NGUYEN VĂN LỘC KĨ THUẬT SƠN (Tái bản lân thứ ba) NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC LỜI NÓI ĐẦU San là ngành hi thuật đong trên dà phát triển theo nhập do phát triển chưng của năn Rinh tế quấc đâm, Trong sử nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóc cần có yêu cầu rất cao uề chất lượng các loại sơn dừ chết lượng gia công màng sơn Trong quá trÌnh xây dựng, hồu hết các nhà xưởng, thiết bị ca khí, giao thông van tải vv. ddu cần có cúc loại sơn bào sê để chống su an mon nà để trang trí bề mật. Chúng tu đều biết rằng, cúc nhà máy chế lQo gang thép, cơ &hỉ, điện, thủy lợi, các phương tiên giao thông vận tối va các đồ dụng hàng ngày sáu. đều dung nguyên lieu là kim loại, gỗ nu.
Bè một của chúng do tác dụng của khí quyển (ổnà sảng, Âm đới, nếm mốc v.) vd tée dụng diện hóa học rất dễ bị phá kây, ăn mòn. làng năm, theo thống kế trên chế giới cb mật phần chin kim loại bị ăn màn, không thể sử đụng được. Bề mật kìm loại khỉ được phủ kập sơm sẽ cách lỉ mới moi trường bên ngoài, bảo uệ cống ăn mòn, lũng tuổi thọ sản phẩm, trang trí bê mát, Công nghiệp sơn còn tạo ra các loại sơn có tỉnh nồng dặc biệt ; chịu axii, chịu kiềm, châu đầu, chịc nhiệt độ cao, cách điện ma. thêu mắm mọi yêu cầu bên nệ sản.
phdm trong những hoờn cùnh độc biớt, Muốn được màng sơn đối, đạp, bền ngoài yêu cầu uẽ chất lượng các loại son thì phương pháp gia công son déng vai trò rất quan trọng. Nhiều don vj st dung sơn chua hiểu rõ tính năng cúc loại sơn uề phương phúp gia công sơn, ui thể làm giêm giá tị của sơn, ảnh hướng đến chất lượng sân phẩm, gây tổn thất uà lãng phí lên, To đó, nội đựng quyển sách này nhằm giới thiệu những phái niệm co ban ub công nghiệp sơn, nhương pháp chế tạo các loại sơn, tĨnh năng, công dụng, thành phần, quy cách, phương pháp, kinh nghiệm gia cổng các lợi sơn, đạc bám là sớm mũ (huật, tung trí bề mặt rối đẹp, có tính năng bảo uệ tối. "Ngoài ra, xách cồn giới thiệu uề phương pháp làm các bản im lưới, ix chủ, trang trí cúc loại hoa uăn, bên uẽ uề sơn rối đẹp va ste nết. Nội dụng sách còn đề sập tới các phương pháp gia cong sơn điên điến hiện nay ; thiết bị phía sơn nóng, thiết bị phố sơn cao áp không có không khí, phương pháp phán tĩnh diện, phương pháp son điện hóa, sơn hột sạ Trong quá trình biên soạn, do khâ năng uù thời gian có hạn nén không thể tránh khôi thiếu “sôi, mong các bạn đọc góp ý.
Thủ gốp ý xin gửi uề Nhà xuất bản Giáo dục, 8ï Trần Hưng Đạo, Ha Noi. TÁC GIÁ Chương T NHỮNG KHÁI NIỆM CỔ BẢN VỀ CÔNG NGHIỆP SÓN 1~ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIEN CUA CONG NGHIEP SON Sơm là hợp chất hóa học bao gồm nhựa hoặc dầu chưng huyện, cÓ chết mầu hoặc không c6 chất màu. Khí sơn lên bễ mặt sản phẩm ta được lớp màng mông hám trên hể mặt, có tác dụng cách lí với mối trường khí quyển bảo vệ và làm đẹp sản phẩm. Từ lâu đời, con người đã sản xuất và sử dụng sơn, Loại nguyên fiéu sử dựng lâu đời nhất là sản vật của thiên nhiên, từ nhựa cây chế lạo sơn, ép hạt rồi chưng luyện thành dầu, sau đó cho thêm hoặc không cho bột mâu thiền nhiền.
Trước *in, cảng nghiệp sơn chủ yếu là sơn dấu. Sự phát triển của xã hội, các ngành kinh tế quốc đân đòi hỏi nhứng yêu cfu mới về chất lượng, số lượng chúng loại về sơn, những loại sơn cũ không đáp ứng được yêu cấu sản xuất. Sự phát triển của công nghiệp hóa học tạo ra rối nhiều loại nhựa tổng hợp, chất làm đèo, dung môi hữu cơ tạo điều. kiên phát triển tất mạnh ngành sơn.
Hiện nay đã chế tạo được hàng nghìn loai sơn, đếp ứng và thỏa mãn mọi nhụ cầu phát triển công nghiệp. Công nghiệp sơn trở thành ngành sản xuất lớn hiên đại, đóng vai trẻ quan trọng trong nên kinh tế quốc dân. Ngày nay từ khêu sản xuất đến khâu gử dụng đang được tơ giới hóa và tự động bóa, tạo ra năng suất lao động cao, giá thành hạ, cải thiện điều kiện làm việc. Ngày nay nhiều loại sơn mới ịt độc ra đời như sơn bột, sơn tan trong nước v4.
nhiều loại thiết bị mới đã được dưa vào sử dụng như thiết bị phun sơn nóng, thiết bị phưn sơn tính điện, thiết bị sơn điện phan, thiết bị sấy khô bằng tia tử ngoại, hồng ngoại v. Do sự tiến bộ không ngừng của khoa học kĩ thuật biện đại, công nghiệp sơn trở thành ngành công nghiệp sản xuất, tự động bóa, chất lượng sản phẩm cao. Tl - DAC DIEM CUA SON 1. Ưu điểm Sơn là nguyên liệu cao cấp, màng sơn là lớp bảo vệ, trang trí, vì thế sơn có những du điểm sau ; i) Mang son kha ti từ, sử dựng thuận lợi Sơn là loại chất có dung môi bay hơi nhanh, vàng sơn khô từ từ, thông thường 10 phút sau có thể khô bệ mặt, một tiếng sau khả hoàn toàn, có thể phun lớp thứ hai, bốn giờ sau cÓ thể mài, đánh bóng.
Tốc độ khỏ của sơn tổng hợp gấp 5 - 10 lần sơn dầu, vì thế có thể tiết kiệm thời gian và diện tích mặt bằng gia công, thích hợp với quá trình sắn xuất biện đại. 3) Màng sơn cứng, chịu mạ sắt Màng sơn tổng bợp cứng, bóng, chịu ma sốt, sau khi sấy không có bụi, dinh, nhãn v. Sơn dầu không có đặc điểm trên. V] vậy màng sơn tổng hợp có thể mài, đánh bóng, trang tri bé mat dep.
3) điều sắc ding dia, bồng 8o với sơn đấu, sơn tổng hợp có màu sắc đọp, thí dự dừng sơn trang suốt để sơn thì vẫn đầm bào các loại Yên 8 hoa đẹp, bóng. Khi pha các chất khác nhau, được các màu kháo nhau, bê mặt sản phẩm có nhiều loại ; không bóng, bán bóng, bồng, có Yên hoa vay. 4) Chịu ăn mòn hóa học Sau khí aơn xong, sẵn phẩm có thể chịu nước, chịu axit, chlu kiêm, chịu dấu, xăng, rượu v. bảo vệ được sản phếna khong bị ăn mòn.
Ã) Chế tạo sơn dễ dàng Thì chế tạo sơn đêu dùng các loại hóa chất, vì vậy khi chế tạo dã dàng pha chế và khống chế các tiểu kiện kĩ thuật. Thiết bị máy móc không đất, theo quy trình công nghệ dễ điểu khiển. Nhược điểm. Ngoài những ưu điểm trên, sơn eđ những nhược điểm sau : I} Mang son dễ Biến trắng huyết điểm lớn nhất của mảng sơn, khi gia công trong khí hậu ẩm ưới, ÀÉ biến trắng.
Nguyên nhân là khi dung môi bay hai, lượng nước trong không khí sẽ đi vào màng sơn, không kết hợp với đung môi, tạo thành dạng sương trắng trên bể mặt sẵn phẩm. Thuyết điểm này có thể khác phục bằng cách dùng dung môi có độ sôi cao, gia công sơn ở nơi khô ráo. 2) Mùng sơn tương dối mông Màng sơn sau khi khô rất mồng, vì vậy khí gia công phải phun hai, ba lấn thậm chí tám, chín lấn, =ư đó đánh bóng mang sơn. Nguyễn nhân chủ yếu là màng sơn có lượng không bay hơi rất nhỏ, thường chiếm dưới 30% thành phẩn sơn, đặc biệt khi phun, cần phải pha thêm dung môi vào 1? sơn, mới cố thể phun được, các loại sơn đầu lượng không.
bay hơi chiếm tdi 7D - 80%. 4) Khé gia cing bing phương pháp quét Gia công sơn tổng hợp thường bằng phương pháp phun, bởi vì sơn có dung môi, đô hòa tan rất lớn, phá hủy lớp sơn nên, đồng thời bay hơi nhanh, khó quết. Trái lại sơn dầu khí sấy khô, vẫn ở trạng thái lông, do đó dễ đàng quét mà. lốp sơn vẫn bằng phẳng, Sơn tổng hợp có uông đựng đặc biệt, cá thể thẩm trong bông, vải để quết, xoa, 4) Sơn có mài kích tích khó chịu Dụng môi trong sơn có tính kích thích mạnh, nếu gia công sơn trong mồi trường không lưu chông không khí rất dế đau đấu, hồn mê.
Vì vậy phải chủ ÿ an toàn lao động, 5) Son chịu ảnh sáng mặt trời yếu Màng sơn tổng bợp chịu ánh sáng kém, lớp sơn trong suốt chịu Ánh sáng tia tử ngoại càng yếu, màng sơn có màu dé biến màu. Hiện nay sơn tổng hợn có thể khác phục khuyết điểm này. nhưng cổn phải dầu tư nghiên cửu cải tiến. 1H - VỊ TRÍ TÁC DỤNG CÚA SÓN Sơn là vật liệu rất quan trong trong đời sống hàng ngày.
Các công trình kiến trúc, thiết bị máy móc, các phương tiện giao thông vận tải như ở tô, máy bay, tàu thuyển, xe máy, xe đạp va. các vật liệu trong gia đình, đỗ chơi trẻ em déu dong đến sơn. Sơn được dùng rộng rãi để bảo vệ và trang trí bể. mat cha kim loại, gỗ, giày da, vải, cao su, chất đẻo vv.
Som chiểm địa vị quan trọng trong nên kinh tế quốc dân. €6 rất nhiêu loại sơn, tác dụng cũng khác nhau, nhưng, tác dụng chủ yếu của sơn là : 8 1. Trang tei bé mgt Khi bê mặt sản phẩm được phù lớp sơn, đặc biệt là sơn mĩ thuật thì màng sơn rất bóng, đẹp, có thể tạo rm nhiều màu tùy ÿ, lầm thay đổi cảnh quan, đẹp, dễ chịu, thoải mái. Bảo vệ bế mặt Điều quan trạng nhất của sơn là bảo vệ bể mặt sản phẩm (đặc biệt là kim loại).
Màng sơn mông hình thành trên bể mặt chỉ tiết cách l với môi trường như nước, không khí, ánh sáng mật trời và môi trường Sn mda (như axiL, kiêm, muối, §O4 v.) bảo vệ dược sản phẩm không bị ao mòn. Nếu như bể mặt có lớp màng cứng, có thể làm giảm sự va đập, ma sát do đó sơn côn tác dụng bảo vệ cơ khí. Công dụng đạc biệt Ngoài tác dung bảo vệ và trang ưí, sơn còn od cing dung đạc biệt, sơn các màu lên các :hiết hị quân sự có thể nguy trang nhự xe tăng, xe Õ tô sơn mầu xanh lục, tàu, thuyển sơn màu xanh nước biển, Khi san loại sơn chống ta hồng ngoại có thể chống được địch phát hiện mục tiêu quân sự. Ngoài ra còn só sơn cách diện, san dẫn điện dùng trong kĩ thuật diện, sơn chống bà dùng trong công nghiệp đồng tàu.
Sơn còn dùng, để phân biệt và đánh đấu các bô phận điển khiển máy móc, sn lên các mào khác nhau để phân biệt Trong nhà máy hóa chất tùy rừng công dụng của các dường ống mà sơn lền các màu khác nhau. - IV - CAC PHUONG THUC TAO THANH MANG SON, CÁC LOẠI SÓN 1.