Giáo Trình Động Cơ Điện Xoay Chiều Không Đồng Bộ 3 Pha

Giáo trình kỹ thuật về động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha ngành điện dân dụng cao đẳng, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến

• Trường học: Trường Cao Đẳng Xây Dựng Số 1
• Chuyên ngành: Điện Dân Dụng
• Đề tài: Giáo Trình Động Cơ Điện Xoay Chiều Không Đồng Bộ 3 Pha
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Bài 1: CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU KĐB BA PHA
• 1.1. Lõi thép stato
• 1.2. Dây quấn stato
• 1.3. Nắp máy
• 1.4. Ổ bi
• 1.5. Trục roto
• 1.6. Hấp đầu dây
• 1.7. Lõi thép rôto
• 1.8. Thân máy
• 1.9. Quạt gió làm mát
• 1.10. Lãng báo và cánh quạt
• 2. Bài 2: Xác định các tính của bấ dây Stato động cơ điện xoay chiều KĐB ba pha
• 2.1. Ý nghĩa của việc xác định các tính
• 2.2. Các phương pháp xác định các tính bấ dây stato động cơ điện xoay chiều KĐB ba pha
• 2.3. Xác định các tính và đầu dây vào hợp nối sau khi xác định được các tính
• 2.4. Đầu động cơ vào nguồn và vận hành thử
• 3. Bài 3: Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành động cơ điện xoay chiều KĐB ba pha
• 3.1. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành động cơ điện xoay chiều KĐB ba pha bằng cầu dao
• 3.2. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành động cơ điện xoay chiều KĐB 3 pha bằng khởi động từ
• 3.3. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành mạch điện khởi động gián tiếp động cơ điện xoay chiều KĐB ba pha theo phương pháp đổi nối Y/ bằng cầu dao
• 3.4. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành khởi động gián tiếp động cơ điện xoay chiều KĐB 3 pha theo phương pháp đổi nối Y/ bằng khởi động từ kép
• 4. Bài 4: Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành mạch tác động đảo chiều quay động cơ điện xoay chiều ba pha
• 4.1. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành đảo chiều quay động cơ điện xoay chiều KĐB ba pha bằng cầu dao 2 ngã
• 4.2. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành đảo chiều quay động cơ điện xoay chiều KĐB ba pha bằng khởi động từ kép
• 4.3. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành mạch tác động đảo chiều quay động cơ điện xoay chiều ba pha bằng công tắc hành trình
• 4.4. Đầu dây, kiểm tra, sửa chữa và vận hành mạch tác động đảo chiều quay động cơ điện xoay chiều ba pha theo thời gian chậm định
• 5. Bảo dưỡng động cơ điện xoay chiều KĐB 3 pha
• 5.1. Bảo dưỡng bấ dây quấn stato
• 5.2. Kiểm tra bài số 3

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Động Cơ Điện Xoay Chiều Không Đồng Bộ 3 Pha

Giáo trình Động Cơ Điện Xoay Chiều Không Đồng Bộ 3 Pha là tài liệu quan trọng trong lĩnh vực điện dân dụng. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và ứng dụng của động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha. Đặc biệt, giáo trình giúp sinh viên nắm vững các kỹ thuật điện cần thiết để vận hành và bảo trì động cơ.

1.1. Nội dung chính của giáo trình động cơ điện

Giáo trình bao gồm các phần như cấu tạo, nguyên lý làm việc, và các phương pháp đấu dây động cơ điện. Nội dung này giúp sinh viên hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha.

1.2. Mục tiêu đào tạo từ giáo trình

Mục tiêu của giáo trình là trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng cần thiết để lắp đặt, vận hành và bảo trì động cơ điện. Điều này rất quan trọng trong ngành điện dân dụng.

II. Thách thức trong việc sử dụng động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha

Việc sử dụng động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu suất và độ bền của động cơ. Các thách thức bao gồm việc đấu dây không đúng cách, bảo trì không đầy đủ và thiếu hiểu biết về nguyên lý hoạt động.

2.1. Vấn đề đấu dây động cơ điện

Đấu dây không đúng cách có thể dẫn đến hỏng hóc và giảm hiệu suất của động cơ. Việc hiểu rõ cách đấu dây là rất quan trọng để đảm bảo động cơ hoạt động hiệu quả.

2.2. Nguyên nhân gây hỏng hóc động cơ

Các nguyên nhân gây hỏng hóc động cơ bao gồm quá tải, thiếu bảo trì và sự cố về điện. Những vấn đề này cần được phát hiện và khắc phục kịp thời để đảm bảo động cơ hoạt động ổn định.

III. Phương pháp lắp đặt và bảo trì động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha

Lắp đặt và bảo trì động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha là một quy trình quan trọng. Việc thực hiện đúng các bước lắp đặt và bảo trì sẽ giúp động cơ hoạt động hiệu quả và kéo dài tuổi thọ.

3.1. Quy trình lắp đặt động cơ điện

Quy trình lắp đặt bao gồm việc kiểm tra các linh kiện, đấu dây đúng cách và kiểm tra điện áp. Điều này đảm bảo động cơ hoạt động an toàn và hiệu quả.

3.2. Các biện pháp bảo trì động cơ

Bảo trì động cơ bao gồm việc kiểm tra định kỳ, vệ sinh và thay thế các linh kiện hỏng hóc. Việc bảo trì đúng cách giúp động cơ duy trì hiệu suất cao và giảm thiểu sự cố.

IV. Ứng dụng thực tiễn của động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha

Động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Từ công nghiệp đến dân dụng, động cơ này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho các thiết bị.

4.1. Ứng dụng trong công nghiệp

Trong công nghiệp, động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha được sử dụng để vận hành máy móc, bơm và quạt. Điều này giúp tăng năng suất và hiệu quả sản xuất.

4.2. Ứng dụng trong đời sống hàng ngày

Trong đời sống hàng ngày, động cơ điện được sử dụng trong các thiết bị như máy giặt, tủ lạnh và quạt điện. Những ứng dụng này giúp cải thiện chất lượng cuộc sống.

V. Kết luận và tương lai của động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha

Động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha có vai trò quan trọng trong ngành điện. Tương lai của động cơ này hứa hẹn sẽ phát triển với nhiều công nghệ mới, giúp nâng cao hiệu suất và giảm thiểu tiêu thụ năng lượng.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ động cơ

Công nghệ động cơ đang ngày càng phát triển với các giải pháp tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường. Điều này sẽ giúp động cơ điện xoay chiều không đồng bộ 3 pha trở nên hiệu quả hơn.

5.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu và phát triển

Nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực động cơ điện là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp cải thiện hiệu suất mà còn mở ra nhiều cơ hội mới trong ngành công nghiệp điện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG XÂY DỰNG SỐ 1 GIÁO TRÌNH MH/MĐ: ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU KHÔNG ĐỒNG BỘ 3 PHA NGÀNH/NGHỀ: ĐIỆN DÂN DỤNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kem theo Quyết định số: 389ĐT/QĐ-CĐXD, ngày 30 tháng 9 năm 2021 Của Hiệu trưởng trường CĐXD số 1 Hà nội, năm 2021 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguãn thông tin có thÅ đ°çc phép dùng nguyên bÁn ho¿c trích dùng cho các méc đích và đào t¿o và tham khÁo. Mọi méc đích khác mang tính lách l¿c ho¿c să déng vßi méc đích kinh doanh thiÁu lành m¿nh s¿ bå nghiêm cÃm. CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Đáng c¢ đián xoay chiÃu không đãng bá ba pha Mã môn học: MH17 Thái gian thćc hián môn học: 75 giá (Lý thuyÁt: 15 giá; Thćc hành, thí nghiám, thÁo luÁn, bÁi tÁp: 57 giá; KiÅm tra: 3 giá). Vå trí, tính chÃt cëa môn học - Vå trí: Môn học đ°çc bá trí bá trí sau khi học sinh học xong các môn học chung, các mô đun/ môn học An toàn đián; V¿ đián; VÁt liáu khí cé đián; Đo l°áng đián; - Tính chÃt: Là môn học chuyên môn nghÃ.

KiÁn thÿc - Trình bày đ°çc cÃu t¿o, nguyên lý làm viác cëa đáng c¢ không đãng (KĐB) bá 3 pha; - Trình bày đ°çc cách đÃu dây, kiÅm tra, vÁn hành đáng c¢ KĐB 3 pha; - Trình bày đ°çc các bián pháp khãi đáng và điÃu khiÅn tác đá đáng c¢ đián không đãng bá 3 pha. - Trình bày đ°çc cách bÁo d°ång å bi, b¿c đå đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha 2. Kā năng - V¿, phân tích kiÅm tra và săa chąa đ°çc các m¿ch đián khãi đáng trćc tiÁp, khãi đáng gián tiÁp, đÁo chiÃu quay, tć đáng đÁo chiÃu quay kháng chÁ bÅng công tÃc hành trình, tć đáng đÁo chiÃu quay theo thái gian chãnh đånh cëa đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha - LÃp đ¿t, đÃu nái, vÁn hành, bÁo d°ång các đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha có công suÃt tā 5 kW trã xuáng theo đúng qui trình kā thuÁt - Đọc đ°çc thông sá đáng c¢ không đãng bá. Năng lćc tć chë và trách nhiám - Nghiêm túc, tích cćc, chë đáng trong học tÁp; - ChÃp hành nghiêm chãnh nái quy cëa phòng học; - Rèn luyán khÁ năng làm viác đác lÁp và theo nhóm.

Nái dung môn học 1. Nái dung tång quát và phân bá thái gian - 6- Thái gian (giá) Sá Tång Thćc hành, Lý KiÅm Tên ch°¢ng sá thÁo luÁn, TT thuyÁt tra bài tÁp 9 2 7 1 Bài 1: CÃu t¿o, nguyên lý làm viác đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha 1.2 Các thông sá đånh mÿc cëa máy 1.3 Tā tr°áng quay 3 pha 1.4 Nguyên lý làm viác cëa đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB 3 pha 1.5 Hián t°çng, nguyên nhân và bián pháp khÃc phéc nhąng h° hßng 1.6 Tháo lÃp đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha 6 2 4 2 Bài 2: Xác đånh cćc tính cëa bá dây Stato đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha 2.1 Ý nghĩa cëa viác xác đånh cćc tính 2.2 Các ph°¢ng pháp xác đinh cćc tính bá dây stato đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha 2.3 Xác đånh cćc tính và đÃu dây vào háp nái sau khi xác đånh đ°çc cćc tính 2.4 ĐÃu đáng c¢ vào nguãn và vÁn hành thă 3 Bài 3: ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa 24 5 18 1 và vÁn hành đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha 3.1 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha bÅng cÅu dao 3.2 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB 3 pha bÅng khãi đáng tā đ¢n 3.3 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành m¿ch đián khãi đáng gián tiÁp đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha theo ph°¢ng pháp đåi nái Y/ bÅng cÅu dao 2 ngã 3.4 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành khãi đáng gián tiÁp đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB 3 pha theo ph°¢ng pháp đåi nái Y/ bÅng khãi đáng tā kép 1 KiÅm tra sá 1 18 3 14 1 4 Bài 4: ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành m¿ch tć đáng đÁo chiÃu quay đáng c¢ đián xoay chiÃu ba pha 4.1 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành đÁo chiÃu quay đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha bÅng cÅu dao 2 ngã 4.2 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành đÁo chiÃu quay đáng c¢ đián xoay chiÃu KĐB ba pha bÅng khãi đáng tā kép 4.3 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành m¿ch tć đáng đÁo chiÃu quay đáng c¢ đián xoay chiÃu ba pha bÅng công tÃc hành trình 4.4 ĐÃu dây, kiÅm tra, săa chąa và vÁn hành m¿ch tć đáng đÁo chiÃu quay đáng c¢ đián xoay chiÃu ba pha theo thái gian chãnh đånh KiÅm tra bài sá 2 1 1 5 BÁo d°ång dáng c¢ đián xoay chiÃu 18 3 14 1 KĐB 3 pha 5.2 BÁo d°ång bá dây quÃn stato KiÅm tra bài sá 3 1 1 Tång cáng 75 15 57 3 2. Nái dung chi tiÁt - 8- Bài 1: CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC ĐỘNG CƠ ĐIỆN XOAY CHIỀU KĐB BA PHA 1. 1- Lõi thép stato 2-Dây quÃn stato 3- NÃp máy 4- ä bi 5- Tréc roto 6- Háp đÃu dây 7- Lõi thép rôto 8- Thân máy 9- Qu¿t gió làm mát 10- Lãng bÁo vá cánh qu¿t Hình 1.

Stato: Stato là phÅn tĩnh cëa máy đián, gãm hai bá phÁn chính là lõi thép và dây quÃn, ngoài ra có vß máy và nÃp máy. Lõi thép: Lõi thép stato hình tré do các lá thép kā thuÁt đián đ°çc dÁp dãnh bên trong ghép l¿i vßi nhau t¿o thành các rãnh theo h°ßng tréc, lõi thép đ°çc ghép vào trong vß máy. Dây quÃn: Dây quÃn stato đ°çc làm bÅng dây d¿n bọc cách đián (dây đián tā) đ°çc đ¿t trong các rãnh cëa lõi thép. Dòng đián xoay chiÃu ba pha ch¿y trong ba pha dây quÃn stato s¿ t¿o ra tā tr°áng quay.

Vß máy: Vß máy làm bÅng nhôm ho¿c bÅng gang, dùng đÅ dą ch¿t lõi thép và cá đånh máy trên bá, hai đÅu vß có lÃp máy, å đå tréc, vß máy và lÃp máy còn đ°çc dùng đÅ bÁo vá máy. Roto: Rôto là phÅn quay gãm lõi thép, dây quÃn và tréc máy. Lõi thép: Gãm các lá thép kā thuÁt đián đ°çc dÁp rãnh m¿t ngoài ghép l¿i t¿o thành các rãnh theo h°ßng tréc, ã giąa có lß đÅ lÃp tréc. Dây quÃn: Có hai kiÅu, rôto ngÃn m¿ch còn gọi là rôto lãng sóc và rôto dây quÃn, Dây quÃn Stato Dây quÃn Roto Tréc Roto Vß máy Hình 1.2 - CÃu t¿o đáng c¢ không đãng bá Lo¿i rôto lãng sóc trong các rãnh cëa lõi thép rôto đ¿t các thanh d¿n bÅng đãng, hai đÅu nái ngÃn m¿ch vßi hai vành đãng t¿o thành lãng sóc.3- Roto lãng Lo¿i rôto dây quÃn trong các rãnh cëa lõi thép rôto đ¿t dây quÃn ba pha.

Dây quÃn rôto th°áng nái hình sao, ba đÅu ra nái vßi ba vành tiÁp xúc bÅng đãng cá đånh trên tréc rôto và đ°çc cách đián vßi tréc. Nhá ba chåi than tỳ sát vào ba vành tiÁp xúc, dây quÃn rôto đ°çc nái vßi vßi 3 vòng tiÁp xúc, đãng thái nái vßi ba đián trã bên ngoài, đÅ mã máy điÃu chãnh tác đá Dây quuÃn Vòng tr°çt Vòng tr°çt Dây quÃn rôto rôto ChåiChåithanthan RRP a) b) Hình 1. Hình dáng thćc cëa roto dây quÃn; b. S¢ đã nguyên lý đÃu dây - Ký hiáu nh° hình 1.5 Roto lãng sóc Roto dây Hình 1.

Các thông đånh mÿc cëa máy. Đáng c¢ không đãng bá ba pha có các đ¿i l°çng đånh mÿc đ¿c tr°ng cho điÃu kián kā thuÁt cëa máy ÿng vßi tÁi đånh mÿc. Các trå sá này do nhà máy thiÁt kÁ, chÁ t¿o qui đånh và đ°çc ghi trên nhãn máy. - Công suÃt đånh mÿc ã đÅu tréc (công suÃt đÅu ra) Pđm (kW, W) ho¿c Hp, 1Cv = 736 W (theo tiêu chuÇn Pháp); 1kW = 1,358 Cv.

1Hp = 746 W (theo tiêu chuÇn Anh) - Dòng đián dây đånh mÿc Iđm (A) - Đián áp dây đånh mÿc Uđm (V) - KiÅu đÃu sao Y hay tam giác Δ - Tác đá quay đånh mÿc nđm - Hiáu suÃt đånh mÿc đm - Há sá công suÃt đånh mÿc cos đm Công suÃt đånh mÿc mà đáng c¢ đián tiêu thé: P P đm 3U I cosϕđm ; P 3U I cosϕ η đm đm đm đm đm đm đm η 1đm đm Pđm (W ) Mômen đånh mÿc ã đÅu tréc: Mđm Pđm 1 0.975 (KGM ) ω 9,81 n (vg / ph) đm Typ AM 160 L4 R1 3 ~ Mot Nr 28600-1 Thí dé: /Y 220/380 V 42/24 A 11 KW Cos 0,77 1455 r/min 50 Hz Lfr.-KI B IP 44 VDE 0530/69 Hình 1.6 là nhãn máy cëa mát đáng c¢ đián 3 pha rotor dây quÃn. / Y 220 / 380 V: Đáng c¢ có thÅ ho¿t đáng vßi đián áp nguãn 220 v khi đáng c¢ đÃu và 380 V khi đáng c¢ đÃu Y.B: CÃp cách đián cëa đáng c¢. 42 / 24 A: Dòng đián đånh mÿc t°¢ng ÿng vßi mßi cách đÃu / Y. 11 Kw: Công suÃt đånh mÿc cëa đáng c¢.

1455 r/min: Tác đá quay đånh mÿc cëa đáng c¢. 50 Hz: TÅn sá đånh mÿc cëa nguãn. Y 250V: Dây quÃn rotor đÃu hình sao, đián áp rotor 250V 25 A: Dòng đián đånh mÿc cëa rotor. Là dòng đián ch¿y trong rotor khi nái ngÃn m¿ch K, L, M và tÁi cëa đáng c¢ đånh mÿc.

IP 44: Lo¿i và kiÅu bÁo vá đ°çc ghi bÅng kí hiáu ngÃn, sá thÿ nhÃt chã cÃp bÁo vá cháng vÁt l¿ bên ngoài (cÃp 4 bÁo vá cháng vÁt l¿ bên ngoài > 1mm), sá thÿ hai chã cÃp bÁo vá cháng n°ßc (cÃp 4 cháng tia n°ßc tā mọi h°ßng). Tā tr°áng quay ba pha Nh° hình v¿. Các dây quÃn A-X, B-Y, C-Z, đ¿t lách nhau trong không gian mát góc là 1200. GiÁ să trong 3 pha dây quÃn có dòng đián ba pha đái xÿng ch¿y qua: iA=ImSinωt; iB=ImSin(ωt-120); iC=ImSin(ωt-240); Quy °ßc dòng đián đi vào có chiÃu tā đÅu đÁn cuái pha có dÃu (+) ã giąa, còn dòng đián đi ra có chiÃu tā cuái tßi đÅu pha ký hiáu dÃu (.

- 10- * XÉT TĀ TR¯àNG T¾I CÁC THàI ĐIÄM KHÁC NHAU.7 - Thái điÅm pha ωt=900 (H-a): pha A có cćc đ¿i và d°¢ng, còn dòng đián pha C,B, âm. Dùng quy tÃc v¿n nút chai xác đånh chiÃu đ°áng sÿc tā do các dòng đián sinh ra tā tr°áng tång có mát cćc S và mát cćc N nh° hình v¿ Tréc cëa tā tr°áng tång trùng vßi tréc dây quÃn pha A là pha có dòng đián cćc đ¿i. - Thái điÅm pha ωt =900+1200 (H-b): KÁ tiÁp ã trên 1/3 chu kỳ, dòng đián pha B lúc này cćc đ¿i và d°¢ng , các dòng đián pha A pha C âm.