của cá nhân trong Bộ luật đên sự năm 2005 - it "Những bat ofp và hướng hoán thiện.

Lê Đình Nghị Bảo vệ quyển nhân thân theo quy định của pháp luật dân sự Công hoà Liên bang Đức trong tương quan so sánh với các quy. định của mục 2 Chương 3 Phân thứ nhất Bô luật dân sự năm 2005 của Việt Nam. Michael Jaensch Bao vệ bên yếu thé trong giao dịch dân sự trong béi cảnh sửa đổi Bộ luật dan sự năm 2005 "Bùi Thị Thanh Hằng - Giang Nam Quy đính vé đại diện trong Bộ luật dân sự - Những bat cập va #4 hướng hoàn thiên. Đoàn Đức Lương- ThS.

Lê Bá Hung Hướng sửa đổi, bổ sung các quy định vẻ thời hạn, thời hiệu trong Bộ luật dân sự năm 2005 PGS. Phùng Trung Tập Pháp nhân, hé gia đính, té hợp tac theo quy định cia Bồ luật 37 dén sự năm 2005 - Những bat cập và hướng hoán thiên. Hà Thi Mai Hiên Vị trí của Phan quy định chung trong Bộ luật dan sự và những. van dé cân được xem sét sửa đôi, bé sung ThS.

Nguyễn Hong Hải MOT SỐ KIỀN NGHỊ GÓP PHAN HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT DÂN SỰ VE CÁ NHÂN. Phạm Văn Tuyết Khoa Pháp luật dân sự Trưởng Đại học luật Hà Nội Cá nhân lả chủ thé của hau hết các quan hệ pháp luật va là chủ thể trực tiếp tham gia, thực hiện tit cả các quan hệ trong đời sống zã hội, là chủ thể của xã hội. Vi vậy, việc quy định bằng pháp luật vẻ các van dé liên quan đến cá nhân. một cách cụ thé, phủ hợp với thực tiễn lả công việc hết sức quan trọng.

Các van để liên quan đến cá nhân được nhiêu ngành luật quy định, trong đó Bộ luật dân sự (BLDS) có nhiệm vụ quy định dia vi pháp lí, chuẩn mực pháp lí cho cách img xử của cá nhân, quy định vẻ quyền, nghĩa vu của cá nhân về nhân thân vả tải sản trong các quan hệ dân sự, hôn nhân va gia đình, kinh doanh, thương mai, lao đồng. Sau gin mười năm ban hành và áp dụng, BLDS năm 2005 đã phat huy được vai trò của mình trong việc điều chỉnh các quan hệ pháp luật tw. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế-zẽ hội ngày cảng phat triển theo xu hướng hội nhập quốc té, quy định của Bộ luật nay đã bộc 16 nhiều điểm không còn phủ hợp. Trong diéu kiện Nha nước ta đang thực hiện Dự án sửa đổi, bổ sung BLDS năm 2005, bai viết này nêu ra một số bắt cập trong quy đính của BLDS năm 2005 về cả nhân va kiến nghĩ sửa đổi các quy định pháp luật về vẫn để này.

Về khái niệm năng lực pháp luật của cá nhân. Khoản 1 Điều 14 BLDS năm 2005 đã định ngiĩa vẻ năng lực pháp luật dân sự của cả nhân như sau. TNăng lee pháp luật dân sự cũa cá niên là khả năng cũa cả nhân có quyễn dân sự và nghĩa vu dân su Nang lực pháp luật dân sư cia cả nhân thực chất là các quyền, các nghĩa ‘vu của cả nhên được pháp luất xác định và khí đã được pháp luật xác định thi mọi cá nhân là công dân của Nha nước Công hoa sã hội chủ nghĩa Việt Nam đầu có các quyền đó từ khi sinh ra cho đến khi chết chit không phải là “khả năng c Mặt khác, nêu dùng thuật ngữ “khả năng cia cá nhân có” sẽ gây sư khó hiểu cho người dân. Vi vay, để dễ hiểu và đúng với bản chất của năng lực pháp luật dân sự, Điều 14 nên sữa lại như sau: “Năng lực pháp luật dân sự của cả nhân lả phạm vi các quyền, nghĩa vụ dn sự của cá nhân đã được pháp luật ghi nhân va bão dm thực hiện” 2.

VỀ năng lực hành vi dân sự của cá nhân. Điều 17 BLDS năm 2005 quy định: “Năng hue Dành vi dân sự của cả nhân là khả năng của cá nhân bằng hành vi cũa mình xác lập, thực hiện quyền, ngiữa vụ dân sự” "Như vây, có thể hiểu năng lực hảnh vi dân sự của cá nhân là khả năng nhân thức, làm chủ hảnh vi của minh dé xác lập va thực hiến các quyền, nghĩa vụ dan sự. Với cách hiểu nay, có thé thấy rằng cá nhân nào có day đủ khả năng nhân thức để lâm chủ hảnh vi cia minh trong mọi trường hợp thì cá nhân đó là người có năng lực hành vi dân sự đẩy di, cá nhân nảo cỏ nhận thức nhưng chỉ đủ để làm chủ bảnh vi trong một số trường hop thi cả nhân đó là người có năng lực hảnh vi nhưng không đây đũ, cả nhân nào không có khả năng nhận thức hoặc có nhưng không đủ để kam chủ hảnh vi của minh trong ‘moi trường hop thi cá nhân đó là người không có năng lực hảnh vi dân sự. Kha năng nhận thức của con người phụ thuộc vào độ trường thành va yến tô thé chất của chính họ, Mặt khác, mức độ trưởng thành lại thưởng được ác inh theo độ tuổi.

Vi vậy, Điều 18 BLDS đã căn cứ vào đô tuổi dé xác định độ trường thành của cả nhân: “Người te đi met tám tudt trổ lên là người then niên. Người cưa đi mười tâm tui là người chuea thành niên”. Thông thường, người đã trường thành là người có đủ nhận thức để lâm chủ moi hành vi của minh nên Điều 19 BLDS đã quy định: “Người fhờnh niên có năng lực hành vi ân sự đề) Gi trừ trường hop qnp ii tại Điều 22 và Điễu 23 của Bộ luật nay Quy định như trên cho phép hiểu là tat cả các cá nhân khi đã tròn 18 tuổi đêu có năng lực hanh vi dân sự day đủ, trừ người bi toa an tuyên bổ mắt ning lực hành vi dân sự hoặc han chế năng lực hảnh vi đân sự. Hay nói cách khác, một cá nhân bị bệnh tém thân không thé nhân thức va làm chủ hảnh vi hoặc trắc chứng bệnh khác dẫn đến hạn chế nhân thức (như bệnh dao) từ khi chưa thành niên nhưng đến khi đủ 18 tuổi họ vẫn được coi 1a có năng lực hảnh vi đân.

sự đây đủ néu toa án chưa tuyến bé họ là người mắt năng lực hành vi dân sự Tir nhân định trên, chúng tôi cho rằng quy định tại Điều 19 BLDS la thiếu thực tế va gây ra nhiều bắt cập trong việc xác định năng lực hanh vi dân sự của những người nảy khí họ tham gia giao dich dân sư. Nếu cho rằng một người không thể có nhận thức để tham gia va thực hiện giao dịch đó thì người có quyền và lợi ích liên quan phải khối kiện yêu cầu tod án tuyên bé mắt năng lực han vi đổi với người đó với thủ tục hết sức khó khăn, va giả sử khi toa đã tuyên ho mất năng lực hành vi dân sự thì vào thời điểm họ thiét lập, thực hiện giao dich dân sự đã bị coi là mắt năng lực hành vi dân sự chưa? Để tránh bat cập này, chúng tôi đưa ra một số kiến nghỉ sau: Phương án 1 - Điều 17 BLDS nên được sửa lại như sau “Năng lực hành vi dân sự của cá nhân là khả năng của cả nhân bằng hành vi của mình sắc lập, thực hiện quyển, nghĩa vụ dân su. Cá nhân được coi Ja có năng lực hảnh vi dân sự khi có đủ nhận thức dé kiểm soát, lam chủ các "hành vi nói trế - Điều 19 nên được sửa lai như sau: “Người thành niên có năng lực hành vi dân su đây đủ, trừ trường hop do bệnh tật ma ho không có nhân thức để làm chủ và kiểm soát hành vi của ‘minh hoặc bi toa an hạn chế năng lực hành vi dân sur do nghiền ma túy hoặc các chất kích thích khác” Phuong án 2 Sau khi định nghĩa vẻ năng lực hành vi dan sự của cả nhân (theo Điểu. 17 đã được kiến nghỉ sửa đổi như trên), BLDS nên quy định vẻ năng lực hành vĩ dân sự của ca nhân theo ba mức độ: - Người có năng lực hành vi dân sự day đủ là cá nhân tròn 18 tuổi trở lên vả có khả năng nhận thức để làm chủ hành vi của mình.

~ Người có năng lực hành vi dân sự nhưng không đây đủ lả cá nhân tròn. 6 tudi đến chưa đủ 18 tuổi với khả năng nhân thức phát triển bình thường va người bị toa an hạn chế năng lực hánh vi dân sự - Người không có năng lực hành vi dân sự là cá nhân chưa đủ 6 tuổi vả người bi toa án tuyên bồ mat năng lực hanh vi dân sự. Mặt khác, việc cá nhân có được phép tự minh thiết lập va thực hiện giao dich dân sự hay phải có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật hoặc giao ich nhằm đáp ứng nhu câu cho họ phải do người đại diện theo pháp luật xác lâp thực hiện 1a những vẫn dé thuộc về điều kiên có hiệu lực cia giao dịch đến sự Vì vậy, nôi dung của Điểu 20 và đoạn cuỗi của Điều 19°) nên chuyển sang Chương VI “Giao dich dan sự” 3. Về nơi cu trú của cá nhân.

'Việc xác định chỉnh xác nơi cư trú của cá nhân rất quan trọng trong nhiêu trường hợp thực tế nhưng quy định của BLDS năm 2005 vẻ nơi cư trá của cả nhân hiện có nhiễu: cập Các điền của BLDS dùng thuật ngữ "thường xuyên” c định nơi cư trú “Noi cư trú của cá nhân là nơi người dé thường xuyên sinh sống" (Điều 52); "Not cứtrú của người chưa thành niên là nơi exe trủ cũa cha. me néu cha, mẹ có nơi cư trú khác nhan thi not cư trú của người chưa thành niên. là nơi cự trú của cha hoặc me mà người chưa thành niên thường xuyên clang sống” (Điển 53), “Nơi cư rủ cũa vợ, c ing là nơi vợ, chẳng thường xuyên chung sống” (Điều 55) nhưng không có quy đính cu thé như thé nào là 20 gu da “Ngôi nai sáu Hi đn chưa đi mười ôn dt Wa vắc lận the liận gio dich đân (Baba Bu phe đợc gi dea độn eo php lu Ang, rừ giao ch niềm phuc nda cds hoa làng ng “hả hop vớt Kia hột hoặc pp hột có ey) dh Wie.