BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG CẤP ĐIỆN NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Quảng Ninh, năm 2021 1 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Lắp đặt hệ thống cấp điện được biên soạn theo chương trình khung của nghề điện công nghiệp đã được thông qua. Nội dung các bài thực hành được xây dựng sát với thực tế.
Các kỹ năng được mô tả và hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu phù hợp với đối tượng học sinh học nghể Khi biên soạn giáo trình này chúng tôi đã bám sát vào chương trình khung đã được xây dựng và nhận thấy tầm quan trọng của môn học Lắp đặt hệ thống cấp điện là mô đun thực hành chuyên môn gắn liền với thực tiễn trong việc thi công đấu nối lắp đặt hệ thống thiết bị điện cấp điện phục vụ cho sản xuất và nhu cầu dân sinh. Nội dung của giáo trình được biên soạn với thời gian là 92 giờ bao gồm: Bài 1: Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu nổi Bài 2: Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu ngầm Bài 3: Lắp đặt tủ điện điều khiển Bài 4: Lắp đặt hệ thống bảo vệ nối đất Bài 5: Lắp đặt hệ thống chống sét Trong quá trình biện soạn giáo trình này với sự đóng góp những ý kiến quý báu từ các thầy cô trong khoa Điện- Điện tử và các thầy, cô đồng nghiệp tôi đã cố gắng để đưa những phần kiến thức phù hợp và kỹ năng cần thiết cho người học. Tuy nhiên không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong sự đóng góp ý kiến từ đọc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn Quảng Ninh , ngày……tháng……năm……… Biên soạn Khoa Điện - Điện tử 3 MỤC LỤC Nội dung Trang Bài 1: Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu nổi.
6 Bài 2: Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu ngầm. 17 Bài 3: Lắp đặt tủ điện điều khiển. 24 Bài 4: Lắp đặt hệ thống bảo vệ nối đất. 33 Bài 5: Lắp đặt hệ thống chống sét.
40 Tài liệu tham khảo. 51 4 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN Tên mô đun: Lắp đặt hệ thống cấp điện Mã mô đun: MĐ15 I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí học song song với các mô đun: Trang bị điện; Bảo dưỡng, sửa chữa máy điện … - Tính chất: Là mô đun chuyên môn bắt buộc tích hợp giữa kiến thức và kỹ năng. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Trình bày được các yêu cầu kỹ thuật, quy trình thực hiện lắp đặt hệ thống cấp điện trong nghề điện công nghiệp.
- Kỹ năng: + Lắp đặt được tủ điện, hệ thống điện chiếu sáng, hệ thống chống sét, bảo vệ nối đất đúng quy trình bảo yêu cầu kỹ thuật. + Sửa chữa được một số sai hỏng thường gặp trong quá trình lắp đặt tủ điện, hệ thống điện chiếu sáng, hệ thống chống sét, bảo vệ nối đất. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Củng cố khả năng làm việc độc lập, rèn luyện khả năng làm việc nhóm, khả năng hướng dẫn, đánh giá công việc được giao. Nội dung của mô đun: 5 BÀI 1: LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN CHIẾU SÁNG CÔNG NGHIỆP KIỂU NỔI 1.
Mục tiêu của bài: - Kiến thức: + Lập được bảng trang bị điện, trình bày được quy trình thực hiện lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu nổi. - Kỹ năng: + Lắp đặt được hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu nổi đúng quy trình đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. + Sửa chữa được một số sai hỏng thường gặp trong quá trình lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu nổi. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Nghiêm túc trong học tập, phát huy sáng tạo, kỷ luật.
+ Rèn luyện sự nghiêm túc, tích cực, chủ động, tuân thủ quy tắc an toàn trong quá trình luyện tập. Nội dung bài: Lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng công nghiệp kiểu nổi 2. Lắp đặt hệ thống máng, đường ống, gá lắp thiết bị Khi thi công các hệ thống điện sẽ có rất nhiều những vật liệu phụ trợ cần đến. Thang máng cáp là thành phần không thể thiếu để ta có một hệ thống điện tối ưu.1: Các loại thang-máng cáp điện Hệ thống máng cáp điện là hệ thống các máng đỡ làm bằng tôn, dùng cho việc chứa, đưa dẫn và bảo vệ các loại dây, cáp điện, cáp mạng trong các tòa nhà và khu công nghiệp.
Mục đích là bảo vệ dây cáp điện, cáp mạng khỏi tác động của yếu tố bên ngoài, đồng thời đảm bảo an toàn cho người sử dụng cũng như công trình, đem lại sự gọn gàng và tăng tính thẩm mỹ cho công trình. Có nhiều tiêu chí để phân loại thang máng cáp: Phân loại theo chất liệu: thông thường, vật liệu làm thang máng cáp là tôn cán, nhôm hoặc thép không gỉ, có độ dày thích hợp để tạo độ cứng. Vật liệu sẽ theo yêu cầu 6 cách điện hay không mà được sơn tĩnh điện hoặc chỉ cần mạ kẽm là có thể phù hợp với công trình. Phân loại theo kích thước: hệ thống thang máng cáp có nhiều kích thước khác nhau, được phân loại thành máng tổng hay máng nhánh.
Thông thường, các loại thang máng cáp có kích thước tiêu chuẩn, máng tổng lớn nhất có lòng máng khoảng 400mm, các loại máng còn lại có lòng máng nhỏ hơn. Tuy nhiên, tùy vào điều kiện thực tế công trình, máng cáp, thang cáp có thể được đặt hàng theo từng kích thước riêng biệt. Phân loại theo đơn vị sản xuất: máng cáp trên thị trường hiện nay có 3 xuất xứ: nhập khẩu, sản xuất bởi các doanh nghiệp uy tín trong nước hoặc được gia công tại các xưởng cơ khí. Mỗi loại thang máng cáp có xuất xứ khác nhau đều có một số ưu nhược điểm khác nhau.
Bên cạnh những tiêu chí phân loại này, cũng có thể còn một số tiêu chí khác như: màu sắc, chức năng (dùng trong nhà hay ngoài trời). Thông số kỹ thuật thang máng cáp: - Vật liệu được sử dụng làm thang máng cáp chủ yếu là: Nhôm, tôn mạ kẽm, tôn đen sơn tĩnh điện, tôn mạ kẽm nhúng nóng, inox 201, 304. - Thang cáp, máng cáp: 500×100, 400×100, 300×100, 200×100, 150×100, 100×50,… - Độ dày: 0.0mm,… - Màu sắc: Ghi, trắng, vàng kem, cam. - Có nắp và không nắp.
- Phụ kiện thang máng cáp điện Hình 1.2: Sơ đồ thang-máng cáp điện tại các nhà cao tầng 7 Ưu điểm của thang máng cáp: Hệ thống thang cáp, máng cáp dùng để sắp xếp và quản lý những loại dây cáp điện của công trình nhằm tối ưu hóa chất lượng hệ thống. Đồng thời, mang lại sự an toàn cho dây cáp, loại trừ được những rủi ro xước, rách vỏ cáp cũng như không gây tổn thương cho người thi công, lắp đặt và sử dụng. Giúp tiết kiệm không gian và thời gian, tiết kiệm chi phí: tiết kế, nguyên vật liệu, lắp đặt, bảo dưỡng, sửa chữa,… Rút ngắn thời gian thi công và lắp đặt bởi công cụ để thi công đơn giản (tô vít, kìm cắt thép, chìa vặn đai ốc), phụ kiện đa dạng, thao tác chỉ cần bằng tay, dễ tháo lắp,… So với những kiểu đi dây truyền thống bằng ống ghen, bắt trực tiếp hoặc đi dây âm tường, thang máng cáp khi áp dụng tại các công trình lớn cho thấy nhiều ưu điểm vượt trội. Tính thẩm mỹ cao: hệ thống thang máng cáp có một ưu điểm là gọn gàng nên tạo tính thẩm mỹ cao trong các công trình, bên cạnh đó, còn có thể tiết kiệm chi phí làm trần giả trong một số trường hợp.
Trong nhiều công trình, thang máng cáp còn được kết hợp cùng với một số vật liệu khác để phối cảnh, trở thành một vật liệu cho công trình đó. Tiết kiệm chi phí thiết kế: Sử dụng thang máng cáp cho hệ thống dây dẫn giúp đơn giản hoá việc thiết kế hệ thống dây dẫn tổng. Thiết kế hệ thống ống dẫn cáp có thể sẽ tương đối phức tạp do những hộp nối cáp hộp, kéo cáp và những giá đỡ cho hệ thống ống dẫn cáp.3: Hình ảnh thang cáp lắp đặt hoàn thiện 8 Tiết kiệm chi phí mua sắm vật liệu: Chi phí những thành phần cần thiết để lắp đặt hệ thống thang máng cáp thấp hơn rất nhiều so với hệ thống ống dẫn cáp. Ít các thành phần khác nhau hơn sẽ giúp làm tiết kiệm được nhiều chi phí hơn trong việc xác định, đặt hàng, tiếp nhận, lưu trữ cũng như phân phối những thiết bị này trong suốt quá trình thiết kế, mua nguyên vật liệu và lắp đặt.
Tiết kiệm chi phí lắp đặt: Việc lắp đặt hệ thống thang máng cáp sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian và chi phí hơn nhiều so với hệ thống ống dẫn cáp tương đương. Đồng thời, yêu cầu về kinh nghiệm của thợ điện lắp đặt máng cáp cũng không đòi hỏi quá cao như với hệ thống ống dẫn thông thường. Tiết kiệm chi phí trong việc bảo trì: Sự hư hỏng của lớp vỏ cách điện của dây dẫn bên trong hệ thống dây điện máng cáp rất ít khi xảy ra. Trong khi đó dây dẫn trong hệ thống ống dẫn cáp có thể bị hư hỏng trong quá trình kéo vào đường ống dẫn.
Nguyên nhân của việc này hầy hết là do lực kéo quá mạnh hay kích cỡ của ống dẫn chưa đủ đáp ứng, dẫn đến hiện tượng tắc nghẽn dây dẫn. Điều này sẽ dẫn đến hư hỏng lớp vỏ cách điện của cáp. ng dụng của thang máng cáp: - Hệ thống thang máng cáp thường được dùng trong hệ thống dây, hệ thống cáp điện trong các xưởng sản xuất, tòa nhà, chung cư… - Hệ thống thang máng cáp thường dùng để lắp đặt và bảo vệ các loại dây cáp chuyên phân phối điện hoặc dây cáp tín hiệu truyền thông. Thang máng cáp áp dụng cho việc quản lý dây cáp trong xây dựng thương mại và công nghiệp.
Chúng đặc biệt hữu ích khi thay đổi cả một hệ thống dây điện, vì chúng được đặt trong thang cáp. Sơ đồ lắp đặt Hình 1.4: Mạng điện lắp đặt nổi trong máng cách điện 9 Hình 1.5: Sơ đồ mạch điện chiếu sáng 2 vị trí Hình 1.6: Sơ đồ nối dây mạch điện chiếu sáng tại 2 vị trí 2.