BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN/MÔN HỌC: HÀN ĐIỆN HỒ QUANG TAY CƠ BẢN NGÀNH/NGHỀ: HÀN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo quyết định số: …. /QĐ … ngày … tháng … năm … của Hiệu trưởng) Quảng Ninh, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nội bộ nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình được biên soạn theo đề cương môn học/mô đun.
Nội dung biên soạn theo tinh thần ngắn gọn, dễ hiểu, các kiến thức trong chương trình có mối liên hệ chặt chẽ. Khi biên soạn giáo trình tác giả đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới, phù hợp với đối tượng học sinh cũng như cố gắng, gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn. Giáo trình được thiết kế theo môn học thuộc hệ thống môn học mô đun cơ sở của chương trình đào tạo nghề Hàn trình độ Trung cấp, trình độ Cao đẳng và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo. Ngoài ra giáo trình cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo để đào tạo ngắn hạn hoặc cho các công nhân kỹ thuật các nhà quản lý và người sử dụng nhân lực.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo, đề cương chương trình nhưng do biên soạn lần đầu, thiếu sót là khó tránh. Tác giả rất mong nhận được sự nhận xét, đóng góp ý kiến của quí thầy, cô giáo và bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Quảng Ninh, ngày … tháng … năm 20…. Nhóm biên soạn 2 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU.
2 BÀI 1: HÀN ĐƯỜNG THẲNG TRÊN MẶT PHẲNG Ở VỊ TRÍ BẰNG. Phương pháp mồi hồ quang và duy trì hồ quang cháy. Kỹ thuật hàn đường thẳng trên mặt phẳng ở vị trí bằng. Tiến hành hàn.
11 BÀI 2: HÀN GIÁP MỐI KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ BẰNG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ, vật liệu hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép. 19 BÀI 3: HÀN GIÁP MỐI CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG.
Chuẩn bị thiết bị, dụng cụ, vật liệu, phôi hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép. 27 BÀI 4: HÀN GÓC KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ và vật liệu nghề hàn.
Kỹ thuật hàn góc ở vị trí hàn bằng. 36 BÀI 5: HÀN GÓC CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ và vật liệu nghề hàn. Kỹ thuật hàn góc có vát mép ở vị trí hàn bằng.
44 BÀI 6: HÀN GẤP MÉP KIM LOẠI MỎNG Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ, vật liệu hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép. HÀN GIÁP MỐI KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN ĐỨNG.
Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ, vật liệu nghề hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép ở vị trí hàn đứng. 62 BÀI 8: HÀN GIÁP MỐI CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN ĐỨNG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ, vật liệu nghề hàn.
Kỹ thuật hàn giáp mối có vát mép ở vị trí hàn đứng. 70 BÀI 9: HÀN GÓC KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ ĐỨNG. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật liệu hàn. Kỹ thuật hàn góc không vát mép ở vị trí hàn đứng.
78 BÀI 10: HÀN GÓC CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ ĐỨNG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ và vật liệu nghề hàn. Kỹ thuật hàn góc có vát mép ở vị trí hàn đứng. 86 BÀI 11: HÀN GIÁP MỐI KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN NGANG.
Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ, vật liệu nghề hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép ở vị trí hàn ngang. 94 BÀI 12: HÀN GIÁP MỐI CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ NGANG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ, vật liệu nghề hàn.
Kỹ thuật hàn giáp mối có vát mép ở vị trí hàn đứng. 102 BÀI 13: HÀN GÓC KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ NGANG. Chuẩn bị phôi hàn, thiết bị, dụng cụ, vật liệu hàn. Kỹ thuật hàn góc không vát mép ở vị trí hàn ngang.
110 BÀI 14: HÀN GÓC CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ NGANG. Chuẩn bị phôi, thiết bị, dụng cụ và vật liệu nghề hàn. Kỹ thuật hàn góc có vát mép ở vị trí hàn đứng. 118 4 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên mô đun: Hàn điện hồ quang tay cơ bản Mã mô đun: MĐ17 Thời gian thực hiện mô đun: 240 giờ; (Lý thuyết: 36 giờ; Thực hành: 184 giờ; Kiểm tra: 16 giờ) I.
Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun được bố trí giảng dạy năm thứ nhất, học sau các mô đun Chế tạo phôi hàn và Gá lắp kết cấu hàn của nghề. - Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Nêu được vị trí các loại mối hàn trong không gian. + Tính toán chế độ hàn hồ quang tay phù hợp chiều dày, tính chất của vật liệu và kiểu liên kết hàn.
+ Trình bày được kỹ thuật hàn điện hồ quang tay ở các vị trí hàn bằng, đứng, ngang, ngửa - Kỹ năng: + Đấu nối, vận hành và sử dụng các loại máy hàn điện hồ quang tay thành thạo. + Hàn các mối hàn trên các kết cấu hàn thông dụng ở các vị trí bằng, đứng, ngang, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. + Kiểm tra, sửa chữa được các khuyết tật của mối hàn. + Làm tốt các công việc cơ bản của người thợ hàn điện tại các cơ sở sản xuất.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm trong công việc, sãn sàng hợp tác giúp đỡ lẫn nhau. + Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp. 5 Nội dung của môn học: Thời gian (giờ) Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra Bài 1: Hàn đường thẳng trên mặt phẳng ở vị 1 16 3 13 0 trí bằng Bài 2: Hàn giáp mối không vát mép ở vị trí 2 16 2 12 2 bằng 3 Bài 3: Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí bằng 20 3 17 0 4 Bài 4: Hàn góc không vát mép ở vị trí bằng. 16 2 12 2 5 Bài 5: Hàn góc có vát mép ở vị trí bằng.
20 3 17 0 Bài 6: Hàn gấp mép kim loại mỏng ở vị trí 6 12 2 8 2 hàn bằng. Bài 7: Hàn giáp mối không vát mép ở vị trí 7 16 3 13 0 đứng Bài 8: Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí hàn 8 20 3 15 2 đứng 9 Bài 9: Hàn góc không vát mép ở vị trí đứng 20 3 15 2 10 Bài 10: Hàn góc có vát mép ở vị trí đứng 20 3 15 2 Bài 11: Hàn giáp mối không vát mép ở vị trí 11 16 3 13 0 hàn ngang Bài 12: Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 12 12 2 8 2 ngang Bài 13: Hàn góc không vát mép ở vị trí 13 20 3 17 0 ngang 14 Bài 14: Hàn góc có vát mép ở vị trí ngang 16 3 11 2 Cộng 240 38 186 16 6 BÀI 1: HÀN ĐƯỜNG THẲNG TRÊN MẶT PHẲNG Ở VỊ TRÍ BẰNG I. Mục tiêu: - Nêu được phương pháp mồi hồ quang và duy trì hồ quang cháy. - Trình bày được kỹ thuật hàn đường thẳng trên mặt phẳng ở vị trí bằng.
- Mồi hồ quang bằng hai phương pháp và duy trì hồ quang cháy ổn định với chiều dài Lhq= 2- 6mm - Thực hiện các thao tác hàn như: cầm kìm hàn, tư thế hàn, góc nghiêng que hàn, hướng hàn đúng quy trình. - Hàn được mối hàn theo đường thẳng trên tấm kim loại đảm bảo độ sâu ngấu, xếp vảy đều, không rỗ khí, rỗ xỉ, đạt tính thẫm mỹ. - Rèn luyện tính cẩn thận, làm việc độc lập, tư duy, sáng tạo tiết kiệm nguyên vật liệu đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Nội dung chính: 2.
Phương pháp mồi hồ quang và duy trì hồ quang cháy 2. Mồi hồ quang kiểu mổ thẳng Đầu tiên cũng cho que hàn đối chuẩn với vật hàn, sau đó đưa nhẹ cổ tay xuống cho dầu que hàn đụng nhẹ vào vật hàn, rồi lập tức nâng que hàn lên hơn 10 mm. Đồng thời nhìn qua kính thấy đã phát sinh hồ quang, nhanh chóng đưa cổ tay xuống và duy trì khoảng cách từ đầu que hàn tới bề mặt vùng nóng chảy của vật hàn từ 2 đến 4 mm. Như vậy hồ quang mới có thể cháy ổn định và thao tác hàn.
Que hàn 2 - 4 mm Vật hàn 2. Mồi hồ quang kiểu ma sát Phương pháp này, gần giống như cách đánh diêm. Cho que hàn vạch lên mặt vật hàn là có thể gây được hồ quang. Trước tiên cho que hàn đối chuẩn với vật hàn, sau đó quay cổ tay một ít, que hàn vạch khẽ lên vật hàn, rồi cho cổ tay trở lại cân bằng.
Đồng thời nhìn qua kính thấy đã phát sinh hồ quang thì nhân lúc kim loại chưa nóng chảy nhiều lập tức cho khoảng cách từ đầu que hàn tới bề mặt vùng nóng chảy duy trì độ cao từ 2 đến mm. Như vậy hồ quang mới có thể cháy ổn định. 7 Nhược điểm của phương pháp này: Nếu không linh hoạt thì sẽ không gây được hồ quang hoặc làm hỏng vật hàn. Khó thực hiện trên vật hàn nhỏ bé.
Que hàn 2 - 4 mm Vật hàn 2. Duy trì hồ quang cháy Khi hàn hồ quang tay cùng một lúc người thợ hàn phải thực hiện 03 chuyển động - Que hàn chuyển động theo hướng vùng nóng chảy (1) + Nhiệm vụ của chuyển động này là duy trì chiều dài hồ quang. Nếu hạ que hàn xuống chậm hơn so với tốc độ nóng chảy của que hàn thì chiều dài đồng hồ quang tăng dần lên dẫn đến làm tắt hồ quang, nếu tốc độ hạ que hàn nhanh quá làm rút ngắn khoảng cách hồ quang dẫn đến chập mạch. + Khoảng cách hồ quang dài hay ngắn có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng mối hàn, trong hầu hết mọi trường hợp chiều dài hồ quang không lớn hơn đường kính que hàn.