Bà XÂY DĀNG TR¯àNG CAO ĐÀNG XÂY DĀNG Sà – CTC1 GIÁO TRÌNH LÀM VIÞC VàI HÓA CHÂT MÔI TR¯âNG 2 NGÀNH: Kþ THUÀT THOÁT N¯àC VÀ XĀ LÝ N¯àC THÀI TRÌNH ĐÞ: CAO ĐÀNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 368 ĐT /QĐ-CDXD1 ngày 10 tháng 8 năm 2021 của Hiệu trưởng trường CĐXD số 1 Hà Nßi – 2021 1 TUYÊN Bâ BÀN QUYÀN Tài liệu này thuác loại sách giáo trình nên các ngußn thông tin có thể đ°ợc phép dùng nguyên b¿n hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham kh¿o. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng vßi mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cÁm. 2 LâI GIàI THIÞU Giáo trình <Làm vißc vái hóa chÃt môi tr°ãng 2= cung cÁp nhÿng kiến thức và các kỹ năng thāc hành lÁy mẫu n°ßc th¿i,phân tích các chỉ sá v¿t lý của chÁt lßng; pha chế dung dịch, phân tích định tính và định l°ợng dung dịch là mát trong nhÿng nái dung quan trọng nhÁt trong ch°¡ng trình đào tạo ngành Kỹ thu¿t thoát n°ßc và xử lý n°ßc th¿i trình đá Cao đÁng. Giáo trình gßm 4 bài thāc hành : Bài 1 Phân tích các chỉ sá v¿t lý của các chÁt rÁn, chÁt lßng Bài 2 Pha chế dung dịch Bài 3 Phân tích định tính các ion trong dung dịch Bài 4 Phân tích định l°ợng thể tích Giáo trình do các gi¿ng viên trong Bá môn CÁp n°ßc và Thoát n°ßc, thuác khoa Qu¿n lý Xây dāng và đô thị, tr°áng Cao đÁng Xây dāng sá 1 biên soạn.
Chúng tôi rÁt mong đ°ợc sā góp ý của các đßng nghiệp và bạn đọc để giáo trình đ°ợc hoàn thiện h¡n. Trân trọng c¿m ¡n! Hà Nái, năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Nguyễn Thu Hiền 3 MĀC LĀC LâI GIàI THIÞU. 3 Bài 1 Phân tích các chá sã vÁt lý căa các chÃt rÃn, chÃt láng.
Phân lÁp và thu nhÁn các chÃt. Dụng cụ- hóa chÁt. Phân tích xác định chỉ sá v¿t lý – xác định chÁt rÁn .14 Bài 2 Pha ch¿ dung dãch. Pha ch¿ dung dãch đßm.
Khái niệm về dung dịch đệm. Pha chế dung dịch đệm. Pha ch¿ dung dãch chuẩn. Khái niệm về dung dịch chuẩn.
Các cách pha dung dịch chuẩn. Kỹ thu¿t chuẩn đá. Pha mát sá dung dịch chuẩn. 24 Bài 3 Phân tích đãnh tính các ion trong dung dãch.
Các ph°¡ng pháp phân tích định tính. Ph°¡ng pháp hóa học. Ph°¡ng pháp v¿t lý - hóa lý. Phân tích °ßt và phân tích khô.
Phân tích riêng biệt và phân tích hệ tháng. Các ph¿n ứng dùng trong phân tích định tính. Ph¿n ứng theo b¿n chÁt hóa học. Ph¿n ứng theo mục đích phân tích.
Phân tích định tính cation theo ph°¡ng pháp acid-base. Phân tích định tính anion .30 Phần 2: Thực hành phân tích đãnh tính. 31 Nái dung 1: Nh¿n diện các dụng cụ thí nghiệm .31 Nái dung 2: Mát sá kỹ thu¿t c¡ b¿n thāc hành hóa phân tích định tính. Dụng cụ - hóa chÁt - Thuác thử.
34 Nái dung 3: Thāc hành định tính cation nhóm I:. Dụng cụ - hóa chÁt - Thuác thử. 35 Nái dung 4: Thāc hành phân tích định tính cation nhóm II và nhóm III. Dụng cụ - hóa chÁt - Thuác thử.
36 Bài 4 Phân tích đãnh l°ÿng thể tích. Ph°¡ng pháp phân tích định l°ợng thể tích. Các ph°¡ng pháp định l°ợng thể tích .2 Các kỹ thu¿t chuẩn đá. Cách tính kết qu¿ trong ph°¡ng pháp thể tích.
Định l°ợng b¿ng ph°¡ng pháp acid-base (Chuẩn đá acid-base). ChÁt chỉ thị trong ph°¡ng pháp acid-base. Mát sá tr°áng hợp định l°ợng acid-base. Mát sá ứng dụng định l°ợng b¿ng ph°¡ng pháp acid-base.
48 Phần 2 Thực hành phân tích đãnh l°ÿng. 50 Nái dung 1: Sử dụng mát sá dụng cụ phân tích định l°ợng thể tích. Sử dụng buret. Sử dụng pipet.
Sử dụng bình định mức. 53 Nái dung 2: Hiệu chỉnh dung tích các dụng cụ đong đo thể tích chính xác. Thao tác hiệu chỉnh dung tích bình định mức. Thao tác hiệu chỉnh dung tích của pipet.
Thao tác hiệu chỉnh dung tích của buret. 56 Nái dung 3: Sử dụng cân phân tích. Nguyên tÁc khi cân. Thāc hành sử dụng cân phân tích.
57 Nái dung 4: Xác định đá ẩm của natri clorid và định l°ợng natri sulfat. Chuẩn bị: Dụng cụ - hóa chÁt. Thao tác thāc hiện. Tính kết qu¿.
59 Tài lißu tham khÁo. 60 5 GIÁO TRÌNH LÀM VIÞC VàI HÓA CHÂT MÔI TR¯âNG 2 Tên mô đun: LÀM VIÞC VàI HÓA CHÂT MÔI TR¯âNG 2 Mã môn hßc: MĐ11 Thãi gian thực hißn môn hßc: 90 giá; (Lý thuyết:0 giá; Thí nghiệm: 80 giá; Kiểm tra:04 giá; Thi thāc hành thí nghiệm : 06 giá) Vã trí, tính chÃt căa mô đun: - Vị trí: Học kỳ II- năm thứ nhÁt (đào tạo c¡ sã) - Tính chÁt: Là môn học c¡ sã Māc tiêu mô đun: - Về kiến thức: + Xác định đ°ợc chỉ sá v¿t lý của các chÁt rÁn; chÁt lßng + Thiết l¿p đ°ợc cách tính l°ợng hóa chÁt để pha chế dung dịch theo yêu cầu + Phân biệt đ°ợc cách tính toán l°ợng pha trong lý thuyết và cách cân pha hóa chÁt trong thāc tế phòng thí nghiệm - Về kỹ năng: + Chuẩn bị đ°ợc dụng cụ, thiết bị, hóa chÁt cần sử dụng để pha chế; +Thao tác pha chế dung dịch chÁt chuẩn từ áng chuẩn chuẩn xác và thành thạo; + Sử dụng thành thạo các dụng cụ dùng trong pha chế; + Phát hiện đ°ợc nhÿng nguyên nhân làm sai lệch nßng đá dung dịch pha chế. + Rèn luyện kỹ năng sử dụng máy tính cá nhân để tính toán đá sai thāc tế. - Về năng lāc tā chủ và trách nhiệm: + Nh¿n thức đ°ợc ý nghĩa của môn học đái vßi chuyên ngành + Có thái đá làm việc khoa học cẩn th¿n + Rèn luyện tính kỷ lu¿t, kiên trì, cẩn th¿n, nghiêm túc và sáng tạo 6 BÀI 1 PHÂN TÍCH CÁC CHà Sâ VÀT LÝ CĂA CÁC CHÂT RÂN, CHÂT LàNG Giái thißu: Bài 1 bao gßm các nái dung các ph°¡ng pháp lÁy mẫu; dụng cụ, thiết bị lÁy mẫu; quy trình lÁy mẫu;phân l¿p, thu nh¿n các chÁt Māc tiêu: - Trình bày đ°ợc quy trình lÁy mẫu - Chuẩn bị đ°ợc dụng cụ thiết bị lÁy mẫu - Chuẩn bị đ°ợc dụng cụ, thiết bị phân l¿p, thu nh¿n các chÁt Nßi dung chính 1.
Ph°¡ng pháp lÃy m¿u Các mẫu đ°ợc lÁy ph¿i có tính chÁt đại diện nhÁt và cần ph¿i chú ý sao cho mẫu không bị thay đái trong kho¿ng thái gian lÁy mẫu đến khi phân tích. LÁy mẫu từ các hệ nhiều pha nh° n°ßc chứa chÁt rÁn l¡ lửng hoặc chÁt lßng hÿu c¡ không trán lẫn có thể có nhÿng vÁn đề đặc biệt. Khi l¿p ch°¡ng trình lÁy mẫu cần ph¿i xác định rõ các mục tiêu vì các mục tiêu này là yếu tá c¡ b¿n để xác định vị trí lÁy mẫu , tần xuÁt lÁy mẫu , thái gian lÁy mẫu , ph°¡ng pháp lÁy mẫu , cách sử lý mẫu và yêu cầu phân tích. Cần ph¿i l¿p b¿ng các thong sá quan tâm mát cách chi tiết , kết qu¿ rõ ràng đßng thái nêu các ph°¡ng pháp áp dụng.
Thông th°áng , cần l¿p ch°¡ng trình lÁy mẫu và phân tích mẫu s¡ bá tr°ßc khi xác định mục tiêu. Điều quan trọng là ph¿i chú ý đến tÁt c¿ các sá liệu liên quan cu¿ các ch°¡ng trình thāc hiện tr°ßc đó ã cùng địa điểm hoặc địa điểm t°¡ng tā và nhÿng thông tin khác về các điệu kiện ã địa điểm đó. Thái gian và kinh phí cho việc l¿p ch°¡ng trình lÁy mẫu th°áng đ°ợc tính toán để đ¿m b¿o thu đ°ợc các thông tin cần thiết mát cách có hiệu qu¿ và kinh tế. Nhÿng yêu cầu để lÁy mẫu có thể đ°ợc phân chia thành các mục tiêu cụ thể d°ßi đây: ➢ Để xác định tính tích hợp của n°ßc cho mục đích sử dụng và nếu cần để đánh giá các yêu cầu xử lý hoặc kiểm tra ➢ Để nghiên cứu hiệu ứng th¿i đái vßi vùng n°ßc nh¿n.
Ngoài việc gây ô nhiễm, n°ßc th¿i có thể gây nhÿng ph¿n ứng khác nhau nh° kết tủa chÁt hoặc sinh khí. ➢ Để đánh giá hiệu qu¿ hoạt đáng và kiểm soát trạm sử lý n°ßc , n°ßc cáng và n°ßc th¿i công nghiệp , thí dụ để đánh giá sā thay đái lâu dài các chÁt khi đi vào 7 trạm sử lý n°ßc ; để đánh giá tính hiệu qu¿ của mßi giai đoạn của quá trình xử lý; để cung cÁp chứng cứ về chÁt l°ợng của n°ßc đã xử lý; để kiểm soát nßng đá các chÁt đã xử lý kể c¿ các chÁt có hại cho sức khße hoặc các chÁt có thể ức chế hoạt đáng của vi sinh v¿t ; để kiểm soát các chÁt có thể làm hßng kết cÁu hoặc thiết bị của trạm. ➢ Để nghiên cứu hiệu ứng của dòng n°ßc ngọt và n°ßc mặn ch¿y ã cửa song để có nhÿng thông tin về quá trình trán lẫn và phân lßp biển đái ã các mức thủy chiều và dòng ch¿y n°ßc ngọt. ➢ Để xác định và định l°ợng s¿n phẩm bị mÁt trong quá trình s¿n xuÁt.
Thông tin này là cần thiết khi đánh giá cân b¿ng s¿n phẩm qua trạm xử lý và khi l°ợng n°ßc th¿i đo đ°ợc. ➢ Để xác định chÁt l°ợng của n°ßc nßi h¡i, n°ßc ng°ng từ h¡i hoặc các loại n°ßc thu hßi khác. Điều này làm cho n°ßc phù hợp vßi mục đích sử dụng đã định. ➢ Để nghiên cứu hiệu ứng của của các chÁt ô nhiễm trong khí quyển đến n°ßc m°a.
Điều này cung cÁp nhÿng thông tin có ích về chÁt l°ợng không khí và cũng chỉ ra các vÁn đề đang n¿y sinh. ➢ Để đánh giá ¿nh h°ãng của các chÁt trong đÁt tßi chÁt l°ợng n°ßc. Có thể nhÿng chÁt tā nhiên hoặc ô nhiễm do phân bón. ➢ Để đánh giá hiệu ứng tích lũy và th¿i ra của các chÁt cặn đáy tßi hệ sinh v¿t thủy sinh trong vùng n°ßc hoặc vùng cặn đáy.
➢ Để nghiến cứu hiệu ứng tā tách , sā điều hòa của song và sā chuyển hành trình n°ßc tā nhiên ➢ Để đánh giá sā thay đái về chÁt l°ợng n°ßc trong hệ tháng phân phái n°ßc. Nhÿng thay đái này có thể do nhiều nguyên nhân. Những điểm chú ý khi lÃy m¿u 1-LÁp ch°¡ng trình lÃy m¿u: tùy theo mục tiêu cần đạt đ°ợc , mẫu có thể đ°ợc lÁy từ nhÿng điểm riêng lẻ đến toàn bá vùng n°ßc. 2-Xác đãnh điểm lÃy m¿u:xác định điểm lÁy mẫu ph¿i đ¿m b¿o lÁy mẫu so sánh vào thái gian khác.