Giáo Trình Khí Cụ Điện Nghề Điện Công Nghiệp

Giáo trình khí cụ điện nghề điện công nghiệp cđtc cung cấp kiến thức chuyên sâu về thiết bị điện, ứng dụng trong ngành công nghiệp.

• Trường học: Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Điện công nghiệp
• Đề tài: Giáo trình Khí cụ điện ngành Điện công nghiệp
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• 1.1. Sự quan hệ theo trình tự học nghề
• 1.2. Các hình thức học tập chính trong môn học
• 1.3. Yêu cầu về đánh giá hoàn thành môn học
• 1.4. Bài 1 khái niệm về khí cụ điện
• 1.5. Khái niệm về khí cụ điện
• 1.6. Phân loại khí cụ điện
• 1.7. Bài 2: khí cụ điện đóng cắt
• 1.8. Dao cách ly (DS: disconnecting Switch)
• 1.9. Thiết bị chống dòng điện rò
• 1.10. Bài 4: Khí cụ điện điều khiển
• 1.11. Rơle trung gian
• 1.12. Rơle thời gian
• 1.13. Bế khèng chỗ
• 1.14. Một số hiện tượng hư hỏng thông thường và cách sửa chữa
• 1.15. Các câu hỏi mở rộng, nâng cao và giải quyết vấn đề
• 1.16. Trả lời các câu hỏi và bài tập
• 1.17. Các thuật ngữ chuyên môn
• 1.18. Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Khí Cụ Điện Ngành Điện Công Nghiệp

Giáo trình khí cụ điện ngành điện công nghiệp là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững kiến thức cơ bản về các thiết bị điện. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm, phân loại và ứng dụng của khí cụ điện trong thực tiễn. Việc hiểu rõ về khí cụ điện không chỉ giúp sinh viên có kiến thức lý thuyết mà còn trang bị kỹ năng thực hành cần thiết cho công việc sau này.

1.1. Khái niệm và vai trò của khí cụ điện

Khí cụ điện là những thiết bị dùng để điều khiển, bảo vệ và phân phối điện năng trong các hệ thống điện. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và hiệu quả cho các thiết bị điện trong ngành công nghiệp.

1.2. Cấu trúc và nguyên lý hoạt động của khí cụ điện

Mỗi loại khí cụ điện có cấu trúc và nguyên lý hoạt động riêng. Việc nắm vững cấu trúc giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động và ứng dụng của chúng trong thực tế.

II. Các thách thức trong việc sử dụng khí cụ điện

Việc sử dụng khí cụ điện trong ngành điện công nghiệp không chỉ đơn thuần là lắp đặt mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm việc đảm bảo an toàn, hiệu suất và độ bền của thiết bị. Đặc biệt, việc bảo trì và sửa chữa khí cụ điện cũng là một vấn đề cần được chú trọng.

2.1. An toàn trong sử dụng khí cụ điện

An toàn là yếu tố hàng đầu khi làm việc với khí cụ điện. Cần tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn an toàn để tránh xảy ra tai nạn lao động.

2.2. Hiệu suất và độ bền của khí cụ điện

Để đảm bảo hiệu suất làm việc của khí cụ điện, cần phải lựa chọn đúng loại thiết bị phù hợp với yêu cầu công việc. Độ bền của thiết bị cũng phụ thuộc vào cách sử dụng và bảo trì.

III. Phương pháp lắp đặt và bảo trì khí cụ điện

Lắp đặt và bảo trì khí cụ điện là những kỹ năng quan trọng mà sinh viên ngành điện công nghiệp cần phải nắm vững. Việc lắp đặt đúng cách không chỉ giúp thiết bị hoạt động hiệu quả mà còn kéo dài tuổi thọ của chúng.

3.1. Quy trình lắp đặt khí cụ điện

Quy trình lắp đặt khí cụ điện bao gồm các bước chuẩn bị, lắp đặt và kiểm tra. Mỗi bước đều cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

3.2. Kỹ thuật bảo trì khí cụ điện

Bảo trì định kỳ là cần thiết để phát hiện sớm các hư hỏng và khắc phục kịp thời. Việc này giúp duy trì hiệu suất làm việc của thiết bị và giảm thiểu rủi ro.

IV. Ứng dụng thực tiễn của khí cụ điện trong ngành công nghiệp

Khí cụ điện được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của ngành công nghiệp. Từ việc điều khiển máy móc đến bảo vệ hệ thống điện, khí cụ điện đóng vai trò không thể thiếu trong sản xuất.

4.1. Ứng dụng trong hệ thống điều khiển

Khí cụ điện được sử dụng để điều khiển các thiết bị điện trong nhà máy, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả công việc.

4.2. Ứng dụng trong bảo vệ hệ thống điện

Các thiết bị bảo vệ như cầu chì, rơ le giúp bảo vệ hệ thống điện khỏi các sự cố như quá tải, ngắn mạch, đảm bảo an toàn cho người sử dụng và thiết bị.

V. Kết luận và tương lai của khí cụ điện trong ngành điện công nghiệp

Khí cụ điện sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong ngành điện công nghiệp. Với sự tiến bộ của công nghệ, các thiết bị sẽ ngày càng thông minh và hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

5.1. Xu hướng phát triển của khí cụ điện

Các nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực khí cụ điện đang hướng tới việc cải tiến hiệu suất và tính năng của thiết bị, đồng thời giảm thiểu tác động đến môi trường.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình khí cụ điện

Giáo trình khí cụ điện không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn trang bị kỹ năng thực hành cho sinh viên, giúp họ tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: KHÍ CỤ ĐIỆN NGÀNH, NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG, TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định Số: 257 /QĐ-TCĐN-ĐT ngày 13 tháng 7 năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 Môc lôc tt Néi dung Trang 1. S¬ ®å quan hÖ theo tr×nh tù häc nghÒ 7 5. C¸c h×nh thøc häc tËp chÝnh trong m«n häc 8 6. Yªu cÇu vÒ ®¸nh gi¸ hoµn thµnh m«n häc 9 7.

Bµi 1 kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn 10 8. Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn 11 9. Ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn 33 10. Bµi 2: khÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t 39 12.

Dao c¸ch ly (DS: disconnecting Switch) 51 14. ThÕt bÞ chèng dßng ®iÖn rß 102 26. Bµi 4: KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn 115 28. R¬le trung gian 129 30.

R¬le thêi gian 134 32. Bé khèng chÕ 139 33. Mét sè hiÖn t­îng h­ háng th«ng th­êng vµ c¸ch s÷a ch÷a 149 35. C¸c c©u hái më réng, n©ng cao vµ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò 151 36.

Tr¶ lêi c¸c c©u hái vµ bµi tËp 154 37. C¸c thuËt ng÷ chuyªn m«n 159 38. Tµi liÖu tham kh¶o 160 2 Giíi thiÖu vÒ m«n häc VÞ trÝ, ý nghÜa, vai trß m«n häc: HiÖn nay ë n­íc ta hÇu hÕt c¸c ho¹t ®éng cña x· héi ®Òu g¾n víi viÖc sö dông ®iÖn n¨ng. §iÖn n¨ng kh«ng nh÷ng ®­îc sö dông ë thµnh phè mµ cßn ®­îc ®­a vÒ n«ng th«n, miÒn nói hoÆc nhê c¸c tr¹m ph¸t ®iÖn ®Þa ph­¬ng.

Cïng víi sù ph¸t triÓn cña ®iÖn n¨ng c¸c khÝ cô ®iÖn ®­îc sö dông ngµy cµng t¨ng lªn kh«ng ngõng. ChÊt l­îng cña c¸c khÝ cô ®iÖn còng kh«ng ngõng ®­îc c¶i tiÕn vµ n©ng cao cïng víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ míi. V× vËy ®ßi hái ng­êi c«ng nh©n lµm viÖc trong c¸c ngµnh, nghÒ vµ ®Æc biÖt trong nghÒ ®iÖn ph¶i hiÓu râ vÒ cÊu t¹o, nguyªn lý lµm viÖc, ®Æc tÝnh kü thuËt vµ øng dông cña tõng lo¹i khÝ cô ®iÖn n¾m ®­îc c¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng vµ c¸ch s÷a ch÷a c¸c khÝ cô ®iÖn, ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng trong sö dông. Néi dung m«n häc nµy nh»m trang bÞ cho häc viªn nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vµ nh÷ng kü n¨ng cÇn thiÕt vÒ cÊu t¹o, nguyªn lý lµm viÖc, ®Æc tÝnh kü thuËt vµ øng dông, n¾m ®­îc c¸c hiÖn t­îng, nguyªn nh©n h­ háng vµ c¸ch s÷a ch÷a mét sè khÝ cô ®iÖn c¬ b¶n nh»m øng dông cã hiÖu qu¶ trong ngµnh nghÒ cña m×nh.

Môc tiªu cña m«n häc: Sau khi hoµn tÊt m«n häc nµy, häc viªn cã n¨ng lùc:  NhËn d¹ng vµ ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn.  Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn.  Sö dông thµnh th¹o c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn.  TÝnh chän c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn.

 Th¸o l¾p c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn.  ch÷a c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn. Môc tiªu thùc hiÖn cña m«n häc: Häc xong m«n häc nµy, häc viªn cã n¨ng lùc:  NhËn d¹ng vµ ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn theo tiªu chuÈn kü thuËt.  Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ nguyªn lý ho¹t ®éng cña c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn theo néi dung bµi ®· häc.

 Sö dông thµnh th¹o c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®óng qui ®Þnh kü thuËt.  TÝnh chän c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®¹t yªu cÇu kü thuËt.  Th¸o l¾p c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®¹t yªu cÇu kü thuËt.  ch÷a c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®¹t c¸c th«ng sè kü thuËt ban ®Çu.

Néi dung chÝnh cña m«n häc: §Ó thùc hiÖn môc tiªu bµi häc nµy, néi dung bao gåm:  Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn.  KhÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t.  KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn. 3 S¬ ®å quan hÖ theo tr×nh tù häc nghÒ m¸y ®IÖn -17 cung cÊp ®IÖn 1 - 19 vÏ kt c¬ khÝ- 10 q -d©y m¸y ®IÖn -18 trang bÞ ®Ön 2 - 26 kü thuËt nguéi - 12 trang bÞ ®IÖn 1 - 21 §ÇU VµO kü thuËt ®IÖn - 08 Plc c¬ b¶n -27 kü thuËt sè - 25 vËt liÖu ®IÖn -13 k-thuËt c¶m biÕn - 24 Thùc tËp s¶n suÊt C¸c m«n häc chung khÝ cô ®IÖn - 14 ®IÖn tö øng dông - 23 ®o lêng ®IÖn 1 - 16 PH¸P LUËT - 02 kt l¾p ®Æt ®IÖn - 20 THÓ CHÊT - 03 vÏ ®IÖn - 11 t-h trang bÞ ®IÖn 1 - 22 Q.

phßNG - 04 ®IÖn tö c¬ b¶n - 09 TIN HäC - 05 thiÕt bÞ ®IÖn gd - 15 ANH V¡N - 06 Mét m«-®un bæ trî Ghi chó: M«n häc khÝ cô ®iÖn häc sau c¸c m«n häc An toµn lao ®éng; Kü thuËt ®iÖn. M«n häc khÝ cô ®iÖn lµ m«n häc c¬ b¶n vµ b¾t buéc. Mäi häc viªn ph¶i häc vµ ®¹t kÕt qu¶ chÊp nhËn ®­îc ®èi víi c¸c bµi kiÓm tra ®¸nh gi¸ vµ thi kÕt thóc nh­ ®· ®Æt ra trong ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o. Nh÷ng häc viªn qua kiÓm tra vµ thi mµ kh«ng ®¹t ph¶i thu xÕp cho häc l¹i nh÷ng phÇn ch­a ®¹t ngay vµ ph¶i ®¹t ®iÓm chuÈn míi ®­îc phÐp häc tiÕp c¸c m« ®un/ m«n häc tiÕp theo.

Häc viªn, khi chuyÓn tr­êng, chuyÓn ngµnh, nÕu ®· häc ë mét c¬ së ®µo t¹o kh¸c råi th× ph¶i xuÊt tr×nh giÊy chøng nhËn; Trong mét sè tr­êng hîp cã thÓ vÉn ph¶i qua s¸t h¹ch l¹i. 4 C¸c h×nh thøc häc tËp chÝnh trong m«n häc Ho¹t ®éng 1: Häc trªn líp:  Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn.  KhÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t.  KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn.

Ho¹t ®éng 2: Thùc hµnh t¹i x­ëng ®iÖn: - L¾p ®Æt, sö dông c¸c khÝ cô ®iÖn. - TÝnh chän khÝ cô ®iÖn. - Th¸o l¾p, kiÓm tra th«ng sè cña c¸c khÝ cô ®iÖn. - X¸c ®Þnh c¸c h­ háng, nguyªn nh©n g©y ra h­ háng.

- Söa ch÷a/thay thÕ c¸c bé phËn bÞ h­ háng cña c¸c khÝ cô ®iÖn. Ho¹t ®éng 3: Tham quan thùc tÕ: - Tham quan vÒ c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t, b¶o vÖ vµ ®iÒu khiÓn trong x­ëng tr­êng. 5 Yªu cÇu vÒ ®¸nh gi¸ hoµn thµnh m«n häc VÒ kiÕn thøc: - C¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t, b¶o vÖ, ®o l­êng. dïng trong m¹ng h¹ thÕ vµ trong doanh nghiÖp c«ng nghiÖp.

VÒ kü n¨ng: - Lùa chän, sö dông ®óng chøc n¨ng c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn h¹ thÕ. - Th¸o l¾p, söa ch÷a ®­îc mét sè h­ háng ë c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn th«ng dông. VÒ th¸i ®é:  Bµi kiÓm tra 1: 30 phót; KiÓm tra viÕt. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp thu vÒ bµi KhÝ cô ®iÖn ®ãng c¾t, bµi KhÝ cô ®iÖn b¶o vÖ.

 Bµi kiÓm tra 2: 30 phót; KiÓm tra viÕt. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp thu vÒ bµi KhÝ cô ®iÖn ®iÒu khiÓn.  BµI kiÓm tra 3: (Thùc hµnh): 60 phót; TiÕn hµnh th­êng xuyªn trong c¸c buæi thùc hµnh. Néi dung träng t©m ph¶i ®¸nh gi¸ ®­îc kü n¨ng cña häc viªn vÒ : - L¾p ®Æt, sö dông c¸c khÝ cô ®iÖn.

- TÝnh chän khÝ cô ®iÖn. - Th¸o l¾p, kiÓm tra th«ng sè cña c¸c khÝ cô ®iÖn. - X¸c ®Þnh c¸c h­ háng, nguyªn nh©n g©y ra h­ háng. Häc viªn ph¶i ph¸t hiÖn ®­îc tõ hai ®Õn ba sai lçi vµ söa ch÷a/thay thÕ c¸c bé phËn bÞ h­ háng cña c¸c khÝ cô ®iÖn.

 Bµi kiÓm tra 4: KiÓm tra kÕt thóc m«n häc; 90 phót: Gåm 2 phÇn: - Lý thuyÕt: KiÓm tra viÕt; §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp thu cña c¶ m«n häc bao gåm tÊt c¶ c¸c ý träng t©m. - Thùc hµnh: Nh»m ®¸nh gi¸ c¸c kü n¨ng cña häc viªn vÒ l¾p r¸p/l¾p ®Æt, ph¸t hiÖn sai lçi vµ söa ch÷a c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn trong c¸c tr­êng hîp x¸c ®Þnh.  Bµi kiÓm tra nµy cã thÓ thùc hiÖn t¹i x­ëng, gi¸o viªn giao cho häc viªn c¸c lo¹i khÝ cô ®iÖn hoÆc m¹ch ®iÖn cã lçi. Häc viªn t×m nguyªn nh©n g©y ra lçi, x¸c ®Þnh vµ söa ch÷a lçi.

 HoÆc gi¸o viªn giao cho häc viªn thiÕt bÞ cña doanh nghiÖp (hoÆc ®Õn doanh nghiÖp) ®Ó b¶o d­ìng, söa ch÷a. Qua viÖc söa ch÷a thùc tÕ gi¸o viªn ®¸nh gi¸ tr×nh ®é cña häc viªn. 6 Bµi 1 kh¸i niÖm vÒ khÝ cô ®iÖn M· bµi: CIE 01 14 01 Giíi thiÖu: Cïng víi sù ph¸t triÓn cña ngµnh c«ng nghiÖp ®iÖn n¨ng c¸c thiÕt bÞ ®iÖn d©n dông, ®iÖn c«ng nghiÖp còng nh­ c¸c khÝ cô ®iÖn ®­îc sö dông ngµy cµng t¨ng lªn kh«ng ngõng. ChÊt l­îng cña c¸c khÝ cô ®iÖn còng kh«ng ngõng ®­îc c¶i tiÕn vµ n©ng cao cïng víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ míi.

V× vËy ®ßi hái ng­êi c«ng nh©n lµm viÖc trong c¸c ngµnh, nghÒ vµ ®Æc biÖt trong c¸c nghÒ ®iÖn ph¶i hiÓu râ vÒ c¸c yªu cÇu, n¾m v÷ng c¬ së lý thuyÕt khÝ cô ®iÖn. Lµm c¬ së ®Ó n¾m v÷ng cÊu t¹o, nguyªn lý lµm viÖc vµ øng dông cña tõng lo¹i khÝ cô ®iÖn ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng trong sö dông. Néi dung m«n häc nµy nh»m trang bÞ cho häc viªn nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vµ cÇn thiÕt vÒ c¬ së lý thuyÕt khÝ cô ®iÖn nh»m øng dông cã hiÖu qu¶ trong ngµnh nghÒ cña m×nh. Môc tiªu thùc hiÖn: Häc xong bµi häc nµy, häc viªn cã n¨ng lùc:  NhËn d¹ng khÝ cô ®iÖn trong x­ëng s¶n xuÊt, trong thiÕt bÞ, ®¹t chÝnh x¸c 90%.

 Gi¶i thÝch tÝnh n¨ng, t¸c dông cña khÝ cô ®iÖn trong m¹ch ®iÖn, thiÕt bÞ ®iÖn, chÝnh x¸c 100% trong mäi tr­êng hîp.  Ph©n lo¹i khÝ cô ®iÖn chÝnh x¸c 90% trong mäi tr­êng hîp. 7 Néi dung chÝnh: 1. Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô §iÖn: 1.

Kh¸i niÖm vÒ khÝ cô §iÖn: KhÝ cô ®iÖn lµ nh÷ng thiÕt bÞ dïng ®Ó ®ãng, c¾t, ®iÒu khiÓn, ®iÒu chØnh vµ b¶o vÖ c¸c l­íi ®iÖn, m¹ch ®iÖn, m¸y ®iÖn vµ c¸c m¸y mãc s¶n xuÊt. Ngoµi ra nã cßn ®­îc dïng ®Ó kiÓm tra vµ ®iÒu chØnh c¸c qu¸ tr×nh kh«ng ®iÖn kh¸c. C¸c yªu cÇu c¬ b¶n ®èi víi khÝ cô ®iÖn: KhÝ cô ®iÖn ph¶i tháa m·n c¸c yªu cÇu sau: + KhÝ cô ®iÖn ph¶i ®¶m b¶o sö dông l©u dµi víi c¸c th«ng sè kü thuËt ë ®Þnh møc. Nãi c¸ch kh¸c dßng ®iÖn qua vËt dÉn kh«ng ®­îc v­ît qu¸ trÞ sè cho phÐp v× nÕu kh«ng sÏ lµm nãng khÝ cô ®iÖn vµ chãng háng.

+ KhÝ cô ®iÖn æn ®Þnh nhiÖt vµ æn ®Þnh ®iÖn ®éng. VËt liÖu ph¶i chÞu nãng tèt vµ cã c­êng ®é c¬ khÝ cao v× khi qu¸ t¶i hay ng¾n m¹ch, dßng ®iÖn lín cã thÓ lµm khÝ cô ®iÖn h­ háng hoÆc biÕn d¹ng. + VËt liÖu c¸ch ®iÖn ph¶i tèt ®Ó khi xÈy ra qu¸ ®iÖn ¸p trong ph¹m vi cho phÐp khÝ cô ®iÖn kh«ng bÞ chäc thñng. + KhÝ cô ®iÖn ph¶i ®¶m b¶o lµm viÖc ®­îc chÝnh x¸c, an toµn song ph¶i gän nhÑ, rÎ tiÒn, dÔ gia c«ng, dÔ l¾p r¸p, kiÓm tra vµ s÷a ch÷a.