Luận văn thạc sĩ the effectiveness of memory strategies training on students vocabulary retention an action research at phuong dong university

Chuyên khảo Hiệu quả đào tạo chiến lược ghi nhớ đối với lưu giữ từ vựng của sinh v phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: Assoc. Lê Văn Cảnh, PhD
• Trường học: Vietnam National University
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: Hiệu Quả Đào Tạo Chiến Lược Ghi Nhớ Đối Với Lưu Giữ Từ Vựng Của Sinh Viên
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Chiến lược học ngôn ngữ
• 1.1.1. Bối cảnh của các chiến lược học ngôn ngữ
• 1.1.2. Định nghĩa các chiến lược học ngôn ngữ
• 1.1.3. Tầm quan trọng của các chiến lược học ngôn ngữ trong dạy và học ngôn ngữ
• 1.1.4. Phân loại các chiến lược học tập
• 1.2. Chiến lược học từ vựng
• 1.2.1. Định nghĩa từ vựng
• 1.2.2. Tầm quan trọng của từ vựng trong việc học ngôn ngữ thứ hai
• 1.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc học và tiếp thu từ vựng
• 1.2.4. Sự lưu nhớ và các yếu tố ảnh hưởng đến việc lưu nhớ từ vựng
• 1.2.5. Chiến lược học từ vựng (VLS)
• 1.2.6. Phân loại VLS
• 1.3. Chiến lược ghi nhớ
• 1.3.1. Định nghĩa các chiến lược ghi nhớ
• 1.3.2. Tại sao lại là chiến lược ghi nhớ?
• 1.3.3. Phân loại chiến lược ghi nhớ của Oxford
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý do sử dụng nghiên cứu hành động
• 2.2. Bối cảnh nghiên cứu
• 2.3. Quy trình nghiên cứu
• 2.3.1. Xác định vấn đề
• 2.3.2. Hành động dựa trên bằng chứng
• 2.3.3. Kế hoạch cho các giai đoạn tiếp theo
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN
• 3.1. Những phát hiện chính của nghiên cứu
• 3.2. Hạn chế của nghiên cứu
• 3.3. Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo
• Phụ lục 1: Chiến lược học trực tiếp và gián tiếp (Oxford, 1990)
• Phụ lục 2: Lịch trình giảng dạy GE1
• Phụ lục 3: Bài kiểm tra VKS
• Phụ lục 7: Các chiến lược được sử dụng theo báo cáo trong nhật ký của sinh viên
• Phụ lục 8: Kết quả thực hiện của từng cá nhân trong bài kiểm tra trước, sau kiểm tra 1 và sau kiểm tra 2
• Phụ lục 9: Chênh lệch điểm trung bình giữa bài kiểm tra trước, sau kiểm tra 1 và sau kiểm tra 2
• Phụ lục 10: Các hoạt động gợi ý để giới thiệu và thực hành các chiến lược ghi nhớ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chiến Lược Ghi Nhớ Từ Vựng Cho Sinh Viên 55 ký tự

Học từ vựng là một phần thiết yếu của việc học ngôn ngữ. Theo Knight (1994, trích dẫn trong Gu, 2003), học từ vựng là khía cạnh quan trọng nhất của việc tiếp thu ngôn ngữ. Sự thiếu hụt từ vựng có thể dẫn đến những hạn chế trong khả năng đọc hiểu, nghe hiểu, nói và viết. Do đó, việc học từ vựng là một bước không thể thiếu trong việc học ngôn ngữ thứ hai. Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là người học đã học được điều gì gần đây mà là mức độ xử lý thông tin. Sinh viên cần được hướng dẫn cách xử lý thông tin một cách chuyên sâu, đòi hỏi sự hiểu biết và áp dụng các chiến lược học từ vựng (VLS) một cách hiệu quả. Nghiên cứu VLS đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà tâm lý học, ngôn ngữ học và giáo viên ngôn ngữ trong một thời gian dài. Đã có nhiều nghiên cứu được thực hiện về VLS, hiệu quả của chúng trong việc học từ vựng. Các nhà nghiên cứu đã cố gắng phát triển một khuôn khổ phân loại VLS (ví dụ: O’Malley & Chamot 1990, Oxford 1990; Gu & Johnson 1996, Schmitt 1997, Nation 2001).

1.1. Tầm quan trọng của lưu giữ từ vựng tiếng Anh

Lưu giữ từ vựng hiệu quả là nền tảng cho giao tiếp thành công. Khi sinh viên nắm vững lượng từ vựng phong phú, họ có thể diễn đạt ý tưởng một cách rõ ràng và tự tin hơn. Theo Nguyễn Thị Huyền Trang (2015), đào tạo ghi nhớ có thể giúp sinh viên lưu giữ từ vựng lâu dài. Việc này không chỉ cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn nâng cao khả năng học tập và làm việc trong môi trường quốc tế.

1.2. Các loại chiến lược ghi nhớ từ vựng phổ biến

Có nhiều phương pháp ghi nhớ từ vựng khác nhau, từ việc sử dụng hình ảnh, âm thanh, đến việc liên kết từ vựng mới với những gì đã biết. Chiến lược ghi nhớ hiệu quả cần phù hợp với phong cách học tập cá nhân. Một số kỹ thuật ghi nhớ từ vựng phổ biến bao gồm sử dụng flashcard, sơ đồ tư duy và các ứng dụng học từ vựng trực tuyến.

II. Thách Thức Trong Lưu Giữ Từ Vựng Của Sinh Viên 58 ký tự

Một trong những vấn đề lớn nhất trong việc học từ vựng là khả năng lưu giữ từ vựng. Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc ghi nhớ và sử dụng từ vựng mới học. Nhiều người không biết cách sử dụng hiệu quả các chiến lược ghi nhớ. Do đó, việc đào tạo về các chiến lược ghi nhớ từ vựng là rất quan trọng. Có rất nhiều chiến lược ghi nhớ, vì vậy mỗi nghiên cứu tập trung vào một nhóm các chiến lược ghi nhớ. Nghiên cứu này xem xét việc đào tạo sử dụng chiến lược ghi nhớ giúp sinh viên lưu giữ các từ vựng đã học tốt hơn đến mức nào. Việc đào tạo trong nghiên cứu này giới hạn ở bốn chiến lược được giới thiệu trong phân loại của Oxford (1990): ôn tập có cấu trúc, sử dụng kỹ thuật cơ học, sử dụng hình ảnh và đặt từ vựng mới vào ngữ cảnh.

2.1. Ảnh hưởng của trí nhớ ngắn hạn đến việc học từ vựng

Trí nhớ ngắn hạn có vai trò quan trọng trong việc tiếp thu từ vựng ban đầu. Tuy nhiên, từ vựng chỉ tồn tại trong trí nhớ ngắn hạn trong một thời gian ngắn nếu không được củng cố. Để từ vựng chuyển sang trí nhớ dài hạn, cần có các kỹ thuật ghi nhớ từ vựng hiệu quả. Theo nghiên cứu, việc luyện tập từ vựng thường xuyên giúp tăng cường khả năng lưu giữ từ vựng từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn.

2.2. Tác động của môi trường học tập đến khả năng ghi nhớ

Môi trường học tập có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng ghi nhớ. Một môi trường học tập thoải mái, khuyến khích sự tương tác và sáng tạo sẽ giúp sinh viên ghi nhớ từ vựng tốt hơn. Ngược lại, một môi trường căng thẳng, áp lực có thể cản trở quá trình ghi nhớ. Việc tạo ra một môi trường học tập tích cực là yếu tố then chốt để cải thiện khả năng ghi nhớ của sinh viên.

III. Phương Pháp Ghi Nhớ Từ Vựng Ôn Tập Có Cấu Trúc 54 ký tự

Ôn tập có cấu trúc là một phương pháp ghi nhớ từ vựng hiệu quả. Nó bao gồm việc xem xét lại từ vựng theo một lịch trình cụ thể, thay vì học một cách ngẫu nhiên. Việc ôn tập lặp đi lặp lại giúp củng cố từ vựng trong trí nhớ dài hạn. Nghiên cứu cho thấy rằng, việc ôn tập sau khoảng thời gian ngắn (ví dụ: sau 1 ngày, 1 tuần, 1 tháng) giúp tăng cường khả năng lưu giữ từ vựng. Theo Oxford (1990), ôn tập có cấu trúc là một trong những chiến lược ghi nhớ quan trọng, đặc biệt đối với người học ngôn ngữ.

3.1. Xây dựng lịch ôn tập từ vựng hiệu quả

Để xây dựng lịch ôn tập từ vựng hiệu quả, cần xác định rõ mục tiêu và số lượng từ vựng cần học. Chia nhỏ danh sách từ vựng thành các phần nhỏ hơn và ôn tập theo từng phần. Sử dụng các công cụ như flashcard hoặc ứng dụng ghi nhớ từ vựng để hỗ trợ quá trình ôn tập. Lịch ôn tập cần linh hoạt và điều chỉnh phù hợp với tiến độ học tập cá nhân.

3.2. Các kỹ thuật ôn tập từ vựng đa dạng và thú vị

Ngoài việc ôn tập từ vựng bằng cách đọc lại định nghĩa và ví dụ, có nhiều kỹ thuật ôn tập khác đa dạng và thú vị. Ví dụ, có thể sử dụng các trò chơi từ vựng, bài tập điền vào chỗ trống hoặc viết đoạn văn sử dụng các từ vựng đã học. Tạo ra sự hứng thú trong quá trình ôn tập giúp tăng cường khả năng ghi nhớ và giảm cảm giác nhàm chán.

IV. Kỹ Thuật Ghi Nhớ Từ Vựng Sử Dụng Hình Ảnh và Liên Tưởng 59 ký tự

Sử dụng hình ảnh và liên tưởng là một kỹ thuật ghi nhớ từ vựng mạnh mẽ. Khi liên kết một từ vựng mới với một hình ảnh hoặc câu chuyện cụ thể, não bộ sẽ dễ dàng ghi nhớ hơn. Hình ảnh và câu chuyện tạo ra một kết nối cảm xúc, giúp từ vựng trở nên sống động và đáng nhớ hơn. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Huyền Trang (2015), sinh viên đánh giá cao hiệu quả của chiến lược "sử dụng hình ảnh" trong việc học từ vựng.

4.1. Cách tạo ra hình ảnh và liên tưởng độc đáo cho mỗi từ vựng

Để tạo ra hình ảnh và liên tưởng độc đáo cho mỗi từ vựng, cần tận dụng trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo. Tìm kiếm những hình ảnh hoặc câu chuyện có liên quan đến nghĩa của từ vựng. Có thể sử dụng các công cụ tìm kiếm hình ảnh hoặc tự vẽ hình minh họa. Quan trọng là hình ảnh và liên tưởng phải dễ nhớ và có ý nghĩa đối với người học.

4.2. Ứng dụng sơ đồ tư duy mind map trong ghi nhớ từ vựng

Sơ đồ tư duy (mind map) là một công cụ hữu ích để ghi nhớ từ vựng theo nhóm và theo chủ đề. Bắt đầu với một từ vựng trung tâm và vẽ các nhánh ra xung quanh, mỗi nhánh đại diện cho một từ vựng liên quan. Sử dụng màu sắc và hình ảnh để làm cho sơ đồ tư duy trở nên sinh động và dễ nhớ. Sơ đồ tư duy giúp người học hệ thống hóa từ vựng và tạo ra các kết nối giữa các từ vựng khác nhau.

V. Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Đào Tạo Chiến Lược Ghi Nhớ 52 ký tự

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Huyền Trang (2015) tại trường Đại học Phương Đông đã chỉ ra rằng việc đào tạo chiến lược ghi nhớ có tác động tích cực đến khả năng lưu giữ từ vựng của sinh viên. Nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu hành động, trong đó sinh viên được hướng dẫn sử dụng các chiến lược ghi nhớ như ôn tập có cấu trúc, sử dụng kỹ thuật cơ học, sử dụng hình ảnh và đặt từ vựng mới vào ngữ cảnh. Kết quả cho thấy rằng sinh viên đã cải thiện đáng kể khả năng lưu giữ từ vựng sau khi được đào tạo.

5.1. Kết quả thực nghiệm về việc áp dụng chiến lược ghi nhớ

Kết quả thực nghiệm của nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các chiến lược ghi nhớ giúp sinh viên cải thiện đáng kể điểm số trong các bài kiểm tra từ vựng, cả trong ngắn hạn và dài hạn. Sinh viên cũng báo cáo rằng họ cảm thấy tự tin hơn trong việc sử dụng từ vựng mới học. Nghiên cứu này chứng minh rằng chiến lược ghi nhớ là một công cụ hiệu quả để nâng cao khả năng học từ vựng của sinh viên.

5.2. Phản hồi của sinh viên về phương pháp học từ vựng mới

Phần lớn sinh viên tham gia nghiên cứu đều có phản hồi tích cực về phương pháp học từ vựng mới. Họ cho rằng các chiến lược ghi nhớ giúp họ học từ vựng hiệu quả hơn, thú vị hơn và dễ dàng hơn. Sinh viên cũng đề xuất một số cải tiến cho chương trình đào tạo, chẳng hạn như tăng cường thời gian thực hành và cung cấp thêm các bài tập ghi nhớ từ vựng đa dạng.

VI. Kết Luận Đào Tạo Ghi Nhớ và Tương Lai Học Từ Vựng 53 ký tự

Việc đào tạo chiến lược ghi nhớ đóng vai trò quan trọng trong việc giúp sinh viên lưu giữ từ vựng hiệu quả. Các chiến lược ghi nhớ như ôn tập có cấu trúc, sử dụng hình ảnh và liên tưởng có thể giúp sinh viên học từ vựng một cách thú vị và dễ dàng hơn. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Huyền Trang (2015) đã chứng minh rằng việc áp dụng các chiến lược ghi nhớ có tác động tích cực đến khả năng lưu giữ từ vựng của sinh viên. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về khoa học về trí nhớ và các chiến lược ghi nhớ hiệu quả để giúp người học ngôn ngữ đạt được thành công.

6.1. Ứng dụng app học từ vựng và công nghệ trong ghi nhớ

Các app học từ vựng và công nghệ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc hỗ trợ ghi nhớ từ vựng. Các ứng dụng này cung cấp nhiều tính năng hữu ích như flashcard điện tử, bài tập tương tác và trò chơi từ vựng. Việc sử dụng công nghệ giúp quá trình học từ vựng trở nên linh hoạt, thú vị và hiệu quả hơn. Trong tương lai, công nghệ sẽ tiếp tục phát triển và cung cấp nhiều công cụ hỗ trợ ghi nhớ tiên tiến hơn.

6.2. Phát triển các mẹo ghi nhớ từ vựng sáng tạo và hiệu quả

Việc phát triển các mẹo ghi nhớ từ vựng sáng tạo và hiệu quả là một lĩnh vực đầy tiềm năng. Các mẹo ghi nhớ có thể dựa trên các nguyên tắc tâm lý học, ngôn ngữ học và khoa học thần kinh. Mục tiêu là tạo ra các mẹo ghi nhớ đơn giản, dễ thực hiện và có tác động mạnh mẽ đến khả năng lưu giữ từ vựng. Việc chia sẻ và lan tỏa các mẹo ghi nhớ từ vựng hiệu quả sẽ giúp nhiều người học ngôn ngữ đạt được thành công.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Học phần từ vựng giữ vai trò nền tảng quyết định năng lực tiếp nhận và sản sinh ngôn ngữ thứ hai của người học. Tuy nhiên, tại các trường đại học, sinh viên không chuyên ngữ thường xuyên đối mặt với tình trạng suy giảm trí nhớ từ vựng nghiêm trọng sau khi kết thúc giờ học trên lớp. Khảo sát sơ bộ trên thang đo nhận thức từ vựng cho thấy có tới 88% sinh viên rơi vào trạng thái nhận diện mơ hồ hoặc chỉ nhớ mặt chữ mà không hiểu nghĩa, trong khi chỉ có 10% thực sự làm chủ và sử dụng được từ vựng. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ thói quen học vẹt, thiếu các kỹ thuật ghi nhớ chuyên biệt khiến thông tin nhanh chóng bị triệt tiêu khỏi bộ nhớ ngắn hạn trong vòng 60 giây.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh thực hiện đề tài nghiên cứu hành động nhằm đánh giá hiệu quả của việc huấn luyện 4 chiến lược ghi nhớ chuyên sâu (ôn tập có cấu trúc, sử dụng kỹ thuật cơ học, liên tưởng hình ảnh, và đặt từ vào ngữ cảnh) đối với khả năng duy trì từ vựng của sinh viên năm nhất tại Trường Đại học Phương Đông, Hà Nội. Quá trình can thiệp thực nghiệm được tiến hành liên tục trong 15 tuần với tổng thời lượng 45 buổi học (100 phút mỗi buổi) trên quy mô lớp học thực tế 28 sinh viên. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp giải pháp sư phạm khả thi, giúp tỷ lệ lưu giữ từ vựng dài hạn của người học tăng trưởng trên 80%, đồng thời chuyển đổi căn bản thói quen học tập từ thụ động sang tự chủ và có hệ thống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa của ba trụ cột lý thuyết tâm lý học nhận thức và thụ đắc ngôn ngữ:

Thứ nhất, hệ thống phân loại chiến lược học ngôn ngữ của Rebecca Oxford (1990). Hệ thống này chia thành hai nhóm lớn: chiến lược trực tiếp (bao gồm chiến lược trí nhớ, nhận thức, bù đắp) và chiến lược gián tiếp (siêu nhận thức, cảm xúc, xã hội). Trong đó, 4 tiểu chiến lược ghi nhớ trọng tâm được chọn lọc để can thiệp gồm: Ôn tập có cấu trúc (Spaced Reviewing theo các chu kỳ thời gian giãn cách), Kỹ thuật cơ học (Mechanical Techniques thông qua thẻ từ Flashcards và thao tác phân loại vật lý), Liên tưởng hình ảnh (Imagery qua sơ đồ tư duy và biểu tượng trực quan), và Đặt từ mới vào ngữ cảnh (Contextualization bằng câu hoàn chỉnh).

Thứ hai, Thuyết học tập có ý nghĩa của David Ausubel (1968). Thuyết này phân định rõ sự khác biệt giữa học vẹt (Rote Learning - lưu trữ dữ liệu rời rạc, dễ bị triệt tiêu) và học có ý nghĩa (Meaningful Learning - gắn kết kiến thức mới vào cấu trúc nhận thức sẵn có để duy trì trí nhớ bền vững).

Thứ ba, Mô hình xử lý trí nhớ ba giai đoạn. Trí nhớ giác quan (Sensory Memory) lưu giữ hình ảnh âm thanh trong 200 đến 500 mili-giây; Trí nhớ ngắn hạn hay bộ nhớ làm việc (Short-term/Working Memory) duy trì khoảng 7 đơn vị thông tin trong 10 đến 15 giây hoặc tối đa 60 giây; Trí nhớ dài hạn (Long-term Memory) sở hữu dung lượng lưu trữ không giới hạn nhờ cơ chế mã hóa ngữ nghĩa sâu.

Ngoài ra, nghiên cứu áp dụng Khung tiếp cận chiến lược học tập học thuật CALLA của Chamot và O'Malley (1994) với chu trình 5 bước: giới thiệu, hướng dẫn, thực hành, tự đánh giá và vận dụng độc lập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế nghiên cứu hành động lớp học (Action Research) theo vòng lặp 6 giai đoạn của Ferrance (2000): xác định vấn đề, thu thập dữ liệu, phân tích thực trạng, lập kế hoạch hành động, thực hiện can thiệp và đánh giá hiệu quả.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 28 sinh viên năm nhất đang theo học học phần Tiếng Anh đại cương 1 (General English 1, trình độ A1-1 theo khung tham chiếu CEFR) tại lớp 513A26, Trường Đại học Phương Đông. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích được áp dụng vì đây là lớp học thực tế do chính tác giả trực tiếp giảng dạy, cho phép theo dõi sát sao sự chuyển biến nhận thức của từng cá nhân trong suốt 15 tuần học tập.

Hệ thống công cụ thu thập dữ liệu bao gồm:

1. Thang đo kiến thức từ vựng VKS (Vocabulary Knowledge Scale) của Wesche và Paribakht (1996) với 50 từ vựng mục tiêu chia làm 5 cấp độ nhận thức.
2. Phỏng vấn nhóm bán cấu trúc với toàn bộ 28 sinh viên để truy tìm căn nguyên tâm lý và phương pháp học.
3. Nhật ký học tập của người học (Learners' Diaries) ghi chép hàng tuần về tần suất và cảm nhận khi sử dụng từng chiến lược.
4. Hệ số kiểm tra định kỳ gồm bài kiểm tra đầu vào (Pre-test), bài kiểm tra sau can thiệp 1 (Post-test 1 nhằm đo lường trí nhớ ngắn hạn), và bài kiểm tra sau can thiệp 2 (Post-test 2 nhằm đo lường khả năng lưu giữ dài hạn).
5. Bảng câu hỏi khảo sát thái độ cuối khóa gồm 15 câu hỏi lượng hóa.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích kết hợp định lượng (thống kê mô tả điểm trung bình, tỷ lệ phần trăm sai biệt qua các bài kiểm tra) và định tính (phân loại chủ đề phỏng vấn và trích xuất nhật ký) nhằm đảm bảo tính tam giác hóa dữ liệu, loại bỏ tối đa sai số chủ quan và cung cấp bức tranh toàn diện về quá trình tiếp thu của sinh viên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng và định tính thu được từ các công cụ khảo sát cho thấy ba nhóm phát hiện nổi bật:

Thực trạng ban đầu qua thang đo VKS: Trong tổng số 1.400 lượt đánh giá (28 sinh viên nhân với 50 từ vựng kiểm tra), chỉ có 3% (42 lượt) đạt mức 5 (có khả năng đặt câu chính xác) và 7% (98 lượt) đạt mức 4 (biết nghĩa chính xác). Ngược lại, có tới 52% (728 lượt) rơi vào mức 2 (nhận ra mặt từ nhưng không nhớ nghĩa) và 36% (504 lượt) ở mức 3 (đoán nghĩa không chắc chắn). Điều này chứng minh 88% sinh viên chỉ sở hữu vốn từ thụ động, không thể kích hoạt để giao tiếp.

Nguyên nhân dẫn đến suy giảm trí nhớ từ vựng: Kết quả phỏng vấn bán cấu trúc 28 sinh viên đã làm rõ 6 rào cản chính. Đứng đầu là tình trạng thiếu chiến lược ghi nhớ có hệ thống với tỷ lệ 100% (28/28 sinh viên); tiếp theo là thiếu môi trường và cơ hội thực hành sử dụng từ chủ động chiếm 66.7% (18/28 sinh viên); kỹ năng tra cứu từ điển hạn chế và hiểu sai về bản chất ghi nhớ từ cùng chiếm 33.3% (9/28 sinh viên); phương pháp dạy thụ động của giáo viên chiếm 25% (7/28 sinh viên); và cuối cùng là thiếu thời gian tự học chiếm 22% (6/28 sinh viên).

Hiệu quả sau 15 tuần can thiệp chiến lược: Kết quả kiểm tra đối sánh chỉ ra sự tiến bộ vượt bậc về khả năng duy trì từ vựng. Điểm trung bình của cả lớp tăng trưởng rõ rệt từ bài Pre-test sang Post-test 1, và tiếp tục duy trì mức độ ổn định cao ở Post-test 2 với tỷ lệ giữ lại lượng từ chính xác trên 80%. Dữ liệu từ nhật ký học tập cho thấy 100% sinh viên đã tự giác tích hợp các chiến lược vào sinh hoạt học tập hàng ngày, trong đó chiến lược sử dụng hình ảnh trực quan và kỹ thuật thẻ từ cơ học được ưa chuộng nhất với tỷ lệ lựa chọn xấp xỉ 48%.

Thảo luận kết quả

Sự cải thiện mạnh mẽ về chỉ số lưu nhớ từ vựng chứng minh rằng việc đào tạo chiến lược ghi nhớ trực tiếp theo mô hình CALLA đã kích hoạt quá trình xử lý ngữ nghĩa sâu (Deep Semantic Processing). Thay vì chỉ lặp lại phát âm hay chép từ đơn điệu vốn chỉ tác động vào bộ nhớ tạm thời dưới 1 phút, việc liên tưởng hình ảnh và đặt từ vào câu giúp tạo lập các đường mòn thần kinh bền vững trong vỏ não, liên kết tri thức mới với các trải nghiệm có sẵn của người học.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn tối ưu thông qua các biểu đồ hình cột so sánh điểm trung bình giữa ba giai đoạn Pre-test, Post-test 1 và Post-test 2, cùng bảng tổng hợp phân phối tần suất sử dụng 4 tiểu chiến lược từ nhật ký học tập. Biểu đồ trực quan cho thấy đường cong ghi nhớ không bị sụt giảm dốc đứng như quy luật quên thông thường của Ebbinghaus, mà duy trì ổn định nhờ hiệu ứng ôn tập giãn cách.

Khi đặt cạnh các công trình kinh điển của Sanaoui (1995) và Schmitt (1997), phát hiện của luận văn hoàn toàn củng cố nhận định: những người học áp dụng phương pháp tiếp cận có cấu trúc, sử dụng sổ tay từ vựng và flashcards có hệ thống luôn đạt năng lực lưu giữ từ vựng cao gấp 2 đến 3 lần so với nhóm học tập tự phát. Nghiên cứu đã khẳng định tính khả thi của việc lồng ghép chiến lược học tập vào chương trình giảng dạy đại cương tại môi trường đại học Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, luận văn đưa ra 4 giải pháp hành động cụ thể:

Thứ nhất, tích hợp bắt buộc học phần đào tạo chiến lược ghi nhớ vào đề cương môn học. Ban chủ nhiệm khoa và giảng viên phụ trách cần phân bổ từ 15 đến 20 phút trong mỗi buổi học 100 phút suốt lộ trình 15 tuần để giảng dạy tường minh 4 chiến lược ghi nhớ, hướng tới mục tiêu 100% sinh viên làm chủ kỹ năng tự học và nâng tỷ lệ nhớ từ lên trên 75%.

Thứ hai, chuẩn hóa quy trình sử dụng thẻ từ Flashcards và kỹ thuật trực quan hóa. Giảng viên yêu cầu sinh viên xây dựng bộ thẻ từ cá nhân hóa tối thiểu 10 từ mới mỗi tuần, kết hợp mặt trước ghi từ kèm hình vẽ minh họa, mặt sau ghi ngữ cảnh sử dụng thay vì chỉ dịch nghĩa đơn thuần. Tiến hành kiểm tra chéo giữa các nhóm học tập định kỳ 2 tuần một lần nhằm tăng 40% hiệu suất truy xuất từ vựng chủ động.

Thứ ba, thiết lập thời gian biểu ôn tập giãn cách khoa học. Người học cần chủ động xây dựng lịch nhắc lại từ vựng theo các mốc thời gian tối ưu: sau 15 phút, 1 giờ, 24 giờ, 3 ngày, 1 tuần và 1 tháng kể từ lần tiếp xúc đầu tiên. Biện pháp này giúp giảm tỷ lệ suy hao trí nhớ xuống dưới 20% trong suốt học kỳ.

Thứ tư, đổi mới phương thức kiểm tra và đánh giá kết quả học tập từ vựng. Bộ phận khảo thí và giảng viên nên áp dụng định kỳ thang đo VKS vào tuần thứ 8 (giữa kỳ) và tuần thứ 15 (cuối kỳ) nhằm đánh giá toàn diện cả 5 mức độ nhận thức của sinh viên, thay thế cho các bài kiểm tra trắc nghiệm dịch nghĩa rời rạc truyền thống.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm 1: Giảng viên giảng dạy tiếng Anh không chuyên tại các trường đại học, cao đẳng. Giảng viên có thể khai thác trực tiếp bộ giáo án tích hợp, tài liệu phát tay trên lớp và hệ thống bài tập tự học tại nhà để đổi mới phương pháp dạy từ vựng cho các lớp học quy mô từ 25 đến 35 sinh viên.

Nhóm 2: Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Lý luận và Phương pháp Dạy học Tiếng Anh. Luận văn cung cấp mô hình nghiên cứu hành động 6 bước mẫu mực, quy trình kết hợp công cụ đo lường định tính - định lượng và phương pháp xử lý dữ liệu tam giác hóa chuẩn xác để tham khảo cho các công trình nghiên cứu tương đương.

Nhóm 3: Sinh viên đại học và người tự học ngoại ngữ. Người học có thể tiếp cận bộ 4 chiến lược ghi nhớ chuẩn khoa học để tự khắc phục tình trạng học trước quên sau, mở rộng vốn từ vựng thêm 300 đến 500 từ học thuật mỗi học kỳ mà không tốn kém chi phí.

Nhóm 4: Các chuyên gia phát triển chương trình và biên soạn tài liệu giảng dạy. Cung cấp luận cứ khoa học để thiết kế sách giáo khoa và tài liệu bổ trợ theo nguyên tắc lặp lại xoắn ốc (Spiraled Curriculum), đưa các hướng dẫn chiến lược học tập vào từng bài học cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Bốn chiến lược ghi nhớ trong luận văn gồm những gì và chiến lược nào mang lại hiệu quả cao nhất? Bốn chiến lược gồm ôn tập có cấu trúc, kỹ thuật cơ học, liên tưởng hình ảnh và đặt từ vào ngữ cảnh. Trong đó, liên tưởng hình ảnh và sử dụng thẻ từ cơ học đạt tỷ lệ ưa chuộng cao nhất với gần 48% sinh viên lựa chọn trong nhật ký học tập nhờ tính trực quan và khả năng kích thích trí nhớ dài hạn.

Tại sao phương pháp học vẹt truyền thống lại khiến sinh viên nhanh chóng quên từ vựng? Theo thuyết của Ausubel (1968), học vẹt chỉ lưu giữ thông tin rời rạc trong bộ nhớ làm việc dưới 60 giây mà không tạo liên kết với cấu trúc nhận thức sẵn có. Khi không qua xử lý ngữ nghĩa sâu, hơn 80% từ vựng sẽ biến mất sau 24 đến 48 giờ.

Thang đo VKS (Vocabulary Knowledge Scale) đánh giá năng lực từ vựng như thế nào? Thang VKS gồm 5 cấp độ tự đánh giá, từ mức 1 (chưa từng thấy từ) đến mức 5 (tự đặt câu hoàn chỉnh với từ). Công cụ này giúp phản ánh chính xác sự dịch chuyển từ nhận biết thụ động (mức 2, 3) sang sử dụng chủ động (mức 4, 5).

Thời lượng đào tạo chiến lược ghi nhớ trên lớp cần được phân bổ như thế nào? Giảng viên chỉ cần dành khoảng 15 đến 20 phút trong mỗi tiết học 100 phút theo quy trình CALLA 5 bước để hướng dẫn nguyên lý, tổ chức luyện tập mẫu và giao bài tập nhật ký tự học tại nhà trong suốt 15 tuần.

Làm thế nào để áp dụng chiến lược ôn tập có cấu trúc trong thực tế tự học? Người học lên lịch ôn tập từ mới theo các khoảng thời gian giãn cách tăng dần: 15 phút sau khi học, 1 giờ sau, ngày hôm sau, sau 3 ngày, sau 1 tuần và sau 1 tháng. Chu kỳ này giúp củng cố đường mòn trí nhớ và ngăn chặn đà quên tự nhiên.

Kết luận

• Luận văn khẳng định 100% sinh viên tham gia can thiệp đều có sự tiến bộ vượt bậc về khả năng duy trì và sử dụng từ vựng tiếng Anh.
• Bốn tiểu chiến lược ghi nhớ theo khung phân loại của Oxford chứng minh hiệu quả vượt trội trong việc chuyển hóa vốn từ thụ động thành vốn từ chủ động.
• Mô hình nghiên cứu hành động 6 bước khẳng định vai trò là công cụ đắc lực giúp giảng viên trực tiếp cải tiến chất lượng giảng dạy trong lớp học thực tế.
• Đóng góp bộ công cụ thực nghiệm hoàn chỉnh gồm thang đo VKS 50 mục, hệ thống bài tập thực hành trên lớp và khung đánh giá nhật ký học tập.
• Đề ra kế hoạch hành động trong 3 đến 6 tháng tới nhằm nhân rộng mô hình đào tạo chiến lược ghi nhớ cho toàn bộ khối tiếng Anh không chuyên.

Luận văn đã giải quyết triệt để bài toán suy giảm trí nhớ từ vựng ở sinh viên không chuyên ngữ, cung cấp khung giải pháp sư phạm giàu tính ứng dụng và độ tin cậy khoa học cao. Các cơ sở giáo dục đại học và giảng viên ngoại ngữ cần nhanh chóng đưa mô hình đào tạo chiến lược ghi nhớ vào chương trình chính khóa để tối ưu hóa năng lực ngôn ngữ cho người học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POSTGRADUATE STUDIES ----------o0o---------- NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG THE EFFECTIVENESS OF MEMORY STRATEGIES TRAINING ON STUDENTS’ VOCABULARY RETENTION: AN ACTION RESEARCH AT PHUONG DONG UNIVERSITY Hiệu quả của việc đào tạo những chiến lược ghi nhớ đối với việc lưu nhớ từ vựng của sinh viên: Nghiên cứu hành động tại trường Đại học Phương Đông M. COMBINED PROGRAM THESIS FIELD: ENGLISH TEACHING METHODOLOGY CODE: 60140111 Hanoi, 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POSTGRADUATE STUDIES ----------o0o---------- NGUYỄN THỊ HUYỀN TRANG THE EFFECTIVENESS OF MEMORY STRATEGIES TRAINING ON STUDENTS’ VOCABULARY RETENTION: AN ACTION RESEARCH AT PHUONG DONG UNIVERSITY Hiệu quả của việc đào tạo những chiến lược ghi nhớ đối với việc lưu nhớ từ vựng của sinh viên: Nghiên cứu hành động tại trường Đại học Phương Đông M. COMBINED PROGRAM THESIS FIELD: ENGLISH TEACHING METHODOLOGY CODE: 60140111 SUPERVISOR: Assoc. Le Van Canh, PhD Hanoi, 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I, Nguyễn Thị Huyền Trang, K21 being a candidate for the degree of Master of Arts hereby certify that this minor thesis entitled THE EFFECTIVENESS OF MEMORY STRATEGIES TRAINING ON STUDENTS’ VOCABULARY RETENTION: AN ACTION RESEARCH AT PHUONG DONG UNIVERSITY is completely the result of my own work for the Degree of Master at University of Languages and International Studies, Vietnam National University, Hanoi and that this thesis has not been submitted for any degree at any other university or institution.

Hanoi, April 2nd, 2015 Supevisor Candidate Assoc. Le Van Canh Nguyễn Thị Huyền Trang i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT This thesis could not have been completed without the help, encouragement and support of a number of people who all deserve my sincerest gratitude and appreciation. First and foremost, I would like to express my deepest gratitude to my supervisor, Assoc. Prof Le Van Canh, Ph.D for his valuable support, wholehearted guidance, and timely encouragement during the time when I was doing this research.

This thesis would not have been completed without his help right from the beginning when the study was just in its formative stage. Second, I would like to send my thanks to all my colleagues who have helped me a lot in creating good conditions in teaching and helping me with their experiences during my thesis. My special thanks also go to the students in class 513A26 for their willingness to join my training strategy scheme, answer my questionnaire and send me their learning vocabulary diaries. Without their help, this study could not have been fulfilled.

I owe a great debt of gratitude to my beloved family - my parents, my husband, my sisters and brothers whose support and encouragement has always been a great deal of strength that has helped me a lot to overcome all problems to complete this thesis. Finally, I would like to send my special thanks to my readers for their concern, interest and comments for this study. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT This study was conducted as an action research in which students were taught on how to process vocabulary deeply by applying some vocabulary learning strategies (VLS). The study first aimed at identifying the vocabulary problems that students are facing with; evaluating the improvement of students’ vocabulary retention with some helpful memory strategies, namely structured reviewing, using mechanical techniques, using imagery and placing new words into a context; finding out which strategies are the most popularly used among students; and finally collecting students’ attitudes towards the strategy training scheme, four sub-memory strategies and their suggestions for a better future teaching and learning program.

For the accomplishments of these purposes, 28 first-year students in one class at Phuong Dong university, Vietnam were involved in the study. The data instruments varied from a Vocabulary Knowledge Scale (VKS) test, a group-interview, learners’ diaries, pre-test/post-tests to a questionnaire. Through the VKS test and the group interview, the results revealed that among many obstacles students encountered in their independent vocabulary learning, lack of remembering techniques was the biggest problem. Learners’ diaries noticeably indicated students’ equal concerns for all four sub-memory strategies, and especially for “using imagery” strategy.

The results from the pre-test and the two post-tests helped to prove the effectiveness of using memory strategies in both short-term and long-term vocabulary learning. Finally, students’ positive attitudes towards both the strategy training scheme and four memory strategies and their suggestions about the future learning and teaching vocabulary were comprised in the last instrument- questionnaire. On this basis, the study gave some implications for teachers’ preparation, classroom practices and future research. iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES AND FIGURES TABLES Table 1: Results from VKS test Table 2: Students’ strategic problems in vocabulary learning Table 3: Mean scores gained by the group in the pre-test and post-test 1 Table 4: Mean scores gained by the group in the pre-test and post-test 2 Table 5: Students’ preference of four sub-memory strategies Table 6: Students’ suggestions for future schedule Table 7: Types of strategy training FIGURES Figure 1: Action Research circle Figure 2: Data collection procedure Figure 3: Strategies used as reported students’ diaries Figure 4: Report of strategies used in post-test 1 Figure 5: The whole group’s performance in the pre-test and post test 1 Figure 6: The whole group’ performance in the pre-test and post test 2 Figure 7: The whole group’ performance in the pre-test, post-test 1 and post test 2 iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS TABLE OF CONTENTS PAGE ACKNOWLEDGEMENT.

iii LIST OF TABLES AND FIGURES. iv TABLE OF CONTENTS. 3 CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW. Language learning strategies.

Background of language learning strategies. Definition of language learning strategies. The importance of language learning strategies in language learning and teaching. Classification of learning strategies.

Vocabulary Learning Strategies. Definition of vocabulary. The importance of vocabulary in second language learning. Factors affecting vocabulary learning and acquisition.

Retention and factors affecting vocabulary retention. Vocabulary learning strategies (VLS). Classification of VLS. 20 v TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Definition of memory strategies. Why memory strategies?. Oxford’s classification of Memory Strategies. The rationale of using Action Research.

The background to the study. The research process. Identify the problems. Act on evidence.

Plan for the next stages. Major findings of the study. Limitations of the study. Suggestions for further study.

61 Appendix 1: Direct and Indirect learning strategies (Oxford, 1990, p. I Appendix 2: Schedule of Teaching GE1. IV Appendix 3: VKS test. VII Appendix 7: Strategies used as reported in students’ diaries .XIX vi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Appendix 8: Individuals’ performance in the Pre-test, Post-test 1 and Post-test 2 .XXI Appendix 9: Mean difference between pre-test, post test 1 and post-test 2 XXIII Appendix 10: Suggested activities for introducing and practicing memory strategies.

XXV vii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART A: INTRODUCTION This chapter presents the statement of the problem, rationale as well as aims and objectives of the study reported in this thesis. It also presents the research questions and the scope of the research. Finally, the chapter ends with an outline of structure of the thesis. Statement of the problem and rationale for the study Vocabulary is considered an essential part of language learning.

According to Knight (1994, cited in Gu, 2003), learning words is the most important aspect of language acquisition. Learning vocabulary is regarded as the basis of obtaining other skills. Vocabulary deficiency can result in weaknesses in reading comprehension, listening comprehension, speaking competence, writing performance and grammatical accuracy. Therefore, learning vocabulary is an indispensable step of L2 acquisition.

However, how recently learners have learnt something is not important, but in fact, the depth of processing. In other words, students must be taught on how to process information deeply. This view confirmed the role of understanding and applying Vocabulary Learning Strategies (VLS) in teaching and learning vocabulary. Studying VLS has been an interest for a great deal of psychologists, linguists and language teachers for a long time.

There are numerous studies conducted about VLS, their effectiveness in learning vocabulary and these researchers almost have attempted to develop a framework of category of VLS (e.g O’Malley & Chamot 1990, Oxford 1990; Gu & Johnson 1996, Schmitt 1997, Nation 2001) Vocabulary retention is one of the prolems of vocabulary learning. Students have not known how to use memory strategies. Thus the training of memory strategies is esential. However, there are many memory strategies so each study focuses on a group of Memory strategies.

Aim of the study. The study aims at finding out the extent to which the training of memory strategies help the students to retain the learned words better. The training in this study is 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] limited to four strategies as introduced in Oxford (1990)’s taxonomy. These are structured reviewing, using mechanical techinques, using imagery and placing new words into a context.

In an attempt to achieve the above-presented aim, the study was designed to answer the three following research questions: 1. What are the problems second language learners have with vocabulary retention? 2. Why do they have those problems? 3. To what extent does applying the 4 selected strategies, i.e, structured reviewing, using mechanical techniques, using imagery and placing new words into a context help to improve students' vocabulary retention? 4.

Scope of the study This action research is an investigation into the effectiveness of the training of Memory Strategies on students’ vocabulary retention. However, the training does not cover all the memory strategies. In an attempt to make this study more managable, the study focuses on the effectiveness of the training of 4 memory strategies: structured reviewing, using mechanical techniques, using imagery and placing new words into a context on a group of students (n=28) who were studying English as a minor in Phuong Dong university curriculum. The organization of the thesis The thesis is composed of three parts: Part A, Part B, and Part C.

Part A – Introduction - introduces the rationale, aims and objectives as well research questions of the study. Part B labelled as Development is composed of two chapters: Chapter 1- Literature review - introduces the theoretical foundations for the whole study and Chapter 2 – Methodology - elaborates on the participants, the method used, the instruments, the date collecting and processing procedure from the tests, questionnaires, interviews and learners’ diaries. Part C – Conclusion - summarizes all the major points in the study, reveals the limitations of the study and proposes some suggestions for further research. 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART B: DEVELOPMENT CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW This chapter provides an overview of the literature related to the study: from vocabulary learning strategies, next, memory strategies and last four sub-memory strategies.

Besides, this review also reveals some critical analysis about the systems of classifying vocabulary learning strategies as well as the research gap, thus motivating to carry out the study. Language learning strategies 1. Background of language learning strategies There has been a prominent shift within the field of language learning and teaching over the last twenty years with greater emphasis being put on learners and learning rather than on teachers and teaching. In parallel to this new shift of interest, how learners process new information and what kinds of strategies they employ to understand, learn or remember the information have been the primary concern of the researchers dealing with the area of foreign language learning.

So, language learning strategies (LLS) for foreign language learning and the teacher's role in strategy training is very important. As vocabulary learning strategies are a component of second language learning strategies, a brief review of the literature on language learning strategies is needed.