BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO ÑAÏI HOÏC MÔÛ – BAÙN COÂNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC --- --- Ñeà taøi: HIEÄN TRAÏNG SÖÛ DUÏNG THUOÁC BAÛO VEÄ THÖÏC VAÄT TREÂN CAÂY RAU VAØ AÛNH HÖÔÛNG CUÛA NOÙ ÑEÁN SÖÙC KHOEÛ NGÖÔØI NOÂNG DAÂN HUYEÄN CAÀN GIUOÄC -TÆNH LONG AN LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH : MOÂI TRÖÔØNG GVHD : GS.TSKH LEÂ HUY BAÙ SVTH : NGUYEÃN THÒ LINH Maõ sinh vieân : 30000211 Khoùa hoïc : 2000 - 2004 TP.HCM – Thaùng 11/2004 LÔØI CAÛM TAÏ Vôùi loøng chaân thaønh, em xin ñöôïc toû loøng bieát ôn saâu saéc ñeán : -Thaày Leâ Huy Baù – Tröôøng Ñaïi Hoïc Quoác Gia TP.HCM -Thaày Thaùi Leâ Nguyeân – Trung Taâm Sinh Thaùi, Moâi Tröôøng vaø Taøi nguyeân - CEER -Coâ Leâ Nguyeãn Dieãm Haèng- Trung Taâm Sinh Thaùi, Moâi Tröôøng vaø Taøi nguyeân - CEER -Chuù Ñoàng Quang Ñoân – Tröôûng Traïm BVTV Huyeän Caàn Giuoäc Cuøng toaøn theå caùc coâ chuù ñang coâng taùc taïi : -Chi Cuïc BVTV tænh Long An -Sôû Noâng Nghieäp Vaø Phaùt Trieån Noâng Thoân Tænh Long An. -Trung Taâm Y Teá Döï Phoøng Tænh Long An -Sôû Taøi Nguyeân & Moâi Tröôøng Tænh Long An. Ñaõ taän tình giuùp ñôõ em trong quaù trình khaûo saùt, thu thaäp soá lieäu vaø hoaøn thaønh luaän vaên naøy. MUÏC LUÏC PHAÀN I : LÔØI MÔÛ ÑAÀU.1 PHAÀN II : MUÏC TIEÂU, NOÄI DUNG VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU .1 Muïc Tieâu Cuûa Luaän Vaên .2 Ñoái Töôïng Vaø Phaïm Vi Nghieân Cöùu.3 Phöông Phaùp Nghieân Cöùu .1 Phöông phaùp ñieàu tra noâng hoä .2 Caùch tieán haønh.
5 PHAÀN III: TOÅNG QUAN .1 Toång Quan Veà Ñaëc Ñieåm Vuøng Nghieân Cöùu .1 Ñieàu kieän töï nhieân .1 Vò trí ñòa lyù – kinh teá.2 Ñòa hình – thoå nhöôõng .3 Thôøi tieát khí haäu .1 Nguoàn nöôùc maët .2 Nguoàn nöôùc ngaàm.2 Ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi .2 Hoaït ñoäng saûn xuaát .2 Toång Quan Veà Hoùa Chaát BVTV .1 Sô löôïc veà nguoàn goác cuûa hoùa chaát BVTV .1 Treân theá giôùi .2 Taïi Vieät Nam .2 Khaùi nieäm veà thuoác BVTV .3 Phaân loaïi thuoác BVTV .1 Phaân loaïi theo ñoái töôïng .2 Phaân loaïi theo nguoàn goác vaø chöùc naêng hoùa hoïc .1 Thuoác BVTV voâ cô .2 Thuoác BVTV höõu cô .3 Phaân loaïi theo toå chöùc Y Teá Theá Giôùi .4 Phaân loaïi theo ñöôïng xaâm nhaäp .5 Phaân loaïi theo ñöôøng xaâm nhaäp cuûa chaát ñoäc vaøo cô theå dòch haïi .6 Phaân loaïi theo thôøi gian phaân huûy .4 Ñaëc tính sinh – hoùa hoïc cuûa moät soá nhoùm thuoác BVTV chính.1 Caùc thuoác BVTV nhoùm Chlor höõu cô .1 Nhoùm DDT vaø caùc chaát coù lieân quan .2 Caùc thuoác BVTV nhoùm phospho höõu cô .1 Caùc daãn xuaát cuûa Aliphatic .2 Caùc daãn xuaát Phenyl .3 Caùc daãn xuaát dò voøng.3 Caùc thuoác BVTV nhoùm Carbamate .4 Caùc thuoác BVTV Pyrethrum vaø Pyrethriods .5 Nhoùm caùc thuoác BVTV höõu cô khaùc .1 Caùc thuoác löu huyønh höõu cô .2 Caùc thuoác Formamidine .3 Caùc thuoác Thiocyanates .4 Caùc thuoác Dinitrophenol .5 Nhöõng taùc ñoäng cuûa thuoác BVTV ñeán caây troàng .1 Nhöõng taùc ñoäng coù lôïi .2 Nhöõng taùc haïi cuûa vieäc duøng thuoác BVTV cho caây troàng .6 Taùc ñoäng cuûa thuoác BVTV ñeán moâi tröôøng vaø söùc khoûe con ngöôøi .1 Con ñöôøng phaùt taùn cuûa thuoác BVTV trong moâi tröôøng .2 Cô cheá vaø taùc ñoäng cuûa thuoác BVTV ñoái vôùi söùc khoûe con ngöôøi .3 Söï haáp thu thuoác BVTV ñoái vôùi söùc khoûe con ngöôøi .4 Aûnh höôûng cuûa thuoác BVTV ñoái vôùi söùc khoûe con ngöôøi .1 Ñoä ñoäc caáp tính .2 Ñoä ñoäc maõn tính .3 Giôùi Thieäu Sô Löôïc Veà Caây Rau .1 Moät soá loaïi saâu haïi thöôøng gaëp treân rau .6 Boï ruøa kim tuyeán .7 Boï ruøa 28 chaám .2 Caùc nguyeân nhaân gaây oâ nhieãm rau troàng .1 OÂ nhieãm do hoùa chaát BVTV .2 Haøm löôïng nitrat (NO-3) quaù cao .3 Toàn dö kim loaïi naëng trong saûn phaåm rau .4 Vi sinh vaät gaây haïi trong rau xanh. 37 PHAÀN IV : KEÁT QUAÛ NGHIEÂN CÖÙU .1 Keát Quaû Ñieàu Tra .1 Veà taäp quaùn canh taùc .2 Veàquaûn lyù saâu beänh, dòch haïi treân rau .3 Nhaän thöùc cuûa noâng daân veà kyù sinh thieân ñòch treân rau .4 Tình hình hoaït ñoäng khuyeán noâng taïi huyeän Caàn Giuoäc .1 Ñoái vôùi döa leo .2 Ñoái vôùi caây rau caûi .3 Ñoái vôùi caây caø chua .2 Tình Hình Söû Duïng Thuoác BVTV Treân Ñòa Baøn Huyeän Caàn Giuoäc .1 Tình hình quaûn lyù, phaân phoái vaø kinh doanh thuoác BVTV .2 Tình hình söû duïng thuoác BVTV treân rau .3 Tình hình baûo quaûn thuoác BVTV .4 YÙ thöùc cuûa noâng daân ñoái vôùi vieäc söû duïng thuoác BVTV.5 Tình hình söû duïng baûo hoä lao ñoäng .3 Keát Quaû Phaân Tích Dö Löôïng Thuoác BVTV Treân Rau .4 Ñaùnh Giaù AÛnh Höôûng Cuûa Dö Löôïng Thuoác BVTV Ñeán Söùc Khoûe Cuûa Ngöôøi Noâng Daân Troàng Rau .5 Ñònh Höôùng Caùc Giaûi Phaùp Nhaèm Haïn Cheá OÂNhieãm Moâi Tröôøng Do Hoùa Chaát Duøng Trong Noâng Nghieäp .1 Bieän phaùp nhaû chaäm hoùa chaát noâng nghieäp .2 Söû duïng caùc taùc nhaân sinh hoïc trong phoøng tröø toång hôïp saâu haïi rau .3 Söû duïng hôïp lyù thuoác BVTV .4 Moâ hình phoøng tröø toång hôïp (IPM) vaø saûn xuaát rau coù chaát löôïng cao. 65 PHAÀN V: KEÁT LUAÄN KIEÁN NGHÒ .1 Keát Luaän Chung .1 Coâng taùc quaûn lyù thò tröôøng thuoác BVTV .2 Coâng taùc giaùo duïc, huaán luyeän noâng daân. 68 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO .70 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP PHAÀN I SVTH : NGUYEÃN THÒ LINH 1 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP Chính saùch môû cöûa cuûa neàn kinh teá thò tröôøng trong nhöõng naêm gaàn ñaây ñaõ vaø ñang taïo ra nhöõng chuyeån bieán lôùn, nhöõng böôùc ngoaëc lôùn trong quaù trình phaùt trieån cuûa Vieät Nam.
Toác ñoä taêng tröôûng cao cuûa caùc ngaønh kinh teá quoác daân keùo theo nhieàu thay ñoåi veà caùc yeáu toá kinh teá, xaõ hoäi vôùi nhöõng taùc ñoäng tröïc tieáp, giaùn tieáp vaø tieàm aån ñeán moâi tröôøng. Cuøng vôùi taêng tröôûng kinh teá, neàn noâng nghieäp cuõng ñang gia taêng saûn xuaát vaø aùp duïng nhöõng tieán boä khoa hoïc kyõ thuaät vaøo troàng troït vaø chaên nuoâi. Do söï gia taêng veà daân soá ñoøi hoûi noâng nghieäp ngaøy caøng phaûi cung caáp nhieàu hôn nöõa löông thöïc, thöïc phaåm vaø caùc saûn phaåm khaùc nhaèm ñaùp öùng cho nhu caàu ngaøy moät taêng veà caùi aên, caùi maëc cuûa con ngöôøi. Maëc duø khoa hoïc BVTV ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh töïu to lôùn veà nhieàu maët, theá nhöng nhu caàu veà söû duïng hoùa chaát noâng nghieäp treân theá giôùi noùi chung vaø ôû Vieät Nam noùi rieâng vaãn caàn thieát.
Haøng naêm dòch haïi ñaõ laøm maát ñi haøng trieäu taán noâng saûn, hoa maøu, neân ñeå ñoái phoái vôùi tình hình ñoù cuøng vôùi caùc bieän phaùp phoøng tröø dòch haïi khaùc, vieäc söû duïng hoùa chaát noâng nghieäp laø nhanh choùng, hieäu quaû vaø deã söû duïng. Beân caïnh vieäc khaúng ñònh vai troø cuûa vieäc duøng phaân boùn vaø thuoác BVTV trong saûn xuaát vaø ñôøi soáng, ngöôøi ta khoâng theå khoâng baên khoaên lo ngaïi veà nhöõng haäu quaû tai haïi do phaân boùn vaø thuoác BVTV söû duïng roäng raõi, oà aït khoâng kieåm soaùt vaø thieáu nghieân cöùu toaøn dieän. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, tình hình ngoä ñoäc caáp tính do duøng rau nhieãm thuoác BVTV vaø ngoä ñoäc ñöôøng hoâ haáp do phun xòt thuoác ñaõ boäc phaùt ñeán möùc baùo ñoäng treân caû nöôùc noùi chung vaø treân ñòa baøn tænh Long An noùi rieâng, noù ñaõ gieo noãi lo aâu cho ngöôøi tieâu duøng. Maët khaùc noù coøn gaây aûnh höôûng ñeán moâi tröôøng nöôùc, ñaát troàng troït, tieâu dieät thieân ñòch vaø ñoäng vaät coù ích laøm maát caân baèng heä sinh thaùi noâng nghieäp.
SVTH : NGUYEÃN THÒ LINH 2 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP ÔÛ Vieät Nam trong nhöõng naêm qua, ñeå ñaït naêng suaát cao, ngöôøi noâng daân ñaõ laïm duïng phaân boùn vaø thuoác BVTV maø khoâng heà quan taâm ñeán söùc khoûe ngöôøi tieâu duøng thoâng qua chuoãi thöïc phaåm vaø taùc ñoäng cuûa chuùng leân heä sinh thaùi ñoäng thöïc vaät coù ích trong ñaát troàng. Ñöùng tröôùc vaán ñeà ñoù, ñeà taøi “Hieän traïng söû duïng thuoác baûo veä thöïc vaät treân rau vaø aûnh höôûng cuûa noù ñeán söùc khoûe cuûa ngöôøi noâng daân huyeän Caàn Giuoäc – tænh Long An”ñöôïc tieán haønh nhaèm ñaùnh giaù aûnh höôûng cuûa thuoác BVTV leân caây rau vaø söùc khoûe coäng ñoàng taïi huyeän Caàn Giuoäc- tænh Long An. Töø ñoù coù bieän phaùp söû duïng thuoác BVTV hôïp lyù ñeå naâng cao hieäu quaû saûn xuaát, baûo veä taøi nguyeân ñaát, khaéc phuïc tình traïng oâ nhieãm thuoác BVTV vaø xaây döïng neàn noâng nghieäp beàn vöõng. SVTH : NGUYEÃN THÒ LINH 3 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP PHAÀN II SVTH : NGUYEÃN THÒ LINH 4 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP 2.1 MUÏC TIEÂU CUÛA LUAÄN VAÊN Muïc tieâu cuûa luaän vaên chuû yeáu nhaèm : -Khaûo saùt hieän traïng söû duïng thuoác BVTV treân caùc loaïi rau vaø nhöõng taùc haïi gaây ra do vieäc laïm duïng quaù möùc chuùng ñeán söùc khoûe cuûa ngöôøi noâng daân.
-Ñeà ra nhöõng giaûi phaùp toái öu nhaèm khaéc phuïc vaø ngaên chaën kòp thôøi nhöõng taùc ñoäng tieâu cöïc ñeán moâi tröôøng vaø söùc khoûe con ngöôøi.2 ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU -Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa luaän vaên laø haøm löôïng thuoác BVTV treân rau maøu vaø aûnh höôûng cuûa noù ñeán moâi tröôøng xung quanh vaø söùc khoûe coâng ñoàng. -Phaïm vi nghieân cöùu giôùi haïn treân ñòa baøn huyeän Caàn Giuoäc – Tænh Long An.3 PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU 2.1 Phöông Phaùp Ñieàu Tra Noâng Hoä Tieán haønh ñieàu tra theo phieáu ñieàu tra baèng caùch thaêm hoûi tröïc tieáp noâng daân saûn xuaát nhaèm tìm hieåu taäp quaùn saûn xuaát vaø tình hình söû duïng thuoác BVTV treân ñòa baøn khaûo saùt.2 Caùch Tieán Haønh Caùch tieán haønh ñieàu tra nhö sau: Tröôùc heát caàn phaûi tieán haønh xaây döïng hoaøn chænh phieáu ñieàu tra, phieáu ñieàu tra ñöôïc xaây döôùi daïng thaêm hoûi tröïc tieáp ngöôøi noâng daân vaø bao goàm caùc noäi dung nhö sau: -Taäp quaùn canh taùc bao goàm lòch söû ñaát troàng, cheá ñoä nöôùc töôùi söû duïng, gioáng caây troàng vaø naêng suaát noâng saûn. -Tình hình saâu beänh aûnh höôûng ñeán caây troàng. -Tình hình söû duïng thuoác BVTV.
SVTH : NGUYEÃN THÒ LINH 5 LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP -AÛnh höôûng cuûa vieäc söû duïng thuoác BVTV ñeán söùc khoûe cuûa ngöôøi noâng daân. -Thu thaäp caùc thoâng tin khaùc nhö coâng taùc khuyeán noâng, caùc bieän phaùp caûi thieän ñeå naâng cao naêng suaát vaø taïo saûn phaåm saïch cho saûn xuaát noâng nghieäp. Lieân heä vaø tieáp xuùc vôùi caùn boä caùc phoøng khuyeán noâng, caùc phoøng noâng nghieäp, chi cuïc BVTV, traïm kieåm dòch, caùc ñaïi lyù baùn thuoác BVTV ôû caùc huyeän ñeå thu thaäp thoâng tin, caùc baûn ñoà vaø soá lieäu coù lieân quan veà tình hình saûn löôïng, saâu beänh, söû duïng thuoác BVTV cuûa noâng daân cuõng nhu caùc tröôøng hôïp ngoä ñoäc coù theå xaûy ra. Töø ñoù ñöa ra caùc ñòng höôùng veà caùc ñòa phöông caàn nghieân cöùu.
Soá noâng daân ñöôïc phoûng vaán phaûi ñaûm baûo tyû leä 30 – 40% toång soá hoä cuûa aáp ñaõ ñöôïc choïn laø ñieån hình.