UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: KHÍ CỤ ĐIỆN NGÀNH, NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG, TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định Số: 257 /QĐ-TCĐN-ĐT ngày 13 tháng 7 năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 Môc lôc tt Néi dung Trang 1. S¬ ®å quan hÖ theo tr×nh tù häc nghÒ 7 5. C¸c h×nh thøc häc tËp chÝnh trong m«n häc 8 6. Yªu cÇu vÒ ®¸nh gi¸ hoµn thµnh m«n häc 9 7.
Bµi 1 kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn 10 8. Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn 11 9. Ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn 33 10. Bµi 2: khÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t 39 12.
Dao c¸ch ly (DS: disconnecting Switch) 51 14. ThÕt bÞ chèng dßng ®iÖn rß 102 26. Bµi 4: KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn 115 28. R¬le trung gian 129 30.
R¬le thêi gian 134 32. Bé khèng chÕ 139 33. Mét sè hiÖn tîng h háng th«ng thêng vµ c¸ch s÷a ch÷a 149 35. C¸c c©u hái më réng, n©ng cao vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò 151 36.
Tr¶ lêi c¸c c©u hái vµ bµi tËp 154 37. C¸c thuËt ng÷ chuyªn m«n 159 38. Tµi liÖu tham kh¶o 160 2 Giíi thiÖu vÒ m«n häc VÞ trÝ, ý nghÜa, vai trß m«n häc: HiÖn nay ë níc ta hÇu hÕt c¸c ho¹t ®éng cña x· héi ®Òu g¾n víi viÖc sö dông ®iÖn n¨ng. §iÖn n¨ng kh«ng nh÷ng ®îc sö dông ë thµnh phè mµ cßn ®îc ®a vÒ n«ng th«n, miÒn nói hoÆc nhê c¸c tr¹m ph¸t ®iÖn ®Þa ph¬ng.
Cïng víi sù ph¸t triÓn cña ®iÖn n¨ng c¸c khÝ cô ®iÖn ®îc sö dông ngµy cµng t¨ng lªn kh«ng ngõng. ChÊt lîng cña c¸c khÝ cô ®iÖn còng kh«ng ngõng ®îc c¶i tiÕn vµ n©ng cao cïng víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ míi. V× vËy ®ßi hái ngêi c«ng nh©n lµm viÖc trong c¸c ngµnh, nghÒ vµ ®Æc biÖt trong nghÒ ®iÖn ph¶i hiÓu râ vÒ cÊu t¹o, nguyªn lý lµm viÖc, ®Æc tÝnh kü thuËt vµ øng dông cña tõng lo¹i khÝ cô ®iÖn n¾m ®îc c¸c hiÖn tîng, nguyªn nh©n h háng vµ c¸ch s÷a ch÷a c¸c khÝ cô ®iÖn, ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng trong sö dông. Néi dung m«n häc nµy nh»m trang bÞ cho häc viªn nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vµ nh÷ng kü n¨ng cÇn thiÕt vÒ cÊu t¹o, nguyªn lý lµm viÖc, ®Æc tÝnh kü thuËt vµ øng dông, n¾m ®îc c¸c hiÖn tîng, nguyªn nh©n h háng vµ c¸ch s÷a ch÷a mét sè khÝ cô ®iÖn c¬ b¶n nh»m øng dông cã hiÖu qu¶ trong ngµnh nghÒ cña m×nh.
Môc tiªu cña m«n häc: Sau khi hoµn tÊt m«n häc nµy, häc viªn cã n¨ng lùc: NhËn d¹ng vµ ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn. Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn. Sö dông thµnh th¹o c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn. TÝnh chän c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn.
Th¸o l¾p c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn. ch÷a c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn. Môc tiªu thùc hiÖn cña m«n häc: Häc xong m«n häc nµy, häc viªn cã n¨ng lùc: NhËn d¹ng vµ ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn theo tiªu chuÈn kü thuËt. Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn theo néi dung bµi ®· häc.
Sö dông thµnh th¹o c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®óng qui ®Þnh kü thuËt. TÝnh chän c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®¹t yªu cÇu kü thuËt. Th¸o l¾p c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®¹t yªu cÇu kü thuËt. ch÷a c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®¹t c¸c th«ng sè kü thuËt ban ®Çu.
Néi dung chÝnh cña m«n häc: §Ó thùc hiÖn môc tiªu bµi häc nµy, néi dung bao gåm: Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn. KhÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t. KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn. 3 S¬ ®å quan hÖ theo tr×nh tù häc nghÒ m¸y ®IÖn -17 cung cÊp ®IÖn 1 - 19 vÏ kt c¬ khÝ- 10 q -d©y m¸y ®IÖn -18 trang bÞ ®Ön 2 - 26 kü thuËt nguéi - 12 trang bÞ ®IÖn 1 - 21 §ÇU VµO kü thuËt ®IÖn - 08 Plc c¬ b¶n -27 kü thuËt sè - 25 vËt liÖu ®IÖn -13 k-thuËt c¶m biÕn - 24 Thùc tËp s¶n suÊt C¸c m«n häc chung khÝ cô ®IÖn - 14 ®IÖn tö øng dông - 23 ®o lêng ®IÖn 1 - 16 PH¸P LUËT - 02 kt l¾p ®Æt ®IÖn - 20 THÓ CHÊT - 03 vÏ ®IÖn - 11 t-h trang bÞ ®IÖn 1 - 22 Q.
phßNG - 04 ®IÖn tö c¬ b¶n - 09 TIN HäC - 05 thiÕt bÞ ®IÖn gd - 15 ANH V¡N - 06 Mét m«-®un bæ trî Ghi chó: M«n häc khÝ cô ®iÖn häc sau c¸c m«n häc An toµn lao ®éng; Kü thuËt ®iÖn. M«n häc khÝ cô ®iÖn lµ m«n häc c¬ b¶n vµ b¾t buéc. Mäi häc viªn ph¶i häc vµ ®¹t kÕt qu¶ chÊp nhËn ®îc ®èi víi c¸c bµi kiÓm tra ®¸nh gi¸ vµ thi kÕt thóc nh ®· ®Æt ra trong ch¬ng tr×nh ®µo t¹o. Nh÷ng häc viªn qua kiÓm tra vµ thi mµ kh«ng ®¹t ph¶i thu xÕp cho häc l¹i nh÷ng phÇn cha ®¹t ngay vµ ph¶i ®¹t ®iÓm chuÈn míi ®îc phÐp häc tiÕp c¸c m« ®un/ m«n häc tiÕp theo.
Häc viªn, khi chuyÓn trêng, chuyÓn ngµnh, nÕu ®· häc ë mét c¬ së ®µo t¹o kh¸c råi th× ph¶i xuÊt tr×nh giÊy chøng nhËn; Trong mét sè trêng hîp cã thÓ vÉn ph¶i qua s¸t h¹ch l¹i. 4 C¸c h×nh thøc häc tËp chÝnh trong m«n häc Ho¹t ®éng 1: Häc trªn líp: Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn. KhÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t. KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn.
Ho¹t ®éng 2: Thùc hµnh t¹i xëng ®iÖn: - L¾p ®Æt, sö dông c¸c khÝ cô ®iÖn. - TÝnh chän khÝ cô ®iÖn. - Th¸o l¾p, kiÓm tra th«ng sè cña c¸c khÝ cô ®iÖn. - X¸c ®Þnh c¸c h háng, nguyªn nh©n g©y ra h háng.
- Söa ch÷a/thay thÕ c¸c bé phËn bÞ h háng cña c¸c khÝ cô ®iÖn. Ho¹t ®éng 3: Tham quan thùc tÕ: - Tham quan vÒ c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t, b¶o vÖ vµ ®iÒu khiÓn trong xëng trêng. 5 Yªu cÇu vÒ ®¸nh gi¸ hoµn thµnh m«n häc VÒ kiÕn thøc: - C¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t, b¶o vÖ, ®o lêng. dïng trong m¹ng h¹ thÕ vµ trong doanh nghiÖp c«ng nghiÖp.
VÒ kü n¨ng: - Lùa chän, sö dông ®óng chøc n¨ng c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn h¹ thÕ. - Th¸o l¾p, söa ch÷a ®îc mét sè h háng ë c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn th«ng dông. VÒ th¸i ®é: Bµi kiÓm tra 1: 30 phót; KiÓm tra viÕt. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp thu vÒ bµi KhÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t, bµi KhÝ cô ®iÖn b¶o vÖ.
Bµi kiÓm tra 2: 30 phót; KiÓm tra viÕt. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp thu vÒ bµi KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn. BµI kiÓm tra 3: (Thùc hµnh): 60 phót; TiÕn hµnh thêng xuyªn trong c¸c buæi thùc hµnh. Néi dung träng t©m ph¶i ®¸nh gi¸ ®îc kü n¨ng cña häc viªn vÒ : - L¾p ®Æt, sö dông c¸c khÝ cô ®iÖn.
- TÝnh chän khÝ cô ®iÖn. - Th¸o l¾p, kiÓm tra th«ng sè cña c¸c khÝ cô ®iÖn. - X¸c ®Þnh c¸c h háng, nguyªn nh©n g©y ra h háng. Häc viªn ph¶i ph¸t hiÖn ®îc tõ hai ®Õn ba sai lçi vµ söa ch÷a/thay thÕ c¸c bé phËn bÞ h háng cña c¸c khÝ cô ®iÖn.
Bµi kiÓm tra 4: KiÓm tra kÕt thóc m«n häc; 90 phót: Gåm 2 phÇn: - Lý thuyÕt: KiÓm tra viÕt; §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp thu cña c¶ m«n häc bao gåm tÊt c¶ c¸c ý träng t©m. - Thùc hµnh: Nh»m ®¸nh gi¸ c¸c kü n¨ng cña häc viªn vÒ l¾p r¸p/l¾p ®Æt, ph¸t hiÖn sai lçi vµ söa ch÷a c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn trong c¸c trêng hîp x¸c ®Þnh. Bµi kiÓm tra nµy cã thÓ thùc hiÖn t¹i xëng, gi¸o viªn giao cho häc viªn c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn hoÆc m¹ch ®iÖn cã lçi. Häc viªn t×m nguyªn nh©n g©y ra lçi, x¸c ®Þnh vµ söa ch÷a lçi.
HoÆc gi¸o viªn giao cho häc viªn thiÕt bÞ cña doanh nghiÖp (hoÆc ®Õn doanh nghiÖp) ®Ó b¶o dìng, söa ch÷a. Qua viÖc söa ch÷a thùc tÕ gi¸o viªn ®¸nh gi¸ tr×nh ®é cña häc viªn. 6 Bµi 1 kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn M· bµi: CIE 01 14 01 Giíi thiÖu: Cïng víi sù ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp ®iÖn n¨ng c¸c thiÕt bÞ ®iÖn d©n dông, ®iÖn c«ng nghiÖp còng nh c¸c khÝ cô ®iÖn ®îc sö dông ngµy cµng t¨ng lªn kh«ng ngõng. ChÊt lîng cña c¸c khÝ cô ®iÖn còng kh«ng ngõng ®îc c¶i tiÕn vµ n©ng cao cïng víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ míi.
V× vËy ®ßi hái ngêi c«ng nh©n lµm viÖc trong c¸c ngµnh, nghÒ vµ ®Æc biÖt trong c¸c nghÒ ®iÖn ph¶i hiÓu râ vÒ c¸c yªu cÇu, n¾m v÷ng c¬ së lý thuyÕt khÝ cô ®iÖn. Lµm c¬ së ®Ó n¾m v÷ng cÊu t¹o, nguyªn lý lµm viÖc vµ øng dông cña tõng lo¹i khÝ cô ®iÖn ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng trong sö dông. Néi dung m«n häc nµy nh»m trang bÞ cho häc viªn nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vµ cÇn thiÕt vÒ c¬ së lý thuyÕt khÝ cô ®iÖn nh»m øng dông cã hiÖu qu¶ trong ngµnh nghÒ cña m×nh. Môc tiªu thùc hiÖn: Häc xong bµi häc nµy, häc viªn cã n¨ng lùc: NhËn d¹ng khÝ cô ®iÖn trong xëng s¶n xuÊt, trong thiÕt bÞ, ®¹t chÝnh x¸c 90%.
Gi¶i thÝch tÝnh n¨ng, t¸c dông cña khÝ cô ®iÖn trong m¹ch ®iÖn, thiÕt bÞ ®iÖn, chÝnh x¸c 100% trong mäi trêng hîp. Ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn chÝnh x¸c 90% trong mäi trêng hîp. 7 Néi dung chÝnh: 1. Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô §iÖn: 1.
Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô §iÖn: KhÝ cô ®iÖn lµ nh÷ng thiÕt bÞ dïng ®Ó ®ãng, c¾t, ®iÒu khiÓn, ®iÒu chØnh vµ b¶o vÖ c¸c líi ®iÖn, m¹ch ®iÖn, m¸y ®iÖn vµ c¸c m¸y mãc s¶n xuÊt. Ngoµi ra nã cßn ®îc dïng ®Ó kiÓm tra vµ ®iÒu chØnh c¸c qu¸ tr×nh kh«ng ®iÖn kh¸c. C¸c yªu cÇu c¬ b¶n ®èi víi khÝ cô ®iÖn: KhÝ cô ®iÖn ph¶i tháa m·n c¸c yªu cÇu sau: + KhÝ cô ®iÖn ph¶i ®¶m b¶o sö dông l©u dµi víi c¸c th«ng sè kü thuËt ë ®Þnh møc. Nãi c¸ch kh¸c dßng ®iÖn qua vËt dÉn kh«ng ®îc vît qu¸ trÞ sè cho phÐp v× nÕu kh«ng sÏ lµm nãng khÝ cô ®iÖn vµ chãng háng.
+ KhÝ cô ®iÖn æn ®Þnh nhiÖt vµ æn ®Þnh ®iÖn ®éng. VËt liÖu ph¶i chÞu nãng tèt vµ cã cêng ®é c¬ khÝ cao v× khi qu¸ t¶i hay ng¾n m¹ch, dßng ®iÖn lín cã thÓ lµm khÝ cô ®iÖn h háng hoÆc biÕn d¹ng. + VËt liÖu c¸ch ®iÖn ph¶i tèt ®Ó khi xÈy ra qu¸ ®iÖn ¸p trong ph¹m vi cho phÐp khÝ cô ®iÖn kh«ng bÞ chäc thñng. + KhÝ cô ®iÖn ph¶i ®¶m b¶o lµm viÖc ®îc chÝnh x¸c, an toµn song ph¶i gän nhÑ, rÎ tiÒn, dÔ gia c«ng, dÔ l¾p r¸p, kiÓm tra vµ s÷a ch÷a.