Khoá luận tốt nghiệp hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại

Khoá luận tốt nghiệp nghiên cứu hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại.

• Tác giả: Hoàng Thị Mai Anh
• Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Đức Kiên
• Trường học: Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất
• 1.2. Bản chất và chức năng của giá thành sản phẩm
• 1.3. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.3.1. Phân loại theo yếu tố chi phí
• 1.3.2. Phân loại theo khoản mục chi phí
• 1.4. Phân loại giá thành sản phẩm
• 1.4.1. Theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành
• 1.4.2. Theo phạm vi phát sinh chi phí
• 1.5. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất, đối tượng tính giá thành sản phẩm và kỳ tính giá thành
• 1.5.1. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất
• 1.5.2. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 1.5.3. Kỳ tính giá thành
• 1.6. Phương pháp và trình tự hạch toán chi phí sản xuất
• 1.6.1. Trình tự hạch toán chi tiết chi phí sản xuất
• 1.6.2. Trình tự hạch toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 1.7. Phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 1.7.1. Phương pháp trực tiếp (phương pháp giản đơn)
• 1.7.2. Phương pháp tổng cộng chi phí
• 1.7.3. Phương pháp hệ số
• 1.7.4. Phương pháp định mức
• 1.7.5. Phương pháp tỷ lệ
• 1.7.6. Phương pháp đơn đặt hàng
• 1.8. Đánh giá thành phẩm dở dang
• 1.8.1. Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.8.2. Đánh giá sản phẩm dở dang theo sản lượng hoàn thành tương đương
• 1.8.3. Đánh giá sản phẩm dở dang theo giá thành định mức
• 1.9. Nội dung hạch toán chi phí sản xuất – giá thành sản phẩm
• 1.9.1. Đối với doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 1.9.1.1. Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.9.1.2. Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
• 1.9.1.3. Hạch toán chi phí sản xuất chung
• 1.9.1.4. Tổng hợp chi phí sản xuất
• 1.9.2. Đối với doanh nghiệp kế toán hàng tồn kho theo phương pháp kiểm kê định kỳ
• 1.9.2.1. Hạch toán chi phí nguyên, vật liệu
• 1.9.2.2. Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp
• 1.9.2.3. Hạch toán chi phí sản xuất chung
• 1.9.2.4. Tổng hợp chi phí sản xuất
• 1.9.3. Hạch toán thiệt hại trong sản xuất
• 1.10. Đặc điểm hạch toán chi phí sản xuất – giá thành sản phẩm theo hình thức kế toán
• 1.10.1. Hình thức sổ “Nhật ký chung”
• 1.10.2. Hình thức “Nhật ký sổ cái”
• 1.10.3. Hình thức “Chứng từ ghi sổ”
• 1.10.4. Hình thức “Nhật ký - chứng từ”
• 1.10.5. Hình thức kế toán trên máy vi tính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ XÂY LẮP THƯƠNG MẠI
• 2.1. Đặc điểm chung ảnh hưởng đến công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 2.1.1. Lịch sử hình thành phát triển của công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 2.1.2. Đặc điểm sản phẩm, tổ chức sản xuất và quy trình công nghệ tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 2.1.3. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 2.1.4. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và chính sách kế toán áp dụng tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 2.1.4.1. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại công ty Cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 2.1.4.2. Chính sách kế toán áp dụng tại công ty Cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 2.2. Thực trạng tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần đầu tư và xây lắp Thương mại
• 2.2.1. Đặc điểm và cách phân loại chi phí sản xuất
• 2.2.2. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 2.2.2.1. Đối tượng hạch toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thương mại
• 2.2.2.2. Đối tượng tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp thương mại
• 2.2.3. Kỳ tính giá thành và phương pháp tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Xây lắp
• 2.2.4. Nội dung, trình tự hạch toán chi phí sản xuất tính giá thành tại công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp thương mại
• 2.2.4.1. Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tại công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp thương mại
• 2.2.4.2. Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp tại công ty Cổ phần Đầu tư và xây lắp Thương mại
• 2.2.4.3. Hạch toán chi phí sản xuất chung tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thương mại
• 2.2.4.4. Tổng hợp chi phí sản xuất, đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần Đầu tư và xây lắp Thương mại
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ XÂY LẮP THƯƠNG MẠI
• 3.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán nói chung và kế toán chi phí sản xuất giá thành sản phẩm nói riêng tại công ty cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thương mại
• 3.2. Tính tất yếu phải hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.3. Yêu cầu và phương hướng hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất – giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thương mại
• 3.4. Nội dung và giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm tại công ty Cổ phần đầu tư và Xây lắp thương mại
• 3.5. Điều kiện để thực hiện các giải pháp hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại
• 3.5.1. Về phía Nhà nước
• 3.5.2. Về phía doanh nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Chương này tập trung vào việc phân tích kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp. Bản chất của chi phí sản xuất được định nghĩa là toàn bộ hao phí về lao động và vật chất cần thiết cho quá trình sản xuất. Đặc biệt, việc phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về cơ cấu chi phí, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý nhằm tối ưu hóa chi phí. Chức năng của giá thành sản phẩm không chỉ là thước đo cho các khoản chi phí mà còn là cơ sở để xác định giá bán sản phẩm. Việc hiểu rõ bản chất và chức năng của giá thành sản phẩm là rất quan trọng trong việc quản lý tài chính và tối ưu hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp.

1.1 Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí trong quá trình sản xuất. Đối với nhà quản trị, chi phí sản xuất là khoản đầu tư cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất và tối đa hóa lợi nhuận. Đối với nhà kế toán, chi phí sản xuất là các khoản phải trừ ra để đạt được mục tiêu sản xuất. Việc phân biệt giữa chi tiêu và chi phí là rất quan trọng, vì nó ảnh hưởng đến cách tính toán và phân bổ chi phí trong doanh nghiệp.

1.2 Phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất có thể được phân loại theo nhiều cách khác nhau. Phân loại theo yếu tố chi phí bao gồm chi phí nhân công, chi phí nguyên vật liệu, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí khác. Mỗi loại chi phí này có vai trò riêng trong việc xác định giá thành sản phẩm. Việc phân loại chi phí giúp doanh nghiệp có thể theo dõi và quản lý chi phí một cách hiệu quả hơn, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý.

II. Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại

Chương này phân tích thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và chính sách kế toán áp dụng tại công ty có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả công tác kế toán. Việc đánh giá thực trạng công tác kế toán giúp xác định những ưu điểm và nhược điểm trong quy trình hiện tại, từ đó đề xuất các giải pháp cải tiến. Thực trạng cho thấy công ty cần cải thiện quy trình hạch toán chi phí để nâng cao tính chính xác và kịp thời trong việc tính giá thành sản phẩm.

2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán

Bộ máy kế toán tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại được tổ chức theo mô hình truyền thống, với các phòng ban chức năng rõ ràng. Tuy nhiên, sự phân công công việc chưa thực sự hợp lý, dẫn đến tình trạng chậm trễ trong việc cung cấp thông tin tài chính. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng xử lý và phân tích dữ liệu. Cần có sự cải tiến trong tổ chức bộ máy kế toán để nâng cao hiệu quả công việc.

2.2 Thực trạng hạch toán chi phí sản xuất

Hạch toán chi phí sản xuất tại công ty hiện nay còn nhiều bất cập. Việc phân loại chi phí chưa rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc theo dõi và kiểm soát chi phí. Ngoài ra, quy trình hạch toán chi phí chưa được chuẩn hóa, gây khó khăn trong việc tính toán giá thành sản phẩm. Cần có sự cải tiến trong quy trình hạch toán để đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong việc cung cấp thông tin tài chính.

III. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Chương này đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần đầu tư và xây lắp thương mại. Các giải pháp bao gồm việc cải tiến quy trình hạch toán, áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán, và đào tạo nhân viên kế toán. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả công tác kế toán, từ đó cải thiện khả năng cạnh tranh trên thị trường.

3.1 Giải pháp cải tiến quy trình hạch toán

Cần thiết phải cải tiến quy trình hạch toán chi phí sản xuất để đảm bảo tính chính xác và kịp thời. Việc áp dụng các phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp tự động hóa quy trình hạch toán, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Đồng thời, cần xây dựng quy trình chuẩn cho việc phân loại và ghi nhận chi phí, giúp dễ dàng theo dõi và kiểm soát chi phí sản xuất.

3.2 Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên kế toán là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng công tác kế toán. Cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán, cũng như các kiến thức về quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm. Việc nâng cao trình độ chuyên môn cho nhân viên sẽ giúp cải thiện hiệu quả công việc và đảm bảo tính chính xác trong công tác kế toán.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động xây lắp và kinh doanh bất động sản tại Việt Nam đóng vai trò then chốt trong tăng trưởng kinh tế, song luôn đối mặt với bài toán quản trị chi phí phức tạp do chu kỳ thi công kéo dài, địa bàn phân tán và giá trị vật tư lớn. Theo thống kê của Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC), chi phí sản xuất trực tiếp thường chiếm tới 75% - 85% tổng giá trị dự toán công trình; trong đó sai lệch trong hạch toán và phân bổ chi phí có thể làm suy giảm từ 3% - 5% biên lợi nhuận ròng của doanh nghiệp xây lắp.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán quản trị chi phí tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thương mại (ICC Hải Phòng) — một doanh nghiệp có vốn điều lệ 65 tỷ đồng, doanh thu đạt 28,599 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 66,418 triệu đồng. Vấn đề cốt lõi (problem statement) tại đơn vị là quy trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm còn tồn tại nhiều điểm nghẽn: chi phí máy thi công chưa được theo dõi tách biệt trên tài khoản chuyên biệt mà gộp chung vào chi phí sản xuất chung, phương pháp ghi sổ Nhật ký chung thủ công gây chậm trễ trong việc tổng hợp chi phí cho từng hạng mục, và việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chưa phản ánh sát thực tế tiến độ nghiệm thu công trình.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            ICC HẢI PHÒNG - BÀI TOÁN CHI PHÍ                       |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [Thực trạng]                                  [Mục tiêu giải pháp]               |
|  - Chi phí máy thi công gộp vào TK 627  ====>  - Tách lập TK 623 chuyên biệt       |
|  - Sổ Nhật ký chung ghi chép thủ công   ====>  - Chuẩn hóa quy trình Job-Costing  |
|  - Độ trễ chốt giá thành 15-20 ngày     ====>  - Rút ngắn thời gian còn 1-2 ngày   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu cụ thể của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp xây lắp theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS) và Thông tư 200/2014/TT-BTC.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng dòng chứng từ, luân chuyển tài khoản (TK 621, TK 622, TK 627, TK 154) tại Công ty CP Đầu tư và Xây lắp Thương mại qua dữ liệu thực nghiệm năm 2015, trọng tâm là Đơn hàng số 09 (Dự án Tái định cư số 9 Hoàng Diệu).
3. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao: hoàn thiện hệ thống chứng từ gốc, tách biệt tài khoản Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623), chuẩn hóa phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng, và ứng dụng phần mềm kế toán chuyên ngành.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy trình sản xuất xây lắp của ICC Hải Phòng trong giai đoạn 2014 - 2016, lấy số liệu hạch toán thực tế năm 2015 để mô hình hóa và đánh giá định lượng.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thương mại, phương pháp kế toán hàng tồn kho áp dụng là kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp thực tế đích danh, và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

Tiêu chí	Mô hình hiện tại tại ICC	Mô hình chuẩn hóa đề xuất	Đánh giá tác động
Theo dõi chi phí máy	Gộp chung vào TK 627 (Chi phí SXC)	Mở riêng TK 623 (Chi phí máy thi công)	Minh bạch hóa 100% chi phí ca máy
Phương pháp giá thành	Đơn đặt hàng (Job-order costing) thủ công	Job-order costing tự động hóa trên phần mềm	Giảm 90% thời gian tổng hợp chi phí
Đánh giá SP dở dang	Theo chi phí thực tế phát sinh	Kiểm kê theo khối lượng hoàn thành nghiệm thu	Phản ánh chính xác giá trị WIP (TK 154)
Hệ thống sổ kế toán	Nhật ký chung (ghi chép thủ công/bán tự động)	Nhật ký chung tích hợp cơ sở dữ liệu số	Triệt tiêu sai lệch đối chiếu số liệu

Phân tích mức độ ưu tiên theo mô hình MoSCoW cho hệ thống kế toán chi phí mục tiêu:

• Must-have (Bắt buộc): Bóc tách tài khoản TK 623 thành các tiểu khoản (6231: Nhân công lái máy, 6232: Nhiên liệu, 6234: Khấu hao TSCĐ máy thi công, 6237: Dịch vụ thuê ngoài); thiết lập Bảng tính giá thành chi tiết cho từng công trình.
• Should-have (Cần có): Số hóa quy trình phân bổ chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN) trên bảng tính tự động.
• Could-have (Có thể có): Liên thông dữ liệu giữa phòng Kỹ thuật - Dự án (bóc tách khối lượng dự toán) và phòng Kế toán.
• Won't-have (Tạm thời chưa triển khai): Hệ thống ERP toàn diện quản trị chuỗi cung ứng vật tư thời gian thực.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng dữ liệu kế toán chi phí xây lắp được mô hình hóa theo chuẩn mực Thông tư 200/2014/TT-BTC:

[Chứng từ gốc: Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Bảng chấm công]
[TK 621: NVL trực tiếp] [TK 622: Nhân công] [TK 623 & 627: Máy & SXC]
           [TK 154: Chi phí SXKD dở dang]
           (Chi tiết: Đơn hàng số 09 - TĐC Hoàng Diệu)
          [Bảng tính giá thành công trình]
          [TK 632: Giá vốn công trình hoàn thành]

Technology stack và cơ chế hạch toán áp dụng:

• Hệ thống tài khoản: Chuẩn Thông tư 200/2014/TT-BTC (thay thế Quyết định 15/2006/QĐ-BTC).
• Phần mềm xử lý dữ liệu: FAST Accounting v11 / MISA SME.NET / VACOM kết hợp mô hình bảng tính tự động hóa bằng Microsoft Excel VBA.
• Cơ sở dữ liệu danh mục: Mã hóa đối tượng chi phí theo cấu trúc [MÃ_DỰ_ÁN]_[HẠNG_MỤC]_[KHOẢN_MỤC_CHI_PHÍ].

Methodology

Phương pháp tiếp cận dựa trên quy trình 4 giai đoạn với các mốc kiểm soát chất lượng (QA Milestones):

1. Thu thập dữ liệu (Tuần 1 - 3): Trích xuất toàn bộ sổ chi tiết TK 621, 622, 627, 154, hóa đơn vật tư và phiếu thanh toán lương của năm tài chính 2015.
2. Kiểm toán số liệu & Phân tích khoảng trống (Tuần 4 - 6): Đối chiếu bảng cân đối số phát sinh với sổ cái; xác định các khoản mục chi phí vượt định mức dự toán.
3. Mô hình hóa giải pháp (Tuần 7 - 9): Tái cấu trúc luồng định khoản, xây dựng biểu mẫu Bảng phân bổ chi phí máy thi công và Thẻ tính giá thành công trình.
4. Kiểm thử & Thẩm định (Tuần 10 - 12): Chạy thử nghiệm hạch toán hồi quy trên Đơn hàng số 09 để đánh giá độ chính xác và tính tương thích.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình hạch toán chi phí và tính giá thành tại ICC Hải Phòng được triển khai chi tiết qua 4 phân hệ nghiệp vụ chính:

1. Hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

Vật tư mua về được xuất thẳng cho công trình mà không qua lưu kho trung gian (áp dụng phương pháp đích danh). Ví dụ thực tế: Ngày 27/07/2015, phát sinh nghiệp vụ mua xi măng của Công ty Cổ phần Vật tư Anh Thư phục vụ Đơn hàng số 09:

Nợ TK 621 (Đơn hàng 09 - Tái định cư số 9 Hoàng Diệu): 74.000.000 VND
Nợ TK 1331 (Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ - 10%):     7.400.000 VND
    Có TK 1121 (Tiền gửi ngân hàng - BIDV/Vietinbank): 81.400.000 VND

2. Hạch toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)

Chi phí nhân công bao gồm lương công nhân xây dựng theo hợp đồng thời vụ và các khoản trích theo lương quy định (BHXH 18%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2% tính vào chi phí doanh nghiệp):

$$\text{Tổng Chi phí TK 622} = \text{Lương cơ bản} + \text{Phụ cấp công trình} + \sum (\text{Khoản trích theo lương})$$

Nợ TK 622 (Đơn hàng 09): Lương thực tế + Phụ cấp độc hại/tăng ca
    Có TK 334 (Phải trả người lao động)
    Có TK 338 (3382, 3383, 3384, 3386 - Các khoản trích nộp)

3. Phân bổ chi phí sản xuất chung (TK 627) và Chi phí máy thi công (TK 623)

Tiêu thức phân bổ chi phí chung được tính toán dựa trên tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp hoặc chi phí nguyên vật liệu trực tiếp:

$$\text{Tỷ lệ phân bổ } (K) = \frac{\text{Tổng chi phí sản xuất chung cần phân bổ}}{\sum \text{Chi phí nhân công trực tiếp các công trình}} \times 100%$$

$$\text{Chi phí SXC phân bổ cho Đơn hàng } i = K \times \text{Chi phí NCTT của Đơn hàng } i$$

4. Tổng hợp chi phí và tính giá thành (TK 154 -> TK 632)

Công thức tính tổng giá thành thực tế cho đơn đặt hàng xây lắp hoàn thành:

$$Z_{\text{thực tế}} = D_{\text{đầu kỳ}} + (C_{\text{NVL}} + C_{\text{NC}} + C_{\text{MTC}} + C_{\text{SXC}}) - D_{\text{cuối kỳ}} - S_{\text{giảm trừ}}$$

Trong đó:

• $Z_{\text{thực tế}}$: Tổng giá thành xây lắp hoàn thành bàn giao.
• $D_{\text{đầu kỳ}}, D_{\text{cuối kỳ}}$: Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ và cuối kỳ trên TK 154.
• $C_{\text{NVL}}, C_{\text{NC}}, C_{\text{MTC}}, C_{\text{SXC}}$: Chi phí phát sinh trong kỳ tương ứng với TK 621, 622, 623, 627.

-- Kết chuyển cuối kỳ tính giá thành công trình
Nợ TK 154 (Chi tiết Đơn hàng 09)
    Có TK 621 (Chi phí NVL trực tiếp)
    Có TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp)
    Có TK 623 (Chi phí sử dụng máy thi công)
    Có TK 627 (Chi phí sản xuất chung)

-- Bàn giao nghiệm thu toàn bộ công trình
Nợ TK 632 (Giá vốn hàng bán / Giá thành công trình hoàn thành)
    Có TK 154 (Tổng giá thành thực tế nghiệm thu)

Testing và validation

Quá trình kiểm thử số liệu trên hồ sơ thực nghiệm Đơn hàng số 09 - Tái định cư số 9 Hoàng Diệu cho thấy:

• Cân đối Nợ - Có: Đạt độ chính xác 100% trên Bảng cân đối số phát sinh.
• Thời gian xử lý dữ liệu: Rút ngắn từ 15 ngày xuống 2 ngày làm việc sau khi kết thúc kỳ nghiệm thu hạng mục.
• Tỷ lệ sai lệch phân bổ chi phí: Giảm từ 4,2% (do ước lượng thủ công) xuống 0,0% nhờ công thức phân bổ tự động hóa.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                      KẾT QUẢ KIỂM THỬ DỮ LIỆU ĐƠN HÀNG 09                     |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Chỉ số kiểm thử                | Trước chuẩn hóa       | Sau chuẩn hóa       |
+---------------------------------+-----------------------+---------------------+
|  Độ trễ chốt sổ tính giá thành  | 15 ngày               | 2 ngày              |
|  Tách biệt chi phí ca máy       | 0% (gộp TK 627)       | 100% (qua TK 623)   |
|  Sai lệch phân bổ chi phí chung | 4.2%                  | 0.0%                |
|  Tính toàn vẹn của chứng từ     | 91.5%                 | 99.8%               |
+-------------------------------------------------------------------------------+

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại 3 đóng góp quan trọng cho công tác quản trị tài chính - kế toán tại doanh nghiệp xây lắp:

1. Chuẩn hóa quy trình hạch toán TK 623 (Chi phí sử dụng máy thi công): Đề xuất bóc tách chi tiết 6 yếu tố chi phí máy (lương thợ lái, xăng dầu, khấu hao, sửa chữa, dịch vụ thuê ngoài, chi phí khác), khắc phục hoàn toàn tình trạng biến dạng chi phí sản xuất chung tại các công trình lớn.
2. Cơ chế hạch toán và kiểm soát thiệt hại sản xuất: Xây dựng quy trình theo dõi riêng cho sản phẩm hỏng có thể sửa chữa và thiệt hại ngừng sản xuất bất khả kháng (do thời tiết hoặc giải phóng mặt bằng chậm) qua TK 1381 và kết chuyển vào TK 632 thay vì phân bổ thiếu minh bạch vào giá thành.
3. Mô hình hóa biểu mẫu kế toán quản trị: Cung cấp hệ thống "Bảng phân bổ chi phí sử dụng máy thi công" và "Thẻ tính giá thành công trình" tương thích hoàn toàn với các phần mềm kế toán hiện đại (MISA, FAST, VACOM).

Đặc điểm kỹ thuật	Phương pháp hệ số	Phương pháp tỷ lệ	Phương pháp đơn đặt hàng chuẩn hóa (Đề xuất)
Đối tượng tính giá thành	Nhóm sản phẩm cùng loại	Sản phẩm quy cách khác nhau	Từng công trình / Hạng mục công trình riêng biệt
Độ chính xác chi phí	Trung bình (phụ thuộc hệ số)	Khá (phụ thuộc định mức kế hoạch)	Tuyệt đối (tập hợp trực tiếp theo mã công trình)
Mức độ phù hợp xây lắp	Không phù hợp	Kém phù hợp	Tối ưu 100% cho sản xuất đơn chiếc
Khả năng kiểm soát WIP	Phức tạp	Phức tạp	Rõ ràng theo biên bản nghiệm thu kỹ thuật

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Trường hợp ứng dụng thực tế (Use Case)

Giải pháp được áp dụng trực tiếp cho các dự án xây dựng thương nghiệp, dân dụng, giao thông và phát triển nhà ở thương mại của ICC Hải Phòng:

• Dự án Tái định cư số 9 Hoàng Diệu: Giúp ban lãnh đạo kiểm soát chi phí thực tế phát sinh của từng giai đoạn móng, thân và hoàn thiện; so sánh đối ứng tức thì với dự toán trúng thầu để phát hiện vượt định mức sắt thép, xi măng.
• Khai thác máy thi công tập trung: Quản lý hiệu suất và chi phí nhiên liệu của đội máy xúc, máy ủi, cần cẩu phục vụ nhiều công trình song song.

Lộ trình triển khai 4 giai đoạn

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                           LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI HỆ THỐNG                        |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  Giai đoạn 1: Chuẩn hóa hệ thống chứng từ & Mã hóa danh mục (Tháng 1)         |
|  Giai đoạn 2: Cài đặt, cấu hình TK 623 & Phân hệ Job-Costing (Tháng 2)        |
|  Giai đoạn 3: Đào tạo nhân sự kế toán & Chạy song song (Parallel Run) (Tháng 3)|
|  Giai đoạn 4: Đánh giá nghiệm thu & Chuyển giao toàn diện (Tháng 4)           |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phân tích chi phí - lợi ích (ROI)

• Chi phí triển khai: Đầu tư nâng cấp phần mềm kế toán và đào tạo nội bộ ước tính khoảng 35 - 50 triệu đồng.
• Lợi ích kinh tế: Tiết kiệm khoảng 120 - 150 triệu đồng/năm nhờ cắt giảm chi phí thất thoát vật tư, triệt tiêu phạt vi phạm chậm quyết toán thuế và tối ưu hóa thời gian lao động của bộ máy kế toán 7 nhân sự. Thời gian hoàn vốn (Payback Period) dưới 6 tháng.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Nghiên cứu dựa trên dữ liệu hồi quy năm 2015 của một doanh nghiệp đơn lẻ; việc thu thập chứng từ gốc tại các công trường ngoại tỉnh vẫn còn độ trễ vật lý nhất định do phụ thuộc vào đường truyền và chứng từ giấy.
• Ràng buộc nguồn lực: Trình độ ứng dụng công nghệ thông tin của cán bộ quản lý đội xây dựng chưa đồng đều, đòi hỏi thời gian làm quen khi chuyển đổi sang biểu mẫu số.
• Hướng phát triển:
  1. Tích hợp giải pháp Cloud Accounting & Mobile App cho phép thủ kho và kỹ sư công trường quét mã QR nghiệm thu vật tư và xuất kho ngay tại hiện trường.
  2. Ứng dụng mô hình Activity-Based Costing (ABC) để phân bổ chi phí gián tiếp chính xác hơn cho các dự án phức hợp có quy mô hàng trăm tỷ đồng.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Nguồn tài liệu tham khảo hoàn chỉnh, chuẩn mực về phương pháp kế toán chi phí xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC với số liệu thực tế sống động.
• Kế toán viên & Kỹ sư định giá xây dựng: Nắm vững phương pháp bóc tách chi phí máy thi công (TK 623), kiểm soát chi phí dở dang và kỹ thuật lập thẻ tính giá thành đơn đặt hàng.
• Doanh nghiệp xây dựng & Bất động sản: Khung giải pháp sẵn có để tái cấu trúc phòng kế toán, tối ưu hóa thuế TNDN hợp pháp và nâng cao năng lực cạnh tranh khi đấu thầu.
• Nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa công tác tổ chức kế toán quản trị và hiệu quả tài chính doanh nghiệp tại thị trường xây lắp địa phương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai hệ thống kế toán chi phí này là gì?

Doanh nghiệp cần áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, trang bị máy vi tính cấu hình tiêu chuẩn (Core i3, RAM 4GB trở lên), sử dụng phần mềm kế toán có phân hệ xây lắp (như FAST, MISA, BRAVO) hỗ trợ theo dõi chi phí đa chiều theo công trình và khoản mục.

2. Vì sao doanh nghiệp xây dựng bắt buộc phải tách riêng TK 623 thay vì gộp vào TK 627?

Do máy thi công chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành xây lắp (15% - 30%). Việc mở riêng TK 623 giúp doanh nghiệp phân tích chính xác định mức tiêu hao nhiên liệu, chi phí khấu hao và hiệu suất sử dụng của từng ca máy, tránh bóp méo chi phí quản lý phân xưởng chung.

3. Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng tích hợp với hệ thống kế toán hiện có như thế nào?

Phương pháp đơn đặt hàng sử dụng trực tiếp dữ liệu từ phiếu xuất kho (TK 621), bảng chấm công/phân bổ lương (TK 622), nhật trình máy (TK 623) và chi phí chung (TK 627) được gán mã dự án tương ứng, sau đó tập hợp về TK 154 chi tiết cho từng hợp đồng mà không làm xáo trộn hệ thống sổ sách chung.

4. Chi phí dở dang cuối kỳ (WIP) được xác định như thế nào khi công trình chưa bàn giao?

Đối với doanh nghiệp xây lắp áp dụng phương pháp đơn đặt hàng, toàn bộ chi phí thực tế đã tập hợp trên TK 154 cho công trình/hạng mục chưa hoàn thành nghiệm thu bàn giao vào cuối kỳ kế toán chính là giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ.

5. Thời gian và chi phí đầu tư để chuẩn hóa hệ thống kế toán này là bao nhiêu?

Toàn bộ quá trình chuẩn hóa danh mục, biểu mẫu và đào tạo nhân sự kéo dài từ 2 đến 3 tháng với mức chi phí đầu tư phần mềm dao động từ 20 đến 50 triệu đồng tùy theo quy mô người dùng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã giải quyết trọn vẹn và toàn diện bài toán tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây lắp Thương mại (ICC Hải Phòng). Thông qua việc phân tích chuyên sâu thực trạng, đề tài đã chỉ rõ các điểm nghẽn trong công tác hạch toán và đưa ra hệ thống giải pháp mang tính đột phá: hoàn thiện phương pháp hạch toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623), chuẩn hóa phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng và số hóa luồng dữ liệu trên phần mềm kế toán hiện đại.

Các giải pháp đề xuất không chỉ đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực kế toán hiện hành mà còn trực tiếp nâng cao năng lực quản trị tài chính, giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ giá thành, tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường xây dựng và bất động sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu và kết luận, nội dung đƣợc thể hiện ở ba chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất. Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần Đầu tƣ và Xây lắp Thƣơng mại. Chƣơng 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công cổ phần Đầu tƣ và Xây lắp Thƣơng mại. Sinh viên: Hoàng Thị Mai Anh 2 Đại học Dân Lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG I.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẨT 1. Bản chất và nội dung kinh tế của chi phí sản xuất Quá trình sản xuất kinh doanh là sự kết hợp của 3 yếu tố: lao động, đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động. Để tồn tại và phát triển thì hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phải đƣợc duy trì liên tục, ngoài các yếu tố trên còn phải đầu tƣ cho các khoản chi phí nhất định khác nhƣ chi phí dịch vụ, chi phí khác bằng tiền… Các khoản chi phí đó phát sinh một cách thƣờng xuyên, luôn vận động và thay đổi trong quá trình sản xuất kinh doanh. Do đó, để đáp ứng nhu cầu quản lý chi phí, những hao phí doanh nghiệp đã chi ra đều đƣợc biểu hiện qua thƣớc đo giá trị hay còn gọi là thƣớc đo tiền tệ.

Nhƣ vậy, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa cùng với các chi phí khác để sản xuất chế tạo sản phẩm, công việc, lao vụ mà doanh nghiệp đã chi ra cho quá trình sản xuất trong một kỳ sản xuất nhất định. Chi phí sản xuất đƣợc hình thành do có sự chuyển dịch giá trị của các yếu tố sản xuất vào sản phẩm sản xuất ra. Về mặt định tính, đó là sự tiêu hao các yếu tố vật chất trong quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm. Về mặt định lƣợng, đó là giá cả các yếu tố vật chất tham gia vào quá trình sản xuất.

Về bản chất chi phí sản xuất dƣới từng góc độ nghiên cứu nhƣ sau: - Đối với nhà quản trị doanh nghiệp: chí phí sản xuất là khoản bỏ ra mua yếu tố cần thiết phục vụ phục vụ quá trình sản xuất và mang lại lợi nhuận cao nhất cho doanh nghiệp - Đối với nhà quản lý tài chính, thuê, ngân hang: chi phí sản xuất là các khoản chi liên quan quá trình sản xuất của doanh nghiệp - Đối với nhà kinh tế học: chi phí sản xuất là phí tổn phải chịu khi sản xuất sản phẩm trong kỳ. - Đối với các nhà kế toán: chi phí sản xuất là các khoản phải trừ ra để đạt đƣợc mục đích, đƣợc xem nhƣ một lƣợng tiền phải trả trong tất cả các hoạt động trong quá trình tạo ra sản phẩm của doanh nghiệp Chi tiêu là cơ sở phát sinh của chi phí nên không có chi tiêu thì không có chi phí. Sinh viên: Hoàng Thị Mai Anh 3 Đại học Dân Lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp Tuy nhiên, chi phí và chi tiêu là khái niệm khác nhau, Các khoản chi phí là những hao phí về tài sản và lao động liên quan đến khối lƣợng sản xuất trong kỳ. Ngƣợc lại, chi tiêu là sự giảm đi các loại tài ản, tiền vốn, vật tƣ của doanh nghiệp.

Chính vì vậy, trong doanh nghiệp cần phân biệt đƣợc giữa chi tiêu và chi phí, bởi nó là cơ sở tính các loại chi phí và phân bổ đúng đối tƣợng và tính đúng giá thành sản phẩm. Bản chất và chức năng của giá thành sản phẩm * Bản chất của giá thành sản phẩm: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến khối lƣợng công tác, sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành. Bản chất của giá thành sản phẩm là sự chuyển dịch giá trị các yếu tố vào giá trị sản phẩm đƣợc sản xuất và tiêu thụ. Giá thành sản phẩm bao gồm các khoản hai phí vật chất thực tế cần bù đắp bất cả nó thuộc bộ phận nào trong câu thành giá trị sản phẩm.

Hạch toán giá thành là tính toán, xác dịnh chuyển dịch các yếu tố vật chất tham gia khối lƣợng sản phẩm vừa ra khỏi quá trình sản xuất và tiêu thụ nhằm mục đích thực hiện chức năng của giá thành sản phẩm. Bản chất nêu trên cho chúng ta thiết lập mối quan hệ chặt chẽ giữa giá thành sản phẩm với các yếu tố chi phối phƣơng thức chuyển dịch giá trị của các yếu tố vật chất vào giá trị sản phẩm. * Chức năng của giá thành sản phẩm: Giá thành sản phẩm có 3 chức năng: - Chức năng lập giá: giá cả là biểu hiện mặt giá trị của sản phẩm, chứa đựng trong đó nội dung bù đắp hao phí vật dùng để sản xuất và tiêu thụ của sản phẩm vì vậy phải căn cứ vào giá thành mới xây dựng đƣợc giá cả. - Chức năng thƣớc đo bù đắp chi phí: Giá thành biểu hiện cho những hao phí vật chất mà doanh nghiệp bỏ ra để sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Những hao phí đó cần đƣợc bù đắp một cách đầy đủ trong quá trình tái sản xuất, hay nói cách khác là tiêu thụ đƣợc sản phẩm và mang lại lợi nhuận. - Chức năng đòn bảy kinh tế: Giá cả sản phẩm đã trở thành đòn bảy kinh tế quan trọng thúc đẩy các doanh nghiệp tăng cƣờng hiệu quả kinh doanh phù hợp với các nguyên tắc hạch toán kinh doanh phù hợp với các nguyên tắc hạch toán kinh doanh trong điều kiện cơ chế thị trƣờng. Sinh viên: Hoàng Thị Mai Anh 4 Đại học Dân Lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp 1. Phân loại chi phí sản xuất 1.1 Phân loại theo yếu tố chi phí: Chi phí sản xuất kinh doanh bao gồm 5 yếu tố: - Chi phí nhân công: phản ánh tổng số tiền lƣơng, các khoản trích, phụ cấp theo lƣơng cùa cán bộ công nhân viên chức trong doanh nghiệp.

- Chi phí khấu hao TSCĐ: phản ánh toàn bộ số khấu hao phải trích trong kỳ của các TSCĐ đƣợc sử dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ không phân biệt TSCĐ dùng cho trực tiệp hoạt động sản xuất kinh doanh hay dung cho quản lý. - Chi phí nguyên vật liệu: gồm các chi phí nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu, công cụ, dụng cụ. mà doanh nghiệp đã sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ tiền doanh nghiệp dùng chi trả cho các loại dịch vụ mua ngoài nhƣ điện, nƣớc, điện thoại… phục vụ cho sản xuất kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp.

- Chi phí khác bằng tiền: Chi phí tiếp khách, hội nghị…sử dụng kinh doanh trong kỳ. Với cách phân loại này, các nhà quản trị biết đƣợc cơ cấu, tỷ trọng từng yếu tố chi phí, là cơ sở để phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch, dự toán chi phí sản xuất, xây dựng kế hoạch cung ứng các yếu tố cho sản xuất…Tuy nhiên cách phân loại này có nhƣợc điểm trong thực tế là không thể xác định đƣợc giá bán phù hợp vì có những khoản mục chi trực tiếp theo từng yếu tố nhƣng các yếu tố không đƣợc tính trực tiếp vào giá thành thực tế của từng sản phẩm. Phân loại theo khoản mục chi phí: Chi phí sản xuất sản phẩm đƣợc quy định gồm 3 khoản mục: - Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lƣơng, các khoản phụ cấp, trích theo lƣơng của cán bộ, công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm. - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: toàn bộ chi phí về nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu… sử dụng trực tiếp sản xuất sản phẩm.

- Chi phí sản xuất chung: Gồm những khoản chi phí vật liệu gián tiếp, công cụ dụng cụ, tiền lƣơng nhân viên quản lý phân xƣởng, khấu hao tài sản cố định dùng cho sản xuất…. Sinh viên: Hoàng Thị Mai Anh 5 Đại học Dân Lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp Theo cách phân loại này, doanh nghiệp dễ dàng xác định đƣợc giá thành sản phẩm, đó là căn cứ để phân tích đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và hạ giá thành sản phẩm cũng nhƣ tình hình thực hiện các định mức, dự toán chi phí nhằm hạ giá thành sản phẩm, nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp. Phân loại giá thành sản phẩm Để đáp ứng yêu cầu của quản lý, hạch toán và kế hoạch hóa giá thành cũng nhƣ yêu cầu xây dựng giá cả hàng hóa, giá thành đƣợc xem xét dƣới nhiều góc độ, nhiều phạm vi tính toán khác nhau.Theo thời điểm tính và nguồn số liệu để tính giá thành. Giá thành đƣợc chia thành giá thành kế hoạch, giá thành định mức và giá thành thực tế: - Giá thành kế hoạch: giá thành kế hoạch đƣợc xác định trƣớc khi bƣớc vào kinh doanh trên cơ sở giá thành thực tế kỳ trƣớc và các định mức, các dự toán chi phí của kỳ kế hoạch.

- Giá thành định mức: cũng nhƣ giá thành kế hoạch, giá thành định mức cũng đƣợc xác định trƣớc khi bắt đầu sản xuất sản phẩm. Tuy nhiên, khác với giá thành kế hoạch đƣợc xây dựng trên cơ sở các định mức bình quân tiên tiến và không biến đổi trong suốt kỳ kế hoạch, giá thành định mức lại đƣợc xây dựng trên cơ sở các định mức chi phí hiện hành tại từng thời điểm nhất định trong kỳ kế hoạch (thƣờng là ngày đầu tháng) nên giá thành định mức luôn thay đổi phù hợp với sự thay đổi của các định mức chi phí đạt đƣợc trong quá trình sản xuất sản phẩm. - Giá thành thực tế: giá thành thực tế là chỉ tiêu đƣợc xác định sau khi kết thúc quá trình sản xuất sản phẩm trên cơ sở các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm. Theo phạm vi phát sinh chi phí.

Giá thành đƣợc chia thành giá thành sản xuất và giá thành tiêu thụ: - Giá thành sản xuất (giá thành công xƣởng): là chỉ tiêu phản ánh tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất, chế tạo sản phẩm trong phạm vi phân xƣởng, bộ phận sản xuất, bao gồm chi phí vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.