Chương 1. MỘT SỐ VAN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYÉT TRANH CHAP LAO ĐỌNG CÁ NHÂN TẠI TOA ÁN NHÂN DÂN VÀ THỰC TRẠNG PHÁP LUAT VIET NAM HIEN HANH VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHÁP LAO ĐỌNG CÁ 'NHÂN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN 11. Mật s vẫn đề lý về giải quyết tranh chấp la động cá nhân tại TAND, im của tranh chấp lao động cá nhân 1.111 Khái mm tranh chấp lao đồng cá nhôn Trong nền ánh tổ thị trường, súc lao động là hàng hóa dic biệt Đối với NLD 1a bán ki năng lao dng với người mua là NSDLD để tạo ra sẵn phiim hoặc dich vụ nhằm théa sin nhủ cầu của mình Vi vậy, đổi tương của QHLD là hing hoa cụ lồn tại trong con "người va được sin xuất a bing các gi tr hữu hình và vô hình. Do dé, đối ương cba ranh chip giỗa các bên trong quan hộ việc lâm là quyén, nghĩa vụ và li ích phát sin từ quan hệ iệc lim chứ không phi ti sẵn vật chit như nhà, đất và ải sẵn khác phát nh trong fin vực din nụ hôn nhân, gia din tài chính Các quyên iên quan dén các bên trong tranh chấp, bao gém các quyền nhân thân nh quyển lâm việc, quyền được bảo về sức khöe và toàn, qguyễn gia nhập và host động công đoàn, và quyền dinh công Bằng lương thường phụ cập, tro cập, thường thiệt ha.
Những quyền mã các bên ranh chấp với nhau đều phát sin ir aq trình sử đụng ao đông trong đó quyên và ngiĩa vụ cia các bên dan xen nhau và rất phúc tạp Vin đã TCLD đã được dé cập tong pháp luật lao đồng ở nước ta từ những vin bin đầu tiên của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Công hòa bằng các thuật ngữ nar “ing kiện hay “bi kiến”. “vide sich mich"? Nhận thúc v lao động và TCLĐ được thay đỗi từ năm, 1986 cùng với quá tình đổi mới toàn điện của dit nước Khái niệm “ranh: chấp lao đồng được chính thie để cập tả Thông trliên ngành số02/1985/TT-LN ngày 02/10/1985 của Toa án nhân din tố cao.Bộ Tw phép Bộ Lao đồng Tổng cục dạy nghề vé vie hướng ấn thục Tiện thẫm quyénxét xicủa Tòa án nhân din vé một số vie tranh chip trong lao động” Tại “Thống te này, khá niệm “ranh chấp lao đồng “không được xác Ảnh về nội hàm mã chỉ Tà cum từ có tinh chất hông báo (ranh chip lao đồng là g, đó là tranh chấp giữa ai vớ ai, " piu 49, Đầu thứ 186 Sắc nh cũa Chỗ ich Chữ nhà Vật Nem din đỗ cộng hoi số 29 ng 12 thing 3 năm, mũ =Mạc2, 3 Thông tr bin agin số 021985/TT- LN gi 02/10/1085 cin Tan nhên đ tối cao Bộ Typhi - Bộ "ho đồng Tổng exe day ng về việc hướng dẫn thạc hiện tha quyền xí nữ củ Tou an dw mated ae ah hấp tong ho động 10 tranh chấp về cái g). BLLD năm 1994 được ban hành thi TCLD mai được định nghĩa chính. thúc, Điều 157 BLLĐ năm 1994 gui din: “Thanh chấp lao động là những tranh chấp về any én và lo ch iên quan đỗn việc làm, tân lương từminhập và các đâu liên lao động khác thực hiện hop đồng lao động théa tóc tập thé va trong quá trình học nghề”.
Riêng về khái niệm TCLD cá nhân, theo Tiểu mục 1 Mục A Công văn số 40/KHXX ngày 06/7/1996 của TAND tổi cao thi “Tranh chấp lao đồng cá nhân là tranh chấp giữa cá nhân NLD với “NSDLĐvề quyằn và lon ich iên quan đỗn việc làm, tién lương nhập và các đâu ken tao ing khác, về thực hiện hợp đồng lao đồng và trong quá tình học nghề: về xi: kỹ luật lao “đồng theo bình thức satis hoặc về trường hop bt đơn phương cham dit hợp đồng lao động: thường thật hại cho NSDLD”. Tei khoản1 Điều 157 BLLD năm 1994 được sin bổ sang năm 2006 thi quan niém TCLD cá nhân 1à TCLĐ xây ra “gita NLD với NSDLĐ” Công với tiến tình đỗ: mới và sự vẫn đông của nn kính tổ thị trường Ảnh hướng XHCN khái niêm TCLD công được lim rõ và hoàn hiện hơn qua các lần sẵn đổi bỗ sung BLLD. Tại Khoản 7 Điễu 3 BLLĐ năm 2012 Ảnh nghĩa: “TCLD la niững tranh chấp về quyển nga vụ và lt ích phát sinh giữa các bên trong OHLĐ, Tranh chấp lao đồng bao gu tranh chấp lao đồng cá nhân giữa NLD với NSDLD và tranh chấp lao đồng tập thể giữa tập thể lao động với NSDLĐ". Theo đó, quan niên về TCLĐ cá nhân vẫn được giữ "nguyên là tranh chip "giữa NLD với NSDLĐ" Bén cạnh việc kế thừa BLLD năm 2012, theo diém a Khoản Điễu 179 BLLD năm 2019 thi TCLD cả nhân được hidula: “Tranh chấp lao đồng od hân giữa NLD với NSDLĐ giữa NLD vớt doanh nghưập tỔ chức đưa NLD dt lim việc ở nước ngoài theo hợp đẳng giữa [NLD Huế lại với NSDLB” BLLĐ năm 2019 đã quy ảnh cụ thể hơn pham vi của TCLD cá nhân ro với quy inh tei BLLD nim 2012 bằng việc ghi nhận QHLD mới la quan hệ giữa NLD với doanh nghiệp, tổ chúc đưa NLD a lam việc nước ngoài theo hợp đồng cing nar giữa NLD thu lại với NSDLĐ thuê lạ, bổ mạng thêm tranh chấp" giữa NLD với doen nghiệp, tổ chúc đưa NLD đi làm việc ở nước ngoài theo hop đồng giữa NLD thuế lei với NSDLD công là TCLĐ cá nhân Có thể thấy sing khái niêm TCLD cá nhân theo BLLD năm 2019 đã bao quit được các losi TCLĐ cá nhân phát sinh trơng leo động, bao gém cf những tranh chip phát nh tir QHLD và những tranh chip phát sinh từ quan hệ tiên quan din QHLD.
Đảng thời BLLD nim 2019 giúp chúng ta có thể phin tiệt rổ răng hơn TCLD cá nhân và TCLĐ tập thi, bat ul 'TCLP tập thể phi la tranh chấp xây ra giữa méthey nhiêu tổ chức đại điện NLĐ véiNSDLD hoặc một hay nhiều tổ chức của NSDLP. ‘Tir những phân tích nêu trên, có thể due ra khái niệm về TCLĐ cá nhân như sau: TCLD cả nhân là tranh chấp về quyền và ngiữa vụ lợi ich phát sinh giữa giữa NLD với. NSDLB; giữa NLĐ với doanh nghiệp t6 chute dea NLD dt lầm Việc 6 nước ngoài theo hop đồng; gitta NLD timê iat với NSDLD thud lại. Đặc đẫm tranh chấp lao động cá nhân TCLĐ cá nhân là một loại của TCLD, do vay một mất nó mang những đặc điễm cũa mét TCLĐ nói chung mất khác TCLD cá nhân phần ánh những xung đột, mâu thuẫn của các bên trong QHLD về quyền, nghĩa vụ và lợi ich, phần ánh những xung đột về giá tritin than của đồi sống xã hội.
Vi vậy ngoài những đặc điểm chung của TCLĐ, TCLD cá nhân có những đặc điểm siéng biết su đầy: Thứ nhất, và mặt chủ thé, một bên chủ thé của TCLĐ cá nhân là cá nhân NLD hoặc. 1à một nhóm NLD với NSDLD Có thé neny tân epi cũa loại tranh chấp này đã th hiện dẫu hiệu cũng nhờ đặc điểm của chủ thể tranh chap. Vila TCLLĐ cá nhân nên chủ thể của tranh chấp chỉ có thể là cá nhân NLD với NSDLD hoặc cũng có thé là một nhom NLD với NSDLD. Tranh chấp nay khác vvới TOLD tập thể ở chỗ chủ thể trong TCLD tập thể là tấp thể NLD.
Hiện nay, pháp luật leo đồng Việt Nam không quy đính nhóm NLD them gia TCLĐ gồm bao nhiêu người thi được soi là TCLĐ cá nhân Vi vậy, để phân biệt nhóm người them ga TCLĐ cá nhân hay TCLD tip thể cin địa Vào mue đích của họ la đài quyền lợi chúng cho tập thé NLD hay đổi quyền lợi cho riêng bin thân họ. Chính vi chủ thể của TCLD cá nhân là cá nhân NLD hoặc một nhóm NLD với NSDLĐ cho nên TCLĐ cá nhân mang tính đơn lễ, không có mự tổ chức, không có quy mô, tính phức tep va thống nhất ý chi như TCLĐ tập thể, Đây có thé được coi 1ã một trong những dẫu hiệu cơ bản giúp phân biệt TCLD cá nhân với TCLĐ tập thể Thị một số uc gia tiên thé giới, pháp luật có quy định cơ chỗ giải quyết TCLD riêng cho từng loại TCLD. Theo BLLD năm 1975 của Pháp thi “TCLD cá nhin la những tran chấp phát nh liên quam dẫn HĐLĐ giữa một bên là NLD và mộtbên là NSDEĐ”. Tự nước `, các nhà lập pháp định ngiấa TCLD tip th là các tranh chấp lao dng liên quan din các quyền lợi nhóm không thể phân chie, TCLD cá nhân là các tranh chấp conti.
Ở những quốc aga nấy, người ta chủ trọng din việc đưa ra dinh nghĩa cho mỗi loại TCLD hon la xây dựng 12 một dn nghĩa chang và TCLD và được coi là cần cứ pháp lý a xác din Loe tranh chấp aqua đồ có các quy đính tương đương ứng với mỗi loại Thứ hai, về mắt nổi đăng, TCLĐ cá nhân tiên quan din quyền lợi ích ngiễa vụ cũa một cá nhân NLD hay mét nhóm NLD về các vẫn dé trongQHLD hoặc quan hệ có liên quan. TCLĐ cả nhân thường phát sinh trong việc áp đụng các quy đính của nhấp luật vào từng QHLĐ rụthể hi các bên than gia QHLD có nghĩa là ho đã xác lấp quyền, ngĩa ‘va của mình trong quan hé da, nghĩa vụ ci người nay la điều kiện để dim bio quyén cũa người kia và ngược lại. Trong quá tình thục hiện QHLD, có nhiêu lý do dé các bên không, the hiện đúng và diy đã các quyền và ngiấa vụ đã được thống nhất hờ ban đều, từ đó din din tranh chấp giữa hai bên Do đó, TCLĐ cá nhân thường phát sinh rong trường hợp có mr vi phạm pháp hit Thứ ba, TCLĐ cá nhân được phát sinh trên cơ sở OHLĐ cá nhân hoặc quan hệ có liên quan đôn QHLD cá nhân. TCLD cá nhân bao giờ cũng phi xuất phát từ QHLĐ cá nhân hoặc quan hệ có liên quan đến QHLD cá nhân.
TCLD cá nhân thường phát sinh trong việc áp đụng các quy phạm. phip luật vio từng QHLD cá nhân cu th, nghĩa là ranh chấp vé những vẫn để mã pháp luật any định cho các bên đợc hưởng hey phi thục hiện hoặc nhõng vin đi ma các bên thôn thuân từ trước trong hợp đẳng lao động như Vite lâm, tiên lương thời gi làm viễn, thời gian nghĩ ngơi. Do vay TCLD cá nhấn thường nhằm mục dich dai quyén va lợi ích cho bin thin mình, do đó thông thường, các tranh chấp leo động cá nhân thường l tranh chấp về hợp đẳng lao đông, Trong một số rường họp khác, TCLD cá nhân còn xuất phát từ quan hộ có liên quan din QHLD cá nhân nhy quan hệ hoc nghề giữa người học nghề và cơ rỡ dày” "nghề, quan hệ bảo hiểm xã hội giữa NLD hoặc NSDLD với cơ quan Báo hiểm xã hội quan.