BỘ LAO ĐỘNG -THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Tên mô đun: Phay ly hợp vấu then hoa NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG NGHỀ (Ban hành kèm theo Quyết định số:120/QĐ-TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng Cục trưởng Tổng cục Dạy nghề Hà Nội, năm 2013 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy móc đòi hỏi các sinh viên học trong trường cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Khoa Cơ khí Trường Cao đẳng nghề giao thông vận tải trung ương II đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun Phay ly hợp vấu then hoa.
Nội dung của mô đun để cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp và trình tự gia công các chi tiết. Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn.
Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Khoa Cơ khí – trường Cao đẳng nghề giao thông vận tải Trung ương II – Hồng Thái, An Dương, Hải Phòng Hà Nội, ngày tháng năm 2013 2 MỤC LỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU 1 MỤC LỤC 2 Bài 1: PHAY LY HỢP VẤU 4 1. Các thông số hình học của ly hợp vấu. Yêu cầu kỹ thuật khi phay ly hợp vấu. Phương pháp gia công.
Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Kiểm tra sản phẩm: 37 6. Vệ sinh công nghiệp: 38 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 39 Bài 2: PHAY THEN HOA 44 1. Các thông số hình học của then hoa.
Yêu cầu kỹ thuật khi phay then hoa. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Kiểm tra sản phẩm.
Vệ sinh công nghiệp: 94 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP 98 TÀI LIỆU THAM KHẢO 103 3 TÊN MÔ ĐUN: PHAY LY HỢP VẤU, THEN HOA Mã mô đun: MĐ 43 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí:Môn đun Phay ly hợp vấy, then hoa được bố trí sau khi sinh viên đã học xong: MH07; MH08; MH09; MH10; MH11; MH15; MĐ26. - Tính chất:Là mô đun chuyên môn nghề thuộc các môn học, mô đun đào tạo nghề. - Ý nghĩa và vai trò: Mô đun Phay ly hợp vấu, then hoa trong chương trình Cắt gọt kim loại có ý nghĩa và vai trò quan trọng. Người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng sử dụng dụng cụ thiết bị để Phay ly hợp vấu, then hoa đúng qui trình qui phạm, đạt yêu cầu kỹ thuật.
Mục tiêu của mô đun: - Trình bày được những đặc điểm cơ bản của then hoa, ly hợp vấu; - Xác định được yêu cầu kỹ thuật khi phay then hoa, ly hợp vấu; - Sử dụng được đầu chia độ vạn năng; - Vận hành được máy phay đúng quy trình quy phạm để gia công then hoa, ly hợp vấu đạt cấp chính xác 8-10, độ nhám cấp 4-5, đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian quy định, đảm bảo được an toàn lao động,vệ sinh công nghiệp; - Phân tích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách đề phòng, khắc phục; - Rèn luyện tính kỹ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc trong khi thực tập tại xưởng. Nội dung Mô đun: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* 1 Phay ly hợp vấu 60 6 53 1 2 Phay then hoa 60 6 53 1 Cộng 120 12 106 2 4 BÀI 1: PHAY LY HỢP VẤU Mã bài: MĐ43.1 Giới thiệu: Nguyên lý hoạt động Ly hợp vấu: Gồm 2 nữa ly hợp có 3 ÷ 60 vấu ở hai mặt tiếp xúc nhau. Một nữa ly hợp gắn cố định với đầu trục chủ động A nữa kia có thể di động dọc trục B nhờ theo hoa. Cần điều khiển dùng để đóng hoặc ngắt ly hợp khi cần thiết.
khi đóng ly hợp, vấu của chúng gài vào nhau, nhờ đó momen xoắn được truyền đi bề mặt bên của các vấu. tiết điện vấu hình chữ nhật ít dùng vì khó định tâm,tiết diện vấu hình vuông, thang cân, tam giác cân dùng khi trục quay hai chiều, tiết diện vấu hình thang vuông, tam giác vuông dùng khi trục quay 1 chiều. Ứng dụng: Ly hợp vấu thường dùng trong các máy công cụ có công suất bé, thường dùng khi ăn khớp với lực bé, do đặc tính cấu tạo nên ly hợp vấu chỉ dùng trong cơ cấu máy cắt như máy tiện, máy phay, máy bào… Ưu điểm: - Cấu tạo đơn giản - Kích thước nhỏ gọn - Ít có hiện tượng trượt như ly hợp ma sát Nhược điểm: Khi nối hai trục có vận tốc quay chênh lệch nhiều sẽ sinh ra va đập mạnh , thậm chí có thể phá hỏng ly hợp, do đó ly hợp vấu chỉ dùng khi vận tốc lớn nhất của vấu xa nhất là khoảng 1 m/s. Làm việc không được êm so với ly hợp ma sát Khớp nối vấu được sử dụng để đóng hoặc ngắt chuyển động giữa hai trục ngang tầm, hoặc giữa hai chi tiết cùng lắp trên một trục.
Theo hình dạng của răng vấu, khớp nối vấu thường có các loại sau: a. Khớp nối vấu răng vuông dùng truyền chuyển động quay hai chiều. Khớp nối vấu răng thang cân - truyền chuyển động quay hai chiều. Khớp nối vấu răng thang vuông - truyền chuyển động quay một chiều.
Khớp nối răng tam giác cân - truyền chuyển động quay hai chiều. Khớp nối vấu răng tam giác vuông (kiểu răng cưa)- truyền chuyển động quay một chiều. Mục tiêu: - Trình bày được những đặc điểm cơ bản của ly hợp vấu. - Xác định được yêu cầu kỹ thuật khi phay ly hợp vấu.
- Sử dụng được đầu chia độ vạn năng. - Vận hành được máy phay đúng quy trình quy phạm để gia công ly hợp vấu đạt cấp chính xác 8-10, độ nhám cấp 4-5, đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian quy định, đảm bảo được an toàn lao động, vệ sinh công nghiệp. - Phân tích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp khắc phục. - Rèn luyện tính kỹ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc trong khi thực tập tại xưởng.
Các thông số hình học của ly hợp vấu. Các thông số hình học của ly hợp vấu: - frofin răng vấu: Vấu răng vuông, răng thang cân, răng thang vuông, răng tam giác cân, răng tam giác vuông - Chiều sâu răng vấu (h). - Bề rộng rãnh vấu ( Vấu răng vuông ) 6 - Nếu là răng vấu dạng răng thang cân, răng thang vuông phải có chiều sâu rãnh vấu và góc nghiêng bề mặt sườn vấu. - Nếu là răng tam giác cân, răng tam giác vuông phải có chiều sâu rãnh vấu và góc nhọn đỉnh răng vấu.
- Số răng vấu (Z) răng vấu lẻ hoặc chẵn. Yêu cầu kỹ thuật khi phay ly hợp vấu. Ø44±0,1 Ø32±0,1 3+0,1 15 60 30 Ø18 Ø40 A A Y£U CÇU Kü THUËT - §éng kh«ng ®ång t©m cña c¸c lç Ø44,Ø32 vµ Ø18 < 0,02 - C¸c r·nh vÊu sau khi gia c«ng lÖch nhau kh«ng qu¸ 0,1 - vÏ Nguêi Hoàng V©n Nam khíp nèi vÊu r¨ng vu«ng Nguêi duyÖt ®¹i häc C«ng NghiÖp Tû lÖ 5:1 Hµ Néi V L: C45 8 3. Phương pháp gia công.
Gá lắp và điều chỉnh mâm chia, phân độ vạn năng. Gá lắp và điều chỉnh mâm chia độ. Mâm chia độ được gá trực tiếp xuống bàn máy như hình 1. Đảm bảo tay quay của mâm quay (2) nằm phía ngoài của bàn máy.
Nới tay hảm (1) bàn mâm quay, quay tay quay (2) mâm quay để mâm quay quay nhẹ nhàng.1: mâm chia độ Nếu mâm quay quay có độ dơ phải điều chỉnh lại các tay hãm và các cơ cấu cần thiết. Đưa mâm quay về vạch chuẩn “0” trước khi thực hiện gia công. Gá lắp và điều chỉnh đầu phân độ. Lắp đầu phân độ trực tiếp xuống bàn máy như hình 1.
Sau đó nới vít hãm thân trục chính đầu phân độ xoay một góc 900 để trục chính nằm thẳng đừng và hướng lên trên (Nếu là gia công ly hợp Hình 1.2: Đầu phân độ vấu răng vuông). Khi gia công ly hợp vấu có rãnh hình thang và hình tam giác phải định vị đàu chi độ dưới một góc β phụ thộc vào số răng của ly hợp và góc θ của frôphin rãnh. Đối với ly hợp có frophin răng hình thang, góc nghiêng của trục chính được tính theo công thức sau: 180 0 sin. cot g cos z 2 0 180 90 0 (1 sin .tg ) z z 9 Còn đối với trường hợp frôphin của răng góc nhọn không đối xứng thì ta thay cotgθ/2 bằng cotgθ 180 0 sin.
cot g cos z 180 0 90 0 (1 sin .tg ) z z Khi số răng Z tăng thì biểu thức 1 – sin1800/z.tg900/z tiến đến bằng 1. Vì vậy nếu z ≥20 cần sử dụng công thức gần đúng sau đây: 180 0 cos sin. cot g z 2 0 180 cos sin. cot g z 0 180 Khi θ = 900 công thức có dạng cos sin z 3.
Gá lắp, điều chỉnh phôi. Khi gia công ly hợp vấu gá trên mâm quay thường dùng đồ gá là mâm cặp ba chấu tự đinh tâm. Gá mâm cặp lên mâm quay rà gá điều chỉnh cho mâm cặp ba chấu đồng tâm với mâm quay hoặc dùng chốt trụ dài định tâm mâm cặp với mâm quay để mâm cặp đồng tâm với mâm quay. Phôi được gá lên mâm cặp ba chấu tự định tâm như hình 1.
Khi sử dụng ụ chia độ. Điều chỉnh để trục chính ụ chia thẳng đứng hướng lên phía trên. Gá mâm cặp ba chấu lên Hình 1.3: Các loại đồ gá phôi trục chính.