CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE GIAO DỊCH DAN SỰ ĐƯỢC XÁC LAP MỘT CÁCH GIẢ TẠO VÀ HẬU QUA PHÁP LY 11. Khái quát chung về giao dich dân sự được xác lập một cách giã tạo 1. Khái niệm giao dich dan sự được xác lập một cách giã tạo GDDS được ac lập một cách gia tạo (fictitious civil transaction) là một khái niệm không còn xa la trong khoa học luật dân sw.
Thuật ngữ GDDS được xác lập một cảch giả tao được hiểu dựa trên sự tách biệt hai yêu t là "GDDS" ‘va "được xác lập một cách giả tao” để cất nghĩa khái niệm nay một cách rổ rang nhất Về “GDDS” (civil transaction), giao địch được hiểu là “có quan hệ gặp gỡ, tiếp xúc với nhau’? Do đó, giao dịch chính là mồi quan hệ giữa người với người trong xã hội. Vì con người là những thực lộc lập tương đối, không, ai có thé sống tách biết hoàn toàn với 28 hồi nên giữa người với người luôn. nằm trong kha năng có thé phát sinh các quan hệ xã hội bat cit khi nào. Những đặc tính cia con người (có nhận thức, có ngôn ngữ,,.) là phương tiện để con người tham gia vào các quan hệ sã hội đó.
GDDS đã hình thành từ rất som, ngay từ khi xã hội loài người xuất hiện sư phân công lao đồng va hình thức trao đổi hang hóa”. Con người có nhu cầu trao đổi sản phẩm của minh cho người khác để tha mãn nu cầu sinh hoạt hảng. ngây tử sớm, do đó xuất hiện các hình thức trao đổi hang hóa va giao dịch. Ở thời ki đó, giao dich giữ vai tro điều tiết các môi quan hệ xã hội va là một trong.
các phương tiện dé lưu thông hàng hóa. Hiện nay, giao dich là một phân không thể thiểu trong quan hệ dan sự. GDDS là diéu kiến cho sự tổn tại vả phát triển. của con người.
Ngày nay, GDDS đã trở thành một chế định luật không còn za Ja, dam bảo vừa duy tri, vừa thúc đây giao lưu dân sự phát triển một cách trật ‘tu trong khuôn khô pháp luật cho phép. (gin nit 2010), Tỉ đến Tổng ứt phổ thing, No. Thanh nữn, Ha Nội, 348 ` Bbùng Khưeh Phương (2012), Giá mị của cứng chứng đi tới Hậu ực ca giao ch dân sự hận văn thạc -fLothọc, Bà Nột trổ a Do hoản cảnh đặc thù của mỗi quốc gia vả sự khác nhau về quan điểm. lập pháp, các nhà khoa hoc pháp lý tiếp cân khái niêm GDDS ở những góc đô và khía cạnh khác nhau, nến các ché định vé GDDS trong hệ thống pháp luật của các nước cũng có sự khác nhau rõ rét.
Bộ Luật Dân sự Pháp không đưa ra khái niệm về GDDS mã đưa ra khái niém về hành vi pháp lý: “Hành vi pháp If là sự thể tiện ý chí nhằm làm phát sinh các hệ quả: Đ Tuật. Hành vi pháp If có thé do thôa tinin giữa các bên hoặc đơn phương. Dé có hiệu lực và tác đụng. hành vì pháp If phải tuân tini các qny tắc điều chinh hợp đồng 4 Hanh vi pháp lý trong Bồ Luật Dân sự Pháp có ý nghĩa bao trim lên chế định hợp đẳng theo théa thuận và chế định hành vi pháp lý đơn phương, Trong khi đó, BLDS Trung Quốc năm 2020 chỉ đưa ra chế định hợp đồng tai Quyển TIL, trong đó giải thích: “hop đồng là sự thoả thuận về việc tiuét lập, sửa adi ‘ode chim đit quan lệ tài phn dân sự giãa những người theo luật dân se Tir điển luật hoc của Việt Nam đã đưa ra định nghĩa vẻ GDDS như sau: “Giao dich dân sự là hành vi pháp I đơn phương hoặc hop đằng của các chủ thé luật dân swe bao gồm: cá nhân, pháp nhân hộ gia đinh tô hợp tác nhằm làm phát sinh, thay đối hoặc chien dứt các quyén và nghĩa vụ dân sự 2 Trong lịch sử lập pháp của Việt Nam, khái niệm GDDS được tiếp cân lân âu theo hướng liệt kẽ các dang của GDDS va các chủ thể xác lập GDDS, ‘tao gốm hành vi pháp lý đơn phương vả hop đồng cia cá nhân, pháp nhân và của các chủ thể khác nhằm phát sinh, thay đổi hoặc chấm đứt quyền vả nghĩa.
vụ dân sự Trải qua quả trình nghiên cứu lập pháp, sửa đổi theo hướng tinh giản. hóa hệthống pháp luật, các nha lâm luật đã đưa ra khái niệm mới, lược bỏ việc. liệt kê các chủ thể tham gia GDDS, thể hiện quan điểm cho rằng bat kỳ chủ thé nao trong xã hội cũng có thể tham gia vảo GDDS, trừ nha nước. “sng Bich Ngoc 2021), Giao cain ie đu in theo gu hia pháp luật nse Việt Nn, ‘nti Luật, Hi NGI 936.37 “rung Bato Lait Ba Mộ (996), Từ đến gi tihng dt học: Lat độn; uất hồnnhấn vài ca đhl Luật tổ ng ain su, Neb.
Công eanhên din, Ha Nột 60 3 Trong xã hội chủ ngiấa để cao sự công bằng va hai hòa các mỗi quan hệ loi ich, GDDS là phương tiên pháp lý thiết yêu để théa mãn nhu cẩu trao đổi tải sẵn và cũng ting dich vụ ngày cảng tăng của con người” Mọi chủ thể trong xã hội đều có nhu cầu giao lưu dân sự va trao đổi hang hóa để phục vụ ít nhất là cho nhu cầu thiết yến của mỗi cả thể. Nha nước pháp quyển luôn bảo về quyển và lợi ich chính đăng của toàn thé nhân dân, điều này đã được nâng lên thánh nguyên tắc hiền định”. Do đó, GDDS phải được dành cho tắt cã các chit thể trong xã hội để mọi người déu có thé théa mãn nhu cầu sống cơ bản vả các. nhu câu chính đáng khác, trừ nhả nước.
Do nhà nước là chủ thé đặc biệt trong quan hệ dan sưể. GDDS là phương tiện trao đổi, dịch chuyển tai sản giữa những, người có nhu cầu chuyển giao lợi ich trong khi nha nước không có nhu cầu nảy. ‘Thay vào đó, nha nước thu về lợi ich vat chat để théa mãn nhu cầu chỉ tiêu bang cách áp đặt lên các chủ thể khác trong xã hội các nghĩa vụ tải chính. Mất khác, các chủ thể tham gia GDDS theo nguyên tắc tự do ý chi, tự nguyện cam kết, thöa thuận với nhau dua trên sự bình đẳng về dia vi pháp lý, chịu sự điều chỉnh của PLDSP.
Nhà nước có vai trò điểu tiết các GDDS và chỉ can thiệp vào các quan hé dân sự khi quyên lợi hợp pháp của các bên chủ thể bi sâm pham hay xuất hiện các hành vi vi phạm quy định của PLDS ‘Tir những phân tích trên đây, có thể hiểu, “giao địch đâm sự là hành vi pháp lý được thực hiệu cóý thức, thé hign ý chi cũa các chủ thé tham gia quan lệ pháp luật dan sự nhằn oa lập, thay di hoặc châm ditt quyén và nghia vụ dan sự giữa các bên clui thé đó”. GDDS bao gồm hành vi phap ly đơn phương hoặc da phương (hợp đồng), có muc dich là HQPL sẽ phát sinh từ ˆ Nggấn Trị Dom Bio C013), Ng uc chỉ eh cũa các nhận tong gia ch đân theo ore Aci “38 hữt Dic in 2005, hận văn tae sŸLuậthọc, Bà Nộ + 16 Tả Thị Ta Hing 2019), Bàt về nệm vụ báo vệ ng cone. quyẩn cổng din cia Điện iu sác niên đâu theo on php 2018 a5 năm 0 hành ap chế Neh hút 9 72019, Hoe viên pháp, mài ` Số Mephip Thừa Tôn - Hd, Chí Để quan pháp lu insu nghy dũng: 03112033, ngày truy cập naa. -tượciep tans goo wg 12 Geno = 31H tre DS20NgokCS% ADM 2M ION EIWBBN ATH 2008651 NBBNE394200% (3% An % CH%9INEDABANBinghs 200%E]%EBNOBN20C '%CSWA]CH001%E1%BBW.AJ200%EIBBWEE- “hưởng Địt học Lait Hà Nội 2033), iáo mồ: Tuy Dân sự ide Net tập 1, No, Tephip, Hà NGL 3E.
3 0 giao dich ma các bên mong muồn dat được khi xác lap giao dich doTM, cụ thể la lâm phát sinh, thay đổi hoặc chấm đứt quyền và nghia vu dân sự của chủ thé trong quan hệ PLDS. Chủ thé xác lap GDDS là những chủ thể cơ ban trong quan hệ PLDS: cá nhân, pháp nhân, hồ gia định va tổ hợp tác. Về về thứ hai của khái niệm, “giã tao” được hiểu la sự có ý biểu hiện ra ‘bén ngoài không đúng với ý chí thật sự của minh một cách có mục đích. Ý chi trong GDDS là “mong nmốn chii quan cae thé trong GDDS được xác định bởi các nhi cầu của chi thé đó vàtỉ é hiện ra bên ngoài dưới dang hành động.
Theo đó, ban chất của ý chí la yêu to bến trong thể hiện mong. muốn riêng tư của chủ thể tham gia GDDS. Mong muốn đó đòi hỗi phải théa mãn bằng các hành vi có mục đích được bộc lồ ra bền ngoài. Như vậy, có thể tiểu “giả tao” 1a sự cổ tình thể hiện sai lệch đi mong muốn, nhu câu chủ quan.
bằng cách tự thúc đây bản thân thực hiện những hành vi không đúng với mục đích thực sự nhằm lâm cho người khác nhin nhân sai về ý chi đích thực của chữ thể thực hiện. Do đó, GDDS “được xác lập mốt cách giả tao” là ở giai đoạn xác lập giao dich, giữa các bền chủ thé có tén tại mốt sựthể hiện ý chí không đúng, với ý chí that su của ho. Điều nay lâm cho GDDS được xác lập không phân ảnh. trung thực ý chi và mong muôn cia các bên chi thé Như vay, GDDS được xác lập giã tao là mốt trong các trường hợp GDDS wi pham ý chí chủ thé GDDS giã tao là giao dich được xác lập nhắm che giấu giao dich co thất khác, trong GDDS gia tao, các chủ thể không có ý định xic lập quyên vả nghĩa vụ đối với nhau”, với những nguyên nhân va động cơ khác nhau.
Tuu chung lại, “giao địch đâm ste được xác lip một cách giã tao là hop đồng hoặc các hành vi pháp lý đơn phương được xác lập Khong đứngv chí thực sự của chit thé, không nhằm làmphát sinh quyén và nghia vụ giữa ° Ngyễn Ma Trần 2016), nh tn Đen học Bộ lade Dân [tuc Công hàn xã hộ chỉ nga Pt ‘Rion nin 2015 No. Tephap, Hà Nôi 186 TẢ rong Ma (2022), Poh mong gio ch na theo phíp it Việt Nonna vin tae sĩ thạc, TÁ Nội m2 'NgyỄn Quang Ding Q010), Giao ah đân víphen ý ccủa Ni dễ và hận quả pháp ý ~ Tiực nến “4 ng sa tinh Bot So, Win Bạc sĩ Luật học, Ha Nội 25 “Thường Địt học Luật Hi Nội (99),Đđá (5,260, ery các bén clui thé mà nhằm mục dich che giânmột giao dich dan sự khác hod nhằm trỗn tránh nghia vụ với người thie ba”.