ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT NGÀNH, NGHỀ: THIẾT KẾ THỜI TRANG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số 257/QĐ-TCĐNĐT-ĐT ngày 13 tháng 07 năm 2017 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Nghề đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI NÓI ĐẦU Giáo trình Công nghệ sản xuất trình bày những kiến thức cơ bản nhất, xuyên suốt quá trình sản xuất của ngành May công nghiệp, bắt đầu từ khâu chuẩn bị nguyên phụ liệu, chuẩn bị về thiết kế, chuẩn bị về công nghệ, triển khai sản xuất và quản lý chất lượng sản phẩm. Những công nghệ này đang được áp dụng trong ngành May của Việt Nam và các nước trong khu vực Tài liệu được biên soạn nhằm mục đích phục vụ giảng dạy, học tập cho sinh viên trình độ Trung cấp và Cao đẳng.
Các nhân viên kỹ thuật đang làm việc trong các doanh nghiệp May cũng có thể tìm thấy những kiến thức bỗ ích phục vụ cho thực tiễn sản xuất. Rất mong nhận được sự góp ý từ bạn đọc và đồng nghiệp để xây dựng cuốn giáo trình được hoàn thiện hơn. Đồng Tháp, ngày 20 tháng 06 năm 2017 Biên soạn 1. Võ Việt Hồng 1 MỤC LỤC TRANG Lời giới thiệu.
01 Bài 1: Tổng quan về ngành May công nghiệp. Quá trình hình thành và phát triển của ngành May công nghiệp. Những đặc thù của ngành May công nghiệp Việt Nam. Các hình thức sản xuất của ngành May mặc xuất khẩu Việt Nam.
Hệ thống cỡ số và các ký hiệu. Hướng dẫn về sử dụng và bảo quản sản phẩm. Qui Trình sản xuất ngành May công nghiệp. 12 Bài 2: Chuẩn bị sản xuất.
Chuẩn bị nguyên phụ liệu. Chuẩn bị thiết kế. Chuẩn bị công nghệ. 38 Bài 3: Triển khai sản xuất.
Triển khai cắt. Triển khai may. Triển khai đóng gói. 71 Bài 4: Quản lý và kiểm tra chất lượng sản phẩm.
Chất lượng và đặc điểm của chất lượng. Quản lý chất lượng. Phương pháp quản lý chất lượng. Qui trình kiểm tra chất lượng sản phẩm hoàn chỉnh.
79 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 82 2 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Công nghệ sản xuất Mã mô đun: MĐ25 I. Vị trí, tính chất của mô đun - Vị trí: + Mô đun công nghệ sản xuất là mô đun đào tạo chuyên môn nghề bắt buộc trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Thiết kế thời trang; + Mô đun được giảng dạy vào giữa quá trình đào tạo và song song với các mô đun đào tạo chuyên ngành thiết kế thời trang. - Tính chất: Mô đun công nghệ sản xuất mang tính tích hợp giữa lý thuyết và thực hành.
Mục tiêu mô đun - Về kiến thức: + Phân tích được qui trình may sản phẩm và lập được các dạng sơ đồ cho sản xuất may công nghiệp. Tính toán được định mức nguyên phụ liệu và thời gian cho quá trình sản xuất sản phẩm; - Về kỹ năng: + Nhận biết rõ các ký hiệu sử dụng và qui trình công nghệ sản xuất may công nghiệp; + Làm được các mẫu thiết kế phục vụ trong quá trình sản xuất như: Mẫu mỏng, mẫu cứng, mẫu sang dấu, mẫu gia công trong sản xuất; + Xây dựng được qui trình lắp ráp các sản phẩm áo sơ mi nam, nữ và quần âu đảm bảo quy cách và tiêu chuẩn kỹ thuật; + Xây dựng được tài liệu kỹ thuật theo đúng trình tự và có tính chính xác cao; - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính nghiêm túc, tự giác trong học tập. Nội dung mô đun 3 BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH MAY CÔNG NGHIỆP Mã Bài: MĐ25-01 Giới thiệu: Với xu hướng phát triển không ngừng của ngành dệt may Việt Nam trong môi trường kinh tế thế giới nhiều biến động thì đây chính là một sự kiện đáng mừng. Trước những thành quả to lớn đáng tự hào đó, tác giả đã chọn đề tài: "Thực trạng, định hướng và giải pháp phát triển ngành dệt may xuất khẩu Việt Nam" với mục đích phân tích thực trạng của ngành dệt may Việt Nam, xu hướng của thị trường dệt may thế giới đánh giá những thuận lợi, khó khăn của ngành dệt may trong tình hình hiện nay từ đó đưa ra các biện pháp thích hợp để nâng cao tính cạnh tranh của mặt hàng này.
Mục tiêu: - Kiến thức: + Trình bày được tổng quan về sự hình thành và phát triển của ngành May công nghiệp. - Kỹ năng: + Phân loại được các ký hiệu hướng dẫn sử dụng sản phẩm may công nghiệp. - Năng lực tự chủ và trách niệm: + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Nội dung chính: 1.
Quá trình hình thành và phát triển của ngành May công nghiệp: Từ thời xa xưa, con người đã ý thức được quần áo, ngoài việc bảo vệ cơ thể trước sự khắc nghiệt của môi trường thiên nhiên còn giúp che chắn những khiếm khuyết của cơ thể và làm đẹp cho con người Trước khi sản xuất ra máy may, ngành sản xuất hàng may mặc không thể phát triển được do chỉ bó hẹp trong phạm vi may đo, may bằng tay, năng suất lao động rất thấp, sản xuất manh mún Năm 1790 Thomas Saint đã phát minh ra máy may gia đình đầu tiên và dần dần phát triển thành máy may công nghiệp như ngày nay. Việc hàng loạt máy chuyên dùng được sáng chế thúc đẩy ngành may công nghiệp ra đời và phát triển rực rỡ. Đặc trưng của ngành may công nghiệp là sản xuất theo dây chuyền, công nhân có trình độ tay nghề chuyên môn hóa cao, và tính kỷ luật cao. Công nghệ càng hoàn thiện thì năng suất lao động ngày càng cao, chất lượng sản phẩm ngày càng tốt, mẫu mã ngày càng phong phú đa dạng 4 2.
Những đặc thù của ngành May công nghiệp Việt Nam Năm 1958 ngành May xuất khẩu được hình thành từ các Xưởng may gia công cho Liên Xô. Năm 1960 Cty May xuất khẩu Hà Nội ra đời bên cạnh các Xưởng may quân phục của quân đội Từ năm 1960 – 1975 ngành May xuất khẩu đã tiến thêm một bước: gia công các sản phẩm bảo hộ lao động cho các nước đông Âu như: Tiệp Khắc, Ba Lan, Hungary. Năm 1975 miền nam được giải phóng, nhà nước tiếp quản một số cơ sở may tư nhân để lại. Các đơn hàng xuất khẩu sang các nước XHCN ngày càng tăng.
Năm 1987 Việt Nam và Liên Xô ký hợp đồng 153 triệu sản phẩm, góp phần cho sự ra đời của hàng loạt Xí nghiệp May xuất khẩu ở nhiều địa phương trên toàn quốc Năm 1991 Liên Xô tan rả kéo theo các nước XHCN ở đông Âu cũng sụp đổ. Các hợp đồng xuất khẩu hàng May mặc bị đình trệ, ngành May xuất khẩu rơi vào tình trạng cực kỳ khó khăn. Tuy nhiên đó cũng là cơ hội để các doanh nghiệp lớn chuyển hướng sang thị trường các nước tư bản EU, bắc Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc ., là tiền đề cho sự phát triển rực rở của ngành May xuất khẩu của nước ta hiện nay (kim ngạch xuất khẩu năm 2019 của ngành May là hơn 40 tỉ USD, xếp thứ 2 về kim ngạch xuất khẩu sau điện, điện tử) 3. Các hình thức sản xuất của ngành May mặc xuất khẩu Việt Nam - Sản xuất gia công CMPT (Cut, Making, Parking, Thread): là hình thức sản xuất gia công cho khách hàng.
Tùy theo hợp đồng gia công từng phần hay trọn gói từ cắt (cut), may (making), đóng gói (parking) và chỉ (thread). - Sản xuất bán gia công FOB (Free on board): đây là thuật ngữ trong thương mại quốc tế, là hình thức sản xuất gia công mang thương hiệu mẫu mã của khách hàng, nhưng nhà sản xuất chịu chi phí mua nguyên phụ liệu do khách hàng chỉ định nhà cung cấp + chi phí CMPT và chi phí vận chuyển hàng hóa đến boong tàu*. Ngoài ra còn hình thức CIF: tương tự FOB nhưng nhà sản xuất chịu toàn bộ chi phí vận chuyển hàng đến quốc gia nhập khẩu và chi phí bảo hiểm hàng hóa trong quá trình vận chuyển - Sản xuất tự sản, tự tiêu ODM: là hình thức sản xuất và bán sản phẩm mang thương hiệu của nhà sản xuất. Nhà sản xuất tự thiết kế mẫu mã, tự chọn nhà cung cấp nguyên phụ liệu 5 4.
Hệ thống cỡ số và các ký hiệu 4. Xây dựng Hệ thống cỡ số hoàn chỉnh Một nhiệm vụ cơ bản của ngành May là phải thỏa mãn đầy đủ nhất các yêu cầu về các loại quần áo may sẵn có chất lượng cao và mặc được cho nhiều người tiêu dùng. Muốn thế, chúng ta phải cân nhắc và xác định giữa một mặt là nhu cầu của người tiêu dùng và mặt khác là khả năng đáp ứng nhu cầu ấy. Để có thể đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng về quần áo may mặc sẵn, cần phải có một hệ thống cỡ số hoàn chỉnh.
Hệ thống cỡ số hoàn chỉnh đảm bảo sản phẩm sẽ mặc được cho lượng người tiêu dùng nhiều nhất, đồng thời mỗi cỡ số trong hệ thống phải phù hợp với tất cả những người thuộc vào cỡ số ấy. Nếu hệ thống cỡ số không hoàn chỉnh, ta chỉ có thể sản xuất được quần áo may sẵn cho những người mà số đo của họ thường gặp nhất. Bởi thế, yêu cầu phải lập được một hệ thống cỡ số hoàn chỉnh ngày càng cấp bách theo từng bước phát triển của ngành May công nghiệp. Muốn thành lập được một hệ thống cỡ số hoàn chỉnh, nước ta đã tiến hành những công việc sau - Thành lập tổ chuyên gia từ nhiều ban ngành dưới sự chủ trì của Bộ Khoa học – Công nghệ để cùng tham gia xây dựng hệ thống cỡ số chuẩn như: Trung tâm Nghiên cứu công nghệ May thuộc Liên hiệp sản xuất- xuất nhập khẩu may, Bộ Công nghiệp, Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng,… - Tiến hành đo các số đo chính trên cơ thể người thuộc mọi miền, mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề và theo giới tính.
Việc thực hiện quá trình này được gọi là nhân trắc. - Loại bỏ những số liệu không phù hợp. - Thống kê tất cả số đo còn lại theo lứa tuổi, giới tính, ngành nghề bằng toán xác xuất thống kê. Sau đó, phân tích, đánh giá các số liệu và xử lý số liệu bằng máy tính.
