TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Công nghệ CAD/CAM được biên soạn dựa theo chương trình đào tạo đã xây dựng và ban hành năm 2021 của trường Cao đẳng nghề Cần Thơ dành cho nghề Cơ điện tử hệ Cao đẳng. Giáo trình được biên soạn theo các nguyên tắc: Tính định hướng thị trường lao động; Tính hệ thống và khoa học; Hướng tới liên thông; Tính hiện đại và sát thực với sản xuất.
Tổ biên soạn xin chân thành cảm ơn Công ty Cơ khí điện máy Cần Thơ, Công ty Cơ khí Thế Dân đã cộng tác, tạo điều kiện giúp đỡ trong việc biên soạn giáo trình. Trong quá trình thực hiện, tổ biên soạn đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp thẳng thắn, khoa học và trách nhiệm của nhiều chuyên gia, biên soạn giáo trình dựa trên năng lực thực hiện, tuy nhiên không tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp để giáo trình được hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu thực tế sản xuất của các doanh nghiệp hiện tại và trong tương lai. Cần Thơ, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1.Chủ biên: Võ Thanh Giang 2.Huỳnh Chí Linh 2 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.1 LỜI GIỚI THIỆU.3 BÀI 1: THIẾT KẾ HÌNH HỌC 2D.
Khởi động MasterCAM. Màn hình MasterCAM. Point và thanh công cụ của point. Line và thanh công cụ của line.
Cung tròn và thanh công cụ của cung tròn. Rectangle và thanh công cụ của rectangle. Letter và thanh công cụ của Letter. Ellipse và thanh công cụ của ellipse.
Polygon và thanh công cụ Polygon. Fillet và thanh công cụ của Fillet. Chamfer và thanh công cụ của chamfer.19 BÀI 2: ĐƯỜNG CHẠY DAO 2D.Vạt mặt - Lathe Face. Tiện thô - Lathe Rough.
Tiện tinh - Lathe Finish. Tiện rãnh - Lathe Groove. Tiện Ren - Lathe Thread. Cắt đứt-Lathe Cutoff.
Mô phỏng gia công.39 TÀI LIỆU THAM KHẢO.42 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 3 Tên mô đun: CÔNG NGHỆ CAD/CAM Mã mô đun: MĐ 36 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò mô đun: - Vị trí: Là mô đun được học sau khi sinh viên đã học xong các mô đun Kỹ thuật gia công cơ khí, Autocad, Tiện CNC. - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc - Ý nghĩa và vai trò mô đun: Mô đun Công nghệ CAD/CAM được dùng để đào tạo nghề cho công nhân chất lượng cao nhằm cung cấp nguồn nhân lực cho sản xuất trong tương lai. Mô đun trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về điều khiển số, thiết kế và gia công chi tiết bằng phần mềm CAD/CAM. Mục tiêu của mô đun: Kiến thức: - Mô tả được những đặc trưng của hệ thống CAD/CAM-CNC - Trình bày được các phương pháp vẽ các đối tượng cơ bản (đoạn thẳng, đường tròn, ellipse, đa giác …), các phương pháp phối hợp các đối tượng lại tạo thành bản vẽ chi tiết máy, các công cụ hổ trợ cho phép hiệu chỉnh bản vẽ với độ chính xác cao.
- Trình bày được trình tự gia công tiện tự động trong Mastercam Kỹ năng: - Thiết kế được các chi tiết gia công tiện CNC. - Tạo đường chạy dao và biên dịch chương trình gia công chi tiết bằng Mastercam. - Kiểm tra, sửa lỗi và chạy mô phỏng chương trình gia công tự động. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Tích cực trong học tập, tìm hiểu thêm trong quá trình thực tập xưởng.
- Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung mô đun: Thời gian (giờ) Thực Số Tên các bài trong mô đun Lý hành, thí TT Tổng Kiểm thuyế nghiệm, số tra t thảo luận, bài tập 1 Bài 1: Thiết kế hình học 2D 18 5 12 1 1.Khởi động MasterCAM 0.Màn hình MasterCAM 0.Point và thanh công cụ của point 0.Line và thanh công cụ của line 0.Cung tròn và thanh công cụ của cung 0.Rectangle và thanh công cụ của 0.Letter và thanh công cụ của Letter 0.Ellipse và thanh công cụ của ellipse 0.Polygon và thanh công cụ Polygon 0. Fillet và thanh công cụ của Fillet 0.Chamfer và thanh công cụ của 0.Thực hành 12 12 Kiểm tra 1 1 2 Bài 2: Tạo đường chạy dao 2D 27 10 16 1 1.Vạt mặt - Lathe Face 1 1 2.Tiện thô - Lathe Rough 2 2 3.Tiện tinh - Lathe Finish 1 1 4.Tiện rãnh - Lathe Groove 1 1 5.Tiện Ren - Lathe Thread 2 2 7.Cắt đứt-Lathe Cutoff 1 1 8.Mô phỏng gia công 1 1 9.Thực hành 16 16 Kiểm tra 1 1 Cộng 45 15 28 2 5 BÀI 1: THIẾT KẾ HÌNH HỌC 2D Mã bài học: MĐ 36-01 Giới thiệu: - Các chi tiết gia công cần phải được định nghĩa trong chương trình CAD/CAM. Những file hình học được dùng trong chương trình CAM để tạo ra các đường chạy dao thực hiện quá trình gia công.
- Các bản vẽ 2D có thể thực hiện nhanh, chính xác trên Mastercam. Mục tiêu: - Trình bày được chức năng các lệnh vẽ 2D - Thiết kế được đối tượng hình học 2D - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung chính: 1. Khởi động MasterCAM Có hai cách khởi động một chương trình MasterCAM X trong môi trường Window 9x và NT, XP: Cách 1: Nếu bạn đã tạo một biểu tượng - shortcut trên màn hình, Double Click vào đó, xem hình.
Cách 2: Trên thanh taskbar, Click vào nút Start\ All Programs\ MasterCAM X \ MasterCAM X Hình 1.1: Màn hình Mastercam 2. Màn hình MasterCAM Sau khi vào MasterCAM, hệ thống sẽ hiển thị màn hình làm việc của MasterCAM với 4 phân vùng chính sau: vùng màn hình đồ hoạ, vùng thanh công cụ, vùng menu màn hình và vùng trạng thái làm việc của chương trình. 6 Vùng đồ hoạ: Đây là vùng làm việc, nơi các mô hình hình học số của đối tượng được thiết lập hoặc được gọi ra và chỉnh sửa. Vùng các thanh công cụ (Toolbar): Thanh công cụ là một hàng các nút nằm ngang phía trên cùng của màn hình.
Mỗi nút này có một icon hoặc con số để nhận biết. Ngoài ra nếu cần một mô tả rõ hơn về một nút nào đó, chỉ cần di trỏ chuột đến nút đó, bạn sẽ được cung cấp một menu đổ xuống mô tả rõ hơn về nút đó. Muốn thực hiện lệnh tương ứng với nút nào đó (Icon Command), chỉ cần click vào nút đó là yêu cầu được thực hiện.2: Giao diện Mastercam Vùng Menu: Vùng này nằm ở bên trên của màn hình, chứa menu bar. Menu bar được sử dụng để chọn các chức năng của MasterCAM, ví dụ: Creat, modify, toolpaths.
Còn menu thuộc tính nằm ở phía dưới của màn hình được sử dụng để thay đổi các thông số hệ thống của chương trình, ví dụ: Độ sâu Z, màu sắc… là những chức năng thường xuyên được người sử dung thay đổi. Tất cả các lệnh dùng trong MasterCAM đều có thể chọn từ vùng Menu. 7 Thành phần menu: -Analyze: Hiển thị toạ độ và thông tin cơ sở dữ liệu của đối tượng được lựa chọn ví dụ như điểm, đoạn thẳng, cung tròn, bề mặt… hoặc kích thước lên màn hình. Điều này thuận tiện cho việc nhận dạng các đối tượng đã được tạo ra trước đó, ví dụ: xác định góc của một đoạn thẳng đang tồn tại, hay là bán kính của một vòng tròn xác định.
-Create: Tạo ra một đối tượng hình học. Các đối tượng hình học bao gồm đoạn thẳng, cung, đường tròn, hình chữ nhật. -File: Các thao tác xử lý với file như save, open, save as, Export directory (truyền dữ liệu đi), hoặc Import directory (nhận dữ liệu đến). -Edit: Chỉnh sửa đối tượng hình học trên màn hình, gồm các lệnh fillet, trim, break và join.
-Xform: Thay đổi những đối tượng hình học đã tạo bằng các lệnh Mirror, rotate, scale và offset -Screen: Vẽ hoặc in bản vẽ, quan sát các hình vẽ, chỉ ra số lượng các đối tượng hình vẽ, phóng to, thu nhỏ, thay đổi khung nhìn và định dạng cấu hình hệ thống. -Solids: Thiết lập mô hình hình học số của đối tượng theo phương pháp dựng hình của môi trường Solid Modeling -Toolpaths: Tạo ra các đường chạy dao sử dụng theo các chức năng khoan, đường contour và pocket. -View: Lệnh phóng to thu nhỏ theo các kiểu Zoom window, Zoom target, Zoom in/out. -Machine type: Chọn các kiểu dạng chạy dao Mill, Lathe, Router, Design.
Vùng trạng thái: Tại đây, một hoặc hai dòng văn bản ở dưới cùng của màn hình sẽ mô tả hoạt động của các lệnh. Đây là nơi bạn nhận được các lời nhắc của chương trình. Phải quan sát vùng này cẩn thận, có thể nó sẽ yêu cầu bạn phải nhập các thông số từ bàn phím. Chọn một Menu lệnh: Trong MasterCAM có hai cách chọn một menu lệnh từ vùng Menu: Di chuyển chuột vào vùng menu, khi hộp menu cần chọn sáng lên thì nhấp chuột để kích hoạt lệnh.
Bấm phím tương ứng với kí tự được gạch dưới của dòng lệnh trên menu màn hình. Point và thanh công cụ của point Lệnh Point cho phép đánh dấu một điểm trên bản vẽ (dấu ‘+’), Các điểm đó có thể là điểm tham khảo cho các mô hình khác khi cần Chọn Create > Point. Từ đó bạn có thể nhìn thấy bảng chọn lựa tiếp theo cho menu lệnh của Point. Create > Point > Position hoặc nhấp chọn biểu tượng Dùng lệnh position để tạo ra các điểm trên màn hình, có 10 tuỳ chọn sau đó để bạn chọn lựa Value (ZYZ) Nhập toạ độ Origin Chọn điểm gốc Arc Center Chọn điểm là tâm của đường tròn, cung tròn Endpoint Chọn điểm cuối của đối tượng vẽ đơn giản Intersec Chọn điểm giao của 2 đối tượng 8 Midpoint Chọn điểm giữa của đối tượng Point Chọn điểm đã tồn tại Quadrant Chọn điểm tại góc phần tư của đường tròn Nearest Chọn điểm nằm trên đối tượng được chọn Relative Chọn điểm có vị trí tương đối so với điểm khác Hình 1.3: Menu chọn điểm 3.
Create > Point > Dynamic hoặc nhấp chọn biểu tượng Tạo ra các điểm trên đối tượng bằng cách sử dụng chuột hoặc điểm chia Thủ tục: -Chọn đối tượng như line, circle hoặc spline. -Dịch chuyển trên đối tượng và chọn bằng cách nhấn phím trái chuột ( kết thúc nhấn Esc) hoặc chọn đối tượng và sau đó khi biết hướng dịch chuyển thì ta nhập khoảng cách và lượng offset từ điểm đầu đến điểm cần xác định Chú ý: Bạn có thể dùng lệnh này để tạo ra các điểm trên đối tượng tại bất kỳ vị trí nào 4.