Giải Pháp Xóa Đói Giảm Nghèo Tại Huyện Tứ Kỳ, Tỉnh Hải Dương

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả chương trình xóa đói giảm nghèo tại huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, đề xuất giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Đinh Lê Phạm Tuân
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Văn Thông
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Xóa Đói Giảm Nghèo Tại Huyện Tứ Kỳ, Tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục hình vẽ
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO
• 1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về đói nghèo
• 1.1.1. Các khái niệm đói nghèo
• 1.1.2. Nguyên nhân dẫn tới đói nghèo
• 1.1.3. Tiêu chí xác định đói nghèo
• 1.1.4. Nội dung xóa đói giảm nghèo
• 1.1.5. Quan điểm của Đảng ta về xoá đói giảm nghèo
• 1.2. Kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo
• 1.2.1. Kinh nghiệm xóa đói giảm nghèo ở một số huyện
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNG
• 2.1. Đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng
• 2.2. Công tác xoá đói giảm nghèo giai đoạn 2006-2013 ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 2.2.1. Thực trạng đói nghèo giai đoạn 2006-2013 ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 2.2.2. Các nguyên nhân dẫn đến đói nghèo giai đoạn 2006 - 2013 ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 2.2.3. Tình hình xoá đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 2.3. Đánh giá chung về công tác xoá đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương thời gian qua
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM XOÁ ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở HUYỆN TỨ KỲ, TỈNH HẢI DƯƠNG
• 3.1. Định hướng xoá đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 3.1.1. Định hướng chung
• 3.2. Các giải pháp thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương thời gian tới
• 3.2.1. Đổi mới tư duy về chính sách xoá đói giảm nghèo
• 3.2.2. Giải pháp tăng cường lãnh đạo cấp ủy Đảng, nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể huyện
• 3.2.3. Giải pháp về cơ chế, chính sách
• 3.2.4. Thu hút các dự án đầu tư trong và ngoài nước
• 3.2.5. Đẩy mạnh tuyên truyền vận động thực hiện chương trình xóa đói giảm nghèo
• 3.3. Kiến nghị, đề xuất công tác xoá đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 3.3.1. Kiến nghị cấp có thẩm quyền
• 3.3.2. Kiến nghị về vốn và giải ngân vốn Ngân hàng chính sách xã hội huyện Tứ Kỳ
• 3.3.3. Kiến nghị các cơ quan thực hiện thực hiện chính sách hỗ trợ và dự án người nghèo
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xóa Đói Giảm Nghèo Tại Huyện Tứ Kỳ

Xóa đói giảm nghèo là một vấn đề mang tính toàn cầu và tồn tại ở nhiều thời đại. Mỗi quốc gia, mỗi thời đại lại có những cách lý giải khác nhau về quan niệm, nguyên nhân và cách giải quyết đối với đói nghèo. Việt Nam, một quốc gia đang phát triển, đặc biệt quan tâm đến xóa đói giảm nghèo, coi đây là một trong những nhiệm vụ cấp thiết. Huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, vào thời điểm 2013 vẫn là một trong những huyện nghèo nhất tỉnh. Luận văn này sẽ tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho vấn đề này. Theo tổ chức ESCAP, nghèo đói là tình trạng không được hưởng và thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người, điều này được xã hội thừa nhận, tùy theo trình độ phát triển kinh tế và phong tục tập quán của địa phương.

1.1. Định Nghĩa Chi Tiết Về Đói Nghèo Và Các Khái Niệm Liên Quan

Đói nghèo có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau, từ nghĩa hẹp liên quan đến thu nhập, chi tiêu, dinh dưỡng, giáo dục, đến nghĩa rộng hơn là sự phát triển toàn diện của con người. Đói là tình trạng thu nhập không đủ chi dùng cho nhu cầu ăn, còn nghèo là tình trạng thu nhập thấp hơn mức tối thiểu để duy trì cuộc sống. Sự khác biệt giữa đói và nghèo nằm ở mức độ và phạm vi ảnh hưởng. Đói là một dạng cực đoan của nghèo, tập trung vào việc thiếu lương thực và dinh dưỡng.

1.2. Mối Quan Hệ Biện Chứng Giữa Đói Và Nghèo Trong Xã Hội

Đói và nghèo có mối quan hệ chặt chẽ. Đói là một biểu hiện cực đoan của nghèo. Người nghèo thường xuyên đối mặt với nguy cơ đói. Tuy nhiên, đói không chỉ giới hạn ở khía cạnh kinh tế. Nó còn liên quan đến các vấn đề như thiếu thông tin, thiếu cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội. Giải quyết đói nghèo đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện, không chỉ tập trung vào tăng thu nhập mà còn cải thiện các yếu tố khác như giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng.

II. Thực Trạng Đói Nghèo Thách Thức Tại Huyện Tứ Kỳ Hiện Nay

Huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, vào năm 2013, có tỷ lệ đói nghèo là 11,7% và tỷ lệ cận nghèo là 6,91%, cao hơn so với mức bình quân của toàn tỉnh. Đây là một thách thức lớn đối với sự phát triển của huyện. Các cấp ủy Đảng, chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội đã tập trung vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo và nâng cao mức sống cho nhân dân. Tuy nhiên, việc chỉ đạo chưa thực sự sâu sát và đồng bộ ở các cấp, dẫn đến hiệu quả chưa cao. Nguyên nhân chính bao gồm thu nhập thấp, đời sống khó khăn và sự phát triển kinh tế chưa đồng đều.

2.1. Phân Tích Nguyên Nhân Gốc Rễ Của Tình Trạng Đói Nghèo Tại Địa Phương

Tình trạng đói nghèo ở Tứ Kỳ có nhiều nguyên nhân, cả chủ quan lẫn khách quan. Khách quan bao gồm thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Chủ quan là do trình độ dân trí còn hạn chế, thiếu kiến thức và kỹ năng sản xuất, kinh doanh. Nguồn vốn đầu tư cho sản xuất còn hạn hẹp. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết các nguyên nhân này.

2.2. Tác Động Của Đói Nghèo Đến Đời Sống Người Dân Và Sự Phát Triển Kinh Tế

Đói nghèo ảnh hưởng tiêu cực đến mọi mặt của đời sống người dân ở Tứ Kỳ. Thiếu dinh dưỡng ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là trẻ em. Thiếu điều kiện học tập ảnh hưởng đến tương lai. Khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, văn hóa bị hạn chế. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn của nghèo đói, cản trở sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

2.3. Đánh Giá Hiệu Quả Các Chính Sách Xóa Đói Giảm Nghèo Hiện Hành

Các chính sách xóa đói giảm nghèo hiện hành đã đạt được một số thành công nhất định, như giảm tỷ lệ hộ nghèo. Tuy nhiên, hiệu quả chưa cao do nhiều nguyên nhân. Chính sách chưa phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Việc triển khai còn chậm trễ, thiếu đồng bộ. Nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Cần rà soát và điều chỉnh các chính sách để nâng cao hiệu quả.

III. Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Nâng Cao Thu Nhập Tứ Kỳ

Để xóa đói giảm nghèo hiệu quả ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, cần tập trung vào các giải pháp phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân. Trong đó, phát triển nông nghiệp Tứ Kỳ bền vững, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất là yếu tố then chốt. Ngoài ra, cần khuyến khích phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động. Xây dựng hạ tầng cơ sở, thu hút đầu tư và phát triển du lịch Tứ Kỳ cũng đóng vai trò quan trọng.

3.1. Hướng Dẫn Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng Vật Nuôi Phù Hợp

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi cần dựa trên lợi thế so sánh của địa phương, nhu cầu thị trường và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Ưu tiên các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao, dễ tiêu thụ và phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của Tứ Kỳ. Khuyến khích nông dân tham gia các mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tiêu thụ.

3.2. Phương Pháp Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Vào Sản Xuất Nông Nghiệp

Ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp giúp tăng năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Đẩy mạnh chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới cho nông dân. Khuyến khích sử dụng giống mới, phân bón hợp lý, thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như VietGAP, GlobalGAP để nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.3. Bí Quyết Phát Triển Các Ngành Nghề Phi Nông Nghiệp Tại Tứ Kỳ

Phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp giúp tạo việc làm và tăng thu nhập cho người lao động. Khuyến khích phát triển các làng nghề truyền thống, các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hỗ trợ đào tạo nghề, nâng cao tay nghề cho người lao động. Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường.

IV. Giải Pháp Hỗ Trợ Sinh Kế An Sinh Xã Hội Huyện Tứ Kỳ

Bên cạnh phát triển kinh tế, cần có các giải pháp hỗ trợ sinh kế và an sinh xã hội để giúp người nghèo vượt qua khó khăn và cải thiện cuộc sống. Cung cấp nguồn vốn vay ưu đãi cho người nghèo để phát triển sản xuất, kinh doanh. Đào tạo nghề và tạo việc làm cho người lao động. Thực hiện các chính sách hỗ trợ y tế, giáo dục, nhà ở cho người nghèo. Tăng cường công tác phòng chống thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu.

4.1. Cách Tiếp Cận Nguồn Vốn Vay Ưu Đãi Cho Người Nghèo

Người nghèo thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay từ các tổ chức tín dụng. Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, giảm lãi suất và kéo dài thời gian trả nợ. Xây dựng các quỹ tín dụng vi mô, các tổ chức tài chính cộng đồng để cung cấp vốn vay cho người nghèo. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay để đảm bảo hiệu quả.

4.2. Hướng Dẫn Đào Tạo Nghề Phù Hợp Với Nhu Cầu Thị Trường Việc Làm

Việc đào tạo nghề cần dựa trên nhu cầu thị trường lao động và khả năng của người học. Ưu tiên đào tạo các nghề có nhu cầu cao, dễ kiếm việc làm và có thu nhập ổn định. Phối hợp với các doanh nghiệp để đào tạo nghề theo đơn đặt hàng. Tăng cường đào tạo kỹ năng mềm, kỹ năng khởi nghiệp cho người lao động.

4.3. Chính Sách An Sinh Xã Hội Toàn Diện Cho Người Nghèo Ở Tứ Kỳ

Thực hiện các chính sách hỗ trợ y tế, giáo dục, nhà ở cho người nghèo. Cung cấp bảo hiểm y tế cho người nghèo. Miễn giảm học phí cho học sinh, sinh viên nghèo. Xây dựng nhà ở cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn. Hỗ trợ tiền điện, nước sinh hoạt cho người nghèo.

V. Chính Sách Giải Pháp Đồng Bộ Xóa Đói Giảm Nghèo

Cần có một hệ thống chính sách xóa đói giảm nghèo đồng bộ và hiệu quả, với sự tham gia của tất cả các cấp, các ngành và cộng đồng. Trong đó, đổi mới tư duy về xóa đói giảm nghèo, coi đây là một quá trình lâu dài và bền vững là vô cùng quan trọng. Cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền và sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban, ngành, đoàn thể. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để nâng cao nhận thức của người dân về xóa đói giảm nghèo.

5.1. Đổi mới tư duy về chính sách xóa đói giảm nghèo

Cần thay đổi tư duy từ hỗ trợ mang tính chất cứu trợ sang hỗ trợ tạo sinh kế bền vững cho người nghèo. Chính sách cần tập trung vào việc tạo cơ hội cho người nghèo tiếp cận các nguồn lực, dịch vụ và thị trường. Đồng thời, cần khuyến khích người nghèo chủ động vươn lên thoát nghèo.

5.2. Tăng cường lãnh đạo của Đảng Nhà nước Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể

Xóa đói giảm nghèo là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, đòi hỏi sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng. Nhà nước cần ban hành các chính sách phù hợp và tạo môi trường thuận lợi cho xóa đói giảm nghèo. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cần phát huy vai trò giám sát, phản biện và vận động quần chúng tham gia vào công tác xóa đói giảm nghèo.

VI. Kết Luận Triển Vọng Xóa Đói Giảm Nghèo Huyện Tứ Kỳ

Xóa đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương là một quá trình lâu dài và đầy thách thức. Tuy nhiên, với sự quyết tâm của Đảng, chính quyền và sự nỗ lực của người dân, mục tiêu nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân hoàn toàn có thể đạt được. Cần tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển kinh tế, hỗ trợ sinh kế và an sinh xã hội, đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, vận động và giám sát để đảm bảo hiệu quả của chương trình xóa đói giảm nghèo.

6.1. Tóm Tắt Những Bài Học Kinh Nghiệm Trong Quá Trình Xóa Đói Giảm Nghèo

Bài học quan trọng nhất là cần có một cách tiếp cận toàn diện, không chỉ tập trung vào tăng thu nhập mà còn cải thiện các yếu tố khác như giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng. Cần có sự tham gia của tất cả các cấp, các ngành và cộng đồng. Chính sách cần phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Cần khuyến khích người nghèo chủ động vươn lên thoát nghèo.

6.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Xóa Đói Giảm Nghèo

Nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đến đời sống và sinh kế của người nghèo. Nghiên cứu về hiệu quả của các mô hình sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị. Nghiên cứu về vai trò của du lịch cộng đồng trong xóa đói giảm nghèo. Nghiên cứu về các giải pháp sáng tạo để huy động nguồn lực cho xóa đói giảm nghèo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vấn đề nghèo đói luôn là thách thức lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội tại các địa phương nông nghiệp. Vào năm 2013, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Tứ Kỳ chiếm 11,70% và tỷ lệ cận nghèo là 6,91%, đưa địa bàn này trở thành huyện có tỷ lệ nghèo cao nhất tỉnh Hải Dương. Với đặc thù gần 80,00% dân số sinh sống ở khu vực nông thôn và nguồn sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn khi đối mặt với rủi ro thiên tai và biến động thị trường.

Luận văn thạc sĩ Quản lý kinh tế của tác giả Đinh Lê Phạm Tuân tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác xóa đói giảm nghèo bền vững tại một địa phương thuần nông. Đề tài xác định các mục tiêu cụ thể gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về giảm nghèo, đánh giá toàn diện thực trạng giảm nghèo giai đoạn 2006 - 2013 tại Tứ Kỳ, và đề xuất các giải pháp khả thi cho giai đoạn tiếp theo.

Phạm vi nghiên cứu bao quát 26 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Tứ Kỳ với tổng diện tích tự nhiên 17.019,01 ha, tập trung vào chuỗi dữ liệu thực tế từ năm 2006 đến năm 2013 và định hướng đến năm 2020. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để đưa tốc độ tăng trưởng kinh tế huyện duy trì trên 11,10% mỗi năm, phấn đấu kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo địa phương xuống dưới mức bình quân 5,00% của toàn tỉnh Hải Dương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết đói nghèo của Ủy ban Kinh tế Xã hội châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP, 1993), nhìn nhận nghèo đói là tình trạng không được thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người tùy theo trình độ phát triển của địa phương. Tác giả kết hợp mô hình "Vòng luẩn quẩn của đói nghèo" của nhà kinh tế học Ragnar Nurkse để phân tích mối tương quan giữa thu nhập thấp, mức tiết kiệm dưới 10,00%, dung lượng vốn đầu tư hạn chế và năng suất lao động kém.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối và hộ cận nghèo. Nghiên cứu căn cứ trên chuẩn nghèo đa giai đoạn của Chính phủ, đặc biệt là Quyết định số 170/2005/QĐ-LĐTBXH (chuẩn nghèo nông thôn 200.000 đồng/người/tháng) và Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg nâng chuẩn nghèo nông thôn lên 400.000 đồng/người/tháng (tăng gấp 2,0 lần). Phương pháp tính toán dựa vào rổ hàng hóa tối thiểu 2.100 Kcal/ngày với 40 mặt hàng thuộc 16 nhóm thực phẩm kết hợp chi tiêu phi lương thực chiếm 40,00% tổng nhu cầu.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo kinh tế xã hội, số liệu của Chi cục Thống kê huyện Tứ Kỳ và Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện trong giai đoạn 2006 - 2013. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu điều tra trực tiếp với bộ câu hỏi chuẩn hóa.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 160 hộ gia đình, bao gồm 100 hộ khảo sát chi tiết và 60 hộ điều tra nhanh bổ sung nhằm đánh giá nguy cơ tái nghèo. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo địa bàn địa lý 3 vùng: vùng khu hạ chọn 35 hộ tại xã Nguyên Giáp, vùng khu giữa chọn 35 hộ tại xã Minh Đức, và vùng khu đầu huyện chọn 30 hộ tại xã Kỳ Sơn.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh kinh tế và phân tích định lượng trên phần mềm Excel là nhằm lượng hóa chính xác sự chuyển dịch cơ cấu thu nhập, xác định mối quan hệ giữa trình độ học vấn, quy mô đất đai với mức sinh kế, từ đó đảm bảo độ tin cậy khoa học cao cho các kết luận.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện Tứ Kỳ đạt mức bình quân 11,10% giai đoạn 2006 - 2010. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực khi tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 54,00% năm 2005 xuống 38,50% năm 2013, trong khi ngành công nghiệp - xây dựng tăng mạnh từ 17,00% lên 31,50%.

Thứ hai, việc quy hoạch 4 cụm công nghiệp lớn với quy mô trên 100 ha mỗi cụm (như Ngọc Sơn - Kỳ Sơn 103,26 ha, Nguyên Giáp 102,64 ha) đã thu hút 67 dự án sản xuất, tạo việc làm mới cho 9.050 lao động, trong đó có hơn 6.000 lao động địa phương chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang công nghiệp may mặc và chế biến.

Thứ ba, khảo sát thực nghiệm 160 hộ dân chỉ rõ nguyên nhân trực tiếp dẫn tới đói nghèo: 70,00% số hộ thiếu vốn sản xuất kinh doanh, 52,00% chủ hộ có trình độ văn hóa dưới trung học cơ sở và các hộ nghèo có quy mô nhân khẩu bình quân trên 4,5 người/hộ.

Thứ tư, an sinh xã hội có bước cải thiện đáng kể với tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm từ 23,00% năm 2005 xuống 19,70% năm 2013, đồng thời toàn huyện đã có 28 trường học đạt chuẩn quốc gia.

Thảo luận kết quả

Thực trạng giảm nghèo tại Tứ Kỳ cho thấy dù tỷ lệ nghèo giảm nhanh nhưng tính bền vững chưa cao do thu nhập của đa số hộ cận nghèo nằm sát ngưỡng 400.000 đồng/người/tháng. Đất sản xuất nông nghiệp chiếm tới 9.876,52 ha trong tổng số 11.226,94 ha đất nông nghiệp, nhưng năng suất bình quân mới đạt khoảng 100 triệu đồng/ha/năm trên 195 cánh đồng mẫu lớn 2.700 ha.

Khi đối chiếu với bài học thực tiễn tại huyện Quỳnh Phụ (tỉnh Thái Bình) – nơi phát triển 35 làng nghề đạt giá trị 890 tỷ đồng thu hút 21.317 lao động, hoặc huyện Lục Ngạn (tỉnh Bắc Giang) quy hoạch 22.000 ha cây ăn quả đạt giá trị hơn 1.000 tỷ đồng, có thể thấy Tứ Kỳ chưa khai thác hết lợi thế hạ tầng 4 trạm bơm tiêu lớn (công suất trạm Đò Neo 8.000 m3/giờ) và tuyến tỉnh lộ 391.

Các dữ liệu nghiên cứu này có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ cột kép so sánh tỷ lệ hộ nghèo giữa hai giai đoạn 2006 - 2010 và 2011 - 2013, kết hợp bảng cơ cấu phân bổ lao động 3 khu vực kinh tế và biểu đồ tròn phân tích tỷ trọng các nguyên nhân gây nghèo. Việc trực quan hóa dữ liệu giúp cơ quan quản lý thấy rõ điểm nghẽn về thiếu vốn và thiếu kỹ năng nghề.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, mở rộng nguồn vốn tín dụng chính sách ưu đãi. Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Tứ Kỳ cần phối hợp với Ủy ban nhân dân 26 xã đơn giản hóa thủ tục giải ngân, nâng mức cho vay bình quân lên 30.000.000 đồng/hộ nghèo, đảm bảo 100% hộ nghèo có phương án sản xuất khả thi được tiếp cận nguồn vốn trong giai đoạn 2014 - 2020.

Thứ hai, chuyển dịch cơ cấu cây trồng và thâm canh nông nghiệp hàng hóa. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tứ Kỳ cần chủ trì quy hoạch chuyển đổi 500 ha đất trũng sang mô hình lúa - cá và trồng cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, phấn đấu nâng giá trị sản xuất bình quân đạt trên 120.000.000 đồng/ha/năm trước năm 2018.

Thứ ba, đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Trung tâm Dạy nghề huyện Tứ Kỳ liên kết trực tiếp với 67 doanh nghiệp tại các cụm công nghiệp địa phương để tổ chức dạy nghề may công nghiệp, thêu ren và tiểu thủ công nghiệp cho 2.500 lao động nông thôn mỗi năm, cam kết tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt trên 85,00% giai đoạn 2015 - 2020.

Thứ tư, hoàn thiện kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất. Ủy ban nhân dân huyện Tứ Kỳ tập trung nguồn lực kiên cố hóa 100% hệ thống kênh mương nội đồng cấp 1 và cấp 2, bảo dưỡng 4 trạm bơm tiêu trọng điểm nhằm chủ động tưới tiêu cho hơn 11.000 ha đất nông nghiệp trước mùa mưa bão năm 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ quản lý kinh tế và cán bộ làm công tác giảm nghèo tại 26 xã, thị trấn huyện Tứ Kỳ: Ứng dụng phương pháp đánh giá thực trạng thu nhập và quy trình rà soát hộ nghèo để xây dựng kế hoạch an sinh xã hội hàng năm sát với điều kiện thực tế của từng thôn xóm.

Thứ hai, ban lãnh đạo Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh huyện Tứ Kỳ: Sử dụng dữ liệu khảo sát 160 hộ để thiết kế các gói vay ưu đãi phù hợp với chu kỳ sản xuất nông nghiệp, kiểm soát dòng tiền vay đúng mục đích và giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 1,00%.

Thứ ba, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp: Khai thác mô hình nghiên cứu định lượng, phương pháp chọn mẫu phân tầng 3 vùng và khung phân tích lý thuyết vòng luẩn quẩn đói nghèo làm tài liệu tham khảo học thuật chất lượng cao.

Thứ tư, các hiệp hội doanh nghiệp và tổ chức phát triển cộng đồng: Tham khảo cơ sở dữ liệu về nguồn nhân lực gồm 99.904 người trong độ tuổi lao động và hiện trạng 4 cụm công nghiệp để xúc tiến các dự án đầu tư nhà xưởng, tạo việc làm phi nông nghiệp cho cư dân địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân căn bản nào khiến huyện Tứ Kỳ có tỷ lệ hộ nghèo lên tới 11,70% trong năm 2013? Tình trạng này xuất phát từ cơ cấu kinh tế có gần 80,00% dân số phụ thuộc vào nông nghiệp quy mô nhỏ lẻ. Khảo sát 160 hộ cho thấy 70,00% hộ nghèo thiếu vốn làm ăn, trình độ canh tác lạc hậu và thường xuyên bị ngập úng do địa hình trũng thấp chịu ảnh hưởng triều cường từ sông Thái Bình và sông Luộc.

Chuẩn nghèo được luận văn áp dụng để đánh giá giai đoạn 2011 - 2013 căn cứ trên văn bản nào? Tác giả căn cứ theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, quy định hộ nghèo nông thôn có thu nhập từ 400.000 đồng/người/tháng trở xuống (tương đương 4.800.000 đồng/năm) và thành thị là 500.000 đồng/người/tháng trở xuống, tăng gấp 2,0 lần so với chuẩn nghèo giai đoạn 2006 - 2010.

Phương pháp chọn mẫu điều tra 160 hộ trong nghiên cứu được phân bổ cụ thể ra sao? Mẫu được chọn theo phương pháp phân tầng đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái của huyện Tứ Kỳ: khu hạ điều tra 35 hộ tại xã Nguyên Giáp, khu giữa điều tra 35 hộ tại xã Minh Đức, khu đầu huyện điều tra 30 hộ tại xã Kỳ Sơn, cùng 60 hộ điều tra nhanh mở rộng.

Bài học thực tiễn từ các huyện điển hình mang lại gợi ý gì cho công tác giảm nghèo ở Tứ Kỳ? Kinh nghiệm phát triển 35 làng nghề tạo 890 tỷ đồng doanh thu của huyện Quỳnh Phụ và mô hình 22.000 ha cây ăn quả của huyện Lục Ngạn khẳng định Tứ Kỳ cần đẩy mạnh cơ giới hóa nông nghiệp, du nhập nghề tiểu thủ công nghiệp mới và liên kết chuỗi tiêu thụ sản phẩm.

Các giải pháp giảm nghèo đề xuất trong luận văn có tính khả thi trong thực tế không? Các giải pháp hoàn toàn khả thi vì được xây dựng dựa trên hiện trạng 4 cụm công nghiệp quy mô lớn (như cụm Ngọc Sơn - Kỳ Sơn 103,26 ha) và hạ tầng 28 trường chuẩn quốc gia, gắn kết chặt chẽ giữa cho vay vốn ưu đãi với đào tạo nghề cho 2.500 lao động mỗi năm.

Kết luận

• Hệ thống hóa sâu sắc lý luận về quản lý kinh tế và tiêu chí xác định đói nghèo theo chuẩn mức sống 2.100 Kcal/ngày và mức thu nhập 400.000 đồng/người/tháng.
• Đánh giá toàn diện thực trạng công tác xóa đói giảm nghèo tại huyện Tứ Kỳ giai đoạn 2006 - 2013, phân tích rõ biến động tỷ lệ hộ nghèo 11,70% và cận nghèo 6,91%.
• Nhận diện chính xác 70,00% hộ nghèo thiếu vốn và hạn chế trình độ canh tác thông qua khảo sát thực nghiệm 160 hộ gia đình tại 3 tiểu vùng.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp tín dụng ưu đãi, chuyển đổi 500 ha cây trồng giá trị cao và đào tạo nghề cho 2.500 lao động hàng năm.
• Thiết lập lộ trình hành động cụ thể giai đoạn 2014 - 2020 nhằm kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo huyện Tứ Kỳ xuống dưới 5,00% bền vững.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Đinh Lê Phạm Tuân là công trình khoa học có đóng góp quan trọng cả về mặt lý luận quản lý kinh tế lẫn thực tiễn hoạch định chính sách an sinh xã hội địa phương. Để hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững trong giai đoạn 2014 - 2020, các cấp chính quyền, nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý hãy khai thác ngay nguồn tư liệu thực chứng này nhằm xây dựng các chương trình hành động thiết thực cho huyện Tứ Kỳ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xoá đói giảm nghèo Chương 2: Thực trạng xóa đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo ở huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương trong thời gian tới 6 (LUAN.duong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO 1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về đói nghèo 1. Các khái niệm về đói nghèo * Thế nào là đói nghèo Đói nghèo là vấn đề mang tính toàn cầu và tồn tại ở nhiều thời đại. Mỗi quốc gia, mỗi thời đại lại có những cách lý giải về quan niệm, nguyên nhân, cách giải quyết khác nhau đối với đói nghèo.

Mỗi vùng, quốc gia, mỗi thời kỳ lại có những tiêu chí xác định đói nghèo khác nhau cho phù hợp với hoàn cảnh. Vì vậy, có thể nói đói nghèo mang tính thời gian và không gian. Hiện nay có nhiều quan niệm về đói nghèo nhưng về cơ bản là giống nhau. Mỗi quốc gia có thể đưa ra cho mình một quan niệm riêng, đói nghèo có thể được xem xét trên nhiều khía cạnh về kinh tế, văn hoá, chính trị, xã hội…Có thể hiểu theo nghĩa gói gọn trong vấn đề thu nhập, chi tiêu, dinh dưỡng, giáo dục…hoặc theo nghĩa rộng hơn là sự phát triển toàn diện của con người.

Các nước ở vùng châu Á - Thái Bình Dương sử dụng khái niệm đói nghèo do tổ chức ESCAP đưa ra vào tháng 9 -1993: “Nghèo đói là tình trạng của một bộ phận dân cư không được hưởng và thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người đã được xã hội thừa nhận tuỳ theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của các địa phương”. Đây chỉ là một định nghĩa do một tổ chức khu vực châu Á-Thái Bình Dương đưa ra nhưng có thể xem đây là một định nghĩa chung nhất về đói nghèo, một định nghĩa có tính chất hướng dẫn về phương pháp đánh giá, nhận diện nét cơ bản, phổ biến về đói nghèo. Các tiêu chí và chuẩn mực đánh giá còn để ngỏ về mặt lượng, bởi nó chưa tính đến những khác biệt và độ chênh lệch giữa các vùng, các điều kiện lịch sử cụ thể quy định trình độ phát triển ở mỗi nơi. Điều đó có nghĩa là định nghĩa này đã chú trọng tới tính thời gian và 7 (LUAN.duong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] không gian của nghèo đói.

Định nghĩa này có thể áp dụng cho nhiều vùng, nhiều quốc gia, nhiều thời đại, từ đó mỗi vùng, mỗi quốc gia có thể tự đưa ra tiêu chí xác định đói nghèo phù hợp với mình trong từng hoàn cảnh cụ thể. Quan niệm hạt nhân có trong định nghĩa này là nhu cầu cơ bản của con người. Căn cứ xác định đói hay nghèo là ở chỗ đối với những nhu cầu cơ bản ấy con người không được hưởng và thoả mãn. Nhu cầu cơ bản ở đây chính là cái thiết yếu, tối thiểu để duy trì sự tồn tại của con người như ăn, mặc, ở.

Còn theo Ngân hàng phát triển Châu Á thì: “Nghèo là tình trạng thiếu những tài sản cơ bản và cơ hội mà mỗi con người có quyền được hưởng. Mọi người cần được tiếp cận với giáo dục cở sở và dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cơ bản”. Có thể nói các quan niệm này không có sự khác biệt đáng kể, tiêu chí để xác định đều dựa trên mức chi tiêu để thoả mãn nhu cầu cơ bản của con người. Sự khác biệt ở đây là mức độ thoả mãn các nhu cầu này là khác nhau giữa các khu vực.

Tóm lại, nghèo đói là tình trạng của một bộ phận dân cư có mức thu nhập thấp bằng hoặc thấp hơn mức tối thiểu để duy trì một cuộc sống ở một khu vực, tại một thời điểm nhất định. * Khái niệm đói Đói là tình trạng thu nhập không đủ chi dùng cho nhu cầu ăn. Sự nghèo khổ tuyệt đối, sự bần cùng được biểu hiện là đói, là tình trạng con người không có ăn, ăn không đủ lượng dinh dưỡng tối thiểu cần thiết, sự đứt đoạn trong nhu cầu ăn. Đói là một khái niệm biểu đạt tình trạng con người ăn không đủ no, không đủ năng lượng tối cần thiết để duy trì sự sống hàng ngày và không đủ sức để lao động, để tái sản xuất sức lao động.

Đây là trường hợp đói gay gắt kinh niên, là tình trạng thiếu ăn thường xuyên. Còn nếu con người trong những hoàn cảnh đột xuất, bất ngờ do thiên tai bão lũ, mất mùa, bệnh 8 (LUAN.duong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tật, rơi vào cùng cực, không có lương thực, thực phẩm để ăn, có thể dẫn tới cái chết thì đó là trường hợp đói gay gắt cấp tính, phải cứu trợ khẩn cấp. Dù ở dạng nào thì đói đều đi liền với thiếu dinh dưỡng, suy dinh dưỡng. Biểu hiện của đói là: thất thường về lượng, đứt bữa, đứt bữa kéo dài.

Về mặt năng lượng nếu trong một ngày con người chỉ được thoả mãn mức 1500calo/ngày thì đó là thiếu đói, dưới mức đó là đói gay gắt. * Khái niệm nghèo Về mặt kinh tế nghèo đồng nghĩa với nghèo khổ, nghèo túng, túng thiếu. Trong hoàn cảnh nghèo thì người nghèo và hộ nghèo cũng vẫn chỉ vật lộn với những mưu sinh hàng ngày về kinh tế vật chất, biểu hiện trực tiếp nhất là ở bữa ăn. Họ không thể vươn tới các nhu cầu về văn hoá - tinh thần hoặc những nhu cầu này phải cắt giảm tới mức tối thiểu nhất, gần như không có.

Điều này đặc biệt rõ ở nông thôn với hiện tượng trẻ em thất học, bỏ học, các hộ nông dân nghèo không có khả năng để hưởng thụ văn hoá, y tế, không đủ hoặc không thể mua sắm thêm quần áo cho nhu cầu mặc, sửa chữa nhà cửa cho nhu cầu ở… Nghèo là khái niệm chỉ tình trạng mà thu nhập thực tế của người dân chỉ dành chi hầu như toàn bộ cho ăn, thậm chí còn không đủ chi cho ăn, phần tích luỹ hầu như không có. Các nhu cầu tối thiểu khác như ăn, mặc, văn hoá, y tế, giáo dục, đi lại, giao tiếp chỉ đáp ứng một phần rất ít ỏi, không đáng kể. Có hai dạng nghèo là nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối: Nghèo tuyệt đối là tình trạng của một bộ phận dân cư không có khả năng thoả mãn các nhu cầu tối thiểu để duy trì cuộc sống. Nghèo tương đối là tình trạng của một bộ phận dân cư có mức sống dưới mức trung bình của cộng đồng tại địa phương.

Người ta cũng định nghĩa về người nghèo, hộ nghèo, xã nghèo và quốc gia nghèo như sau: 9 (LUAN.duong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hộ nghèo là những hộ có mức thu nhập bình quân đầu người dưới ngưỡng nghèo. Người nghèo là những người nằm trong hộ nghèo, tuy nhiên cách nhìn nhận rộng hơn của cộng đồng quốc tế là những người thiếu một cách trầm trọng cơ hội lựa chọn và khả năng tham gia vào cuộc sống kinh tế xã hội của đất nước. Xã nghèo là xã có tỷ lệ hộ nghèo cao và thiếu các cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và đời sống. Một quốc gia được coi là nghèo khi thu nhập thực tế bình quân đầu người còn thấp, nguồn lực cực kỳ hạn hẹp, cơ sở hạ tầng và môi trường yếu kém, có vị trí không thuận lợi trong giao lưu với cộng đồng quốc tế.

* Mối quan hệ giữa đói và nghèo Đói và nghèo vừa có mối quan hệ với nhau, lại vừa có sự khác biệt về mức độ và cấp độ. Đã lâm vào tình trạng đói thì đương nhiên là nghèo. Theo tư duy của người Việt Nam, chúng ta thường nhận diện đói ở hai dạng đói kinh niên và đói gay gắt. Đây thuần tuý vẫn là đói ăn, nằm trọn trong phạm trù kinh tế - vật chất.

Nó khác với đói thông tin, đói thụ hưởng văn hóa thuộc phạm trù đời sống văn hóa tinh thần. Quan niệm về nghèo thì có thể có nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối, tất nhiên dù ở dạng nào thì nghèo vẫn có quan hệ mật thiết với đói. Nghèo là một kiểu đói tiềm tàng và đói là tình trạng hiển nhiên của nghèo. Sự nghèo và nghèo khổ kéo dài, nếu không ra khỏi cái vòng luẩn quẩn của cảnh trì trệ, túng thiếu thì chỉ cần xảy ra những biến cố đột xuất của hoàn cảnh là con người ta dễ dàng rơi vào cảnh đói.

Chúng ta có thể xoá được đói là do nhu cầu ăn của con người có giới hạn nên có thể phấn đấu xoá đói. Nhưng chúng ta chỉ có thể giảm nghèo là vì trong từng giai đoạn mức thu nhập và chi dùng tối thiểu là khác nhau và ngày càng cao vì vậy bao giờ cũng có một bộ phận dân cư rơi vào tình trạng nghèo.duong TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nguyên nhân dẫn tới đói nghèo * Nguyên nhân khách quan -Sự tác động của điều kiện tự nhiên: ở nông thôn, nông nghiệp là ngành sản xuất chủ yếu, đem lại nguồn thu nhập chủ yếu cho các hộ gia đình. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp lại phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, chính vì vậy sự diễn biến bất thường của điều kiện tự nhiên sẽ ảnh hưởng xấu tới sản xuất nông nghiệp, có thể dẫn tới mất mùa, làm người nông dân không có thu nhập, dẫn tời tình trạng nghèo đói.

Đối với những nước có điều kiện tự nhiên thuận lợi, sự thất thường của khí hậu thời tiết vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, nguyên nhân từ sự tác động của điều kiện tự nhiên đối với nông nghiệp là phổ biến và chưa thể hạn chế ngay được. Đặc biệt đối với nước ta là một nước sản xuất nông nghiệp là chủ yếu thì càng cần phải quan tâm tới sự diễn biến của khí hậu thời tiết, cần phải có những biện pháp dự báo, hạn chế sự tác động của tình hình thời tiết. -Nguyên nhân về chiến tranh: Trên Thế giới đã xảy ra hai cuộc chiến tranh lớn là chiến tranh Thế giới lần thứ nhất và lần thứ hai, ngoài ra thì còn có rất nhiều cuộc chiến tranh khu vực giữa các quốc gia.

Các cuộc chiến tranh này đã ảnh hưởng xấu tới rất nhiều quốc gia.