Chương 1: Trình bày định nghĩa về biên dịch, quá trình biên dịch, các loại hình biên dịch, lý thuyết về biên dịch và các yếu tố cần xem xét trước khi thực hiện công việc biên dịch. Chương 2: Đe cập đến các phương pháp tiếp cận khi thực hiện công việc biên dịch, các mức độ của biên dịch và các đơn vị của biên dịch. Chương 3: Bàn về các phương pháp biên dịch và so sánh các phương pháp biên dịch phổ biến. Chương 4: Cung cấp kiến thức về các chiến lược mà người biên dịch áp dụng khi thực hiện công việc biên dịch.
1 Chương 5: Nêu các định nghĩa về phiên dịch, các mô hình phiên dịch và quá trình phiên dịch. Chương 6: Đe cập đến các khía cạnh của phương pháp dịch nối tiếp và dịch song song. Chương 7: Cung cấp hướng dẫn về các kỹ năng cần thiết cho người làm công việc phiên dịch. Chương 8: Bàn về những qui tắc, chuẩn mực đạo đức của người làm công việc phiên dịch.
Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả đã có nhiều nỗ lực kết nối tốt nhất những nền tảng kiến thức cần thiết cho môn học. Tuy nhiên, những thiếu sót trong giáo trình chắc chắn là không tránh khỏi. Rất mong nhận được sự góp ý chân thành từ giảng viên, sinh viên và độc giả. Xin trân trọng cảm ơn! NHÓM TÁC GIẢ 11 LỜI CẢM ƠN Sau một thời gian tiến hành biên soạn và thẩm định, cuốn giáo trình “Fundamental Insights into the Theories of Translation and Interpretation” đã được hoàn thành và xuất bản.
Sự ra đời của cuốn giáo trình này không chỉ là công sức của nhóm tác giả mà còn là sự giúp đỡ, hỗ trợ của nhiều tập thể và cá nhân. Trước hết, nhóm tác giả xin gởi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, Lãnh đạo Khoa Ngoại ngữ và Bộ môn Biên phiên dịch đã tin tưởng giao nhiệm vụ cho nhóm tác giả biên soạn cuốn giáo trình trên để phục vụ giảng dạy môn Lý thuyết dịch (02 tín chỉ) cho sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh thuộc Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. Nhóm tác giả xin gởi lời cảm ơn đến quý thầy cô thuộc Bộ môn Biên phiên dịch vì đã có nhiều ý kiến đóng góp quý báu cho nhóm trong quá trình đưa giáo trình ra lấy ý kiến góp ý ở cấp bộ môn, qua đó, giúp cho nhóm tác giả kịp thời chỉnh sửa và cập nhật các nội dung trong giáo trình. Nhóm tác giả xin chân thành cảm ơn quý thầy cô trong Hội đồng đánh giá, nghiệm thu giáo trình đã có những góp ý thẳng thắn và bổ ích.
Nhờ đó, nhóm tác giả đã có thể hoàn thiện giáo trình tốt hơn. Nhóm tác giả cũng xin cảm ơn Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế và Nhà xuất bản Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ trợ tích cực trong quá trình biên soạn, thẩm định và xuất bản giáo trình. Đặc biệt, giáo trình được biên soạn trên tinh thần kế thừa có chọn lọc những thành tựu nghiên cứu của các công trình đi trước. Nhóm tác giả xin chân thành cảm cm tất cả các tác giả mà nhóm đã sử dụng thành tựu nghiên cứu của họ để trích dẫn trong giáo trình.
NHÓM TÁC GIẢ TABLE OF CONTENTS PREFACE.iii LIST OF ABBREVIATIONS. viii LIST OF FIGURES. ix LIST OF TABLES. X CHAPTER 1 OVERVIEW OF TRANSLATION 1.
Definitions of translation. The dynamics of translation. Pre-translation considerations. 8 CHAPTER 2 THE PROCESS OF TRANSLATING 2.
Procedure of translating. Approaches to translating. Levels of translating. The relation of translating to translation theory.
Unit of translating. 22 CHAPTER 3 TRANSLATION METHODS 3. Word for word translation. Semantic translation versus Communicative translation.
Aspects of language. 29 V CHAPTER 4 STRATEGIES FOR TRANSLATORS 4. Strategies to deal with non-equivalence at word level. Strategies to deal with idioms and fixed expressions.
Strategies to deal with non-equivalence of structures. Strategies to deal with proper names. Translation of newspaper headlines. Applying technology in translation.
56 CHAPTER 5 INTERPRETATION AND THE INTERPRETING PROCESS 5. Overview of interpretation. Modes and types of interpreting. 73 CHAPTER 6 CONSECUTIVE INTERPRETING 6.
The common settings of consecutive interpreting. Some principles for the job of on-site interpretation. Interpreting in some specialized areas. 84 CHAPTER 7 CRUCIAL SKILLS AND ATTRIBUTES FOR INTERPRETING 7.
The most common qualities of a consecutive interpreter. Crucial skills for interpreting. 89 CHAPTER 8 CODE OF ETHICS FOR INTERPRETERS 8. Accuracy and fidelity.110 APPENDIX 1 112 APPENDIX 2 113 REFERENCES.
114 vii LIST OF ABBREVIATIONS No. Abbreviation symbol Full term 1 SL Source Language 2 TL Target Language 3 ST Source Text 4 TT Target Text 5 L Language 6 c Culture 7 STM Short-Term Memory 8 LTM Long-Term Memory 9 KSAs Knowledge, Skills and Attributes 10 WRHA Winnipeg Regional Health Authority viii LIST OF FIGURES Figure Ỉ. The diagram ofparti cipants/actors in the translation process Figure 1. The dynamics of translation Figure 2.
The diagram of translating procedure Figure 2. Afunctional theory of language Figure 3. Translation methods in the relation -with the SL and the TL Figure 5. The interpreting process Figure 6.
Seat arrangement for interpretation Figure 7. Notes organized as a diagram Figure 7. Notes organized vertically Figure 7. Shifting notes IX LIST OF TABLES Table 3.
Semantic translation vs Communicative translation Table 4. Vietnamese personal pronouns Table 4. Translating Vietnamese “non-subject” sentences Table 4. Examples ofEnglish sentences with passive structures Table 4.
Examples ofEnglish general nouns containing proper names Table 4. Guidelines for translating newspaper headlines Table 5. Five different levels offormality in every language Table 7. Frequently occurring verbs Table 7.
Frequently occurring nouns Table 7. Verbs or nouns X CHAPTER 1 OVERVIEW OF TRANSLATION This chapter aims to discuss the definitions of translation and analyzes the dynamics of translation, the prominent theories of translation, and the pre-translation considerations. Extra readings about the reasons for translation, the history of translation, and the problems of equivalence in translation are also provided. DEFINITION OF TRANSLATION Fundamentally, translation is defined as the action of “rendering a written text into another language in the way that the author intended the text” (Newmark, 1988, p.
Thus, translators are concerned with the written texts. They render written texts from one language into another. Translators are required to undertake assignments, which range from simple items, such as birth certificates and driving licenses, to more complex written materials, such as articles in specialized professional journals, business contracts and legal documents (Bui & Dang, 1999, p. As implied in the definitions above, translation is basically a change of form (which is usually referred to as the actual words, phrases, clauses, sentences, paragraphs etc., which are spoken or written).
Meanwhile, the meaning being transferred must be held constant. THE DYNAMICS OF TRANSLATION As shown in the diagram below, there are some participants/actors in the translation process. 1 LI Cl LI Cl LI Cl L2 C2 Author Reader Translator Reader L2 C2 Translation Initiator Translation Commissioner Figure 1. The diagram ofparticipants/actors in the translation process (Bui &Dang, 1999, p.
ỈỈ) According to Newmark (1988), a text is typically pulled in ten different directions: The truth (the facts of the matter) 1 SL writer 2 SL norms 3 SL culture 4 SL setting and tradition Figure Ỉ. The dynamics of translation (Newmark, 1988, p. 5) The ten factors that affect the translation of a text are explained in more details as follows: 2 (1) The individual style or idiolect of the SL author. When should it be (a) preserved, (b) normalized? (2) The conventional grammatical and lexical usage of this type of text, depending on the topic and the situation.
(3) Content items referring specifically to the SL, or third language (i., not SL or TL) cultures. (4) The typical format of a text in a book, periodical, newspaper, etc., as influenced by tradition at the time. (5) The expectations of the putative readership, bearing in mind their estimated knowledge of the topic and the style of language they use, expressed in terms of the largest common factor, since one should not translate down (or up) to the readership. (6), (7), (8) As for 2, 3 and 4 respectively, but related to the TL.
(9) What is being described or reported, ascertained or verified (the referential truth), where possible, independently of the SL text and the expectations of the readership. (10) The views and prejudices of the translator, which may be personal and subjective, or may be social and cultural, involving the translator's “group loyalty factor”, which may reflect the national, political, ethnic, religious, social class, sex, etc. assumptions of the translator.2 above shows the various forces pulling the translation activity. However, there are more for translators to consider, such as word order, grammar, concision, comprehensiveness and accuracy.
TRANSLATION THEORIES Since the mid-1980s, there have been some major translation theories in the world: • Linguistic Theory of Translation by Catford (1965) and Nida (1969) focuses on finding the equivalence of meaning, grammar, content, etc. • Functionalist Theories of Translation (German School) by Reiss (1971, 1984), Neubert (1981), Wilss (1983), Vermeer (1978, 1984), and 3 Skopos (1978) do not pay attention to source texts, as their main aim is what translators do with the translation. • Translation as Cultural Events Theory by Hornby (1988, 1995) sets up an integrated approach to translation. • Manipulation School Theory of Translation by Bassnett and Lefevere (1990s, 2001) points out the power of translation.
• Deconstructionist Theory of Translation by Gentzler (1993, 2001) suggests forgetting source texts and regards translation as the second original. • Culture and Context Theory of Translation by Newmark (1988, 2001) focuses on culture and context during the translation process. The theory proposed by Newmark (1988) appears to be the most suitable for undergraduate students, covering essential aspects of translation theories as outlined below: “Translation theory, in a narrow sense, is concerned with the translation method appropriately used for a certain type of text, and it is therefore dependent on a functional theory of language. However, in a wider sense, translation theory is the body of knowledge that we have about translating, extending from general principles to guidelines, suggestions and hints.” “What translation theory does is, first, to identify and define a translation problem; second, to indicate all the factors that have to be taken into account in solving the problem; third, to list all the possible translation procedures; finally, to recommend the most suitable translation procedure, plus the appropriate translation.
PRE-TRANSLATION CONSIDERATIONS Several steps need to be taken before translating a written text from a SL into a TL. 11) suggests an analysis process of the text, including the following factors for translators to consider. Reading the text The translators begin the translation by reading the original text for two purposes. The first purpose is to understand what it is about and the 4 second one is to analyze it from “the translators’ point of view” because their point of view is not similar to a linguist’s or a literary critic’s one.
The understanding of the text requires both general and close reading. General reading is to get the gist. Close reading is for details, and it is required for challenging texts, where the translator needs to examine the words’ meaning both out of and in context. The translators must have a linguistic competency which is optimal in both languages and a sufficient amount of knowledge concerning the text’s content.
They have to work hard on being the best reader of the text.