Đặt vấn đề: Ngày nay, dịch vụ phi tín dụng ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng trên thế giới. Trong điều kiện nền kinh tế mở, tự do hóa thƣơng mại và tự do hóa tài chính, nhu cầu về dịch vụ tín dụng cũng nhƣ các dịch vụ phi tín dụng sẽ ngày càng gia tăng. Các ngân hàng hàng đầu thế giới đã phát triển mạnh về dịch vụ tín dụng đều nhận định rằng hoạt động tín dụng có thể tạo ra nguồn thu ổn định tuy nhiên nguy cơ rủi ro rất cao. Trong khi hoạt động phi tín dụng mang lại nguồn doanh thu cao, chắc chắn, ít rủi ro.
Vì vậy, các ngân hàng đều hy vọng rằng dịch vụ phi tín dụng sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng doanh số của họ và trong bối cảnh hoạt động tín dụng hiện nay còn nhiều khó khăn, thì việc nhấn mạnh vai trò của phát triển dịch vụ phi tín dụng và làm sao để đẩy mạnh các dịch vụ này là điều cần thiết. Dịch vụ phi tín dụng mang lại rất nhiều lợi ích cho cả phía nhà cung cấp dịch vụ và cả phía khách hàng. Nói cách khác, dịch vụ phi tín dụng đã mang lại lợi ích cho toàn xã hội và cho cả nền kinh tế. Nền kinh tế tăng trƣởng, trong đó có phần đóng góp của ngành tài chính - ngân hàng mà trong đó dịch vụ phi tín dụng là một trong những thành tố quan trọng.
Chính vì vậy đây là điều mà các ngân hàng thƣơng mại đang rất chú trọng quan tâm phát triển. Tính cấp thiết của đề tài: - Kinh doanh ngân hàng là một trong những lĩnh vực kinh doanh nhiều rủi ro nhất, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi nền kinh tế thế giới có nhiều biến động thì rủi ro mà các ngân hàng gánh chịu ngày càng gia tăng. Xét trên giác độ tài chính và quản trị ngân hàng, hoạt động dịch vụ phi tín dụng phát triển sẽ giúp phân tán bớt rủi ro, tạo nguồn thu ổn định, là một bộ phận có xu hƣớng tăng trƣởng nhanh của các ngân hàng trên thế giới trong những năm gần đây. - Trong thời điểm hiện nay, lợi nhuận từ dịch vụ phi tín dụng góp phần không nhỏ vào tổng thu nhập hoạt động của ngân hàng trong điều kiện các hoạt động tín dụng tiềm ẩn nhiều rủi ro, các hoạt động đầu tƣ và kinh doanh chứng khoán gặp nhiều khó khăn 2 - Nhận thức đƣợc điều đó, OCB cũng đã có những cải tiến, đầu tƣ để nâng cao chất lƣợng dịch vụ, đa dạng hóa và chú trọng phát triển thêm nhiều dịch vụ, gia tăng các kênh hiện đại nhƣ thanh toán quốc tế, chuyển tiền dành cho doanh nghiệp, phát hành thẻ ATM, thẻ thanh toán quốc tế, POS, ngân hàng số … Mặc dù vậy tỷ trọng thu nhập từ các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng của OCB chi nhánh Quận 4 nói riêng, cũng nhƣ toàn hệ thống OCB nói chung còn khá thấp so với tiềm năng.
Để đem lại hiệu quả tƣơng xứng với năng lực và lợi thế về các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng mà Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông có thể cung cấp cho khách hàng. Xuất phát từ nhu cầu cấp thiết trên, tôi chọn đề tài “Hiệu quả hoạt động dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông - Chi nhánh Quận 4”. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 2. Mục tiêu tổng quát: Nghiên cứu các hoạt động về dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng thƣơng mại, đánh giá thực trạng mức độ hiệu quả hoạt động này trong thời gian qua.
Trên cơ sở đó xác định những vấn đề hạn chế nhằm đề xuất các giải pháp ph hợp, góp phần nâng cao hiệu quả dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4. Mục tiêu cụ thể: - Đánh giá chất lƣợng hoạt động dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4 giai đoạn 2015 – 2019; trên cơ sở đó phát hiện những vấn đề bất cập về hiệu quả dịch vụ phi tín dụng tại Chi nhánh; - Xác định các nguyên nhân, bao gồm cả những nguyên nhân từ phía chủ quan cũng nhƣ khách quan, dẫn đến kết quả hoạt động dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4 giai đoạn 2015 – 2019 chƣa đạt tới mức k vọng; - Đề xuất các giải pháp có căn cứ l luận và thực ti n, nhằm góp phần nâng cao hiệu quả dịch vụ phi tín dụng, tại OCB Chi nhánh Quận 4 trong thời gian tới. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 3. Câu hỏi tổng quát: Cần phải thực hiện các giải pháp và chính sách gì để nâng cao hiệu quả dịch vụ phi tín dụng tại NH TMCP 3.
Câu hỏi cụ thể: 3 a. Thực trạng hoạt động với những kết quả đạt đƣợc và mức độ hiệu quả trong lĩnh vực hoạt động dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4 giai đoạn 2015 - 2019 nhƣ thế nào? b. Những nguyên nhân nào (bao gồm cả từ phía chủ quan và khách quan) đã tác động đến hiệu quả của dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4 giai đoạn 2015 - 2019? c. Cần đề xuất những giải pháp nào; cần khuyến nghị những đơn vị, tổ chức có liên quan nào, để góp phần nâng cao hiệu quả dịch vụ phi tín dụng đối với OCB Chi nhánh Quận 4? 4.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4. Đối tƣợng nghiên cứu: Các hoạt động dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4. Phạm vi nghiên cứu: - Về không gian nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến hiệu quả dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4; - Về thời gian nghiên cứu: thu thập dữ liệu 5 năm từ năm 2015 đến năm 2019 qua các báo cáo, số liệu của OCB Chi nhánh Quận 4 5. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng xuyên suốt trong quá trình thực hiện nội dung luận văn gọi chung là phƣơng pháp nghiên cứu định tính, đƣợc phân chia cụ thể nhƣ sau: 5.
Tổng hợp, phân tích, đánh giá hiệu quả dịch vụ phi tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4 giai đoạn từ 2015-2019. - Tổng hợp: Phƣơng pháp này sẽ đƣợc vận dụng để tiến hành tổng hợp các nghiên cứu, có liên quan tới định hƣớng về hiệu quả dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thƣơng mại, đã đƣợc thực hiện trong khoảng thời gian trƣớc đây, bao gồm cả những nghiên cứu trong nƣớc cũng nhƣ ngoài nƣớc; Phƣơng pháp này cũng đƣợc sử dụng trong quá trình hệ thống hóa, những nội dung l luận cơ bản về hoạt động dịch vụ phi tín dụng, cũng nhƣ hiệu quả 4 của hoạt động này tại một chi nhánh ngân hàng thƣơng mại. Những cơ sở l thuyết tổng hợp này tạo nền tảng cần thiết cho quá trình đánh giá phân tích thực trạng. - Phân tích, đánh giá: Phƣơng pháp này đƣợc sử dụng trong quá trình phân tích đánh giá thực trạng hoạt động cung ứng cũng nhƣ sử dụng dịch vụ phi tín dụng; đồng thời thực hiện phân tích đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động này, tại OCB Chi nhánh Quận 4 trong giai đoạn 2015 - 2019; Trên cơ sở kết quả phân tích, nghiên cứu sẽ tổng kết những kết quả đạt đƣợc, những vấn đề c n hạn chế và những nguyên nhân gắn liền với ch ng; từ đó có dự kiến về những đề xuất, về giải pháp khắc phục tồn tại một cách hợp l , có hiệu quả.
Nội dung cụ thể của phƣơng pháp phân tích các dữ liệu trong nghiên cứu này sẽ đƣợc triển khai với các hoạt động cụ thể nhƣ thống kê, so sánh, đối chiếu, tổng hợp để có thể đƣa ra những nhận định, đánh giá có sức thuyết phục. Luận văn sử dụng các số liệu thu phí dịch vụ đã đƣợc công bố trong Báo cáo tài chính, báo cáo thƣờng niên qua các năm từ năm 2015 đến năm 2019. Dữ liệu: - Số liệu về thu phí dịch vụ đã đƣợc công bố trong Báo cáo tài chính, báo cáo thƣờng niên qua các năm từ năm 2015 đến năm 2019 - Thực hiện khảo sát để thu thập thông tin đánh giá của khách hàng về Dịch vụ phi tín dụng của OCB chi nhánh Quận 4 bằng bảng hỏi. Thông qua kết quả khảo sát sẽ xác định đƣợc nhu cầu và đánh giá đƣợc thực ti n khách hàng về dịch vụ phi tín dụng tại OCB chi nhánh Quận 4, từ đó đƣa các giải pháp phù hợp nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của các khách hàng.
Đối tƣợng gồm: khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp đã và đang giao dịch tại Chi nhánh. Số phiếu: 150 phiếu. Thông qua khảo sát sẽ xác định đƣợc: (1) Mức độ sử dụng dịch vụ phi tín dụng của Khách hàng; 5 (2) Xác định đƣợc mức độ hài lòng/ Không hài lòng của khách hàng đối với loại sản phẩm phi tín dụng; (3) Tiêu chí hàng đầu khi khách hàng lựa chọn ngân hàng để sử dụng dịch vụ phi tín dụng; (4) Ghi nhận ý kiến khách hàng về những điểm đƣợc đánh giá là trọng yếu đối với sản phẩm phi tín dụng; (5) Biết đƣợc điểm mạnh, yếu của OCB đối với sản phẩm dịch vụ phi tín dụng để có cơ sở đề xuất cải tiến tốt hơn 6. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6.
Tổng hợp khung lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm về hiệu quả dịch vu phi tín dụng của hệ thống ngân hàng thƣơng mại; 6. Phân tích, đánh giá hiệu quả dịch vụ phi tín dụng OCB Chi nhánh Quận 4 trong giai đoạn 2015 - 2019 dựa trên khung lý thuyết đã tổng hợp; 6. Thu thập và xử lý dữ liệu dựa vào kết quả khảo sát nhằm xác định những vấn đề tồn tại cũng nhƣ các nguyên nhân, bao gồm cả từ phía chủ quan và khách quan đã dẫn đến hiệu quả dịch vụ phi tín dụng tín dụng tại OCB Chi nhánh Quận 4 trong giai đoạn 2015 – 2019 chƣa đạt mức k vọng; 6. Đề xuất các giải pháp và khuyến nghị ph hợp, có cơ sở l luận và thực ti n nhằm, góp phần nâng cao hiệu quả dịch vụ phi tín dụng đối với OCB Chi nhánh Quận 4 trong thời gian tới.
ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI Nghiên cứu mong muốn sẽ có những đóng góp thiết thực về mặt thực ti n thông qua việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về hiệu quả dịch vụ phi tín dụng đối với 1 chi nhánh cụ thể của ngân hàng thƣơng mại, qua đó bổ sung thêm cơ sở khoa học giúp OCB Chi nhánh Quận 4 cũng nhƣ các chi nhánh ngân hàng thƣơng mại, trong hoạt động quản trị kinh doanh dịch vụ phi tín dụng nói chung.