UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: AN TOÀN ĐIỆN-LẠNH NGÀNH, NGHỀ: KỸ THUẬT MÁY LẠNH & ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định Số: ………. của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Cùng với công cuộc đổi mới công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nƣớc, kỹ thuật lạnh đang phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam.Tủ lạnh, máy lạnh thƣơng nghiệp, công nghiệp, điều hòa nhiệt độ đã trở nên quen thuộc trong đời sống và sản xuất.
Các hệ thống máy lạnh và điều hòa không khí phục vụ trong đời sống và sản xuất nhƣ: chế biến, bảo quản thực phẩm, bia, rƣợu, in ấn, điện tử, thông tin, y tế, thể dục thể thao, du lịch. đang phát huy tác dụng thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế, đời sống đi lên. Cùng với sự phát triển kỹ thuật lạnh, việc đào tạo phát triển đội ngũ kỹ thuật viên lành nghề đƣợc Đảng, Nhà nƣớc, Nhà trƣờng và mỗi công dân quan tâm sâu sắc để có thể làm chủ đƣợc máy móc, trang thiết bị của nghề. Muốn vậy việc đảm bảo an toàn lao động và nghề nghiệp cần phải quán triệt và thực hiện một cách nghiêm túc trong các lĩnh vực hoạt động của nghề.
Giáo trình “An toàn lao động, điện – lạnh’’ đƣợc biên soạn dùng cho chƣơng trình dạy nghề KỸ THUẬT MÁY LẠNH VÀ ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ đáp ứng cho nhu cầu này trong việc đào tạo nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên hệ Cao Đẳng, Trung cấp. Nội dung của giáo trình cung cấp các kiến thức, kỹ năng chung về an toàn môi chất lạnh, an toàn trong các nhà máy và bảo hộ trong quá trình lao động mà các Bộ ban Ngành qui định Cấu trúc của giáo trình gồm hai chƣơng trong thời gian 30 giờ qui chuẩn. Cùng giúp chủ biên biên soạn giáo trình là các giáo viên tổ bộ môn Điện lạnh của Trƣờng Cao Đẳng Cộng Đồng – Đồng Tháp Chắc chắn giáo trình không tránh khỏi thiếu sót. Chúng tôi mong nhận đƣợc ý kiến đóng góp để giáo trình đƣợc chỉnh sửa và ngày càng hoàn thiện hơn.
Mọi đóng góp xin gửi về tổ điện lạnh khoa Điện - Điện Tử trƣờng Cao Đẳng Cộng Đồng – Đồng Tháp tỉnh Đồng Tháp Đồng Tháp, ngày tháng năm 2017 Tham gia biên soạn Chủ biên: K.S HUỲNH TUẤN KIỆT I MỤC LỤC TRANG LỜI GIỚI THIỆU. I CHƢƠNG 1: AN TOÀN TRONG HỆ THỐNG LẠNH. ĐẠI CƢƠNG VÀ ĐIỀU KHOẢN CHUNG VỀ AN TOÀN HỆ THỐNG LẠNH. Điều khoản chung.
Các thông tƣ ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với hệ thống lạnh. Tiêu chuẩn an toàn lao động trong thi công lắp đặt hệ thống lạnh. MÔI CHẤT LẠNH TRONG KỸ THUẬT AN TOÀN. Phân loại môi chất.
Freôn phá hủy tầng Ôzôn. Chƣơng trình loại bỏ ODS của Việt Nam. Kế hoạch quản lý tác nhân lạnh. Môi chất lạnh thay thế.
Các biện pháp ngăn chặn thải tác nhân lạnh vào môi trƣờng. AN TOÀN CHO MÁY VÀ THI T BỊ: .1 Điều kiện xuất xƣởng, lắp đặt máy và thiết bị thuộc hệ thống lạnh:. Phòng máy và thiết bị:. Ống và phụ kiện đƣờng ống:.
Các thiết bị điện trong hệ thống lạnh:. MỘT SỐ QUY ĐỊNH KHÁC VỀ KỸ THUẬT AN TOÀN ĐỐI VỚI HỆ THỐNG LẠNH:. Quy định an toàn cho phòng lạnh và các trang thiết bị:. Qui định an toàn đối với hệ thống lạnh và môi trƣờng làm việc.
DỤNG CỤ ĐO LƢỜNG, AN TOÀN, KIỂM TRA THỬ NGHIỆM HỆ THỐNG LẠNH. Dụng cụ đo lƣờng và an toàn trong hệ thống lạnh. Thử nghiệm máy và thiết bị. KHÁM NGHIỆM KỸ THUẬT VÀ ĐĂNG KÝ SỬ DỤNG BẢO HỘ LAO ĐỘNG.
Khám nghiệm kỹ thuật. Đăng kí sử dụng và bảo hộ lao động. 54 BÀI TẬP ỨNG DỤNG. 55 CHƢƠNG 2: AN TOÀN TRONG VẬN HÀNH SỬA CHỮA HỆ THỐNG LẠNH.
KHÁI NIỆM CHUNG. Các yêu cầu về vận hành và bảo dƣỡng. Các biện pháp an toàn đối với bản thân ngƣời vận hành. Quản lý an toàn trong lắp đặt và sử dụng hệ thống lạnh.
AN TOÀN MÔI CHẤT LẠNH. Biện pháp chung đề phòng về kỹ thuật. Biện pháp phòng hộ cá nhân. Biện pháp vệ sinh y tế.
Biện pháp sơ cấp cứu. AN TOÀN ĐIỆN. Tác động dòng điện đối với cơ thể con ngƣời. Các biện pháp bảo vệ an toàn cho ngƣời tránh bị điện giật.
Cấp cứu ngƣời bị điện giật. PHÒNG TRÁNH VÀ SƠ CỨU CÁC TAI NẠN KHÁC. Bong gân, trật khớp. Vết thƣơng chảy máu.
AN TOÀN VỆ SINH CÔNG NGHIỆP. Các biện pháp thực hiện an toàn vệ sinh công nghiệp. 94 BÀI TẬP ỨNG DỤNG. 96 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
98 II GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên m n học AN TOÀN ĐIỆN - LẠNH Mã số m n học MH12 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của m n học: - Vị trí Môn học An toàn điện - lạnh đƣợc học sau khi ngƣời học đã học xong các môn học chung. - Tính chất Môn học này là cơ sở giúp ngƣời học tiếp cận, bổ trợ kiến thức để ngƣời học học thực hành các môđun chuyên môn. - Ý nghĩa và vai trò của m n học : Đây là môn học giúp cho ngƣời học có kiến thức cơ bản an toàn khi vận hành hệ thống lạnh và những tại nạn khác, hiểu đƣợc một số môi chất bị cấm sử dụng, môn này có vai trò quan trong trong cuộc sống cũng nhƣ tất cả các môn chung sau này Mục tiêu của m n học - Về kiến thức + Trình bày các quy định pháp quy của nhà nƣớc về an toàn hệ thống lạnh + Trình bày các quy định về khám nghiệm kỹ thuật và bảo hộ lao động của ngƣời quản lý và vận hành hệ thống lạnh + Cách phòng tránh và sơ cứu khi có tai nạn về môi chất lạnh, điện và một số các dạng tai nạn khác. - Về kỹ năng + Áp dụng các quy định pháp quy của nhà nƣớc về an toàn hệ thống lạnh, các quy định về khám nghiệm kỹ thuật và bảo hộ lao động của ngƣời quản lý và vận hành hệ thống lạnh + Sơ cứu đƣợc khi gặp các tai nạn về môi chất lạnh, điện và một số dạng tai nạn khác - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: -1- + Có ý thức tự chấp hành các quy định về an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp, hƣớng dẫn mọi ngƣời cùng thực hiện Nội dung của m n học: -2- CHƢƠNG 1 AN TOÀN TRONG HỆ THỐNG LẠNH Mã chƣơng MH12-01 Giới thiệu: Trong chƣơng này cũng khá chi tiết về các điều khoản chung khi sử dụng các thiết bị an toàn và sử dụng môi chất an toàn trong môi trƣờng, cho các phòng máy v.v…Nhằm để an toàn cho ngƣời và thiết bị, sau khi học xong bài này ngƣời kỹ thuật hiểu biết thêm một số quy luật trong quá trình vận hành và sử dụng máy Mục tiêu Kiến thức Biết đƣợc đại cƣơng và các điều khoản chung về an toàn hệ thống lạnh và vệ sinh công nghiệp, môi chất lạnh máy và thiết bị, dụng cụ đo lƣờng, an toàn, kiểm tra thử nghiệm hệ thống lạnh.
Kỹ năng Áp dụng đƣợc các quy định pháp quy của nhà nƣớc về an toàn hệ thống lạnh, các quy định về khám nghiệm kỹ thuật và bảo hộ lao động. Năng lực tự chủ và trách nhiệm Có ý thức tự chấp hành các quy định về an toàn lao động và hƣớng dẫn mọi ngƣời cùng thực hiện Nội dung chính 1. ĐẠI CƢƠNG VÀ ĐIỀU KHOẢN CHUNG VỀ AN TOÀN HỆ THỐNG LẠNH 1. Đại cƣơng Kỹ thuật an toàn hệ thống lạnh nhầm đảm bảo an toàn cho ngƣời và thiết bị trong xí nghiệp lạnh nhờ các biện pháp tổ chức, kỹ thật và vệ sinh phòng chống cháy, nổ.
Nhƣ vậy, cùng có thể coi đây là nhiệm vụ chính của công tác bảo hộ lao động ở các xí nghiệp lạnh, để giảm đến mức tối thiểu khả năng có thể xảy ra sự cố, cháy, nổ hoặc các bệnh nghề nghiệp cho công nhân viên chức, đồng thời đảm bảo tới mức cao nhất để tăng năng suất lao động. 1 Kỹ thuật an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp vì thế có mối liên quan mật thiết với nhau.Khi chế tạo thiết bị và lắp ráp hệ thống lạnh phải đặc biệt chú ý kỹ thuật an toàn và vệ sinh công nghiệp, vì điều kiện an toàn lao động còn phụ thuộc vào các giải pháp thiết kế và chọn các trang thiết bị của hệ thống. Tất cả các máy và thiết bị của hệ thống lạnh phải đƣợc chế tạo, lắp đặt và bảo dƣỡng vận hành theo các tài liệu chuẩn về an toàn lao động và các quy định về phòng chống cháy có hiệu lực. Ở nƣớc ta, ngày 11-3-1986, Ủy ban khoa học và Kỹ thuật nhà nƣớc (nay là Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trƣờng) đã ban hành tiêu chuẩn Việt Nam về kỹ thuật an toàn hệ thống lạnh: TCVN 4206 - 86 có hiệu lực từ ngày 1- 1 -1987.
Tiêu chuẩn này quy định những yêu cầu cần thực hiện trong thiết kế, chế tạo, lắp đặt, vận hành và sửa.chữa hệ thống lạnh. Điều khoản chung Chỉ cho phép những ngƣời sau đây đƣợc vận hành máy và hệ thống lạnh đã có chứng chỉ hợp pháp qua lớp đào tạo chuyên môn về vận hành máy lạnh. - Đối với thợ điện: Phải có chứng chỉ chuyên môn đạt trình độ công nhân vận thiết bị điện. Ngƣời vận hành máy phải nắm vững: - Kiến thức sơ cấp về các quá trình trong máy lạnh.
- Tính chất của môi chất lạnh. - Quy tắc sửa chữa thiết bị và nạp môi chất lạnh. - Cách lập nhật ký và biên bản vận hành máy lạnh. Hàng năm xí nghiệp lạnh cần tổ chức kiểm tra nhận thức của công nhân viên về kỹ thuật an toàn nói chung và vệ sinh an toàn hệ máy lạnh nói riêng.
Tất cả cán bộ công nhân trong xí nghiệp phải hiểu rõ kỹ thuật an toàn và cách cấp cứu khi xảy ra tai nạn. Phải đăng kí với thanh tra Nhà nƣớc về thanh tra an toàn lao động các thiết bị làm việc có áp lực và an toàn điện.