TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP KHOA ĐIỆN – ĐIỆN TỬ GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: THỰC HÀNH TRANG BỊ ĐIỆN NGÀNH, NGHỀ: CN T ĐI N, ĐI N TỬ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG/TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định Số: /QĐ-CĐNĐT ngày… tháng…năm 2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Quyển giáo trình này giới thiệu về các loại khí cụ điện, mạch điện cơ bản để điều khiển các động cơ 3 pha dùng trong ngành điện, điện tử; Các sơ đồ mạch điện thực tế. Các phƣơng pháp lăp đặt, vận hành, và sửa chữa.
Giáo trình này nhằm trang bị cho sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật Điện – Điện tử những kiến thức, kỹ năng cần thiết để ứng dụng vào thực tế. Ngoài ra, giáo trình này cũng là tài liệu hữu ích cho những ai muốn nghiên cứu, tìm hiểu về các mạch điện để điều khiển động cơ dùng các công tắc tơ, nút nhấn và các rơle. Tài liệu đƣợc biên soạn với sự cố gắng của bản thân, tuy vậy cũng không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong đƣợc sự đóng góp của quý đồng nghiệp, quý đọc giả để tôi chỉnh sửa giáo trình này đƣợc hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn quý Thầy, Cô trong tổ bộ môn Điện lạnh cũng nhƣ quý Thầy, Cô trong khoa Điện – Điện tử đã hỗ trợ, giúp đỡ để Tôi hoàn thành đƣợc quyển giáo trình này Sađéc, ngày tháng năm 2018 Biên soạn Nguyễn Thanh Tùng 2 MỤC LỤC Bài 1: hái quát chung về hệ thống trang bị điện - điện tử. hái niệm về hệ thống trang bị điện. Các yêu cầu của hệ thống trang bị điện. Một số khí cụ trong hệ thống trang bị điện:.
Role trung gian. Rơle thời gian. Rơle kiểm tra tốc độ. iểm tra, sử dụng và sửa chữa các thiết bị trang bị điện – điện tử.1 iểm tra các thiết bị trang bị điện – điện tử .2 Sử dụng các thiết bị trang bị điện – điện tử .3 Sửa chữa các thiết bị trang bị điện – điện tử.
21 Bài 2: Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch mở máy trực tiếp động cơ không đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc. hái niệm về tự động khống chế truyền động điện. Các nguyên tắc điều khiển .1 Nguyên tắc điều khiển theo thời gian .2 Nguyên tắc điều khiển theo tốc độ .3 Nguyên tắc điều khiển theo dòng điện .4 Nguyên tắc điều khiển theo vị trí. Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch mở máy trực tiếp động cơ không đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc .1 Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha quay một chiều.
Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha quay một chiều điều khiển 2 vị trí. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển đảo chiều quay gián tiếp động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển đảo chiều quay trực tiếp động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển đảo chiều quay động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc có khống chế hành trình làm việc.
43 3 Bài 3: Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch mở máy gián tiếp động cơ không đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc. Các mạch mở máy gián tiếp động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc .1 Nguyên lý mở máy gián tiếp động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc .2 Một số mạch mở máy gián tiếp động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc. Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch mở máy gián tiếp động cơ hông đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc khởi động qua 2 cấp điện trở.
Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc khởi động sao – tam giác dùng nút nhấn. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc khởi động sao – tam giác dùng role thời gian. 58 Bài 4: Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch hãm dừng động cơ không đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc. Các chế độ hãm dừng động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc .1 Mạch hãm ngƣợc động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc .2 Mạch hãm động năng động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc.
Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch hãm dừng động cơ hông đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc quay 1 chiều khi dừng hãm ngƣợc. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc đảo chiều quay gián tiếp khi dừng hãm động năng. 68 Bài 5: Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch bảo vệ và liên động động cơ hông đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc.
Các chế độ bảo vệ và liên động động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc.1 Bảo vệ quá dòng .2 Bảo vệ kém áp và quá áp .3 Bảo vệ thiếu và mất từ trƣờng .4 Liên động bảo vệ. Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch bảo vệ và liên động động cơ hông đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển khởi động sao – tam giác động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc có bảo vệ quá dòng. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc đảo chiều quay có bảo vệ kém áp và quá áp.
Sửa chữa mạch điện điều khiển động cơ kđb 3 pha rotor lồng sóc đảo chiều quay có bảo vệ kém áp và quá áp. 87 Bài 6: Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch điều khiển. 88 4 động cơ không đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc 2 cấp tốc độ. Các mạch điều khiển động động cơ ĐB 3 pha rotor lồng sóc 2 cấp tốc độ .1 Mạch tốc độ thay đổi, mômen không đổi ( dạng YY) .2 Mạch tốc độ thay đổi, công suất không đổi ( dạng YY ) .3 Mạch tốc độ thay đổi, công suất và mô men thay đổi ( dạng Y YY).
Lắp đặt, kiểm tra, vận hành và sửa chữa các mạch điều khiển động cơ hông đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc 2 cấp tốc độ. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển khởi động động cơ kđb 3 pha 2 cấp tốc độ dùng nút nhấn. Lắp đặt và sửa chữa tủ điện điều khiển khởi động động cơ kđb 3 pha 2 cấp tốc độ dùng role thời gian. 93 Tài liệu tham khảo.
96 5 Bài 1: Khái quát chung về hệ thống trang bị điện - điện tử * Giới thiệu Trong nội dung bài này, hƣớng dẫn cho HSSV tìm hiểu về kí hiệu, đo kiểm tra và cách sử dụng các khí cụ điện dùng trong các tủ điện điều khiển * Mục tiêu của bài: Kiến thức: - Phân tích đƣợc đặc điểm của hệ thống trang bị điện. - Vận dụng đúng các yêu cầu hệ thống trang bị điện Kỹ năng: - Ứng dụng các kí hiệu và phƣơng pháp thể hiện sơ đồ điện trong thực hiện vẽ sơ đồ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - R n luyện tính cẩn thận, và nghiêm túc trong học tập và trong thực hiện công việc. - Đảm bảo an toàn cho ngƣời và thiết bị * Nội dung: 1. hái niệm về hệ thống trang bị điện - Trong các xí nghiệp công nghiệp, các máy móc, trang thiết bị có vai trò rất quan trọng, nó quyết định đến hiệu quả và năng suất lao động của công nhân.
Trang bị điện cho các loại máy công nghiệp là một trong những vấn đề luôn đƣợc quan tâm. - Đối với những ngƣời công tác trong ngành điện thì mãng kiến thức về lĩnh vực này thì không thể thiếu. Nó là sự ứng dụng các mạch tự động khống chế và những quy trình công nghệ cụ thể, hù hợp với qui trìng sản xuất đặt ra. Các yêu cầu của hệ thống trang bị điện - Phân tích đƣợc quy trình công nghệ, yêu cầu về trang bị điện cho máy cắt gọt kim loại nhƣ tiện, phay, bào ,… - Phân tích đƣợc quy trình công nghệ với những hệ thống máy có yêu cầu mở máy, điều khiển, bảo vệ về dòng điện, điện áp, hiển thị các thông số,… - Đọc, vẽ và phân tích sơ đồ các máy nói trên.
- Đủ khả năng phân tích hƣ hỏng làm cơ sở cho việc chọn phƣơng án cải tiến mới đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam. Một số khí cụ trong hệ thống trang bị điện: 3. Kí hiệu, cấu tạo và công dụng của nút nhấn a. Nút ấn tự phục hồi Kí hiệu.
6 Nút nhấn thường mở Nút nhấn thường đóng Nút nhấn liên động , , , Cấu tạo. Cấu tạo nút nhấn b. Dạng thực tế của nút nhấn HÌNH 1.4: NÚT NHẤN TỰ PHỤC HỒI 1. Tiếp điểm thường mở (NO); 2.
Hệ thống tiếp điểm; 5. Tiếp điểm thường đóng (NC); 3. Tiếp điểm chung (com); 6. Lò xo phục hồi.
Công dụng Nút nhấn đƣợc dùng trong mạch điều khiển, để ra lệnh điều khiển mạch hoạt động. Nút nhấn thƣờng đƣợc lắp ở mặt trƣớc của các tủ điều khiển. Tín hiệu do nút nhấn tự phục hồi tạo ra có dạng xung nhƣ hình 1. 0 0 1 Nút nhấn thƣờng mở Nhả Nhấn Nhả Nút nhấn thƣờng đóng 1 0 1 Nhả Nhấn Nhả HÌNH 1.5: TÍN HI U DO NÚT NHẤN TẠO RA b.
Nút dừng khẩn (emergency stop) - nút nhấn không tự phục hồi Cấu tạo 7 Nhấn vào núm khi cấn chuyển trạng thái các tiếp điểm. Xoay núm theo chiều mũi tên khi muốn trả các tiếp điểm về trạng thái ban đầu HÌNH1.6: NÚT DỪNG HẨN Công dụng Nút dừng khẩn đƣợc dùng để dừng nhanh hệ thống khi xảy ra sự cố. Thông thƣờng ngƣời ta dùng tiếp điểm thƣờng đóng để cấp điện cho toàn bộ mạch điều khiển. hi hệ thống xảy ra sự cố nhấn vào nút dừng khẩn làm mở tiếp điểm thƣờng đóng ra cắt điện toàn bộ mạch điều khiển.